Τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης δείχνουν ότι τα τακτικά φορολογικά έσοδα, χωρίς τις ειδικές εισπράξεις, υπερέβησαν τον στόχο κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6%. Η εικόνα αυτή αποτυπώνει την επίδραση των υψηλότερων τιμών στη φορολογία κατανάλωσης, αλλά και την αύξηση των εισοδημάτων στη φορολογία εισοδήματος.

Καθαρή υπέρβαση 305 εκατ. ευρώ στο πρωτογενές αποτέλεσμα

Σύμφωνα με τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το 9μηνο Ιανουαρίου - Σεπτεμβρίου το οποίο ανακοίνωσε το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 7,554 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 5,129 δισ. ευρώ. Το αντίστοιχο πρωτογενές πλεόνασμα την ίδια περίοδο του 2025 είχε διαμορφωθεί σε 9,449 δισ. ευρώ.

Το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε πλεόνασμα 127 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 1,897 δισ. ευρώ. Το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 2,401 δισ. ευρώ.

Η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι των στόχων περιορίζεται σε 305 εκατ. ευρώ, εφόσον εξαιρεθούν ποσά που συνδέονται με ετεροχρονισμούς πληρωμών και ειδικές εισπράξεις. Συγκεκριμένα, εξαιρούνται 695 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 385 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, 905 εκατ. ευρώ από ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό.

Τα ποσά των ετεροχρονισμών δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Παράλληλα, η είσπραξη των 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό είχε προβλεφθεί να πραγματοποιηθεί στο τέλος του 2025, ενώ δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης.

Τα έσοδα του εννεαμήνου

Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν στο εννεάμηνο σε 57,811 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,501 δισ. ευρώ έναντι του στόχου που περιλαμβάνεται στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Η σύγκριση επηρεάζεται από τον χρόνο είσπραξης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στη στοχοθεσία είχε περιληφθεί για τον Ιούνιο είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του 2026.

Εξαιρουμένου του ποσού από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα καθαρά έσοδα εμφανίζουν αύξηση 2,876 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους ανήλθαν σε 55,967 δισ. ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.

Με την εξαίρεση των δύο αυτών ποσών, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 55,526 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 1,426 δισ. ευρώ ή 2,6% έναντι του στόχου.

ΦΠΑ και φόροι εισοδήματος

Η μεγαλύτερη υπέρβαση καταγράφηκε στα έσοδα από τον ΦΠΑ. Στο εννεάμηνο ανήλθαν σε 23,062 δισ. ευρώ και, χωρίς τα 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, ήταν υψηλότερα κατά 1,093 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από φόρους εισοδήματος ανήλθαν σε 20,171 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 360 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Από αυτά, ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων ήταν υψηλότερος κατά 408 εκατ. ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων ήταν μειωμένος κατά 58 εκατ. ευρώ, ενώ οι λοιποί φόροι εισοδήματος αυξήθηκαν κατά 10 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης διαμορφώθηκαν σε 5,326 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υστέρηση κατά 239 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Οι εισπράξεις από φόρους ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 2,100 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 63 εκατ. ευρώ.

Οι λοιπές κατηγορίες εσόδων

Στις υπόλοιπες κατηγορίες, οι κοινωνικές εισφορές ανήλθαν σε 40 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 5 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις ανήλθαν σε 4,764 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 79 εκατ. ευρώ, αν και τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέσα σε αυτή την κατηγορία ήταν αυξημένα κατά 72 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 1,465 δισ. ευρώ. Εξαιρουμένων των 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, διαμορφώθηκαν σε 1,159 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 274 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα λοιπά τρέχοντα έσοδα ανήλθαν σε 2,300 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 518 εκατ. ευρώ. Από αυτά, 319 εκατ. ευρώ αφορούσαν έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, αυξημένα κατά 206 εκατ. ευρώ έναντι του αντίστοιχου στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 6,727 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 520 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 6,206 δισ. ευρώ, κυρίως εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

Η εικόνα του Σεπτεμβρίου

Τον Σεπτέμβριο, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 6,460 δισ. ευρώ, με υπέρβαση κατά 170 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Τα έσοδα από φόρους διαμορφώθηκαν σε 6,486 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση 74 εκατ. ευρώ ή 1,1% έναντι του στόχου. Τα έσοδα από τον ΦΠΑ ανήλθαν σε 2,518 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερα κατά 188 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, τα έσοδα από φόρους εισοδήματος έφτασαν τα 2,490 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 79 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Η υστέρηση προήλθε από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, ο οποίος ήταν μειωμένος κατά 25 εκατ. ευρώ, από τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων, ο οποίος μειώθηκε κατά 49 εκατ. ευρώ, και από τους λοιπούς φόρους εισοδήματος, οι οποίοι μειώθηκαν κατά 5 εκατ. ευρώ.

Τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης ανήλθαν σε 665 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 8 εκατ. ευρώ. Οι φόροι ακίνητης περιουσίας έφτασαν τα 123 εκατ. ευρώ, πλησίον του στόχου.

