Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αποτυπώνουν σημαντική μετατόπιση των πληθωριστικών πιέσεων από τα τρόφιμα προς την ενέργεια, με τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων να αποτελούν πλέον τον βασικό παράγοντα επιτάχυνσης του πληθωρισμού.

Τη μεγαλύτερη ανατίμηση καταγράφει το φυσικό αέριο, με αύξηση 55%, ενώ ακολουθεί το πετρέλαιο θέρμανσης με 53,2%. Ιδιαίτερα υψηλές είναι οι αυξήσεις και στα καύσιμα κίνησης, με το πετρέλαιο κίνησης να ενισχύεται κατά 38,8% και τη βενζίνη κατά 22,5%. Παράλληλα, οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκαν κατά 15%, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Σημαντική επιβάρυνση εξακολουθεί να προκαλεί και το κόστος στέγασης, καθώς τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 5,9% τον Σεπτέμβριο, διατηρώντας τις πιέσεις στις δαπάνες των νοικοκυριών.

Αντίθετα, πιο συγκρατημένη εμφανίζεται η συνολική αύξηση στις τιμές των τροφίμων, η οποία περιορίστηκε στο 0,6%. Ωστόσο, πίσω από τη χαμηλή μεταβολή του γενικού δείκτη τροφίμων καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ βασικών προϊόντων.

Ειδικότερα, το μοσχάρι ανατιμήθηκε κατά 12,3%, τα ψάρια κατά 11,5% και το αρνί και κατσίκι κατά 9,7%, επιβαρύνοντας το κόστος βασικών ειδών διατροφής.

Στον αντίποδα, σημαντικές μειώσεις καταγράφηκαν στο ελαιόλαδο κατά 11,9%, στο ρύζι κατά 8,2% και στα δημητριακά κατά 7,9%, περιορίζοντας τη συνολική αύξηση της κατηγορίας.

Όπως ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, από τη σύγκριση του Γενικού ΔΤΚ του μηνός Σεπτεμβρίου 2026 με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025 προέκυψε αύξηση 5,0% έναντι αύξησης 1,9% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του έτους 2025 με το 2024.

Ο Γενικός ΔΤΚ κατά τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον Αύγουστο 2026 παρουσίασε αύξηση 2,1%, έναντι αύξησης 0,8%, που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του προηγούμενου έτους.

Ο μέσος ΔΤΚ του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2025 – Σεπτεμβρίου 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025, παρουσίασε αύξηση 3,6%, έναντι αύξησης 2,5% που σημειώθηκε κατά την αντίστοιχη σύγκριση του δωδεκαμήνου Οκτωβρίου 2024 – Σεπτεμβρίου 2025 με το δωδεκάμηνο Οκτωβρίου 2023 – Σεπτεμβρίου 2024.

Η μηνιαία μεταβολή των τιμών 

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 2,1% τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Αυγούστου 2026, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
• 1,1% στην ομάδα Αλκοολούχα ποτά και καπνός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στα αλκοολούχα ποτά (μη σερβιριζόμενα).
• 28,5% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω επαναφοράς των τιμών στα επίπεδα πριν από τις θερινές εκπτώσεις.
• 2,0% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, στερεά καύσιμα.
• 0,6% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω επαναφοράς των τιμών στα επίπεδα πριν από τις θερινές εκπτώσεις. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα είδη άμεσης κατανάλωσης νοικοκυριού.
• 0,2% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης.
• 2,0% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: μεταχειρισμένα αυτοκίνητα, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο.
• 0,2% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στον εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας.
• 0,4% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις δραστηριότητες αναψυχής και αθλητισμού.
• 2,8% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 1,0% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.
• 0,7% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών στις άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

2. Από τη μείωση των δεικτών κατά:
• 0,4% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: ρύζι, παρασκευάσματα με βάση το κρέας, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, γάλα νωπό πλήρες, γιαούρτι, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών σε: μοσχάρι, χοιρινό, λαχανικά (γενικά), παγωτά.

Η ετήσια μεταβολή των τιμών 

Η αύξηση του Γενικού ΔΤΚ κατά 5,0% τον μήνα Σεπτέμβριο 2026, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο Δείκτη του Σεπτεμβρίου 2025, προήλθε κυρίως από τις μεταβολές στις ακόλουθες ομάδες αγαθών και υπηρεσιών:

1. Από τις αυξήσεις των δεικτών κατά:
• 0,6% στην ομάδα Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ψωμί και άλλα προϊόντα αρτοποιίας, μοσχάρι, χοιρινό, αρνί και κατσίκι, πουλερικά, ψάρια αλίπαστα, τυριά, αυγά, λαχανικά (γενικά). Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: ρύζι, δημητριακά για πρωινό, ψάρια νωπά ή κατεψυγμένα, γάλα νωπό πλήρες, ελαιόλαδο, φρούτα (γενικά), σοκολάτες-προϊόντα σοκολάτας, προπαρασκευασμένα φαγητά, χυμούς φρούτων, καφέ.
• 0,3% στην ομάδα Ένδυση και υπόδηση, λόγω αύξησης των τιμών στα είδη ένδυσης και υπόδησης.
• 14,7% στην ομάδα Στέγαση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ενοίκια κατοικιών, επισκευή και συντήρηση κατοικίας, διάφορες υπηρεσίες που σχετίζονται με το σπίτι, ηλεκτρισμό, φυσικό αέριο, πετρέλαιο θέρμανσης, στερεά καύσιμα.
• 0,6% στην ομάδα Διαρκή αγαθά – Είδη νοικοκυριού και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: άλλα είδη οικιακής χρήσης, οικιακές υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών σε: οικιακές συσκευές και επισκευές, οικιακά είδη καθαρισμού και συντήρησης.
• 1,4% στην ομάδα Υγεία, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ιατρικά προϊόντα, υπηρεσίες εξωνοσοκομειακής περίθαλψης,  νοσοκομειακή περίθαλψη. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα φαρμακευτικά προϊόντα.
• 11,3% στην ομάδα Μεταφορές, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: πετρέλαιο κίνησης, καύσιμα αυτοκινήτου (βενζίνη), συντήρηση και επισκευή εξοπλισμού προσωπικής μεταφοράς, άλλες υπηρεσίες σχετικές με την προσωπική μεταφορά, εισιτήρια μεταφοράς επιβατών με αεροπλάνο. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα μεταχειρισμένα αυτοκίνητα.
• 1,6% στην ομάδα Αναψυχή – Αθλητισμός και Πολιτισμός, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: προϊόντα κηπουρικής και ζώα συντροφιάς, υπηρεσίες αναψυχής, πολιτιστικές υπηρεσίες, πακέτο διακοπών. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στα διαρκή αγαθά αναψυχής.
• 2,9% στην ομάδα Εκπαίδευση, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: δίδακτρα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, δίδακτρα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
• 6,9% στην ομάδα Ξενοδοχεία – Καφέ – Εστιατόρια, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: εστιατόρια-ζαχαροπλαστεία-ταχυφαγεία-κυλικεία, ξενοδοχεία-μοτέλ-πανδοχεία.
• 3,5% στην ομάδα Ασφαλιστικές και χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: ασφάλιστρα υγείας, ασφάλιστρα οχημάτων.
• 1,5% στην ομάδα Προσωπική φροντίδα – Κοινωνική προστασία – Άλλα αγαθά και υπηρεσίες, λόγω αύξησης κυρίως των τιμών σε: κομμωτήρια και καταστήματα προσωπικής φροντίδας, άλλες υπηρεσίες. Μέρος της αύξησης αυτής αντισταθμίστηκε από τη μείωση κυρίως των τιμών στις άλλες συσκευές και προϊόντα προσωπικής υγιεινής και φροντίδας.

