Παράλληλα, το Δημόσιο παραιτήθηκε από δύο εφέσεις που ασκήθηκαν, μία για το Μάτι και μία για τη Μάνδρα, για τις οποίες είχαν εκδόθηκαν πρωτόδικες αποφάσεις. Έτσι, η παραίτηση από τα ένδικα μέσα επιτρέπει την άμεση εκτέλεση των πρωτοβάθμιων αποφάσεων και την καταβολή των αντίστοιχων αποζημιώσεων.

Με αποτέλεσμα, όπως αναφέρουν κυβερνητικοί παράγοντες, η φετινή, έβδομη επέτειος της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι που στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους τον Ιούλιο 2018, να σηματοδοτείται από μια σημαντική πράξη ηθικής και θεσμικής δικαίωσης για τα θύματα της τραγωδίας. Το ελληνικό Δημόσιο υλοποιεί τη δέσμευση του και παραιτείται από τις εφέσεις που είχε ασκήσει κατά πρωτόδικων αποφάσεων των διοικητικών δικαστηρίων, οι οποίες αναγνώριζαν την ευθύνη του κράτους για την ανείπωτη τραγωδία.

Η κίνηση αυτή, ανοίγει τον δρόμο ώστε οι συγγενείς των θυμάτων να λάβουν τις αποζημιώσεις που τους έχουν επιδικαστεί, χωρίς περαιτέρω δικαστικές εμπλοκές, καθυστερήσεις και ταλαιπωρία. Πρόκειται για μια πράξη αναγνώρισης της αποτυχίας του κρατικού μηχανισμού να προστατεύσει τότε τη ζωή των πολιτών.

Η παραίτηση, όπως προαναφέρθηκε, εδράζεται στη διάταξη που ψηφίστηκε στις 10 Απριλίου 2025. Η ρύθμιση ορίζει ότι το ελληνικό Δημόσιο δεν θα ασκεί εφεξής ένδικα μέσα κατά οριστικών αποφάσεων πρωτοβάθμιων διοικητικών δικαστηρίων, που αφορούν σε αποζημιώσεις λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης εξαιτίας θανάτου ή τραυματισμού από τις τραγωδίες στο Μάτι και τη Μάνδρα. Συμπεριλαμβάνονται επίσης τα έξοδα νοσηλείας και τα έξοδα κηδείας.

Την απόφαση είχε προαναγγείλει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης στις 27 Μαρτίου 2025, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια «αυτονόητη πράξη ευθύνης» της Πολιτείας. «Στους πολίτες δεν κουνάμε το δάχτυλο, δίνουμε το χέρι», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά ο υπουργός.

Η απόφαση αυτή του υπουργού Οικονομικών, προσθέτουν οι κυβερνητικοί παράγοντες, δεν μπορεί να αναιρέσει το βαρύ τίμημα σε ανθρώπινες ζωές στο Μάτι και τη Μάνδρα. Μπορεί όμως να λειτουργήσει ως ένα πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολιτών - ως μια αναγκαία βάση για τη θεσμική ωρίμανση της χώρας και τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Σύμφωνα με πηγές του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, μέσα στους τρεις πρώτους μήνες από την εφαρμογή της νέας διάταξης, το Δημόσιο έχει ήδη αποσυρθεί από 23 υποθέσεις: 18 που σχετίζονται με το Μάτι και θα εκδικάζονταν στο Εφετείο και αντιστοίχως σε 3 υποθέσεις για τις πλημμύρες στη Μάνδρα. Επίσης, το Δημόσιο παραιτήθηκε από δύο ασκηθείσες εφέσεις, μία για το Μάτι και μία για τη Μάνδρα, για τις οποίες είχαν εκδόθηκαν πρωτόδικες αποφάσεις.

Η παραίτηση από τα ένδικα μέσα επιτρέπει την άμεση εκτέλεση των πρωτοβάθμιων αποφάσεων και την καταβολή των αντίστοιχων αποζημιώσεων. Τα ποσά που επιδικάστηκαν ποικίλουν ανάλογα με την υπόθεση:

• Για τον θάνατο του Σ.Κ., επιδικάστηκαν 355.000 ευρώ στους στενούς συγγενείς.
• Για την απώλεια του Π.Χ., η οικογένειά του θα λάβει 230.000 ευρώ.
• Για το θάνατο της Β.Π., το ποσό ανέρχεται σε 195.000 ευρώ.

Οι δικαστές του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών που μελέτησαν την τεράστιου όγκου δικογραφία για τη φονική πυρκαγιά, αποφάσισαν ομόφωνα πως για τη διαχείριση της κατάστασης πρέπει να λογοδοτήσουν για κατηγορίες σε βαθμό πλημμελήματος συγκεκριμένα πρόσωπα, να απαλλαγούν κάποια άλλα, αλλά και να ελεγχθούν για το κακούργημα της θανατηφόρας έκθεσης σε κίνδυνο πολιτών πέντε τότε στελέχη της Πυροσβεστικής.

