Τα συμβόλαια αναφοράς ανέβηκαν έως και 1,3% την Παρασκευή, παρά τη μικρή υποχώρηση που είχαν σημειώσει την προηγούμενη ημέρα. Σε εβδομαδιαία βάση, οι τιμές καταγράφουν άνοδο σχεδόν 7%, σημειώνοντας το πρώτο θετικό πρόσημο σε διάστημα τριών εβδομάδων.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Η αγορά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από την έναρξη των εχθροπραξιών.

Παρά τις δηλώσεις του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται θετικά, νέα επεισόδια βίας καταγράφηκαν στην περιοχή, ενώ η υποστηριζόμενη από την Τεχεράνη Χεζμπολάχ απέρριψε την αμερικανική πρόταση εκεχειρίας στον Λίβανο.

Η συνέχιση της αβεβαιότητας διατηρεί τις ανησυχίες για τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι αγορές προετοιμάζονται για την αυξημένη ζήτηση των επόμενων μηνών.

Προβληματισμός για τα ευρωπαϊκά αποθέματα

Για την Ευρώπη, το βασικό ζήτημα παραμένει η αναπλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου πριν από την έναρξη της χειμερινής περιόδου.

Τα επίπεδα αποθήκευσης βρίσκονται σήμερα λίγο πάνω από το 41% της συνολικής χωρητικότητας, ποσοστό που θεωρείται χαμηλό για την εποχή. Εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν αποκλεισμένα, η Ευρώπη ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με εντονότερο ανταγωνισμό από την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω το κόστος προμήθειας και να δυσκολέψει την προσπάθεια πλήρωσης των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων πριν από τους χειμερινούς μήνες.

Άνοδος και στις ΗΠΑ

Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου στις Ηνωμένες Πολιτείες έφτασαν την Πέμπτη στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων μηνών, καθώς τα αποθέματα μειώθηκαν περισσότερο από όσο ανέμενε η αγορά.

Στην άνοδο συνέβαλαν επίσης οι προβλέψεις για υψηλές θερμοκρασίες τις επόμενες εβδομάδες, οι οποίες αναμένεται να αυξήσουν τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας για ψύξη.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, η οποία μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών αγωγών φυσικού αερίου έχει καταστεί ολοένα και πιο εξαρτημένη από τις αμερικανικές εξαγωγές LNG. Τυχόν προβλήματα στην προσφορά των ΗΠΑ θα μπορούσαν επομένως να έχουν άμεσες επιπτώσεις και στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο ολλανδικός δείκτης TTF, σημείο αναφοράς για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, ενισχυόταν κατά 0,4%, φθάνοντας τα 48,94 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις πρωινές συναλλαγές της Παρασκευής.

Ο κ. Μυτιληναίος υπογράμμισε την ανάγκη ανάπτυξης της αποθήκευσης ενέργειας, εξέφρασε τη διαφωνία του με την απόφαση της ΕΕ να απαγορεύσει την εισαγωγή ρωσικού φυσικού αερίου και προειδοποίησε για κίνδυνο αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου τον επόμενο χειμώνα.

Ανέφερε επίσης ότι η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ωφελεί ολόκληρη την αγορά και δήλωσε ενδιαφέρον για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, σημειώνοντας ωστόσο ότι η τεχνολογία δεν είναι ακόμα ώριμη και ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα.

Ειδικότερα, ο κ. Μυτιληναίος έκανε λόγο για "μοναδική ευκαιρία" για την ενεργειακή μετάβαση, για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού. "Οι φτωχές χώρες στη Νοτιοανατολική Ασία, και άλλες περιοχές , έχουν σταματήσει να αγοράζουν φυσικό αέριο επειδή απλά δεν έχουν τα χρήματα και έχουν διακοπές ρεύματος 12 ωρών. Αυτές οι χώρες καταλαβαίνουν τώρα ότι πρέπει να δράσουν για να μην εξαρτώνται από κανέναν. Αυτό σημαίνει ανανεώσιμες πηγές, δίκτυα και ό,τι άλλο χρειάζεται", ανέφερε. "Το ίδιο ισχύει για την Ευρώπη. Γιατί είναι αλήθεια ότι για μια ακόμη φορά η Ευρώπη πληρώνει το υψηλότερο τίμημα εξαιτίας του πολέμου στον Κόλπο".