2. Από τη μείωση των δεικτών κατά:
• 1,9% στην ομάδα Ενημέρωση και επικοινωνία, λόγω μείωσης κυρίως των τιμών σε: εξοπλισμό επεξεργασίας ήχου και εικόνας, υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας, πακέτα τηλεφωνικών υπηρεσιών. Μέρος της μείωσης αυτής αντισταθμίστηκε από την αύξηση κυρίως των τιμών στις άλλες υπηρεσίες ενημέρωσης και επικοινωνίας.

Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο, καθώς, εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, θα πραγματοποιηθεί η πρώτη ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα.

Η γεώτρηση προγραμματίζεται στο μπλοκ Α2 στο Ιόνιο, παραχώρηση στην οποία η ExxonMobil εισήλθε τον Νοέμβριο του 2025 αποκτώντας ποσοστό 60%. Στην κοινοπραξία συμμετέχουν επίσης η Energean με 30% και η HELLENiQ ENERGY με 10%.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, κατά τη συνάντηση με το υψηλόβαθμο στέλεχος της ExxonMobil επιβεβαιώθηκε ότι οι διαδικασίες εξελίσσονται σύμφωνα με τον σχεδιασμό και ότι δεν υπάρχει μεταβολή στον στόχο για την πραγματοποίηση της γεώτρησης στις αρχές του 2027.

«Επιβεβαιώσαμε ότι προχωρούμε σύμφωνα με τον σχεδιασμό μας και ότι ο στόχος για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση τους πρώτους μήνες του 2027, μετά από σχεδόν μισό αιώνα, παραμένει σταθερός», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Κρίσιμο το χρονοδιάγραμμα

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στην τήρηση των επιμέρους χρονοδιαγραμμάτων που απαιτούνται μέχρι να φτάσει το έργο στο στάδιο της γεώτρησης. Πρόκειται για μια σύνθετη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει τεχνική και γεωλογική προετοιμασία, αδειοδοτήσεις και την εφαρμογή των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών προδιαγραφών.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υπογράμμισε ότι η συνέπεια στην εφαρμογή των συμφωνημένων χρονοδιαγραμμάτων είναι κρίσιμη, συνδέοντας την εξέλιξη του προγράμματος όχι μόνο με τις προοπτικές των ερευνών αλλά και με την αξιοπιστία της Ελλάδας έναντι των μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων.

Όπως σημείωσε, «κάθε βήμα που ολοκληρώνεται ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας και την εμπιστοσύνη μεγάλων διεθνών ενεργειακών ομίλων στις προοπτικές της Ελλάδας».

Η παρουσία της ExxonMobil στο συγκεκριμένο project αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς ενεργειακούς ομίλους με εκτεταμένη εμπειρία σε σύνθετες υπεράκτιες έρευνες.

Το μεγάλο στοίχημα του 2027

Το επόμενο μεγάλο ορόσημο είναι πλέον η ίδια η ερευνητική γεώτρηση, καθώς αυτή θα δώσει τις πρώτες ουσιαστικές απαντήσεις για το εάν οι γεωλογικές δομές που έχουν εντοπιστεί μπορούν να συνδέονται με εμπορικά αξιοποιήσιμα κοιτάσματα υδρογονανθράκων.

Μέχρι τότε, το βάρος πέφτει στην ολοκλήρωση όλων των απαραίτητων προπαρασκευαστικών ενεργειών, ώστε το project να περάσει από το στάδιο της γεωλογικής αξιολόγησης στην πραγματική δοκιμή του υπεδάφους.

«Η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί να σχεδιάζει μεθοδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.

οδικά, να κινείται γρήγορα και να λειτουργεί με αξιοπιστία και τήρηση όλων των διεθνών περιβαλλοντικών προδιαγραφών. Οι στόχοι που θέτουμε γίνονται πράξη".

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η σημερινή τιμή. Η αγορά φοβάται τον συνδυασμό χαμηλότερων ευρωπαϊκών αποθεμάτων, αυξημένης χειμερινής ζήτησης και πιθανών προβλημάτων στις διεθνείς ροές LNG. Αν αυτοί οι παράγοντες συμπέσουν, το σενάριο προσέγγισης ακόμη και των €100/MWh δεν μπορεί να αποκλειστεί, χωρίς πάντως να αποτελεί σήμερα το βασικό σενάριο.

Για την Ελλάδα η εξέλιξη έχει άμεσο οικονομικό ενδιαφέρον. Το φυσικό αέριο παραμένει σημαντικός παράγοντας διαμόρφωσης της χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας και μια παρατεταμένη άνοδος μπορεί να περάσει σταδιακά στους λογαριασμούς ρεύματος, στο κόστος της βιομηχανίας και τελικά στον πληθωρισμό.

Στα υψηλότερα επίπεδα από το 2022

Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο έχει πραγματοποιήσει ισχυρό ράλι, με το TTF να ξεπερνά τα €80/MWh και ορισμένα συμβόλαια του χειμώνα να κινούνται ακόμη υψηλότερα.Η εικόνα θυμίζει σε ορισμένους επενδυτές την ενεργειακή κρίση του 2022, αν και οι συνθήκες δεν είναι ίδιες και οι σημερινές τιμές παραμένουν πολύ μακριά από τα ακραία ιστορικά επίπεδα εκείνης της περιόδου.

Το MoneyPress είχε ήδη καταγράψει την εκτίναξη του φυσικού αερίου λόγω της πολεμικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή, όταν το TTF είχε κινηθεί περίπου στα €53,6/MWh.Η μετακίνηση από εκείνα τα επίπεδα πάνω από τα €80 δείχνει πόσο γρήγορα έχει αλλάξει η εικόνα.