Στις λοιπές κατηγορίες, τα έσοδα από κοινωνικές εισφορές ήταν 4 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ. Τα έσοδα από μεταβιβάσεις ανήλθαν σε 271 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 146 εκατ. ευρώ, ενώ τα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μέσα στην κατηγορία ήταν μειωμένα κατά 26 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα έσοδα από πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν σε 61 εκατ. ευρώ, πλησίον του στόχου, ενώ τα λοιπά τρέχοντα έσοδα ανήλθαν σε 264 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 31 εκατ. ευρώ.

Οι επιστροφές εσόδων τον Σεπτέμβριο ανήλθαν σε 626 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 79 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 548 εκατ. ευρώ. Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων διαμορφώθηκαν σε 94 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 26 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι δαπάνες

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού στο εννεάμηνο ανήλθαν σε 57,683 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 477 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 57,206 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ήταν αυξημένες κατά 5,423 δισ. ευρώ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίστηκαν μειωμένες κατά 1,094 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Αντίθετα, οι δαπάνες στο επενδυτικό σκέλος ανήλθαν σε 10,395 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,571 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο, λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ήταν επίσης αυξημένες κατά 2,209 δισ. ευρώ σε σύγκριση με τις αντίστοιχες δαπάνες του 2025.

Μεταξύ των σημαντικότερων μεταβιβάσεων και πληρωμών περιλαμβάνονται η επιχορήγηση 1,544 δισ. ευρώ προς τον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας και η επιχορήγηση 1,994 δισ. ευρώ προς τον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης.

Παράλληλα, καταγράφηκε επιχορήγηση 131 εκατ. ευρώ προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για την πληρωμή του Fuel Pass, πληρωμή 136 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης και έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 232 εκατ. ευρώ.

Επιπλέον, καταγράφηκε επιχορήγηση 917 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων, καθώς και μεταβιβάσεις 1,032 δισ. ευρώ προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας.

Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ ανήλθαν σε 327 εκατ. ευρώ.

Από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διευκρινίζεται ότι τα στοιχεία αφορούν το πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης σε τροποποιημένη ταμειακή βάση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης. Το αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους, ενώ η Γενική Κυβέρνηση περιλαμβάνει, εκτός από την Κεντρική Διοίκηση, τα Νομικά Πρόσωπα και τους υποτομείς των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, για την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, παρουσιάζεται έλλειμμα στο ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού ύψους 475 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου για έλλειμμα 1.611 εκατ. ευρώ που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα του 2026 στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026 και πλεονάσματος 1.964 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα ύψους 6.534 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 4.989 εκατ. ευρώ και πρωτογενούς πλεονάσματος 8.499 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο το 2025.

Εξαιρώντας ποσό ύψους 573 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό πληρωμών του ΠΔΕ και ποσό ύψους 618 εκατ. ευρώ που αφορά σε ετεροχρονισμό μεταβιβαστικών πληρωμών σε φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, που δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους, καθώς και ποσό ύψους 135 εκατ. ευρώ από τη 2^η δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, που δημοσιονομικά καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης, η υπέρβαση στο πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση έναντι των στόχων του προϋπολογισμού, ανέρχεται σε 219 εκατ. ευρώ.

Επισημαίνεται ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα σε δημοσιονομικούς όρους διαφέρει από το αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους. Επιπρόσθετα, τα ανωτέρω αφορούν στο πρωτογενές αποτέλεσμα της Κεντρικής Διοίκησης και όχι στο σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, που περιλαμβάνει και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα των Νομικών Προσώπων και των υποτομέων των ΟΤΑ και ΟΚΑ.

Επιπλέον, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σημειώνει ότι στα έσοδα μηνός Ιανουαρίου 2026 καταγράφηκαν τα ποσά από τις απαιτούμενες συναλλαγές για την ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης Υπηρεσιών για τη χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του αυτοκινητοδρόμου της Εγνατίας Οδού και των τριών (3) κάθετων οδικών αξόνων της για 35 χρόνια, η οποία κυρώθηκε με τον ν. 5260/2025 (Α’ 229).

Ειδικότερα:

• ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά στον ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής, αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Ελληνικό Δημόσιο, καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι» και συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή φόρου.
• Ακολούθως, το ίδιο ποσό των 306 εκατ. ευρώ, αποδόθηκε εκ νέου στο Ελληνικό Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Την περίοδο Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 51.351 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2.331 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί για το αντίστοιχο διάστημα στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026. Ωστόσο, στη στοχοθεσία της εισηγητικής έκθεσης, είχε συμπεριληφθεί η είσπραξη τον μήνα Ιούνιο ποσού ύψους 1.258 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), εκ του οποίου ποσό 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκε νωρίτερα, τον μήνα Απρίλιο, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθεί εντός του τρέχοντος έτους. Εξαιρουμένου του ποσού από το ΤΑΑ, τα καθαρά έσοδα παρουσιάζουν αύξηση κατά 2.705 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:

1. Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 49.481 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνουν: (α) το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε και (β) το ποσό των 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη (2^η) δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό που είχε προβλεφθεί να εισπραχθεί στο τέλος του 2025. Αν εξαιρεθούν τα ανωτέρω ποσά, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 49.040 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 1.353 εκατ. ευρώ ή 2,8% έναντι του στόχου.

Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :

• Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 20.544 εκατ. ευρώ. Αν εξαιρεθεί το ποσό των 306 εκατ. ευρώ της ανωτέρω σύμβασης παραχώρησης, τα έσοδα από ΦΠΑ είναι αυξημένα κατά 905 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
• Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 4.662 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 230 εκατ. ευρώ.
• Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 1.978 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 62 εκατ. ευρώ.
• Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 17.681 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 439 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 433 εκατ. ευρώ, ενώ ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 9 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 15 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.

2. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 36 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 4 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.

• Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 4.493 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 67 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Από το ποσό αυτό, 3.113 εκατ. ευρώ αφορούν έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 98 εκατ. ευρώ έναντι του αντίστοιχου στόχου.

3. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 1.404 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνουν το ποσό των 306 εκατ. ευρώ, από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε. Εξαιρουμένου αυτού, τα ανωτέρω έσοδα ανήλθαν σε 1.098 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 273 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

4. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 2.036 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 487 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 312 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 207 εκατ. ευρώ έναντι του αντίστοιχου στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 6.100 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 442 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (5.659 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, κυρίως εξαιτίας της επιστροφής ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ από τη Σύμβαση Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, όπως προαναφέρθηκε.

Τα συνολικά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 3.424 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 304 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (3.120 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026.

Ειδικότερα τον Αύγουστο 2026, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 6.093 εκατ. ευρώ, αυξημένο κατά 305 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Πιο συγκεκριμένα, τα έσοδα των μειζόνων κατηγοριών του κρατικού προϋπολογισμού έχουν ως ακολούθως:

1.  Τα έσοδα της κατηγορίας «Φόροι» ανήλθαν σε 6.687 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 363 εκατ. ευρώ ή 5,7% έναντι του στόχου.

Ειδικότερα για τους κυριότερους φόρους της κατηγορίας αυτής παρατηρούνται τα εξής :

• Τα έσοδα από ΦΠΑ ανήλθαν σε 2.804 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 166 εκατ. ευρώ.
• Τα έσοδα των ΕΦΚ ανήλθαν σε 698 εκατ. ευρώ και είναι μειωμένα έναντι του στόχου κατά 6 εκατ. ευρώ.
• Τα έσοδα των φόρων ακίνητης περιουσίας ανήλθαν σε 117 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 8 εκατ. ευρώ.
• Τα έσοδα των φόρων εισοδήματος ανήλθαν σε 2.607 εκατ. ευρώ και είναι αυξημένα έναντι του στόχου κατά 146 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ο Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων είναι αυξημένος κατά 87 εκατ. ευρώ, ο Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων μειωμένος κατά 29 εκατ. ευρώ και οι Λοιποί Φόροι Εισοδήματος αυξημένοι κατά 87 εκατ. ευρώ.

2. Τα έσοδα της κατηγορίας «Κοινωνικές Εισφορές» ανήλθαν σε 5 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 1 εκατ. ευρώ, έναντι του στόχου.

• Τα έσοδα της κατηγορίας «Μεταβιβάσεις» ανήλθαν σε 275 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 159 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 226 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι μειωμένα κατά 176 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

3. Τα έσοδα της κατηγορίας «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών» ανήλθαν σε 88 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 17 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

4. Τα έσοδα της κατηγορίας «Λοιπά τρέχοντα έσοδα» ανήλθαν σε 169 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 32 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Ποσό 24 εκατ. ευρώ αφορά έσοδα ΠΔΕ, τα οποία είναι αυξημένα κατά 16 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 1.130 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 53 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (1.183 εκατ. ευρώ).

Τα συνολικά έσοδα του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) ανήλθαν σε 250 εκατ. ευρώ, μειωμένα κατά 160 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (410 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026 ανήλθαν στα 51.825 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται αυξημένες κατά 1.195 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (50.630 εκατ. ευρώ), που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, κυρίως λόγω της επιτάχυνσης των δαπανών του ΤΑΑ. Επίσης, είναι αυξημένες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025 κατά 5.331 εκατ. ευρώ.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, οι πληρωμές εμφανίζονται μειωμένες κατά 204 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο.

Αξιοσημείωτες μεταβιβάσεις / πληρωμές είναι οι ακόλουθες:

1. Η επιχορήγηση στον Εθνικό Οργανισμό Παροχής Υπηρεσιών Υγείας ύψους 1.544 εκατ. ευρώ,

2. Η επιχορήγηση στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων Κοινωνικής Ασφάλισης ύψους 1.842 εκατ. ευρώ,

• Η επιχορήγηση ύψους 915 εκατ. ευρώ προς την Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (Ε.Κ.Α.Π.Υ.) για την προμήθεια φαρμακευτικών σκευασμάτων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας, για λογαριασμό των δημόσιων νοσοκομείων,

3. Οι μεταβιβάσεις προς τα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας ύψους 979 εκατ. ευρώ,

4. Οι επιχορηγήσεις προς τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ) ύψους 300 εκατ. ευρώ,

5. Η επιχορήγηση προς την Κοινωνία της Πληροφορίας ύψους 131 εκατ. ευρώ για την πληρωμή του FUEL PASS,

• Πληρωμή 135 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης,
• Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά ύψους 232 εκατ. ευρώ.