Πρόσθεσε ωστόσο ότι έως ότου αναπτυχθεί η τεχνολογία και υπάρξουν μπαταρίες μεγάλης διάρκειας θα υπάρχει εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. "Όταν εκλείπουν τα φωτοβολταϊκά, οι τιμές εκτοξεύονται από το μηδέν στα 220 ευρώ. Μέχρι η τεχνολογία να μας δώσει τη δυνατότητα να διαθέτουμε μπαταρίες με αυτονομία 6, 8 ή 10 ωρών που να είναι προσιτές θα εξαρτώμαστε από τα ορυκτά καύσιμα για περίπου το μισό της ημέρας. Εμείς τον επόμενο μήνα, ξεκινάμε τη λειτουργία της μεγαλύτερης μπαταρίας στην Ελλάδα. Και μιας από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, 330 μεγαβάτ. Αλλά είναι μόνο για δύο ώρες. Ελπίζω ότι το επόμενο βήμα θα είναι έξι ώρες. Και αυτό θα δώσει μεγάλη βοήθεια. Δεν βλέπω κανέναν άλλο τρόπο να λύσουμε το πρόβλημα της απανθρακοποίησης, αν δεν καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε προσιτές μπαταρίες. Όλοι πιστεύουμε στην πράσινη ενέργεια, στην απανθρακοποίηση και στην ασφάλεια εφοδιασμού που μπορούν να προσφέρουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αλλά αυτό δεν μπορεί να συμβεί την επόμενη ημέρα. Χρειάζεται χρόνος, να υπολογίσουμε πολύ προσεκτικά το κόστος και μετά να αποφασίσουμε πώς θα προχωρήσουμε".

Ο κ. Μυτιληναίος ανέφερε ακόμη τα εξής:

-Για τις τιμές του φυσικού αερίου: Μέχρι στιγμής έχουν αυξηθεί κατά 40 - 50 %, όμως η ιστορία δεν έχει τελειώσει. Οι υπόγειες αποθήκες στην Ευρώπη είναι γεμάτες κατά 30 % ενώ πέρυσι ήταν στο 50 %. Αν οι καιρικές συνθήκες και η κατάσταση στην 'Απω Ανατολή αλλάξουν την ισορροπία και περισσότερα φορτία αρχίσουν να εκτρέπονται προς την περιοχή αυτή, τότε η Ευρώπη θα αναγκαστεί να πληρώσει πολύ υψηλότερες τιμές. Οι αγορές στοιχηματίζουν ότι η κρίση στον Κόλπο θα τελειώσει γρήγορα, γι αυτό δεν έχουμε δει τις αυξήσεις στο φυσικό αέριο που είδαμε το 2022. Όμως το να διαρκέσει έξι μήνες είναι ένα πιθανό σενάριο.

-Για την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη: "Δεν συμφωνώ απόλυτα με τις Βρυξέλλες όσον αφορά αυτές τις αποφάσεις. Αποφασίσαμε να απαλλαγούμε εντελώς από το ρωσικό φυσικό αέριο. Σήμερα δεν έχουμε φυσικό αέριο ούτε από το Κατάρ και έχουμε χαμηλά αποθέματα. Ποιος κερδίζει από όλα αυτά; Τι κερδίζει η Ευρώπη, στην πραγματικότητα; Η Ρωσία έχει σκιώδη στόλο που μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε όλο τον κόσμο σε όσους είναι πρόθυμοι να αγοράσουν με εκπτώσεις. Αν ο πόλεμος στον Κόλπο διαρκέσει, όπως είπα, ίσως έξι μήνες, τότε δεν ξέρω αν έχουμε κάποια άλλη πιθανή πηγή φυσικού αερίου εκτός από τη Ρωσία. Οι μονάδες υγροποίησης στην Αμερική , την Αυστραλία δουλεύουν ήδη στο μάξιμουμ. Αν φτάσουμε σε έξι μήνες από τώρα με χαμηλά αποθέματα, τι θα κάνουμε; Και πώς θα επιστρέψουμε στη Ρωσία και θα ζητήσουμε φυσικό αέριο; Δεν ξέρω".