Γιατί ανεβαίνει τόσο γρήγορα

Πίσω από το ράλι δεν υπάρχει ένας μόνο παράγοντας.Πρώτον, η Ευρώπη μπαίνει στην κρίσιμη περίοδο πριν από τον χειμώνα με μεγαλύτερη ανησυχία για την επάρκεια των αποθεμάτων της.Δεύτερον, μετά τη δραστική μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών, η ευρωπαϊκή αγορά εξαρτάται πολύ περισσότερο από το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη ανταγωνίζεται πλέον άμεσα την Ασία για φορτία LNG. Αν οι τιμές στην Ασία αυξηθούν, τα πλοία μπορούν να κατευθυνθούν προς εκείνες τις αγορές, αναγκάζοντας τους Ευρωπαίους αγοραστές να προσφέρουν υψηλότερες τιμές.Τρίτος παράγοντας είναι η γεωπολιτική κατάσταση και ειδικά ο κίνδυνος στις θαλάσσιες μεταφορές ενέργειας.

Ο κρίσιμος ρόλος των Στενών του Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο.Ένα πολύ μεγάλο μέρος των παγκόσμιων φορτίων LNG –με το Κατάρ να αποτελεί βασικό προμηθευτή– περνά από την περιοχή. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν περίπου στο ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών LNG την ποσότητα που συνδέεται με τη συγκεκριμένη δίοδο.Μια σοβαρή διαταραχή επομένως δεν θα αποτελούσε απλώς περιφερειακό πρόβλημα.Θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμιο ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία LNG, με την Ευρώπη να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή.Η ενεργειακή αγορά έχει δείξει επανειλημμένα ότι ακόμη και ο φόβος μιας διακοπής μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στις τιμές πριν υπάρξει πραγματική έλλειψη.

Μπορεί το TTF να φτάσει τα €100;

Το όριο των €100/MWh έχει αρχίσει να επιστρέφει ως σενάριο κινδύνου, όχι ως δεδομένη πρόβλεψη.Για να φτάσει η αγορά εκεί πιθανότατα θα απαιτηθεί ένας δυσμενής συνδυασμός: περιορισμένες προμήθειες LNG, μεγαλύτερη γεωπολιτική ένταση, χαμηλές θερμοκρασίες και ταχύτερη κατανάλωση των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.

Αντίθετα, ένας ήπιος χειμώνας και ομαλές εισαγωγές LNG μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την πίεση.Αυτός είναι ο λόγος που οι επενδυτές παρακολουθούν πλέον όχι μόνο τα επίπεδα αποθήκευσης, αλλά και τις μετεωρολογικές προβλέψεις, τις αφίξεις LNG και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Τι σημαίνει για το ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα

Για τα ελληνικά νοικοκυριά το κρίσιμο ερώτημα είναι πότε η αύξηση του φυσικού αερίου μπορεί να εμφανιστεί στον λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος.Η σχέση δεν είναι απόλυτα γραμμική. Η αυξανόμενη παραγωγή από ΑΠΕ μπορεί να συγκρατεί τις τιμές για αρκετές ώρες της ημέρας.Όταν όμως χρειάζονται μονάδες φυσικού αερίου για να καλυφθεί η ζήτηση, το ακριβότερο καύσιμο μπορεί να ανεβάσει την οριακή τιμή του συστήματος.Γι' αυτό αποκτούν μεγαλύτερη σημασία οι επενδύσεις σε αποθήκευση ενέργειας και δίκτυα. Το MoneyPress έχει αναλύσει το σχέδιο για νέες επενδύσεις στο ηλεκτρικό σύστημα και τις υποδομές, καθώς και τη σημασία των νέων ηλεκτρικών διασυνδέσεων του ΑΔΜΗΕ.Όσο περισσότερο το σύστημα μπορεί να αξιοποιεί φθηνή παραγωγή ΑΠΕ και να την αποθηκεύει, τόσο μικρότερη γίνεται η έκθεση στις απότομες μεταβολές του φυσικού αερίου.

Βιομηχανία: Ο μεγάλος κρυφός λογαριασμός

Η δεύτερη μεγάλη επίπτωση αφορά τις επιχειρήσεις.Για ενεργοβόρες βιομηχανίες, μια παρατεταμένη περίοδος φυσικού αερίου στα €80–€100/MWh μπορεί να μετατραπεί σε σημαντική αύξηση του κόστους παραγωγής.Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο για επιχειρήσεις που ανταγωνίζονται παραγωγούς στις ΗΠΑ ή σε άλλες περιοχές όπου το φυσικό αέριο παραμένει φθηνότερο.

Το MoneyPress έχει ήδη αναδείξει τα μέτρα ενεργειακής στήριξης της βιομηχανίας, καθώς το ενεργειακό κόστος αποτελεί πλέον βασική παράμετρο ανταγωνιστικότητας για την ευρωπαϊκή μεταποίηση.Εάν οι αυξημένες τιμές διαρκέσουν, η συζήτηση για νέες παρεμβάσεις θα επανέλθει αναπόφευκτα.

Ο νέος πονοκέφαλος της ΕΚΤ

Το φυσικό αέριο δημιουργεί όμως πρόβλημα και στη νομισματική πολιτική.Η Isabel Schnabel της ΕΚΤ έχει επισημάνει ότι οι τιμές της ενέργειας κινούνται υψηλότερα από ορισμένες από τις παραδοχές που είχαν χρησιμοποιηθεί στα οικονομικά σενάρια της κεντρικής τράπεζας.Παράλληλα, ο Σλοβάκος κεντρικός τραπεζίτης Peter Kazimir προειδοποίησε ότι η άνοδος του φυσικού αερίου δημιουργεί ανοδικό κίνδυνο για τον πληθωρισμό. (reuters.com)

Και εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη οικονομική απειλή.Αν το ακριβότερο φυσικό αέριο περάσει στο ηλεκτρικό ρεύμα, στις μεταφορές και στο κόστος παραγωγής, μπορεί να καθυστερήσει την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.Αυτό με τη σειρά του θα μπορούσε να περιορίσει τα περιθώρια της ΕΚΤ για χαλαρότερη νομισματική πολιτική.

Από το αέριο στο καλάθι του νοικοκυριού

Η διαδρομή είναι γνωστή από την προηγούμενη ενεργειακή κρίση:

φυσικό αέριο → ηλεκτρικό ρεύμα → παραγωγικό κόστος → τιμές προϊόντων → πληθωρισμός.

Ακριβώς γι' αυτό η νέα άνοδος του TTF αφορά πολύ περισσότερους από τους traders της ενεργειακής αγοράς.