Οι δαπάνες στο επενδυτικό σκέλος ανήλθαν στα 9.038 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά 1.399 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του Προϋπολογισμού 2026, λόγω της επιτάχυνσης των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Επιπλέον, ήταν αυξημένες κατά 1.998 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τις αντίστοιχες δαπάνες του 2025.

Η απάντηση είναι περισσότερο σύνθετη.

Τα περισσότερα βασικά τρόφιμα στην Ελλάδα υπάγονται σήμερα στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ 13%. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ψωμί, γάλα, κρέας, ψάρια, ελαιόλαδο, τυριά, ζυμαρικά, άλευρα, δημητριακά και λαχανικά.

Μια μείωση του συντελεστή θα μπορούσε θεωρητικά να μειώσει τις τελικές τιμές. Το μέγεθος όμως της πραγματικής έκπτωσης εξαρτάται από το εάν ολόκληρη η φορολογική ελάφρυνση μεταφερθεί στον καταναλωτή.

Τι θα γινόταν αν το 13% γινόταν 6%

Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα.

Ένα προϊόν έχει καθαρή αξία 10 ευρώ. Με ΦΠΑ 13%, η τελική τιμή του διαμορφώνεται στα 11,30 ευρώ.

Εάν ο ΦΠΑ μειωνόταν στο 6%, η τιμή θα γινόταν 10,60 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι ολόκληρη η μείωση θα περνούσε στο ράφι.

Το όφελος θα ήταν 70 λεπτά ή περίπου 6,2% επί της σημερινής τελικής τιμής.

Σε ένα καλάθι προϊόντων αξίας 100 ευρώ που θα είχε ακριβώς την ίδια φορολογική μεταχείριση, η αντίστοιχη θεωρητική εξοικονόμηση θα ήταν περίπου 6,2 ευρώ.

Το κρίσιμο σημείο είναι η λέξη «θεωρητική».

Γιατί δεν περνά πάντα ολόκληρη η μείωση στο ράφι

Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η μεταβολή του ΦΠΑ δεν μεταφέρεται υποχρεωτικά κατά 100% στην τελική τιμή.

Ένα μέρος μπορεί να απορροφηθεί σε διαφορετικά σημεία της εφοδιαστικής αλυσίδας, ανάλογα με τον ανταγωνισμό, τα περιθώρια κέρδους και τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.

Παράλληλα, εάν την ίδια περίοδο αυξάνονται οι τιμές παραγωγού, οι πρώτες ύλες, η ενέργεια ή οι μεταφορές, μέρος της φορολογικής ελάφρυνσης μπορεί πρακτικά να «εξαφανιστεί» μέσα στις υπόλοιπες ανατιμήσεις.

Γι' αυτό και το τελικό αποτέλεσμα μιας μείωσης ΦΠΑ δεν μπορεί να υπολογιστεί μόνο αφαιρώντας μερικές ποσοστιαίες μονάδες από την τιμή.

Τι δείχνουν οι μελέτες

Το θέμα έχει εξεταστεί εκτενώς και στην Ελλάδα.

Πρόσφατες μελέτες που παρουσιάστηκαν μέσα στο καλοκαίρι καταλήγουν σε διαφορετικά αποτελέσματα ως προς τον βαθμό μετακύλισης μιας φορολογικής μείωσης στις τελικές τιμές.

Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει ένα μοναδικό ποσοστό που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε προϊόν και κάθε περίοδο.

Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τη δομή της αγοράς και από το εάν υπάρχουν μηχανισμοί παρακολούθησης ώστε να διαπιστώνεται ότι η φορολογική μείωση περνά πράγματι στον καταναλωτή.

Τι συμβαίνει σήμερα στο σούπερ μάρκετ

Παράλληλα με τη συζήτηση για τον ΦΠΑ, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη διαφορετική προσπάθεια περιορισμού των τιμών.

Μέχρι τις 20 Αυγούστου είχαν ενταχθεί στην Εθνική Κοινωνική Συμφωνία για τη μείωση των τιμών 750 κωδικοί επώνυμων προϊόντων και 100 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η μέση μείωση στους συγκεκριμένους κωδικούς ήταν περίπου 7%, με συμμετοχή 62 προμηθευτών και 10 αλυσίδων σούπερ μάρκετ.

Στη λίστα περιλαμβάνονται γαλακτοκομικά, κρέας, ζυμαρικά, όσπρια, καθαριστικά και άλλα προϊόντα καθημερινής κατανάλωσης.

Πόσο κοστίζει στον προϋπολογισμό

Εδώ βρίσκεται η άλλη πλευρά της εξίσωσης.