-Για τον κίνδυνο εξάρτησης από το αμερικανικό φυσικό αέριο: "Αν κατάλαβα την ερώτηση, λέτε ότι η Ευρώπη κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για να απαλλαγεί από έναν κυρίαρχο προμηθευτή φυσικού αερίου, αλλά τώρα βρίσκεται στα χέρια ενός άλλου κυρίαρχου προμηθευτή. Ο οποίος επίσης χρεώνει πολύ περισσότερα. Αν φτάσουμε στο σημείο οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν το φυσικό αέριο ως μέσο πίεσης εναντίον της Ευρώπης, θα υπάρχουν άλλα ζητήματα πολύ πιο σοβαρά από το φυσικό αέριο. Θα σημαίνει ότι η κατάσταση για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα έχει καταρρεύσει".

-Για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες: "Τα πυρηνικά είναι η ιδανική τεχνολογία για την κάλυψη των ωρών κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η χρήση ανανεώσιμων πηγών. Όμως η τεχνολογία των μικρών πυρηνικών μονάδων δεν είναι ακόμη ούτε οικονομικά βιώσιμη ούτε ασφαλής. Επί της αρχής δεν έχω αντίρρηση και θα με ενδιέφερε, να συμμετάσχω σε ένα τέτοιο έργο. Αλλά ίσως είναι ακόμα λίγο νωρίς. Και πρέπει να δούμε στην Ελλάδα και το θέμα των σεισμών".

-Για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ: Πριν από την ανακοίνωση της αύξησης, η ΔΕΗ είχε κεφαλαιοποίηση περίπου 6 δισεκατομμυρίων. Έτσι η αύξηση κεφαλαίου ύψους 4 δισ. αντιστοιχεί στο 70% της κεφαλαιοποίησης. Είναι μια πολύ καλή συμφωνία αν μπορείτε να το κάνετε. Οι τελευταίες ειδήσεις από την αγορά αναφέρουν ότι η ΔΕΗ θα πετύχει. Έχουν πολλά σχέδια για το μέλλον, για επέκταση, ειδικά εκτός Ελλάδας. Αυτό θα δώσει ώθηση σε ολόκληρη την αγορά".

Η γερμανική ΜΚΟ Urgewald βασίστηκε στα στοιχεία της εταιρίας ανάλυσης δεδομένων για τη ναυτιλία Kpler για να καταγράψει 91 φορτία που έφθασαν στην Ευρώπη από τον ρωσικό τερματικό σταθμό Γιαμάλ μεταξύ Ιανουαρίου και Απριλίου.

Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παρουσίασαν επομένως αύξηση κατά 17,2% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο το 2025, περνώντας από 5,71 εκατομμύρια τόνους σε 6,69 εκατομμύρια τόνους. Η τάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία σκοπεύει να εγκαταλείψει οριστικά το ρωσικό φυσικό αέριο έως το φθινόπωρο του 2027, ώστε να στερήσει από τη Μόσχα έσοδα με τα οποία χρηματοδοτεί τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν από την πλευρά τους μια ελαφρά αύξηση των εισαγωγών ρωσικού LNG από το Γιαμάλ στις αρχές του 2026, κάτι που θα μπορούσε να εξηγηθεί από μια αύξηση της ζήτησης φυσικού αερίου στην Ευρώπη το 2025.