Κάνοντας δεκτό το αίτημα που υπέβαλε τρεις φορές ο ανακριτής της υπόθεσης Αθανάσιος Μαρνέρης για άσκηση δίωξης κακουργηματικού βαθμού σε στελέχη της Πυροσβεστικής, το οποίο αντίστοιχες φορές απορρίφθηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών, οι δικαστές του Συμβουλίου κρίνουν πως οι συγκεκριμένοι πέντε αξιωματικοί πρέπει να ελεγχθούν ποινικά με αναβαθμισμένη κατηγορία και όχι για αυτήν της ανθρωποκτονίας από αμέλεια που τους αποδίδεται.

Στο βούλευμά τους (αριθμός 1368/22) οι δικαστές του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών, με πρόεδρο τον Γιώργο Κασσίμη και μέλη τις πρωτοδίκες Θεοδώρα Τραϊανίδου και Νίκη Ρεβύθη, μέσα σε 1.000 σελίδες κάνουν αποτίμηση όλων των αποδεικτικών στοιχείων που περιλαμβάνονται στη δικογραφία και αποφαίνονται για τους 28 κατηγορούμενους.

Το βούλευμα διατάσσει:

* Για τους πέντε αξιωματικούς της Πυροσβεστικής να διενεργηθεί περαιτέρω ανάκριση με αναβαθμισμένη κατηγορία που θα αφορά τη θανατηφόρα έκθεση σε κίνδυνο.

* Την παραπομπή σε δίκη 13 κατηγορουμένων, πρώην περιφερειάρχη, στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, Πυροσβεστικής και δημάρχους, ενώπιον του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου για αδικήματα που αφορούν ανθρωποκτονία από αμέλεια, ανάλογα με την εμπλοκή τους, λόγω αρμοδιότητας, σε κάθε στάδιο που επέδρασε στο τραγικό αποτέλεσμα. Δηλαδή στην πρόληψη, κατάσβεση, εκκένωση και διάσωση.

* Την πλήρη απαλλαγή 10 κατηγορουμένων από την Αστυνομία και αντιδημάρχων.

Σύμφωνα με το βούλευμα, οι πέντε αξιωματικοί της Πυροσβεστικής με συγκεκριμένες πράξεις και παραλείψεις τους «συνέτειναν στη δημιουργηθείσα κατάσταση κινδύνου που εντέλει κατέληξε στην απώλεια 103 ανθρώπων».

Οι δικαστές μελέτησαν και αξιολόγησαν, μεταξύ άλλων, και ηχητικά ντοκουμέντα από τα οποία προκύπτει ότι δεν διατέθηκαν τα αναγκαία εναέρια μέρα για την έγκαιρη κατάσβεση της πυρκαγιάς. Επίσης τονίζουν ότι παρά την κρισιμότητα της φωτιάς απουσίαζε από τη θέση του ο υπεύθυνος της Πυροσβεστικής για τα εναέρια μέσα και έτσι δεν έδωσε ποτέ εντολή να πετάξουν τα ελικόπτερα. Αναφέρουν παράλληλα ότι έτερος υψηλόβαθμος αξιωματικός, αν και είχε λάβει εντολή να μεταβεί στο Μάτι, καθυστέρησε τόσο να πάει στην περιοχή, που όταν έφθασε, είχαν ήδη αρχίσει οι αναφορές για τους πρώτους νεκρούς.

Οι δικαστές του Συμβουλίου με την απόφασή τους φαίνεται να συμμερίζονται απόλυτα τη φράση του ανακριτή της υπόθεσης στο πόρισμά του: «Η αδιαφορία που επιδείχτηκε συναρτώμενη με την αυξημένη ευθύνη των υπαιτίων συνιστά ενδεχόμενο δόλο επίτασης του κινδύνου, στον οποίο βρίσκονταν οι πολίτες, οι οποίοι σε περίπτωση πυρκαγιάς σε κατοικημένη περιοχή εξαρτώνται φυσικά άμεσα κυρίως από την Πυροσβεστική Υπηρεσία και όχι π.χ. από τον δήμαρχο ή την Αστυνομία, που προφανώς έχουν ευθύνη, αλλά κατώτερου βαθμού και σημασίας».

Με βάση το διατακτικό του βουλεύματος, η δικογραφία θα επιστρέψει στον ανακριτή Αθανάσιο Μαρνέρη προκειμένου να ζητήσει από την Εισαγγελία την άσκηση ποινικής δίωξης για τους πέντε αξιωματικούς. Εφόσον απαγγελθεί η κατηγορία από την Εισαγγελία, τα πρώην στελέχη της Πυροσβεστικής θα κληθούν σε απολογία για την κακουργηματική έκθεση σε κίνδυνο.