Ο ΦΠΑ αποτελεί σημαντική πηγή φορολογικών εσόδων. Επομένως, μια γενικευμένη μείωση στα τρόφιμα έχει δημοσιονομικό κόστος.

Το ακριβές ποσό εξαρτάται από το εύρος των προϊόντων, το ύψος της μείωσης και τη διάρκεια εφαρμογής.

Το κρίσιμο οικονομικό ερώτημα είναι συνεπώς αν το ίδιο ποσό δημοσιονομικού χώρου προσφέρει μεγαλύτερη ανακούφιση μέσω μιας οριζόντιας μείωσης ΦΠΑ ή μέσω περισσότερο στοχευμένων μέτρων για νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα.

Η μείωση του ΦΠΑ έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: εφαρμόζεται σε όλους τους καταναλωτές ανεξαρτήτως εισοδήματος.

Το παράδειγμα μιας οικογένειας

Ας υποθέσουμε ότι ένα νοικοκυριό δαπανά 500 ευρώ τον μήνα σε προϊόντα που υπάγονται όλα στον συντελεστή 13%.

Εάν ο συντελεστής μειωνόταν στο 6% και η μείωση περνούσε ολόκληρη στις τιμές, η θεωρητική μηνιαία εξοικονόμηση θα ήταν περίπου 31 ευρώ.

Σε ετήσια βάση θα πλησίαζε τα 372 ευρώ.

Στην πραγματικότητα, όμως, το καλάθι ενός νοικοκυριού περιλαμβάνει προϊόντα με διαφορετικούς συντελεστές και η πλήρης μετακύλιση της φορολογικής μείωσης δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη.

Το παράδειγμα δείχνει απλώς την τάξη μεγέθους.

Η ακρίβεια δεν εξαρτάται μόνο από τον ΦΠΑ

Οι τελικές τιμές των τροφίμων επηρεάζονται από πολύ περισσότερους παράγοντες.

Ενέργεια, πετρέλαιο, φυσικό αέριο, αγροτικές πρώτες ύλες, μεταφορές, μισθοί, ενοίκια, χρηματοοικονομικό κόστος και διεθνείς τιμές εμπορευμάτων συμμετέχουν στη διαμόρφωση της τελικής τιμής.

Γι' αυτό μια φορολογική παρέμβαση μπορεί να προσφέρει ανακούφιση, αλλά δεν εξαλείφει τους υπόλοιπους παράγοντες που προκαλούν ανατιμήσεις.

Η νέα άνοδος της ενέργειας αποτελεί μάλιστα έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τους επόμενους μήνες.

Τελικά πόσο θα κέρδιζε ο καταναλωτής;

Η καθαρή αριθμητική είναι ξεκάθαρη.

Μια υποθετική μείωση του ΦΠΑ από 13% στο 6%, εάν μεταφερόταν ολόκληρη στην τελική τιμή, θα οδηγούσε σε μείωση περίπου 6,2% για το συγκεκριμένο προϊόν.

Αυτό είναι το μέγιστο θεωρητικό όφελος με σταθερή καθαρή τιμή.

Το πραγματικό όφελος μπορεί να είναι μικρότερο, ανάλογα με το πόσο από τη μείωση θα μετακυλιστεί και τι θα συμβεί ταυτόχρονα με το υπόλοιπο κόστος παραγωγής και εμπορίας.

Επομένως, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι απλώς «να μειωθεί ή όχι ο ΦΠΑ». Από οικονομική άποψη είναι αν μια τέτοια παρέμβαση μπορεί να σχεδιαστεί έτσι ώστε η φορολογική ελάφρυνση να φτάσει πράγματι και μετρήσιμα στο ταμείο του σούπερ μάρκετ.

Διπλή φορολογική ελάφρυνση αναμένεται να φέρει για τους ιδιοκτήτες ακινήτων ο σχεδιασμός του κυβερνητικού επιτελείου, στο πλαίσιο των στεγαστικών προγραμμάτων που -πηγές λένε- πως θα ανακοινώσει από τη ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και νέες χρηματοδοτήσεις.

Διπλή φορολογική ελάφρυνση αναμένεται να φέρει για τους ιδιοκτήτες ακινήτων ο σχεδιασμός του κυβερνητικού επιτελείου, στο πλαίσιο των στεγαστικών προγραμμάτων που -πηγές λένε- πως θα ανακοινώσει από τη ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται και νέες χρηματοδοτήσεις.

Τα ακίνητα και ο ΦΠΑ

Η αναστολή της επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τη διατήρηση της οικοδομικής δραστηριότητας και την ενίσχυση της προσφοράς νέων κατοικιών.

Η επαναφορά του ΦΠΑ θα αύξανε το κόστος των νεόδμητων ακινήτων σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές βρίσκονται ήδη σε υψηλά επίπεδα. Με το ισχύον καθεστώς, οι αγοραστές καταβάλλουν φόρο μεταβίβασης 3%, γεγονός που περιορίζει σημαντικά το συνολικό κόστος απόκτησης ενός ακινήτου.