Όταν ρωτήθηκε, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν επιβεβαίωσε την πιθανή σχέση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή από τα τέλη Φεβρουαρίου και τον αποκλεισμό των στρατηγικών Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει αντιθέτως την ισχυρή μείωση της εξάρτησής της από το ρωσικό φυσικό αέριο (αγωγό και LNG) με την πάροδο του χρόνου. Αντιπροσώπευε το 45% του συνόλου των εισαγωγών της ΕΕ το 2021, και μόνο το 12% το 2025.

Παρότι η Ευρώπη προσπάθησε να μειώσει τις προμήθειές της μέσω των αγωγών φυσικού αερίου, στράφηκε εν μέρει στο LNG, που μεταφέρεται με πλοία, εκφορτώνεται σε λιμάνια, επαναεριοποιείται και μετά διοχετεύεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο. Πίσω από τις ΗΠΑ (60%), από τις οποίες η ΕΕ εξαρτάται όλο και περισσότερο, η Ρωσία αντιπροσωπεύει το 17% των ευρωπαϊκών εισαγωγών από την αρχή του 2026, μπροστά από τη Νιγηρία (6%) και το Κατάρ (6%).

Η Αυστραλία θα υποχρεώσει τους μεγάλους εξαγωγείς φυσικού αερίου της χώρας να διαθέτουν το 20% της παραγωγής τους για εγχώρια κατανάλωση, όπως ανακοίνωσε σήμερα ο Αυστραλός υπουργός Ενέργειας Κρις Μπόουεν.

Υπενθυμίζεται ότι, λόγω των επιπτώσεων που δημιούργησε η κρίση στη Μέση Ανατολή, το φυσικό αέριο εκτοξεύτηκε πάνω από τα 60 ευρώ ανά κιλοβατώρα τον Μάρτιο 2026. Ωστόσο, τις τελευταίες εβδομάδες σταθεροποιήθηκε κοντά στα 50 ευρώ ανά κιλοβατώρα. Στη σημερινή συνεδρίαση στο χρηματιστήριο ενέργειας της Ολλανδίας, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης  για τον επόμενο μήνα διαπραγματεύονται στα 48 ευρώ, με άνοδο της τάξης του 1%.

Οι συνεχείς αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία μετά την έναρξη του πολέμου, οδήγησαν σε άλμα των τιμών του φυσικού αερίου που ξεπερνούσαν τα 60 ευρώ ανά κιλοβατώρα τον Μάρτιο. Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά τα πλήγματα που υπέστη το ενεργειακό συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα επεξεργασίας φυσικού αερίου παγκοσμίως.

Ευνοείται το φυσικό αέριο της Ρωσίας

Ιδιαίτερα ευνοημένη είναι η Ρωσία, καθώς η εξαγωγή φυσικού αερίου τον Απρίλιο του 2026 αυξήθηκε κατά 13,2% (και κατά 2,92 εκατομμύρια τόνους) συγκριτικά με την τιμή του Απριλίου 2025, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters. Από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 2026, οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 8,6%.

Η αύξηση αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση της παραγωγής από έργα στην Αρκτική και στη στρατηγική στροφή προς αγορές εκτός Δύσης.

Παράλληλα, παρατηρείται ότι η Ρωσία εξακολουθεί να διατηρεί παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά LNG, έστω και περιορισμένη σε σχέση με την προπολεμική περίοδο (πριν το 2022), γεγονός που αποτυπώνει τις δυσκολίες πλήρους ενεργειακής απεξάρτησης της Ευρώπης.

Σημειώνεται πως στις ΗΠΑ, η παραγωγή παραμένει υψηλή, αλλά οι τιμές δέχονται πιέσεις λόγω επαρκών αποθεμάτων και περιορισμών στις υποδομές εξαγωγών, ενώ η ζήτηση για φυσικό αέριο αυξάνεται λόγω της ισχυρής διεθνούς κατανάλωσης.