Για την Ελλάδα, η κρίσιμη παράμετρος θα είναι η διάρκεια. Μερικές ημέρες ή εβδομάδες υψηλών τιμών μπορούν να απορροφηθούν ευκολότερα. Αν όμως το φυσικό αέριο παραμείνει πάνω από τα €80/MWh για μεγάλο μέρος του χειμώνα, η πίεση θα αρχίσει να γίνεται αισθητή σε πολύ μεγαλύτερο τμήμα της οικονομίας.Και αν προστεθεί μια νέα γεωπολιτική διαταραχή, τα €100/MWh, που σήμερα αποτελούν δυσμενές σενάριο, μπορεί να βρεθούν πολύ πιο κοντά στην πραγματικότητα.

]]> https://www.moneypress.gr/sta-skaria-desmi-metron-gia-petrela/ Sat, 12 Sep 2026 16:00:06 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219635 Οι ανησυχίες για περαιτέρω άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου, παρά τη μικρή διόρθωση που σημειώθηκε την Παρασκευή (11.9.2026), ωθούν την κυβέρνηση να εξετάσει νέα μέτρα στήριξης για τα νοικοκυριά που πλήττονται καθημερινά από την ακρίβεια.

Υπενθυμίζεται ότι παρά τη χθεσινή διορθωτική κίνηση, το ράλι που έκανε το πετρέλαιο αυτή την εβδομάδα δεν έχει «σβήσει» και η τιμή του Brent βρίσκεται στα 104,62 δολάρια ανά βαρέλι, με το πλάνο της κυβέρνησης να στρέφεται στην ενίσχυση των νοικοκυριών.

Η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου επιστρέφει στο επίκεντρο, με τα συμβόλαια αναφοράς να κινούνται προς την πέμπτη διαδοχική εβδομάδα ανόδου και να καταγράφουν συνολικά κέρδη περίπου 12% μέσα στην εβδομάδα.

Τα ολλανδικά συμβόλαια TTF επόμενου μήνα, που αποτελούν το βασικό σημείο αναφοράς για την Ευρώπη, διαμορφώθηκαν την Παρασκευή στα 80,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα, παρά την ενδοσυνεδριακή υποχώρηση κατά περίπου 1,5%.

Το επίπεδο είναι ιδιαίτερα υψηλό σε σχέση με έναν χρόνο πριν και επαναφέρει τον κίνδυνο ενός νέου γύρου ενεργειακών ανατιμήσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Το μεγάλο πρόβλημα των αποθηκών

Η άνοδος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της κατάστασης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων.

Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη είναι γεμάτες λίγο πάνω από 67%, επίπεδο που είναι το χαμηλότερο για τη συγκεκριμένη εποχή του έτους από το 2009, όταν άρχισαν να τηρούνται συγκρίσιμα στοιχεία.

Πρόκειται για μια σημαντικά διαφορετική εικόνα σε σχέση με πέρυσι, όταν την αντίστοιχη περίοδο οι αποθήκες βρίσκονταν κοντά στο 80%.

Η αγορά επομένως δεν ανησυχεί μόνο για την τρέχουσα τιμή του TTF. Το κρίσιμο ερώτημα είναι με πόσο φυσικό αέριο θα μπει τελικά η Ευρώπη στον χειμώνα και, κυρίως, πόσο θα κοστίσει η εξασφάλιση των επιπλέον ποσοτήτων.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα ευρωπαϊκά αποθέματα μπορεί να κορυφωθούν φέτος μόλις στο 70%-75%, αφήνοντας μικρότερα περιθώρια ασφαλείας σε περίπτωση ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα.

Η Μέση Ανατολή αλλάζει ξανά την ενεργειακή εξίσωση

Στην καρδιά της νέας αναταραχής βρίσκεται η Μέση Ανατολή.

Οι παρατεταμένες διαταραχές στις ενεργειακές ροές έχουν περιορίσει σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς LNG, την ώρα που η Ευρώπη εξαρτάται πλέον πολύ περισσότερο από το υγροποιημένο φυσικό αέριο μετά τη δραστική μείωση των ρωσικών ροών μέσω αγωγών.

Η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ έχει επηρεάσει τις εξαγωγές LNG από την περιοχή και ιδιαίτερα τις ροές από το Κατάρ.

Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται ο ανταγωνισμός ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Και για να προσελκύσει η ευρωπαϊκή αγορά περισσότερα φορτία, πρέπει ουσιαστικά να προσφέρει υψηλότερες τιμές.

Το MoneyPress έχει ήδη αναδείξει τον κίνδυνο που δημιουργεί αυτή η μάχη για LNG, καθώς στο δυσμενές σενάριο η Goldman Sachs έχει προειδοποιήσει ακόμη και για TTF άνω των 100 ευρώ/MWh εφόσον οι διαταραχές παραταθούν.

Νέα αναθεώρηση από την Goldman Sachs

Οι τελευταίες εξελίξεις οδηγούν ήδη σε νέες αναθεωρήσεις.

Η Goldman Sachs αύξησε την πρόβλεψή της για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κατά το τέταρτο τρίμηνο στα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα, από προηγούμενη εκτίμηση 53 ευρώ/MWh.

Η αλλαγή είναι σημαντική, καθώς δείχνει ότι η αγορά αρχίζει να ενσωματώνει ένα πιο παρατεταμένο σενάριο υψηλών ενεργειακών τιμών.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ακόμη και αν δεν επιβεβαιωθούν τα πλέον ακραία σενάρια, ένα TTF που παραμένει επί μακρόν μεταξύ 70 και 80 ευρώ δημιουργεί ήδη σημαντικό πρόσθετο κόστος για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα και τους λογαριασμούς ρεύματος

Για την Ελλάδα η εξέλιξη έχει άμεσο ενδιαφέρον, καθώς το φυσικό αέριο εξακολουθεί να έχει σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Όταν το TTF ανεβαίνει, αυξάνεται το μεταβλητό κόστος των μονάδων φυσικού αερίου και δημιουργούνται ανοδικές πιέσεις στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού.

Αυτό δεν σημαίνει ότι μια ημερήσια άνοδος του αερίου μεταφέρεται αυτομάτως στον επόμενο λογαριασμό. Εάν όμως οι υψηλές τιμές διατηρηθούν για εβδομάδες ή μήνες, η πίεση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται πολύ πιο δύσκολο να απορροφηθεί.

Παρόμοιο κίνδυνο δημιουργεί ήδη η άνοδος του πετρελαίου. Το MoneyPress έχει επισημάνει ότι η αύξηση του Brent και του diesel μπορεί να μεταφερθεί μέσω των μεταφορών στο συνολικό κόστος της οικονομίας.

Εάν ακριβύνουν ταυτόχρονα πετρέλαιο, φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, η πίεση γίνεται πολύ μεγαλύτερη.

Οι επιχειρήσεις μπροστά σε νέο ενεργειακό κόστος

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η ανησυχία για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις.