Για παράδειγμα, σε μια νεόδμητη κατοικία αξίας 300.000 ευρώ, η επιβολή ΦΠΑ 24% ανεβάζει το τελικό τίμημα στα 372.000 ευρώ, ενώ με την εφαρμογή μόνο του φόρου μεταβίβασης 3% περιορίζεται σε 309.000 ευρώ. Ο αγοραστής δηλαδή κερδίζει 63.000 ευρώ.

Ο ΦΠΑ στα νεόδμητα εφαρμόστηκε πρώτη φορά το 2006 με συντελεστή 19% και εξαιρέθηκε η πρώτη κατοικία. Στα χρόνια των μνημονίων ο φόρος εκτοξεύτηκε στο 24%.

Το μέτρο διατηρήθηκε σε ισχύ για 13 χρόνια, δημιουργώντας στρεβλώσεις στην αγορά. Το 2019 αποφασίστηκε η τριετής αναστολή (από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως 31 Δεκεμβρίου 2022), η οποία παρατάθηκε επανειλημμένα με την τελευταία παράταση να λήγει στο τέλος του 2026.

Το μέτρο αφορά οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί από το 2006 και μετά. Για να μην έχει ΦΠΑ το ακίνητο, ο κατασκευαστής πρέπει να υποβάλλει  σχετική αίτηση αναστολής στην ΑΑΔΕ. Η αναστολή καταλαμβάνει υποχρεωτικά το σύνολο των αδιάθετων ακινήτων του από τις εκδοθείσες άδειες.

Σημειώνεται ότι παρά τη μικρή αποκλιμάκωση του δείκτη υπερβολικής επιβάρυνσης από το 28,9% στο 26,4% μέσα σε έναν χρόνο, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει τη χειρότερη επίδοση μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με το τριμηνιαίο Δελτίο για το Ιδιωτικό Χρέος στην Ελληνική Οικονομία του ΙΟΒΕ περισσότερα ελληνικά νοικοκυριά από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ δαπανούν υπερβολικά μεγάλο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματός τους για να καλύψουν το κόστος κατοικίας.

Το οικονομικό επιτελείο αναμένει φορολογικά έσοδα ύψους 8,564 δισ. ευρώ, τα οποία είναι το υψηλότερο ποσό που για αυτήν τη χρονιά μέσα σε έναν μήνα. Υπογραμμίζεται ότι όσοι δεν διαθέτουν την απαιτούμενη ρευστότητα μπορούν να αξιοποιήσουν τις διαθέσιμες επιλογές εξόφλησης ή ρύθμισης, ώστε να περιορίσουν τις πρόσθετες επιβαρύνσεις.

Οι υποχρεώσεις που λήγουν την Παρασκευή (31/7) και οι επιλογές που έχουν οι φορολογούμενοι είναι οι παρακάτω:

- Η πρώτη δόση του φόρου εισοδήματος για όσους έλαβαν χρεωστικό εκκαθαριστικό.

- Η πέμπτη από τις δώδεκα μηνιαίες δόσεις του ΕΝΦΙΑ.

- Ο ΦΠΑ που αφορά τον Ιούνιο ή το δεύτερο τρίμηνο του 2026, ανάλογα με το καθεστώς τήρησης βιβλίων.

- Οι μηνιαίες δόσεις των υφιστάμενων ρυθμίσεων ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Σημειώνεται ότι οι φορολογούμενοι που θα εξοφλήσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος έως σήμερα δικαιούνται έκπτωση από 2% έως 4%, ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της φορολογικής τους δήλωσης. Η έκπτωση ανέρχεται σε 4% για δηλώσεις που υποβλήθηκαν έως τις 15 Μαΐου, σε 3% για δηλώσεις από 16 Μαΐου έως 15 Ιουνίου και σε 2% για δηλώσεις από 16 Ιουνίου έως 15 Ιουλίου.

Όσοι δεν μπορούν να εξοφλήσουν εφάπαξ τον φόρο εισοδήματος μπορούν να τον καταβάλουν σε οκτώ μηνιαίες δόσεις. Παράλληλα, υπάρχει η δυνατότητα εξόφλησης μέσω πιστωτικής κάρτας σε έως 12 άτοκες δόσεις, εφόσον το προβλέπει η τράπεζα, καθώς και η ένταξη στην πάγια ρύθμιση της ΑΑΔΕ, που επιτρέπει την αποπληρωμή της οφειλής σε έως και 24 έντοκες δόσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, περισσότεροι από 2,4 εκατομμύρια φορολογούμενοι έλαβαν φέτος χρεωστικό εκκαθαριστικό, με τον συνολικό φόρο να ανέρχεται σε 4,983 δισ. ευρώ και τον μέσο πρόσθετο φόρο να διαμορφώνεται στα 2.075 ευρώ ανά εκκαθαριστικό.

Τι προβλέπεται φορολογικά για το δεύτερο εξάμηνο του 2026

Σύμφωνα με όσα προβλέπει ο κρατικός προϋπολογισμός, στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 αναμένεται η είσπραξη φορολογικών εσόδων ύψους 39,558 δισ. ευρώ. Ειδικότερα, από τον Αύγουστο έως και τον Δεκέμβριο ακολουθούν οι επόμενες δόσεις του φόρου εισοδήματος και του ΕΝΦΙΑ, οι περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ και οι υπόλοιπες φορολογικές υποχρεώσεις.

Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξετάζει την παράταση δύο βασικών φορολογικών μέτρων που τα τελευταία χρόνια λειτουργούν ως «ανάχωμα» στην περαιτέρω αύξηση του κόστους απόκτησης κατοικίας. Πρόκειται για την αναστολή της επιβολής ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων, καθώς και για τη διατήρηση της αναστολής του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί το προσεχές φθινόπωρο, με την παράταση να εξετάζεται για ένα ή δύο ακόμη έτη. Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και το ενδεχόμενο της οριστικής κατάργησης του φόρου υπεραξίας, καθώς θεωρείται ότι δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα επιλύει.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ενταχθούν στο πακέτο φορολογικών παρεμβάσεων που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα: Το μέτρο που επηρεάζει άμεσα το κόστος αγοράς

Η αναστολή του ΦΠΑ στα νεόδμητα θεωρείται από την αγορά καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της ζήτησης και τη συγκράτηση των τιμών.

Ο συγκεκριμένος φόρος θεσπίστηκε το 2005 και εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2006, στο πλαίσιο της εναρμόνισης της ελληνικής νομοθεσίας με το κοινοτικό καθεστώς ΦΠΑ. Ωστόσο, μετά την πολυετή κρίση στην αγορά ακινήτων, η εφαρμογή του ανεστάλη ως μέτρο ενίσχυσης της οικοδομικής δραστηριότητας, με τις σχετικές παρατάσεις να συνεχίζονται έως σήμερα.

Με το ισχύον καθεστώς, οι αγοραστές νεόδμητων κατοικιών επιβαρύνονται μόνο με φόρο μεταβίβασης 3%, αντί για ΦΠΑ 24%, γεγονός που μειώνει σημαντικά το τελικό κόστος αγοράς.

Η διαφορά στο κόστος

Η διαφορά είναι ιδιαίτερα αισθητή στις τελικές τιμές αγοράς.

Για παράδειγμα:

• Ακίνητο αξίας 200.000 ευρώ με αναστολή ΦΠΑ επιβαρύνεται μόνο με φόρο μεταβίβασης 3%, ανεβάζοντας το συνολικό κόστος περίπου στις 206.000 ευρώ.
• Εάν επανέλθει ο ΦΠΑ 24%, το τελικό ποσό θα διαμορφωθεί περίπου στις 248.000 ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 42.000 ευρώ υψηλότερα.

Η αναστολή αφορά νεόδμητα ακίνητα με οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί από το 2006 και μετά, υπό την προϋπόθεση ότι έχει υποβληθεί η σχετική αίτηση στην ΑΑΔΕ από τον κατασκευαστή.

Γιατί η κυβέρνηση εξετάζει νέα παράταση

Η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη αύξησης των δημοσίων εσόδων και στη διατήρηση της δυναμικής της αγοράς ακινήτων.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, σε μια περίοδο όπου το κόστος κατασκευής παραμένει αυξημένο λόγω των ακριβών πρώτων υλών, της ενέργειας και του εργατικού κόστους, η επαναφορά του ΦΠΑ θα μετακυλιόταν σχεδόν εξ ολοκλήρου στους αγοραστές.

Μάλιστα, η αύξηση των τιμών στα νεόδμητα θα επηρέαζε συνολικά την αγορά, καθώς θα λειτουργούσε ως σημείο αναφοράς και για τις τιμές των παλαιότερων κατοικιών.

Τι προβλέπεται για τον φόρο υπεραξίας

Παράλληλα με τον ΦΠΑ, εξετάζεται η παράταση της αναστολής του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων.

Ο φόρος προβλέπει επιβάρυνση επί της διαφοράς μεταξύ τιμής αγοράς και τιμής πώλησης ενός ακινήτου. Παρότι έχει θεσμοθετηθεί εδώ και αρκετά χρόνια, ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ, καθώς η ισχύς του αναστέλλεται διαρκώς με διαδοχικές νομοθετικές παρεμβάσεις.

Ενδεικτικά, σε περίπτωση πώλησης ακινήτου με κέρδος 60.000 ευρώ, ο φόρος θα ανερχόταν σε περίπου 9.000 ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται ακόμη και η οριστική κατάργησή του, με το σκεπτικό ότι πρόκειται για έναν φόρο που αυξάνει τη γραφειοκρατία, δυσχεραίνει τις συναλλαγές και δημιουργεί αβεβαιότητα στην αγορά.

Ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις από την επαναφορά του

Σε αντίθεση με τον ΦΠΑ, ο φόρος υπεραξίας επιβαρύνει τον πωλητή και όχι τον αγοραστή.