«Αυτή είναι η επιστροφή της BP στη Βενεζουέλα», δήλωσε η προσωρινή πρόεδρος της χώρας Delcy Rodríguez κατά την τελετή υπογραφής της συμφωνίας στο προεδρικό μέγαρο Miraflores στο Caracas.

Η συμφωνία αφορά την πλατφόρμα Deltana, περιοχή με κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στα ανατολικά ύδατα της Βενεζουέλας. Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της BP, Γουίλιαμ Λιν, δήλωσε κατά την τελετή ότι η εταιρεία σκοπεύει να συμβάλει στην ανάπτυξη των κοιτασμάτων και ανακοίνωσε το άνοιγμα μόνιμου γραφείου της BP στο Καράκας.

Παράλληλα, ο Λιν τόνισε ότι η BP θα αξιοποιήσει την εμπειρία της στο trading φυσικού αερίου και υδρογονανθράκων για την ανάπτυξη της συνεργασίας.

Επιστροφή των ξένων ενεργειακών ομίλων

Το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ της BP και της κυβέρνησης της Βενεζουέλας καθορίζει «πιθανές περιοχές συνεργασίας για κοιτάσματα φυσικού αερίου και μελλοντικές ερευνητικές δραστηριότητες», ανέφερε η BP σε ανακοίνωσή της. Τη συμφωνία επιβεβαίωσε και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Petroleos de Venezuela SA.

Η συμφωνία έρχεται λίγες ημέρες μετά από μεγάλο ενεργειακό συνέδριο στο Καράκας, το οποίο προσέλκυσε σημαντικό ενδιαφέρον από διεθνείς εταιρείες και επενδυτές.

Οι ευρωπαϊκοί ενεργειακοί όμιλοι εμφανίζονται ιδιαίτερα πρόθυμοι να ενισχύσουν την παρουσία τους στη Βενεζουέλα. Η Eni ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα νέο πετρελαϊκό project στη χώρα, ενώ σχεδιάζει μαζί με τη Repsol να ξεκινήσει εξαγωγές φυσικού αερίου από το 2031.

Την ίδια ώρα, η Shell προωθεί την ανάπτυξη του project Dragon κοντά στα σύνορα με το Τρινιδάδ και Τομπάγκο, ενώ η TotalEnergies βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση εμπορικών συμφωνιών με την PDVSA.

Η νέα στρατηγική της BP

Η νέα διευθύνουσα σύμβουλος της BP, Meg O’Neill, επιδιώκει να ενισχύσει τα μακροπρόθεσμα αποθέματα της εταιρείας, καθώς ο όμιλος επιστρέφει στη στρατηγική ενίσχυσης πετρελαίου και φυσικού αερίου μετά την αποτυχημένη στροφή σε επενδύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Η συμφωνία σηματοδοτεί ακόμη ένα βήμα στην προσπάθεια της Βενεζουέλας να επαναφέρει ξένες επενδύσεις στον ενεργειακό της τομέα, αξιοποιώντας τα τεράστια αποθέματα υδρογονανθράκων της χώρας.

Ενώ δεξαμενόπλοια παρέδωσαν τον Μάρτιο τις ποσότητες που μετέφεραν καθώς είχαν «φορτωθεί πριν από την έναρξη της κρίσης (…) τίποτα δεν μπόρεσε να φορτωθεί» σε πετρελαιοφόρα αυτόν τον μήνα, εξήγησε ο κ. Μπιρόλ κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

Εκφράστηκε έπειτα από συνάντηση με τη γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα και τον πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάγκα, με σκοπό να υπάρξει συντονισμός της αντίδρασης των τριών θεσμών στις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια οικονομία.

«Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση της ιστορίας. Αφορά το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, όμως επίσης κι άλλα βασικά προϊόντα, απόλυτα απαραίτητα, όπως τα λιπάσματα, τα πετροχημικά προϊόντα, ή ακόμη το ήλιο», εξήγησε ο επικεφαλής του ΔΟΕ.

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι τρεις διεθνείς οργανισμοί ενώνουν τις «δυνατότητές τους» ως προς την «αποτίμηση» όχι μόνο των εξελίξεων της κρίσης αλλά «και του πώς αντιδρούν οι χώρες», σημείωσε από τη δική της πλευρά η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.

Ως προς αυτό, το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα θύμισαν πως μπορούν να εκταμιεύσουν κατ’ ελάχιστον 20 δισεκατομμύρια δολάρια (ο καθένας θεσμός) για να βοηθήσουν χώρες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.

«Αν η κρίση συνεχιστεί, θα αλλάξουμε τον προσανατολισμό άλλων προγραμμάτων, κάτι που θα μας επιτρέψει να έχουμε διαθέσιμο μέσα στους επόμενους έξι μήνες ποσό συνολικά 50 ως 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων», διαβεβαίωσε από την πλευρά του ο Ατζάι Μπάγκα, αναφερόμενος στις δυνατότητες χορηγήσεων της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Η κρίση μπορεί να παραταθεί ακόμη κι αφού τερματιστεί ο πόλεμος εξαιτίας «των ζημιών στις υποδομές» των τομέων του πετρελαίου και του αερίου στα κράτη του Κόλπου, προειδοποίησε η κ. Γκεοργκίεβα.

Σύμφωνα με τον ΙΕΑ, πάνω από το ένα τρίτο των ενεργειακών υποδομών στις χώρες του Κόλπου έχει υποστεί σοβαρές ζημιές κατά τη διάρκεια του πολέμου που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου με την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, το οποίο αντέδρασε κλείνοντας de facto το στενό του Χορμούζ.

Ο Φατίχ Μπιρόλ θέλησε να φανεί θετικός, θυμίζοντας πως πάνω από το 80% των παγκόσμιων στρατηγικών αποθεμάτων παραμένει διαθέσιμο.

Κάλεσε τις χώρες να «μην επιβάλλουν περιορισμούς στις εξαγωγές» τους, να δρουν ως «υπεύθυνα μέλη της διεθνούς κοινότητας».

Το πετρέλαιο καταγράφει πτώση και η τιμή του κυμαίνεται κάτω από τα 100 δολάρια.

Γύρω στις 08:00 (ώρα Ελλάδας), η τιμή του West Texas Intermediate (WTI) παραδοτέου το Μάιο, που αποτελεί την αμερικανική αναφορά για το αργό πετρέλαιο, σημείωνε πτώση κατά 14,53% στα 96,54 δολάρια.

Το βαρέλι του Brent της Βόρειας Θάλασσας για παραδόσεις τον Ιούνιο, που αποτελεί την αναφορά της παγκόσμιας αγοράς, σημείωνε από την πλευρά του πτώση κατά 13,13% στα 94,92 δολάρια.

Αμφότερα έπεσαν κάτω από το συμβολικό όριο των 100 δολαρίων σε μια αγορά ανακουφισμένη από την προοπτική μιας κατάπαυσης του πυρός στο Ιράν.

Η τιμή του ευρωπαϊκού αερίου υποχώρησε κατά 20%

Η τιμή του ευρωπαϊκού αερίου υποχώρησε κατά περίπου 20% στο άνοιγμα, μετά την υποχώρηση και της τιμής του πετρελαίου, αφού ο Ντόναλντ Τραμπ ήρε το τελεσίγραφό του εναντίον του Ιράν και η Τεχεράνη δήλωσε έτοιμη να διαπραγματευθεί.

Λίγο μετά την έναρξη της διαπραγμάτευσης στις 09:00 ώρα Ελλάδας, το προθεσμιακό συμβόλαιο του ολλανδικού TTF, που θεωρείται η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς, σημείωνε πτώση κατά 19,24% στα 43 ευρώ, αφού είχε υποχωρήσει για λίγο πάνω από 20% στα 42,5 ευρώ.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ είναι ασυνήθιστα χαμηλά για αυτήν την εποχή του χρόνου, μόλις στο 28%, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, με φόντο τις αυξημένες τιμές, γεγονός που καθιστά την ευάλωτη καθώς ο ανταγωνισμός με την Ασία για το LNG εντείνεται.

Αξιωματούχοι της ΕΕ έχουν προτρέψει τα κράτη μέλη να προετοιμαστούν για παρατεταμένες διαταραχές και εξετάζουν το ενδεχόμενο αναβίωσης των μέτρων για την ενεργειακή κρίση που εφαρμόστηκαν το 2022.

Οι αυξήσεις των τιμών περιορίστηκαν από τον θερμότερο καιρό και την αυξημένη παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας, γεγονός που μειώνει τη ζήτηση.

Σε αυτό το κλίμα, τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου αυξήθηκαν στα 50 ευρώ ανά MWh, ανακάμπτοντας από το χαμηλότερο σημείο των τριών εβδομάδων, αφού η ομιλία του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν μείωσε τις ελπίδες για επικείμενη κατάπαυση του πυρός.

Κομισιόν: Αρχίστε να γεμίζετε από τώρα τις αποθήκες

Να αρχίσουν να γεμίζουν τις αποθήκες φυσικού αερίου, «το συντομότερο δυνατό» για να προετοιμαστούν για τον επόμενο χειμώνα, κάλεσε τις κυβερνήσεις της ΕΕ η Κομισιόν.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επαναλάβει ότι δεν υπάρχει άμεση απειλή για τον εφοδιασμό της ΕΕ με φυσικό αέριο, αλλά ενθάρρυνε τις κυβερνήσεις να αναλάβουν δράση προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες τιμές και να διασφαλίσουν τα αποθέματα εν όψει του χειμώνα.

Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ενισχυθεί περισσότερο από 70% από την έναρξη των συγκρούσεων, στις 28 Φεβρουαρίου 2026 και αυτό αυτός είναι ένας από τους λόγους που οι εταιρείες δεν αγοράζουν φυσικό αέριο για αποθήκευση.

«Έχει χαθεί περίπου το 20% της προηγούμενης προσφοράς LNG διεθνώς», επισημαίνει ο ειδικός σε θέματα φυσικού αερίου Σεμπάστιαν Γκούλμπις από την Enervis. «Σημαντικό μέρος αυτών των ποσοτήτων κατευθυνόταν προς την Ασία, γεγονός που ενισχύει τον ανταγωνισμό με την Ευρώπη για τις ίδιες προμήθειες», προσθέτει, υπογραμμίζοντας ότι στα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια «τα πλοία LNG κατευθύνονται όπου οι τιμές είναι υψηλότερες».

Η κατάσταση επιδεινώθηκε μετά την επίθεση του Ιράν στο Ρας Λαφάν στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη εγκατάσταση εξαγωγής LNG παγκοσμίως, ενώ η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ έχει σχεδόν διακοπεί.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με οξύ πρόβλημα αποθεμάτων, καθώς η μέση πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου ανέρχεται μόλις στο 28,51%. Από τις ποσότητες που λείπουν, περίπου 9 δισ. κυβικά μέτρα σχετίζονται άμεσα με ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ και προέρχονται από το Κατάρ. Συνολικά, η απουσία του καταριανού αερίου θα δημιουργούσε έλλειμμα 65,5 δισ. κυβικών μέτρων.

Αν η κρίση παραταθεί, οι προοπτικές για τον επόμενο χειμώνα είναι εξαιρετικά αβέβαιες. «Θα έπρεπε ήδη να έχουμε διασφαλίσει την ενεργειακή ασφάλεια μέσω στρατηγικών αποθεμάτων», τονίζει ο Γκούλμπις.

Τα στοιχεία της AGSI δείχνουν ότι χώρες όπως η Ολλανδία, η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση, με πληρότητα αποθηκών στο 6,81%, 21,89%, 21,85% και 35,4% αντίστοιχα. Αντίθετα, υψηλότερα επίπεδα καταγράφονται στην Ιταλία, την Πολωνία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

Πόλεμος τιμών στο αέριο

Η ανάγκη αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων συμπίπτει με την αυξημένη ζήτηση της Ασίας για ηλεκτροπαραγωγή, γεγονός που εντείνει τον κίνδυνο ενός «πολέμου τιμών».

Οι περισσότερες ποσότητες υδρογονανθράκων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνονται προς την Ασία, με χώρες όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την περιοχή.

Δεδομένα ναυτιλιακών εφαρμογών δείχνουν ότι πολλά δεξαμενόπλοια LNG έχουν αλλάξει πορεία τις τελευταίες εβδομάδες, στρεφόμενα προς την ασιατική αγορά.

Η εξήγηση είναι απλή: η Ασία, αντιμετωπίζοντας έλλειψη, προσφέρει υψηλότερες τιμές, οδηγώντας τις εταιρείες σε ανακατεύθυνση φορτίων, ενώ η ευελιξία των συμβολαίων επιτρέπει γρήγορες αλλαγές.

Στην Ευρώπη, αντίθετα, η αποθήκευση φυσικού αερίου δεν εμφανίζει προς το παρόν ισχυρά οικονομικά κίνητρα. «Με τα σημερινά χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων, πρόκειται για σοβαρό ρίσκο ενόψει του χειμώνα», προειδοποιεί ο Σεμπάστιαν Χάινεμαν από την Ines.

Αν οι τιμές αυξηθούν περαιτέρω, η αποθήκευση μπορεί να καταστεί και πάλι ελκυστική. Διαφορετικά, δεν αποκλείεται να επιβληθούν υποχρεωτικές πληρώσεις αποθηκών, κάτι που θα οδηγήσει σε αύξηση εισαγωγών και τιμών.

Νέα εξάρτηση από τις ΗΠΑ για το LNG

Το 2025, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτέλεσαν τον βασικό προμηθευτή LNG της ΕΕ, καλύπτοντας το 50,7% των εισαγωγών, ενώ ακολουθούν η Ρωσία και το Κατάρ.

Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές LNG αυξήθηκαν κατά 21% το πρώτο εξάμηνο του 2025, με κύριους εισαγωγείς τη Γαλλία, την Ισπανία, την Ολλανδία, την Ιταλία και το Βέλγιο.

Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν ανησυχίες για την εξάρτηση από τις ΗΠΑ. Η Deutsche Umwelthilfe προειδοποιεί ότι η αμερικανική πολιτική μπορεί να καταστεί απρόβλεπτη.

Η επικεφαλής της, Σάσα Μίλερ-Κράεννερ, υποστηρίζει ότι «οι εξαγωγές LNG χρησιμοποιούνται ως εργαλείο πίεσης προς την Ευρώπη».

Ο Γκούλμπις προειδοποιεί: «Αν σταματήσουν πλήρως οι προμήθειες από τις ΗΠΑ, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει σοβαρό πρόβλημα».

Το μέλλον δεν είναι ρόδινο

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρή ενεργειακή ανεπάρκεια, καθώς η αυξημένη ζήτηση της Ασίας ανακατευθύνει τις παγκόσμιες ροές.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η ΕΕ θα αναγκαστεί να αυξήσει ξανά τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται γεωπολιτικά.

Σε κάθε περίπτωση, η Ευρώπη έχει άμεσο συμφέρον να υπάρξει αποκλιμάκωση της κρίσης στον Κόλπο το συντομότερο δυνατό.

Οι ευρωπαϊκές χώρες, προς το παρόν, αποφεύγουν ενεργή στρατιωτική εμπλοκή, απορρίπτοντας την έκκληση των ΗΠΑ για συμμετοχή στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.

Ωστόσο, το ερώτημα παραμένει… Τι θα συμβεί αν η Ουάσινγκτον επιχειρήσει να πιέσει την Ευρώπη για τη στάση της;