Βιομηχανία, μεταποίηση, τρόφιμα, ξενοδοχεία, εστίαση και επιχειρήσεις με μεγάλες ανάγκες ψύξης ή θέρμανσης είναι περισσότερο εκτεθειμένες σε μια παρατεταμένη περίοδο υψηλών τιμών.

Το ενεργειακό κόστος δεν περιορίζεται όμως στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν απευθείας φυσικό αέριο.

Μέσω του ηλεκτρισμού, των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας μπορεί να μεταφερθεί σε πολύ μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας.

Αυτό δημιουργεί τον κίνδυνο ενός νέου κύκλου αυξήσεων στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, ακριβώς τη στιγμή που η Ευρώπη προσπαθεί να συγκρατήσει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Ο πληθωρισμός επιστρέφει στην ενεργειακή εξίσωση

Η ενέργεια παραμένει ένας από τους πιο απρόβλεπτους παράγοντες για την πορεία του πληθωρισμού.

Μια παρατεταμένη άνοδος φυσικού αερίου και πετρελαίου μπορεί να επηρεάσει τόσο άμεσα τους λογαριασμούς των καταναλωτών όσο και έμμεσα τις τιμές μέσω του κόστους παραγωγής.

Για την Ελλάδα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς οποιαδήποτε νέα ενεργειακή επιβάρυνση προστίθεται στις πιέσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά από το αυξημένο κόστος ζωής.

Παράλληλα, ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να περιορίσει τα περιθώρια των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και των κεντρικών τραπεζών για μια ταχύτερη αποκλιμάκωση της οικονομικής πίεσης.

Τρία «κλειδιά» για τον χειμώνα

Η πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες θα κριθεί κυρίως από τρεις παράγοντες: τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την επαναφορά των διεθνών ροών LNG και τις καιρικές συνθήκες στην Ευρώπη.

Ένας ήπιος χειμώνας θα μπορούσε να περιορίσει τη ζήτηση και να προσφέρει σημαντική ανακούφιση στην αγορά.

Αντίθετα, ένας ψυχρός χειμώνας σε συνδυασμό με χαμηλά αποθέματα και συνεχιζόμενες διαταραχές στις προμήθειες LNG θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερο ανταγωνισμό για φορτία και σε νέα άνοδο του TTF.

Η Ευρώπη δεν βρίσκεται σήμερα στην ίδια θέση με το 2022, καθώς έχει διαφοροποιήσει σημαντικά τις πηγές προμήθειας. Το πρόβλημα αυτή τη φορά φαίνεται να είναι λιγότερο το εάν θα βρεθεί φυσικό αέριο και περισσότερο σε ποια τιμή θα εξασφαλιστεί.

Και αυτή ακριβώς η τιμή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για επιχειρήσεις και νοικοκυριά τον ερχόμενο χειμώνα.

Το «παράδοξο» που επισημαίνει η Αθήνα

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε ένα ασυνήθιστο χαρακτηριστικό της αγοράς: οι τιμές του φυσικού αερίου κατά τους θερινούς μήνες διαμορφώνονται σε υψηλότερα επίπεδα από τις τιμές για τον επόμενο χειμώνα, παρότι κατά κανόνα η ζήτηση ενισχύεται στη χειμερινή περίοδο.Ο Νίκος Τσάφος έθεσε ακριβώς αυτή την εικόνα ως λόγο για να διερευνηθεί το ενδεχόμενο κερδοσκοπικών πιέσεων στην αγορά. Παράλληλα, στη συνεδρίαση επισημάνθηκε ότι η πραγματική κατάσταση ως προς την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης είναι καλύτερη από την εικόνα που προκύπτει εάν εξεταστούν αποκλειστικά τα αποθέματα φυσικού αερίου.

Στο μικροσκόπιο και οι τιμές ηλεκτρικού ρεύματος

Η ελληνική παρέμβαση δεν περιορίστηκε στο φυσικό αέριο. Στη συζήτηση τέθηκαν και οι αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ γειτονικών περιοχών της Ευρώπης, με αίτημα να εξεταστούν εκ νέου οι παράγοντες που δημιουργούν αυτές τις διαφορές.Παράλληλα ζητήθηκε συνεχής ενημέρωση για τα υδάτινα αποθέματα και τις στάθμες ποταμών, όπως ο Δούναβης, καθώς οι συνθήκες αυτές επηρεάζουν τη λειτουργία πυρηνικών σταθμών και κατ' επέκταση την προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά.

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη έχει άμεση οικονομική σημασία. Οι διεθνείς τιμές φυσικού αερίου επηρεάζουν το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και, μέσω αυτού, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η Αθήνα επιδιώκει επομένως μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εποπτεία των παραγόντων που προκαλούν απότομες ή δύσκολα ερμηνεύσιμες μεταβολές στις ενεργειακές αγορές.

]]> https://www.moneypress.gr/fysiko-aerio-i-eyropi-xreiazetai-akom/ Thu, 03 Sep 2026 10:04:35 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=219129 Με χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου ολοκληρώνει το καλοκαίρι η Ευρώπη, καθώς οι χώρες της περιοχής επιχειρούν να ενισχύσουν τις ποσότητες στις αποθήκες ενόψει του χειμώνα, σε μια περίοδο αυξημένων τιμών και περιορισμένων ροών LNG.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Bloomberg, η Ευρώπη χρειάζεται ακόμη τουλάχιστον 100 τεραβατώρες φυσικού αερίου, αξίας άνω των €7 δισ. με βάση τις τρέχουσες τιμές, προκειμένου να φτάσει τον χαμηλότερο στόχο πλήρωσης των αποθηκών, ο οποίος έχει τεθεί στο 75%.

Για την επίτευξη του στόχου απαιτείται επιτάχυνση των αγορών σε μια σχετικά προχωρημένη χρονικά περίοδο της περιόδου αναπλήρωσης. Οι Goldman Sachs, Rystad Energy και Morningstar εκτιμούν ότι η αυξημένη ζήτηση για αποθήκευση θα μπορούσε να οδηγήσει τις χειμερινές τιμές φυσικού αερίου πάνω από τα €100 ανά MWh.

Μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στη θέσπιση στόχων για την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου, στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού των κινδύνων από πιθανές διαταραχές στον εφοδιασμό και της σταδιακής μείωσης της εξάρτησης από τις ρωσικές προμήθειες μέσω αγωγών.

Η κατάσταση στην αγορά έχει επιβαρυνθεί από τον πόλεμο στο Ιράν, ο οποίος έχει οδηγήσει σε άνοδο των βραχυπρόθεσμων τιμών του φυσικού αερίου και έχει αυξήσει το κόστος αναπλήρωσης των αποθεμάτων.

Κυβερνήσεις και εταιρείες κοινής ωφέλειας είχαν περιορίσει τις αγορές τους το προηγούμενο διάστημα, αναμένοντας αύξηση των ροών LNG και υποχώρηση των τιμών. Ωστόσο, οι συνθήκες στην αγορά δεν εξελίχθηκαν προς αυτή την κατεύθυνση.

Οι προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο παραμένουν περιορισμένες, ενώ οι μεταφορές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ πραγματοποιούνται με χαμηλότερο ρυθμό σε σχέση με τις μεταφορές πετρελαίου.

Οι τιμές φυσικού αερίου βρίσκονται πλέον σε επίπεδα υπερδιπλάσια σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Εάν οι διαταραχές στις προμήθειες συνεχιστούν κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να προσφέρει υψηλότερες τιμές για να προσελκύσει διαθέσιμα φορτία LNG.

Οι διαφορές στα αποθέματα

Τα επίπεδα πλήρωσης των αποθηκών διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

Στην Ιταλία, οι αποθήκες έχουν φτάσει περίπου στο 83%, ενώ στη Γερμανία παραμένουν περίπου στο 50%. Χαμηλά επίπεδα καταγράφονται επίσης στην Ολλανδία και στο Βέλγιο.

Η διαφορετική κατάσταση μεταξύ των χωρών αυξάνει τις ανάγκες για αγορές κατά τους επόμενους μήνες, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες αγορές φυσικού αερίου της Ευρώπης.

Ανταγωνισμός για τα φορτία LNG

Η αυξημένη ευρωπαϊκή ζήτηση μπορεί να ενισχύσει και τον ανταγωνισμό με χώρες της Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία LNG.

Κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, η άνοδος των ευρωπαϊκών τιμών είχε οδηγήσει στην κατεύθυνση φορτίων προς την Ευρώπη, περιορίζοντας τις διαθέσιμες ποσότητες σε χώρες όπως το Πακιστάν και το Μπανγκλαντές.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η Ευρώπη δεν αναμένεται να αντιμετωπίσει άμεσες ελλείψεις φυσικού αερίου, καθώς διαθέτει τη δυνατότητα να προσφέρει υψηλότερες τιμές για την εξασφάλιση προμηθειών.

Οι επιπτώσεις στον πληθωρισμό

Η άνοδος των τιμών φυσικού αερίου επηρεάζει και τις προσδοκίες στις αγορές ομολόγων, καθώς οι επενδυτές εξετάζουν τις πιθανές επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στην πολιτική των κεντρικών τραπεζών.

Ο Daniel Karl, επικεφαλής οικονομολόγος της Oxford Economics, αναφέρει ότι τα σχετικά μοντέλα δείχνουν πως, σε περίπτωση ισχυρής ενεργειακής επιβάρυνσης, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να ξεπεράσει το 6%.

Η εξέλιξη των τιμών φυσικού αερίου μπορεί να επηρεάσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τη βιομηχανική παραγωγή και τις τιμές καταναλωτή, με τις δημοσιονομικές δυνατότητες αντιμετώπισης των επιπτώσεων να διαφέρουν μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε.

Καθοριστικός ο καιρός

Η πορεία της αγοράς κατά τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί και από τις καιρικές συνθήκες.

Το φαινόμενο El Niño ενδέχεται να συνδεθεί με ηπιότερες συνθήκες και αυξημένες βροχοπτώσεις κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου, ενώ ενδεχόμενη πτώση των θερμοκρασιών στη συνέχεια θα μπορούσε να αυξήσει τη ζήτηση φυσικού αερίου για θέρμανση.

Παράλληλα, ακόμη και σε περίπτωση αποκατάστασης της διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ, η αγορά LNG εκτιμάται ότι θα παραμείνει περιορισμένη.

Ο David Lewis, αναλυτής της Wood Mackenzie, αναφέρει ότι το Κατάρ θα μπορούσε να χρειαστεί περίπου 12 εβδομάδες για να επανεκκινήσει την παραγωγή σε εγκαταστάσεις που δεν έχουν υποστεί ζημιές.

Η απαγόρευση του ρωσικού LNG

Πρόσθετη μεταβολή στις ευρωπαϊκές προμήθειες αναμένεται από τον Ιανουάριο, όταν τίθεται σε εφαρμογή η απαγόρευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εισαγωγές ρωσικού LNG.

Οι ποσότητες αυτές αντιστοιχούν περίπου στο 5% των συνολικών ευρωπαϊκών αναγκών φυσικού αερίου, γεγονός που αυξάνει τις ανάγκες εξασφάλισης εναλλακτικών προμηθειών.

Ο Martijn Rats, αναλυτής εμπορευμάτων της Morgan Stanley, ανέφερε στο Bloomberg ότι οι αγορές για την πλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών δεν έχουν μέχρι στιγμής επιταχυνθεί στον βαθμό που απαιτείται, ενώ οι τρέχουσες τιμές δεν έχουν προσελκύσει επαρκείς ποσότητες LNG.

Η εξέλιξη των αποθεμάτων, οι ροές LNG από τον Περσικό Κόλπο, οι καιρικές συνθήκες και η εφαρμογή της απαγόρευσης του ρωσικού LNG θα αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες για την πορεία της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου κατά τη χειμερινή περίοδο.

Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια αναφοράς Dutch TTF ξεπέρασαν την Τρίτη τα 68 ευρώ/MWh, στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2023, πριν υποχωρήσουν ελαφρώς.

Ένας ψυχρός χειμώνας, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη στενότητα στην προσφορά, θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές σε ένα εύρος μεταξύ 90 και 120 ευρώ/MWh, δήλωσε στο CNBC ο Tancrede Fulop, ανώτερος αναλυτής μετοχών της Morningstar.

Αναλυτές της Goldman Sachs ανέφεραν σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Κυριακή ότι, εάν οι εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή «ομαλοποιηθούν μόνο σταδιακά κατά τη διάρκεια του 2027», τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου θα πρέπει να κινηθούν πάνω από τα 100 ευρώ/MWh, προκειμένου να περιοριστεί αρκετά η ασιατική ζήτηση ώστε η Ευρώπη να μπορέσει να διαχειριστεί τα επίπεδα των αποθεμάτων της κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα τα αποθέματα

Η μεγάλη ανησυχία για την Ευρώπη είναι ότι, αυτή τη στιγμή, τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα για την εποχή.

Οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν περιορίσει δραστικά τις εξαγωγές LNG από σημαντικούς παραγωγούς του Κόλπου, όπως το Κατάρ, και μάλιστα κατά τη διάρκεια της κρίσιμης περιόδου κατά την οποία η Ευρώπη αναπληρώνει τα αποθέματα φυσικού αερίου της.

Παράλληλα, το ιδιαίτερα θερμό καλοκαίρι στην Ευρώπη έχει αυξήσει τη ζήτηση για κλιματισμό και άλλες ενεργοβόρες συσκευές, σε μια περίοδο κατά την οποία η κατανάλωση φυσικού αερίου —το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως για θέρμανση και μαγείρεμα— συνήθως υποχωρεί. Το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει περίπου το ένα έκτο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ.

Οι καιρικές συνθήκες έχουν περιορίσει και τη διαθεσιμότητα εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Η ζέστη έχει προκαλέσει μείωση της παραγωγής πυρηνικής ενέργειας, καθώς σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής σε διάφορες περιοχές αναγκάστηκαν είτε να διακόψουν είτε να περιορίσουν την παραγωγή τους. Ταυτόχρονα, η παραγωγή αιολικής ενέργειας παρέμεινε ασθενής κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ως αποτέλεσμα, οι αποθήκες φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται περίπου στο 63% της χωρητικότητάς τους, σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe. Πρόκειται για ένα από τα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ποτέ για αυτή την περίοδο του έτους και περίπου 18 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

«Η Ευρώπη βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε τροχιά να ξεκινήσει τον χειμώνα χωρίς επαρκές απόθεμα ασφαλείας απέναντι σε ένα ενδεχόμενο κύμα ψύχους προς το τέλος της χειμερινής περιόδου, ιδιαίτερα επειδή η ποσότητα φυσικού αερίου που μπορεί να αντληθεί από τις αποθήκες σε μία ημέρα αιχμής της ζήτησης μειώνεται όσο αδειάζουν οι αποθήκες», δήλωσε μέσω email στο CNBC ο Matt Drinkwater, επικεφαλής του ευρωπαϊκού τομέα φυσικού αερίου στην Energy Aspects.

Υπάρχει η πιθανότητα η ενίσχυση του φαινομένου Ελ Νίνιο να οδηγήσει σε έναν ήπιο πρώτο χειμερινό κύκλο στη βορειοανατολική Ασία, περιορίζοντας τη ζήτηση, σημείωσε ο Drinkwater. Ωστόσο, το ίδιο φαινόμενο «αυξάνει επίσης τον κίνδυνο το τελευταίο μέρος του χειμώνα να είναι ψυχρότερο από το συνηθισμένο», πρόσθεσε.

Οι ελπίδες για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ

Καθοριστική μεταβλητή για την ευρωπαϊκή αγορά αποτελεί το κατά πόσο σημαντικές ποσότητες LNG από τη Μέση Ανατολή θα επιστρέψουν στην αγορά πριν από τον χειμώνα.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης τόσο του αργού πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου υποχώρησαν την Τετάρτη, εν μέσω προσδοκιών ότι Ιράν και Ομάν θα καταλήξουν σε συμφωνία για την εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Μια ουσιαστική ανάκαμψη των εξαγωγών LNG από τη Μέση Ανατολή θα σήμαινε ότι, παρότι η Ευρώπη εξακολουθεί να είναι πιθανό να εισέλθει στον χειμώνα με «ανησυχητικά χαμηλά αποθέματα», θα μπορούσε να διατηρήσει μεγαλύτερο μέρος των αποθεμάτων της για την περίοδο αιχμής του ψύχους, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τον Drinkwater.

Ωστόσο, ελάχιστα μπορούν να θεωρηθούν δεδομένα, εξαιτίας της έντονης γεωπολιτικής αστάθειας γύρω από αυτή τη ζωτικής σημασίας εμπορική θαλάσσια οδό.

Εάν οι ροές LNG από τη Μέση Ανατολή δεν επιστρέψουν σε υψηλά επίπεδα πριν από τον χειμώνα, η Ευρώπη θα βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ υψηλές τιμές φυσικού αερίου, αυξημένους λογαριασμούς για τους καταναλωτές και, στο χειρότερο σενάριο, περιορισμούς στην κατανάλωση φυσικού αερίου από τη βιομηχανία, ανέφερε ο Drinkwater.

Σκληρός ανταγωνισμός Ευρώπης – Ασίας για το LNG

Ο ανταγωνισμός με την Ασία για τα φορτία LNG αναμένεται επίσης να παραμείνει έντονος, καθώς η αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς θα είναι περιορισμένη κατά τους επόμενους 12 μήνες. Νέα έργα στο Κατάρ δεν αναμένεται να φθάσουν σε πλήρη παραγωγική δυναμικότητα πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027, σύμφωνα με τη συμβουλευτική Wood Mackenzie.

Η εταιρεία περιέγραψε την Ευρώπη ως περιοχή που «πλησιάζει σε συνθήκες ενεργειακής κρίσης», καθώς διαθέτει ελάχιστες βραχυπρόθεσμες εναλλακτικές για την κάλυψη των αναγκών της σε φυσικό αέριο, την ώρα που πλησιάζει και η προθεσμία για την απαγόρευση όλων των εισαγωγών ρωσικού LNG στις αρχές του 2027.

Με τις σημερινές τιμές, η Ευρώπη διατηρεί ένα μικρό πλεονέκτημα έναντι της Ασίας στην προσέλκυση ευέλικτων φορτίων LNG από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Fulop της Morningstar, ακόμη και όταν λαμβάνεται υπόψη το υψηλότερο κόστος μεταφοράς των συγκεκριμένων φορτίων προς την Ασία.

Ωστόσο, η Ευρώπη θα χρειαστεί πολύ μεγαλύτερες ποσότητες αμερικανικού LNG εάν οι υπόλοιπες πηγές προμήθειας παραμείνουν περιορισμένες.

«Εκτιμούμε ότι η Ευρώπη θα χρειαζόταν περίπου 64 δισ. κυβικά μέτρα αμερικανικού LNG, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 77% των συνολικών εξαγωγών των ΗΠΑ», ανέφερε ο Fulop.

«Η προσέλκυση ενός τόσο ασυνήθιστα υψηλού μεριδίου θα απαιτούσε από την Ευρώπη να προσφέρει σημαντικά υψηλότερη καθαρή τιμή σε σχέση με την Ασία. Στο ανώτερο άκρο του εύρους, οι υψηλές τιμές θα άρχιζαν επίσης να εξισορροπούν την αγορά μέσω της καταστροφής της βιομηχανικής ζήτησης και της στροφής προς εναλλακτικά καύσιμα», κατέληξε.

Συγκεκριμένα, οι εξαγωγές LNG του Κατάρ κατέρρευσαν έως και 96% τους έξι μήνες που διαρκεί ο πόλεμος με το Ιράν, με το Reuters να υπολογίζει ότι η ζημιά στις πωλήσεις ανέρχεται σε 24 δισ. δολάρια.

Ο αριθμός των φορτίων LNG που κατάφερε να εξαγάγει ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο έχει περιοριστεί σε μόλις 18 φορτία, έναντι 509 φορτίων που είχαν αναχωρήσει από τη χώρα κατά την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης δεδομένων ICIS.

Οι εξαγωγές LNG του Κατάρ αποτελούν ίσως τη μεγαλύτερη απώλεια στις παγκόσμιες αγορές ενεργειακών εμπορευμάτων εξαιτίας του πολέμου, καθώς η χώρα δεν έχει καταφέρει να περάσει από τα Στενά του Ορμούζ τόσο μεγάλο αριθμό πλοίων όσο, για παράδειγμα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα τους τελευταίους μήνες.

Η δραστική μείωση των καταριανών εξαγωγών έχει εκτεταμένες συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές LNG και φυσικού αερίου. Οι αμερικανικές εξαγωγές LNG επωφελούνται από τις υψηλές τιμές και το γεγονός ότι τα φορτία τους δεν προέρχονται από εμπόλεμη ζώνη, ενώ η Ευρώπη έχει στερηθεί τις προμήθειες από το Κατάρ με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται να γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα.

Το ντε φάκτο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει εγκλωβίσει περίπου το 20% των ημερήσιων παγκόσμιων ροών LNG. Παράλληλα, ιρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους εναντίον ενεργειακών υποδομών στην περιοχή έχουν προκαλέσει ζημιές στο Ρας Λαφάν, το βασικό συγκρότημα υγροποίησης φυσικού αερίου του Κατάρ.

Η κρατική QatarEnergy εκτιμά ότι οι ζημιές στο συγκρότημα LNG του Ρας Λαφάν, τη μεγαλύτερη ενιαία εγκατάσταση παραγωγής LNG στον κόσμο, θα της κοστίζουν περίπου 20 δισ. δολάρια ετησίως σε χαμένα έσοδα, ενώ η πλήρης αποκατάσταση των εγκαταστάσεων ενδέχεται να απαιτήσει έως και πέντε χρόνια.

Η QatarEnergy έχει αναγκαστεί επίσης να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας, διάρκειας έως και πέντε ετών, για ορισμένα μακροπρόθεσμα συμβόλαια προμήθειας LNG.

Η κρίση στην προσφορά LNG έχει οδηγήσει τις τιμές του φυσικού αερίου στην Ασία και την Ευρώπη στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, ενισχύοντας παράλληλα τις ανησυχίες για τη δυνατότητα της Ευρώπης να αναπληρώσει τα αποθέματά της πριν από τον επόμενο χειμώνα.

Μάλιστα, αναλυτές του κλάδου «βλέπουν» ότι η ανοδική πορεία των τιμών θα συνεχιστεί, καθώς η Ευρώπη θα πρέπει να συνεχίσει να αναπληρώνει τα αποθέματα της και να ανταγωνίζεται τις ασιατικές χώρες για τη διασφάλιση εναλλακτικών προμηθευτών.

Η προειδοποίηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο κινείται ήδη κοντά στα 65 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έχοντας ενισχυθεί περισσότερο από 12% μέσα σε έναν μήνα.

Σύμφωνα με την Goldman Sachs, η πρόσφατη άνοδος των τιμών δεν αρκεί εάν οι διαταραχές στις ενεργειακές ροές από τη Μέση Ανατολή συνεχιστούν. Το κρίσιμο ζήτημα για την Ευρώπη είναι να καταστήσει τις τιμές της αρκετά ελκυστικές ώστε περισσότερα φορτία LNG να κατευθυνθούν προς τις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αντί προς την Ασία.

Το δυσμενές σενάριο των 100 ευρώ

Στο δυσμενές σενάριο, κατά το οποίο οι ενεργειακές εξαγωγές της Μέσης Ανατολής ομαλοποιούνται μόνο σταδιακά μέσα στο 2027, η Goldman εκτιμά ότι το TTF μπορεί να χρειαστεί να ξεπεράσει τα 100 ευρώ/MWh, ώστε να περιοριστεί η ασιατική ζήτηση LNG και να αυξηθούν οι ποσότητες που καταλήγουν στην Ευρώπη. Αντίθετα, μια ταχύτερη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να οδηγήσει τις τιμές προς τα 40 ευρώ/MWh.

Η αμερικανική τράπεζα έχει ήδη αναθεωρήσει ανοδικά τις βασικές της προβλέψεις, τοποθετώντας το TTF στα 60 ευρώ/MWh για το τρίτο τρίμηνο του 2026 και στα 53 ευρώ/MWh για το τέταρτο τρίμηνο, έναντι προηγούμενων εκτιμήσεων για 41 και 40 ευρώ αντίστοιχα.

Ορμούζ και LNG αλλάζουν τις ισορροπίες

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκονται τα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι περιορισμένες ενεργειακές ροές έχουν ενισχύσει τον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Η σημασία της περιοχής είναι καθοριστική, καθώς από το Ορμούζ διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη επειδή η Ευρώπη βρίσκεται στην κρίσιμη περίοδο αναπλήρωσης των αποθηκών της. Όσο χαμηλότερα είναι τα αποθέματα με την είσοδο στον χειμώνα τόσο μεγαλύτερη γίνεται η εξάρτηση από τις εισαγωγές LNG και, κατά συνέπεια, τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη να προσφέρει η ευρωπαϊκή αγορά υψηλότερες τιμές από τους ανταγωνιστές της στην Ασία.

Το ενεργειακό σκηνικό είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο, παρά το γεγονός ότι πριν από τη γεωπολιτική αναταραχή οι συνθήκες στην παγκόσμια αγορά LNG έδειχναν να βελτιώνονται. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας είχε προβλέψει αύξηση της παγκόσμιας προσφοράς LNG κατά περισσότερο από 7% ή πάνω από 40 δισ. κυβικά μέτρα το 2026, με τη Βόρεια Αμερική να καλύπτει πάνω από το 85% της αύξησης.

Ο καιρός το μεγάλο «κλειδί»

Ο μεγάλος αστάθμητος παράγοντας παραμένει ο χειμώνας. Ένα θερμότερο από το κανονικό διάστημα θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τη ζήτηση για θέρμανση και να μειώσει τις ανάγκες άντλησης φυσικού αερίου από τις αποθήκες.

Στην αντίθετη περίπτωση, ένας ψυχρός χειμώνας σε συνδυασμό με παρατεταμένες διαταραχές στις ροές από τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ιδιαίτερα δύσκολο μείγμα για την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.

Το επόμενο διάστημα, επομένως, η προσοχή στρέφεται σε τρεις παράγοντες: τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή, την αποκατάσταση των ροών μέσω Ορμούζ και τη μάχη Ευρώπης-Ασίας για LNG. Από αυτούς θα κριθεί εάν το σενάριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα θα παραμείνει ένα δυσμενές ενδεχόμενο ή θα μετατραπεί σε πραγματικότητα για την Ευρώπη τον ερχόμενο χειμώνα.