Αυτό σημαίνει ότι η επίδρασή του στις τελικές τιμές εξαρτάται από τις συνθήκες της αγοράς. Σε περιόδους έντονης ζήτησης, μέρος της επιβάρυνσης θα μπορούσε να μετακυλιστεί στις ζητούμενες τιμές. Αντίθετα, όταν η αγορά είναι πιο αδύναμη, οι πωλητές είναι πιθανό να απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος του κόστους.

Για τον λόγο αυτό, οικονομικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η επαναφορά του φόρου δεν θα οδηγούσε απαραίτητα σε σημαντική αύξηση των τιμών των ακινήτων. Είναι πιθανότερο να περιορίσει τον αριθμό των αγοραπωλησιών, καθώς αρκετοί ιδιοκτήτες ενδέχεται να αναβάλουν την πώληση των ακινήτων τους προκειμένου να αποφύγουν τη φορολογική επιβάρυνση.

Η εικόνα της αγοράς

Η αγορά κατοικίας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από περιορισμένη προσφορά νέων ακινήτων και υψηλή ζήτηση, ιδιαίτερα στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τις τουριστικές περιοχές της χώρας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η διατήρηση της αναστολής των δύο φόρων θεωρείται από την αγορά σημαντικός παράγοντας για τη σταθερότητα των συναλλαγών και την αποφυγή περαιτέρω ανόδου των τιμών.

Οι οριστικές κυβερνητικές αποφάσεις αναμένονται το προσεχές διάστημα, στο πλαίσιο των εξαγγελιών της ΔΕΘ, όπου θα παρουσιαστεί το συνολικό πακέτο φορολογικών και οικονομικών παρεμβάσεων για το 2026.

«Κούρεμα» έως και 80% σε φορολογικά πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις φόρου προβλέπει διάταξη που ενσωματώθηκε στο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και το οποίο έχει κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.

Τα ευρήματα των «έξυπνων» ελέγχων για το 2025 είναι αποκαλυπτικά, καθώς 1.377 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν να έχουν υποβάλει μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, παρά το γεγονός ότι πραγματοποίησαν συναλλαγές. Οι περιπτώσεις αυτές ήρθαν στο φως μέσα από τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της πλατφόρμας myDATA, η οποία επιτρέπει την παρακολούθηση των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο και περιορίζει δραστικά τα περιθώρια απόκλισης.

Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από τους ελέγχους για το 2024. Συγκεκριμένα, 824 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν να έχουν υποβάλει μηδενικές περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ για το τρίτο τρίμηνο, αν και όφειλαν να εμφανίσουν φορολογητέες εκροές. Μετά τις παρεμβάσεις της Διεύθυνσης Φορολογικής Συμμόρφωσης, 103 επιχειρήσεις προχώρησαν σε διορθωτικές κινήσεις, καταθέτοντας συνολικά 534 τροποποιητικές δηλώσεις και δηλώνοντας πρόσθετες εκροές ύψους 9,8 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, για το τρίτο τρίμηνο του 2023, εντοπίστηκαν 553 επιχειρήσεις με αντίστοιχη συμπεριφορά. Από αυτές, 251 συμμορφώθηκαν, δηλώνοντας επιπλέον φορολογητέες εκροές που ανήλθαν σε 17,5 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας την αποτελεσματικότητα των ψηφιακών ελέγχων.

«Κλειδωμένες» δηλώσεις

Καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης διαδραματίζει πλέον το «κλείδωμα» των δηλώσεων ΦΠΑ. Τα έσοδα και τα έξοδα που δηλώνονται δεν μπορούν να αποκλίνουν από τα δεδομένα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα myDATA, γεγονός που περιορίζει τα παράθυρα φοροδιαφυγής.

Απάτες στο ΦΠΑ

Την ίδια ώρα, εντατικοποιούνται οι έρευνες για οργανωμένες απάτες στον ΦΠΑ. Το προηγούμενο έτος ολοκληρώθηκαν 159 σχετικές υποθέσεις, υπερβαίνοντας τον αρχικό στόχο, με το ποσοστό παραβατικότητας να εκτινάσσεται στο 81,1%. Από τις έρευνες προέκυψαν 129 περιπτώσεις «εξαφανισμένων εμπόρων» που εμπλέκονται σε ενδοκοινοτικές απάτες, οδηγώντας στην απενεργοποίηση των κοινοτικών ΑΦΜ τους. Τα διαφυγόντα έσοδα από τις συγκεκριμένες υποθέσεις υπολογίζονται σε 9,9 εκατ. ευρώ.

Στο μέτωπο των επιστροφών ΦΠΑ, ο σχεδιασμός για το 2026 προβλέπει περαιτέρω επιτάχυνση των διαδικασιών, με στόχο τουλάχιστον το 95% των αιτημάτων να διεκπεραιώνεται άμεσα και ψηφιακά. Ήδη το 2025, το 97,83% των αιτημάτων ολοκληρώθηκε εντός 90 ημερών, υπερβαίνοντας τον στόχο, ενώ συνολικά διεκπεραιώθηκαν 53.043 αιτήματα, εκ των οποίων τα 46.535 μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών. Παράλληλα, 49.184 αιτήματα ολοκληρώθηκαν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, καταγράφοντας περαιτέρω βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος.