Το καλοκαίρι του 2026 αποτελεί, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο διαφορετικοί κλιματικοί κίνδυνοι μπορούν να λειτουργήσουν σωρευτικά. Οι καύσωνες δημιουργούν συνθήκες ξηρασίας, η ξηρασία αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών και στη συνέχεια το σκληρό και αποξηραμένο έδαφος μπορεί να ενισχύσει ακόμη και τον κίνδυνο αιφνίδιων πλημμυρών.

Για την Ελλάδα τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Τα μοντέλα της Morningstar DBRS την κατατάσσουν 5η μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν ως προς την προβλεπόμενη ετήσια απώλεια βιομηχανικής παραγωγικότητας εξαιτίας των καυσώνων, με βάση το μέτριο κλιματικό σενάριο.

Η χώρα βρίσκεται επίσης στην 5η θέση ως προς τις εκτιμώμενες ετήσιες ζημιές σε περιουσίες από πυρκαγιές, αναδεικνύοντας τη διπλή έκθεση της ελληνικής οικονομίας στις υψηλές θερμοκρασίες και στις δασικές πυρκαγιές.

Μετά τις φωτιές έρχεται η ξηρασία

Η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τις υπόλοιπες ηπείρους, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται πλέον με ιδιαίτερα ξηρές συνθήκες σε μεγάλες περιοχές.

Καθώς το καλοκαίρι πλησιάζει στο τέλος του, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τους καύσωνες και τις πυρκαγιές στην ξηρασία, η οποία εξελίσσεται σε δυνητικά μεγαλύτερη οικονομική απειλή.

Οι ξηρασίες γίνονται συχνότερες, μεγαλύτερης διάρκειας και εντονότερες, ενώ η οικονομική τους επίδραση δεν περιορίζεται στον αγροτικό τομέα. Μπορούν να πλήξουν τη βιομηχανική παραγωγή, τις μεταφορές, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και το εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις.

Η εικόνα στην Ευρώπη είναι ήδη ανησυχητική. Στην Αγγλία και την Ουαλία ο Ιούλιος του 2026 ήταν ο ξηρότερος που έχει καταγραφεί, ενώ στις αρχές Αυγούστου περίπου το 72% της Αγγλίας, μαζί με ολόκληρη την Ουαλία, βρισκόταν επισήμως σε συνθήκες ξηρασίας.

Στη Γαλλία, περισσότερο από 85% της χώρας βρισκόταν από τα μέσα Ιουλίου σε κατάσταση προειδοποίησης ή συναγερμού για ξηρασία. Ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζουν η Γερμανία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και χώρες των Βαλκανίων.

Έως μία μονάδα από την ανάπτυξη

Το οικονομικό κόστος μπορεί να είναι σημαντικό. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Morningstar DBRS, περίπου 40% του πλανήτη αντιμετωπίζει πλέον συχνές και έντονες ξηρασίες, ενώ οι σχετικές οικονομικές απώλειες αυξάνονται διεθνώς με ετήσιο ρυθμό 3% έως 7,5%.

Μάλιστα, εκτιμάται ότι το κόστος μιας μέσης ξηρασίας το 2035 θα είναι τουλάχιστον 35% υψηλότερο σε σχέση με μια αντίστοιχη ξηρασία το 2025.

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η επίδραση στην ανάπτυξη. Μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνει ότι μια ακραία ξηρασία μπορεί να αφαιρέσει σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα από την αύξηση του ΑΕΠ βραχυπρόθεσμα.

Η επίπτωση είναι μεγαλύτερη από εκείνη ενός ακραίου καύσωνα, η οποία υπολογίζεται περίπου στις 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Παράλληλα, ενώ οι οικονομίες φαίνεται ότι έχουν προσαρμοστεί καλύτερα στις υψηλές θερμοκρασίες τις τελευταίες δεκαετίες, η επίδραση των ξηρασιών γίνεται ολοένα πιο καταστροφική.

Γεωργία, ενέργεια και πληθωρισμός

Οι οικονομικές επιπτώσεις μεταδίδονται μέσω πολλών καναλιών. Η γεωργία είναι ο πρώτος και πλέον εμφανής τομέας, καθώς οι χαμηλές βροχοπτώσεις μειώνουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών. Ήδη Γαλλία και Ουγγαρία έχουν καταγράψει σημαντικές απώλειες στην παραγωγή σιτηρών, μεταξύ άλλων σε καλαμπόκι και σιτάρι.

Οι χαμηλές στάθμες των ποταμών δημιουργούν ταυτόχρονα προβλήματα στις εμπορευματικές μεταφορές, αυξάνοντας το κόστος logistics, ενώ η έλλειψη νερού μπορεί να επηρεάσει την υδροηλεκτρική παραγωγή αλλά και άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Το αποτέλεσμα μπορεί να περάσει στις τιμές καταναλωτή μέσω ακριβότερων τροφίμων, υψηλότερου ενεργειακού κόστους και αυξημένων μεταφορικών δαπανών, μετατρέποντας την κλιματική πίεση και σε πληθωριστικό πρόβλημα.

Υπάρχει παράλληλα και δημοσιονομικό κόστος. Οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν αποζημιώσεις και μέτρα στήριξης για τους πληγέντες κλάδους, αλλά και να αυξήσουν τις επενδύσεις σε υποδομές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή.

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα οι ακραίες θερμοκρασίες και οι ξηρασίες είναι πιθανό να επηρεάζουν όλο και περισσότερο την πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ. Μακροπρόθεσμα, το μέγεθος της ζημιάς θα εξαρτηθεί κυρίως από τις επενδύσεις στην προσαρμογή και την ανθεκτικότητα των οικονομιών.

Για την ώρα, πάντως, ο οίκος δεν βλέπει σημαντική άμεση απειλή για τις κρατικές πιστοληπτικές αξιολογήσεις, θεωρώντας ότι το κόστος παραμένει διαχειρίσιμο σε εθνικό επίπεδο. Για την Ελλάδα, όμως, η παρουσία στην πρώτη πεντάδα τόσο για τις απώλειες παραγωγικότητας από τους καύσωνες όσο και για τις ζημιές από τις πυρκαγιές δείχνει ότι ο κλιματικός κίνδυνος αποκτά πλέον σαφές οικονομικό αποτύπωμα.

Οι πρωτοβουλίες των τεσσάρων τραπεζών

Θα προβούν στην έναντι αυτών των 4 τραπεζών διαγραφή ατομικών δανειακών υποχρεώσεων (στεγαστικά, καταναλωτικά, πιστωτικές κάρτες) των γονέων,  προστατευόμενων παιδιών και συζύγων  των Ελλήνων θυμάτων πυροσβεστών, και χειριστών του ελικοπτέρου που έχασαν τη ζωή τους κατά την εκτέλεση του δημόσιου καθήκοντος τους στο Γύθειο στο Ρέθυμνο και στην Ψάθα.

Θα καταβάλουν άμεσα, ισομερώς, το ποσόν των 50.000 ευρώ σε καθεμία οικογένεια των 5 θυμάτων από τις πυρκαγιές σε Ρέθυμνο και Γύθειο, και το δυστύχημα στην Ψάθα. Για την υλοποίηση των δύο αυτών μέτρων οι παραπάνω   τράπεζες ορίζουν ως εντολοδόχο τους την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, και συγκεκριμένα την acting Γενική Διευθύντρια Χαρούλα Απαλαγάκη με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο επικοινωνίας Xapalagaki@hba.gr, hba@hba.gr, με την οποία καλούνται να επικοινωνήσουν οι οικογένειες των θυμάτων.

Περαιτέρω όλες οι τράπεζες μέλη της ΕΕΤ ανακοινώνουν ότι για ιδιώτες και επιχειρήσεις, που επλήγησαν στις πρόσφατες πυρκαγιές αναστέλλεται η καταβολή δόσεων των πάσης φύσεως δανειακών τους υποχρεώσεων για 6 μήνες από σήμερα. Αντίστοιχη εξάμηνη αναστολή θα ισχύσει και για την αναγκαστική είσπραξη απαιτήσεων. Τα μέτρα αυτά στήριξης θα αφορούν δανειολήπτες που εμπίπτουν στην περίμετρο πυρόπληκτων περιοχών, που θα ορίσει η Κυβέρνηση. Οι δικαιούχοι καλούνται να επικοινωνήσουν και να υποβάλουν σχετικό αίτημα στην τράπεζα συνεργασίας τους.

Η αλλαγή της φοράς των ισχυρών ανέμων έστρεψε το μέτωπο προς την παραλιακή ζώνη, προκαλώντας διαδοχικές εκκενώσεις οικισμών και επιχειρήσεις απομάκρυνσης πολιτών. Σπίτια υπέστησαν ζημιές, ενώ ο βασικός οδικός άξονας στην περιοχή χρειάστηκε να κλείσει για λόγους ασφαλείας.

Στις 05:12 το πρωί του Σαββάτου ενεργοποιήθηκε το 112 για τους κατοίκους της Δομβραίνας Βοιωτίας, οι οποίοι κλήθηκαν να απομακρυνθούν προς τη Θίσβη λόγω της εξέλιξης της πυρκαγιάς.

Επιχείρηση απεγκλωβισμού στο Πόρτο Γερμενό

Λίγο μετά τις 5 τα ξημερώματα ξεκίνησε επιχείρηση απεγκλωβισμού πολιτών από την παραλία του Πόρτο Γερμενού, υπό τον συντονισμό του Κέντρου Επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος.

Στην επιχείρηση συμμετείχαν περιπολικό σκάφος του Λιμενικού, πλωτό μέσο του Πυροσβεστικού Σώματος και ιδιωτικό σκάφος, απομακρύνοντας συνολικά 12 ανθρώπους από την περιοχή.

Νωρίτερα, λίγο πριν από τις 3 τα ξημερώματα, σημειώθηκε ισχυρή αναζωπύρωση, με τους ανέμους να αλλάζουν κατεύθυνση και να οδηγούν τις φλόγες προς την ακτογραμμή. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, τουλάχιστον τρεις κατοικίες έχουν υποστεί ζημιές από τη φωτιά.

Συνεχείς εκκενώσεις μέσω του 112

Κατά τη διάρκεια της νύχτας εστάλησαν διαδοχικά μηνύματα από το 112 για την απομάκρυνση κατοίκων και παραθεριστών από περιοχές της Βοιωτίας και της Δυτικής Αττικής.

Οι κάτοικοι στο Πόρτο Γερμενό κλήθηκαν να κινηθούν προς την παραλία, ενώ όσοι βρίσκονταν στον Μύτικα και την Ψάθα ενημερώθηκαν να κατευθυνθούν προς Αλεποχώρι και Μέγαρα.

Νωρίτερα είχαν δοθεί οδηγίες απομάκρυνσης για το Προσήλι, την Ξηρονομή, τον Άγιο Νικόλαο, την Αλυκή και τον Άγιο Βασίλειο.

Μεγάλη επιχείρηση στη θάλασσα

Στον Άγιο Βασίλειο, όπου η πυρκαγιά έφτασε έως την ακτογραμμή, οργανώθηκε επιχείρηση απομάκρυνσης κατοίκων και επισκεπτών διά θαλάσσης.

Συνολικά 254 άνθρωποι μεταφέρθηκαν σε ασφαλές σημείο με τη βοήθεια πλωτών μέσων του Λιμενικού, σκαφών του Πυροσβεστικού Σώματος και ιδιωτικών σκαφών.

325 πυροσβέστες στη μάχη

Στα μέτωπα της Ξηρονομής και του Καλαμακίου επιχειρούν 325 πυροσβέστες με υδροφόρες και μηχανήματα έργου, ενώ οι συνθήκες παραμένουν ιδιαίτερα δύσκολες λόγω των θυελλωδών ανέμων.

Τα εναέρια μέσα ξεκίνησαν τις επιχειρήσεις λίγο μετά τις 6 το πρωί, όμως περίπου δύο ώρες αργότερα οι ρίψεις διακόπηκαν εξαιτίας των ισχυρών ανέμων.

Η Πυροσβεστική χαρακτηρίζει τα μέτωπα της Βοιωτίας από τα δυσκολότερα των τελευταίων ωρών, καθώς η μορφολογία της περιοχής και οι συνεχείς αλλαγές στη διεύθυνση των ανέμων δυσχεραίνουν τον έλεγχο της πυρκαγιάς.

Παράλληλα, μεγάλη πυρκαγιά βρίσκεται σε εξέλιξη και στις Νερατζιές Αιγιάλειας στην Αχαΐα, όπου κατά τη διάρκεια της νύχτας δόθηκε εντολή εκκένωσης για το Νέο Ερινεό και την Αρραβωνίτσα.

Η ζήτηση για διακοπές σε αυτά τα νησιά είναι ακόμα ισχυρή και η τρέχουσα κατάσταση απαιτεί καλή γνώση των προμηθευτών και σύνδεση με τους τοπικούς οργανισμούς και τις αρχές, τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση.

Ο Γιώργος Χατζημάρκος, Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, ο οποίος επέβλεψε την ασφαλή εκκένωση και την παροχή φροντίδας σε περισσότερους από 25.000 παραθεριστές, έδωσε μια συνολική εικόνα των εξελίξεων της περασμένης εβδομάδας και ένα απλό μήνυμα: Η ζωή επιστρέφει πλέον στους κανονικούς ρυθμούς για ολόκληρο το νησί της Ρόδου, συμπεριλαμβανομένων και των λίγων περιοχών που επλήγησαν. Οι κάτοικοι της Ρόδου, που ήταν ηρωικοί και ανιδιοτελείς αυτές τις δύσκολες μέρες, μαζί με την ελληνική πολιτεία, ανυπομονούν να συνεχίσουν να προσφέρουν τη φροντίδα και τη μοναδική τους φιλοξενία στους ξένους επισκέπτες.  Από τα 41 ξενοδοχεία που εκκενώθηκαν, ήδη λειτουργούν και πάλι τα 35. Η εξέλιξη της κατάστασης αξιολογείται κάθε 6 ώρες ενώ η αξιόπιστη και έγκαιρη ενημέρωση παραμένει κορυφαία προτεραιότητα.  Κλείνοντας, ο κ. Χατζημάρκος προέτρεψε τα τουριστικά γραφεία και τους tour operator να επικοινωνούν με τις τοπικές αρχές για οποιαδήποτε ερώτηση σχετικά με τις δραστηριότητες τους στη διεύθυνση: mailto:rhodesislandofficial@gmail.com.

Ο Κωνσταντίνος Ζήκος, σύμβουλος της Υπουργού Τουρισμού, καθώς και η Έφη Στυλιδιάδη Προϊσταμένη Τμήματος Διαφήμισης του ΕΟΤ, η οποία συμμετείχε εκπροσωπώντας τον Γεν. Γραμματέα του Οργανισμού Δημήτρη Φραγκάκη, τόνισαν τη σημασία της θετικής επικοινωνίας για τον προορισμό.  Η εικόνα της Ρόδου έχει πληγεί σημαντικά, έχει σχεδιαστεί μια πολύ-επίπεδη καμπάνια για την υποστήριξη των tour operator στις προσπάθειες τους να πείσουν τους υποψήφιους επισκέπτες ότι μπορούν να απολαύσουν τις ομορφιές του νησιού. Για υποστήριξη και πληροφορίες, οι ταξιδιωτικοί και οι τουριστικοί πράκτορες μπορούν να επικοινωνήσουν με το τοπικό τους γραφείο του ΕΟΤ ή να στείλουν μήνυμα στο marketing@gnto.gr.
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, οι τουριστικοί πράκτορες αναγνώρισαν τη δέσμευση των ελληνικών αρχών καθώς και του τοπικού πληθυσμού να προστατεύσουν τους επισκέπτες και επεσήμαναν τα θέματα που προκαλούν ανησυχία στους παραθεριστές και είναι ανάγκη να αντιμετωπιστούν κατάλληλα.

Ο Λύσανδρος Τσιλίδης, πρόεδρος της FEDHATTA, ο κ. Νίκος Κελαϊδίτης, Πρόεδρος του ΗΑΤΤΑ και ο Eric Drésin, Γενικός Γραμματέας της ECTAA, τόνισαν ότι η στενή συνεργασία μεταξύ FEDHATTA, ΗΑΤΤΑ, ECTAA και ΕΟΤ τα τελευταία τρία χρόνια διασφαλίζει ότι οι ταξιδιωτικοί και οι τουριστικοί πράκτορες έχουν άμεση και έγκυρη πληροφόρηση για τα θέματα που τους αφορούν. Ταυτόχρονα, έγινε σαφές πως η Ελλάδα μπορεί να ξεπεράσει καλύτερα τέτοιες τραγικές συγκυρίες παραμένοντας σε σύνδεση, μέσω της ECTAA, με περισσότερες από 80.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις - μέλη της.

Ο νέος Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Τουρισμού, κ. Μ. Φλουρής, συμμετείχε έκτακτα στην σύσκεψη απευθύνοντας ένα σύντομο χαιρετισμό τονίζοντας ότι το Υπουργείο Τουρισμού θα καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την αποτελεσματική αντιμετώπιση έκτακτων συμβάντων και διαβεβαίωσε πως όλες οι ενδιαφερόμενες πλευρές θα έχουν την αμέριστη συμπαράστασή του.

Ο Frank Oostdam, πρόεδρος της ECTAA, κλείνοντας τη συνάντηση τόνισε ότι «η εμπιστοσύνη είναι απαραίτητη για τις επιχειρήσεις. Η Ελλάδα έδειξε ότι μπορεί να αντιμετωπίσει απροσδόκητα γεγονότα μεγάλης κλίμακας με ανθρώπινο και αποτελεσματικό τρόπο και αυτό το επίτευγμα δεν πρέπει να υποτιμηθεί». Πρόσθεσε ότι «τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας θέτουν ερωτήματα για τον αντίκτυπο της κλιματικής αλλαγής στο επιχειρηματικό μοντέλο της τουριστικής αγοράς. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ECTAA, FEDHATTA και HATTA θα πραγματοποιήσουν συνάντηση στην Αθήνα στις 28 και 29 Σεπτεμβρίου - στην οποία έχει κληθεί να συμμετάσχει και ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου - για να συζητήσουν με τις ελληνικές αρχές με ποιο τρόπο θα πρέπει να προσαρμοστούν οι επιχειρήσεις στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις και θα διασφαλίσουν ότι τα ταξίδια θα γίνουν πιο βιώσιμα».

Ομως θεωρεί ότι δεν θα υπάρξουν επιπτώσεις στο αξιόχρεό τους, καθώς η διατάραξη των δραστηριοτήτων τους έχει περιορισμένη διάρκεια.

Ενέργεια

Η ανάλυση του οίκου αξιολόγησης αναφέρεται στον αυξανόμενο κίνδυνο ζημιών στα ενεργειακά δίκτυα, κάτι που μπορεί να αυξήσει το κόστος ασφάλισης ή τις κεφαλαιακές δαπάνες, καθώς θα προκύψουν ανάγκες αντικατάστασης υποδομών. Ωστόσο, η Fitch δεν περιμένει ότι η έκταση των ζημιών θα είναι σημαντική.

Την ίδια στιγμή, σημειώνει, η διατάραξη θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές της ενέργειας, δημιουργώντας κίνητρα για τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας να προσπαθήσουν να «κλειδώσουν» τις τιμές μέσω συμφωνιών αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή μακροπρόθεσμων συμβολαίων σε πελάτες λιανικής.

Ειδικά για τη ΔΕΗ, η Fitch εκτιμά ότι οι επιπτώσεις σε οικονομικό και λειτουργικό επίπεδο από τις πυρκαγιές θα είναι περιορισμένες. Ο ΔΕΔΔΗΕ προχωρά στην αποκατάσταση των ζημιών του δικτύου στις περιοχές που επλήγησαν από τις φωτιές. Το κόστος μέχρι στιγμής χαρακτηρίζεται ελάχιστο.

Τουρισμός

Για τις αεροπορικές εταιρείες, οι αναλυτές περιμένουν περιορισμένες επιπτώσεις από τις διακοπές στις πτήσεις τους προς τους προορισμούς που πλήττονται. Όπως σημειώνει η Fitch, οι αεροπορικές εταιρείες συνήθως δεν χρειάζεται να επιστρέψουν χρήματα για εισιτήρια κατά τις ακυρώσεις πτήσεων εξαιτίας πυρκαγιών. Έτσι και αλλιώς, μόνο λίγες αεροπορικές εταιρείες έχουν ακυρώσει πτήσεις μέχρι στιγμής, ενώ κάποιες εκτελούν πτήσεις επαναπατρισμού, οι οποίες είναι πιθανότατα ζημιογόνες.

Ωστόσο, η Fitch τονίζει ότι οι καύσωνες και οι πυρκαγιές, εάν είναι συχνές, θα μπορούσαν να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στα αεροπορικά ταξίδια των τουριστών στις πληγείσες περιοχές. Ωστόσο, εκτίμηση του οίκου είναι ότι οι τουριστικές ροές θα μετατοπιστούν σε περιοχές που έχουν πληγεί λιγότερο, όπως συνέβη στο παρελθόν με την Αίγυπτο και την Τουρκία, χωρίς να επηρεαστεί η συνολική ταξιδιωτική ζήτηση της χώρας. Έτσι, εκτιμάται ότι οι αεροπορικές εταιρείες θα προσαρμόσουν ανάλογα τα προγράμματα πτήσεων τους.

Οι επιπτώσεις για τα ξενοδοχεία στις περιοχές που πλήττονται από τους καύσωνες ποικίλλουν, καθώς εξαρτώνται από τις πολιτικές ακυρώσεων που εφαρμόζονται, το ποσοστό των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής και την εγγύτητα των ξενοδοχείων αυτών στις πυρκαγιές.

Οι πολιτικές επιστροφής χρημάτων γενικά έχουν γίνει λιγότερο ευέλικτες μετά την πανδημία, επομένως σημαντικές απώλειες από ακυρώσεις είναι απίθανες. Όμως, τα ξενοδοχεία που έχουν μεγάλη έκθεση σε κρατήσεις της τελευταίας στιγμής αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο, εν όψει του κρίσιμου για τον τουρισμό Αυγούστου.

Σύμφωνα με τη Fitch, από τους ξενοδοχειακούς ομίλους που καλύπτει, η Sani/Ikos Group  (αξιολογείται με B και αρνητικές προοπτικές) έχει τη μεγαλύτερη έκθεση στην Ελλάδα, αλλά οι δραστηριότητές της επί του παρόντος δεν επηρεάζονται ως επί το πλείστον, καθώς τα περισσότερα ξενοδοχεία της βρίσκονται στη Χαλκιδική.

Βιομηχανία

Σε ό,τι αφορά τις βιομηχανικές μονάδες, η Fitch σημειώνει ότι οι πιθανές διακοπές στην ηλεκτροδότηση λόγω του καύσωνα και των πυρκαγιών δεν αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις, καθώς πολλές εταιρείες διαθέτουν ήδη εφεδρικές γεννήτριες ενέργειας που λειτουργούν με ντίζελ. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια αστάθεια των τιμών του ντίζελ βραχυπρόθεσμα στην Ευρώπη, κάτι που σε συνδυασμό με τις συνολικά υψηλότερες τιμές της ενέργειας, θα μπορούσε να έχει μέτριες βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις στα κέρδη των βιομηχανικών εταιρειών.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε στις πυρκαγιές που είναι σε εξέλιξη, σημειώνοντας ότι είναι πολύ δύσκολη η αντιμετώπιση της φωτιάς στη Δαδιά. «Η προσπάθεια εστιάζεται στο νοτιοδυτικό μέτωπο», τόνισε.

Επίσης, μίλησε για τις πυρκαγιές στον Σταυρό της Λέσβου και στην Κρέστενα.

«Θα καλούσαμε όλους να δίνουν έμφαση στην ενημέρωση από την Πυροσβεστική Υπηρεσία», συμπλήρωσε.

«Από την περυσινή δυσάρεστη εμπειρία πήραμε μαθήματα. Σε ένα τέτοιας έκτασης φαινόμενο, οι επιπτώσεις είναι αναπόφευκτες. Εκείνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι. Η συνολική εικόνα είναι δύσκολη αλλά σαφώς καλύτερη από πέρυσι. Δεν θριαμβολογούμε αλλά ούτε θεωρητικολογούμε. Έχουμε καταφέρει να μην θρηνούμε ανθρώπινες απώλειες και να θέτουμε τις πυρκαγιές υπό έλεγχο πιο σύντομα», επεσήμανε ο κ. Οικονόμου.

Παράλληλα, είπε ότι η ώρα των απολογισμών και συγκρίσεων θα έρθει αργότερα και πως ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός για τον νέο οικισμό στο Μάτι.

«Ήδη η περιοχή διαθέτει σχέδιο πόλης», υπογράμμισε και αναφέρθηκε σε όλα τα στάδια που θα ακολουθήσουν, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση μεριμνά για την πλήρη αποκατάσταση της ζωής στο Μάτι.

Επιπλέον, μίλησε για το πρόγραμμα «Τουρισμός για όλους» και την απόφαση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, να διπλασιαστούν οι πόροι.

Ακόμη, αναφέρθηκε στα νέα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική της κυβέρνησης ήδη έχει οδηγήσει σε μείωση της ανεργίας.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μίλησε και για τις αλλαγές στην εκπαίδευση των αστυνομικών, επισημαίνοντας ότι η σχολή πλέον γίνεται πανεπιστημιακή ενώ αναβάθμιση προβλέπεται και για την αστυνομική ακαδημία και αυξάνεται η ισχύς των διαβατηρίων στα 10 χρόνια.

Στην τηλεφωνική και ηλεκτρονική στήριξη των πυρόπληκτων παραγωγών, παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τα μέτρα αποζημιώσεων, τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων και τις συνολικές δράσεις υποστήριξης παραγωγών και κτηνοτρόφων στις πυρόπληκτες περιοχές.

Οι ώρες λειτουργίας του Κέντρου έχουν αναπροσαρμοστεί ως εξής: Δευτέρα – Παρασκευή 08:00 έως 20:00 και Σάββατο 09:00 έως 17:00.

2. Στην ηλεκτρονική σελίδα του ΥΠΑΑΤ «minagric.gr» υπάρχουν Χρήσιμες Οδηγίες Διαχείρισης Πυρόπληκτων Εκτάσεων.

Η δικηγόρος Αριάδνη Νούκα, απάντησε μιλώντας στην εκπομπή Κοινωνία Ώρα Mega.

«Σε σχέση με τους εργαζόμενους, ακόμη δεν έχουμε σαφή εικόνα του τι θα συμβεί, πολλές επιχειρήσεις έχουν πάθει ζημιές και θα κλείσουν. Πιθανολογώ ότι οι εργαζόμενοι αυτών των επιχειρήσεων θα βγουν σε αναστολή εργασίας. Έχουν εκδοθεί αποφάσεις από τα δικαστήρια, ότι όταν υπάρχει ανωτέρα βία δεν καταβάλλεται η αποζημίωση απόλυσης. Φαντάζομαι πως σε αυτές τις περιπτώσεις θα προσεγγιστεί το θέμα με κάποια αποζημίωση από το κράτος, όπως έγινε και με τον κορωνοϊό, ώστε να σταθεί η πολιτεία δίπλα στους εργαζόμενους. Αν μια επιχείρηση ήταν ασφαλισμένη, τότε οι εργαζόμενοι θα πάρουν την αποζημίωση απόλυσης αν η επιχείρηση σταματήσει να έχει δραστηριότητα», είπε η κ. Νούκα.

Για τις επιχειρήσεις

«Θα γίνει καταγραφή των ζημιών στις επιχειρήσεις, θα πάρουν αποζημιώσεις οι επιχειρήσεις που έχουν πληγεί. Θα πάρουν προκαταβολές. Θα υπάρχει αναστολή στις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις για έξι μήνες. Θα δοθούν 600 ευρώ για όσους έχουν πάθει ζημιές στην πρώτη τους κατοικία, 600 ευρώ έξτρα στους πολύτεκνους, και 600 ευρώ για κάθε μέλος ΑμεΑ μιας οικογένειας. Επίσης θα δοθούν 6.000 ευρώ για την αντικατάστασης οικιακού εξοπλισμού και 4.500 ευρώ για όσους τραυματίστηκαν σε αυτές τις συνθήκες», συνέχισε η ίδια σχετικά με τις επιχειρήσεις που έχουν καταστραφεί από την πυρκαγιά.

Σχετικά με τι διαδικασία των αποζημιώσεων, η κ. Νούκα εξήγσε ότι «Εχθές, όπως ακούσαμε στο διάγγελμα του πρωθυπουργού, δεσμεύτηκε ότι δε θα υπάρχει δαιδαλώδης γραφειοκρατία στη διαδικασία. Θα γίνεται μια αίτηση, θα δίνεται ένα ποσό των χρήματων, και όταν ολοκληρωθεί η καταγραφή θα δίνεται το υπόλοιπο της αποζημίωσης που δικαιούται μια επιχείρηση ή ένας πληγέντας. Τα πρώτα χρήματα θα δοθούν με μια απλή αίτηση. Υπάρχουν ήδη έτοιμες πλατφόρμες, και οι επιχειρήσεις έχουν περάσει τα βασικά στοιχεία τους. Τα εργαλεία που υπήρχαν για την αποζημίωση των πληγέντων από τον κορωνοϊό, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και σε αυτή την περίπτωση».

«Αυτά είναι τα τακτικά μέτρα για τους πληγέντες, σε οποιαδήποτε φυσική καταστροφή. Είναι ήδη νομοθετημένα. Σαφώς θα υπάρχουν και νέες παρεμβάσεις. Πιθανολογώ ότι τα παραπάνω θα είναι η πρώτη προσέγγιση αντιμετώπισης της κατάστασης. Οι ασφαλιστικές εταιρίες, θα πρέπει να δώσουν και αυτές άμεσα τις αποζημιώσεις. Εποπτεύων αρμόδιος φορέας είναι το υπουργείο Ανάπτυξης», τόνισε η κ. Νούκα.

«Στο Μάτι υπήρξε μεγάλη καθυστέρηση με τις αποζημιώσεις. Οι άνθρωποι κατάφεραν να πάρουν τα χρήματά τους πριν από 1 – 1,5 χρόνο, ενώ υπάρχουν και άνθρωποι που ακόμα δεν έχουν αποζημιωθεί πλήρως», κατέληξε κλείνοτας.

Τα στοιχεία παρουσιάζονται συγκεντρωτικά σε ειδικό δίγλωσσο τεύχος, που έχει ως σκοπό την άμεση ενημέρωση της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας και του ευρύτερου κοινού.

Το πλήρες τεύχος, το οποίο έχει συνταχθεί σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, είναι διαθέσιμο στο σύνδεσμο: https://tinyurl.com/yanzams4.

Τα συμπεράσματα έχουν αναλυτικά ως εξής (επισημαίνεται ότι καθώς η έρευνα και συλλογή δεδομένων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, υπάρχει πιθανότητα να μεταβληθούν κάποια συμπεράσματα):

1. Το φαινόμενο είναι μια χαρακτηριστική περίπτωση πυρκαγιάς σε ζώνη μίξης δασών οικισμών (wildland urban interface), η οποία έδρασε ως ενεργή πυρκαγιά κόμης. Οι ζώνες αυτές είναι από τις περιοχές με την υψηλότερη πιθανότητα ανθρώπινων απωλειών παγκοσμίως, καθώς και στον ελληνικό χώρο. Υπάρχουν δε πολυάριθμες περιπτώσεις τέτοιων ζωνών στην Ελλάδα.

2. Κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς οι ισχυροί δυτικοί άνεμοι, ταχύτητας κατά θέσεις και κατά διαστήματα ακόμα και άνω των 90 χιλιομέτρων την ώρα (μεταξύ 17.00-21.00 στις 23/7/18), καθώς και η αλληλεπίδρασή τους με την τοπογραφία της περιοχής διαδραμάτισαν πολύ σημαντικό ρόλο στη γρήγορη μετάδοση της πυρκαγιάς και την εξάπλωσή της προς τα χαμηλότερα υψόμετρα (downslope spread).

3. Η ταχύτατη εξάπλωση της φωτιάς, συντέλεσε σημαντικά στην ελαχιστοποίηση του διαθέσιμου χρόνου αντίδρασης, γεγονός που συντέλεσε στον μεγάλο αριθμό των θυμάτων.

4. Με βάση μαρτυρίες που αναλύονται συστηματικά, προκύπτει ότι ο πληθυσμός που βρισκόταν κοντά στην παραλία, τουλάχιστον σε ορισμένες θέσεις, έλαβε πληροφόρηση για το γεγονός ότι η πυρκαγιά προσεγγίζει την ακτή, όχι με τη μορφή έγκαιρης προειδοποίησης από κάποιο φορέα, αλλά από άτομα που εκκένωναν το δυτικότερο κομμάτι του οικισμού Μάτι. Το γεγονός αυτό δείχνει ότι ο πληθυσμός είχε στη διάθεσή του σχεδόν μηδενικό χρόνο μεταξύ συνειδητοποίησης του κινδύνου και απόφασης αντίδρασης.

5. Σημαντική εκτιμάται ότι είναι η ιδιαίτερη πολεοδομική διάταξη του οικισμού, η οποία ενήργησε ως «παγίδα» για τον πληθυσμό που προσπάθησε να διαφύγει. Κάποια από τα σημαντικά χαρακτηριστικά του ήσαν: οδοί μικρού πλάτους, πολυάριθμα αδιέξοδα, ιδιαίτερα επιμήκη οικοδομικά τετράγωνα, χωρίς δυνατότητα πλευρικής διαφυγής, απουσία χώρων συγκέντρωσης (π.χ. πλατεία, γήπεδο). Το ρόλο οδού διαφυγής θα μπορούσε να παίξει μια οδός παράλληλη προς την ακτογραμμή αλλά μεγάλου πλάτους, που να μεταβαίνει σε διπλανούς οικισμούς.

6. Από την έρευνα πεδίου διαπιστώθηκαν ορισμένες αδυναμίες στις κατασκευές με ευαίσθητα σημεία στη στέγη, τα κουφώματα, τους περιβάλλοντες χώρους και άλλα μέρη. Παράλληλα, καταγράφηκε ένας μεγάλος αριθμός κτιρίων που καταστράφηκαν ολοσχερώς.

7. Ως πρώτη εκτίμηση, παρατηρήθηκε ότι επηρεάστηκαν κυρίως κατοικίες και κτίρια που ήταν υπερυψωμένα ή με ορόφους, με μικρότερες ζημιές στα ισόγεια και στα υπόγεια, δείγμα τυπικό μιας πυρκαγιάς κόμης. Παράλληλα, παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές μεταξύ των κτιρίων σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις, που πιθανότητα σχετίζονται με τα υλικά κατασκευής και την παρακείμενη βλάστηση.

8. Τα πρώτα συμπεράσματα που προκύπτουν με βάση μαρτυρίες που αναλύονται ακόμα συστηματικά, δείχνουν ότι η προσπάθεια διαφυγής από τον οικισμό ήταν άτακτη, δεν συνιστούσε οργανωμένη απομάκρυνση πολιτών, προκάλεσε κυκλοφοριακή συμφόρηση, λόγω και της μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού και του πανικού που επικράτησε. Εκτός από τους κατοίκους υπήρχαν και επισκέπτες/τουρίστες, σημαντικό ποσοστό των οποίων δε γνώριζαν καλά την γεωγραφία της περιοχής.

9. Η μορφολογία της ακτογραμμής έκανε δυσχερή την πρόσβαση στην παραλία στα περισσότερα σημεία (κρημνώδεις ακτές), ενώ οι προσβάσιμες παραλίες ήσαν περιορισμένες, γεγονός που, σε συνδυασμό με την ελάχιστη ορατότητα και αποπνιχτική ατμόσφαιρα, συντέλεσε σε σημαντικό βαθμό στον εγκλωβισμό μεγάλου αριθμού πολιτών.

10. Θεωρείται πιθανή η αλλαγή στη συμπεριφορά της πυρκαγιάς λόγω αλλαγής στον τύπο της βλάστησης. Η πυρκαγιά ξεκίνησε από περιοχές που είχαν καεί στο παρελθόν με χαμηλή βλάστηση και μεγάλη ταχύτητα και μετέβη σε ένα χώρο που δεν είχε καεί σε πρόσφατη πυρκαγιά με ιδιαίτερα μεγάλη συγκέντρωση καύσιμης ύλης. Αυτό οδήγησε στην τροφοδότηση της πυρκαγιάς και στην έκλυση υψηλότερης ενέργειας από το Νέο Βουτζά και μέχρι την ακτή.

Η πυρκαγιά ανατολικά της Λεωφόρο Μαραθώνος μετατράπηκε σε πυρκαγιά που σάρωνε το σύνολο της επιφανειακής βλάστησης και των υψηλών δέντρων (ενεργή πυρκαγιά κόμης), ως ένας «τοίχος φωτιάς», ο οποίος καθοδηγούνταν από τον άνεμο (wind-driven) και επιπλέον μετέδιδε αρκετές δεκάδες καύτρες προς την ακτή.

11. Σε κτίρια με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα και τοιχοποιίες πλήρωσης που είχαν κλειστά παράθυρα, η φωτιά δεν πέρασε στο εσωτερικό των κτιρίων, με μοναδικό αποτέλεσμα μια εξωτερική επιδερμική παραμόρφωση των επιχρισμάτων, χωρίς να επηρεάσει τη στατικότητα των κτιρίων λόγω της μικρής διάρκειας επίδρασης της φωτιάς.

12. Αντιθέτως, σε όμοια κτίρια που διέθεταν ξύλινα ή πλαστικά και ανοιχτά παράθυρα, η φωτιά πέρασε στο εσωτερικό τους και η επίδρασή της ήταν μεγαλύτερη, αναπτύχθηκαν υψηλές θερμοκρασίες ιδιαίτερα από την καύση του εξοπλισμού στο εσωτερικό των κτιρίων και δημιουργήθηκαν ρωγμές που μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο τα μη δομικά στοιχεία των κατασκευών αλλά και τον φέροντα οργανισμό τους.

13. Οι ρωγμές αυτές επιδεινώνονται δυστυχώς κατά τη διάρκεια κατάσβεσης της πυρκαγιάς που έχει εκδηλωθεί σε μια κατασκευή ως εξής: το τσιμέντο λόγω της πυρκαγιάς έχει αναπτύξει θερμότητα. Κατά την ρίψη νερού, πραγματοποιείται ταχεία ψύξη και η θερμοκρασία του φέροντος οργανισμού πέφτει απότομα κατά περίπου 50-55 βαθμούς. Η θερμοκρασιακή πτώση δημιουργεί νέες ρωγμές ή διευρύνει τις ήδη υπάρχουσες.

14. Τα καλά δομημένα κτίρια οπλισμένου σκυροδέματος που ήρθαν σε επαφή με τη φωτιά είτε με καύτρες είτε με έκθεση μέσω θερμικής ακτινοβολίας είτε με απευθείας επαφή με τις φλόγες, αλλά αυτή δεν εισήλθε στα κτίρια, συμπεριφέρθηκαν πολύ καλά με μικροβλάβες στα εξωτερικά μη δομικά στοιχεία τους, κυρίως μικρορωγμές στις τοιχοποιίες πλήρωσης και αποκόλληση των επιχρισμάτων λόγω των υψηλών θερμοκρασιών που αναπτύχθηκαν εξωτερικά του κτιρίου.

15. Η στατικότητα των κτιρίων που επηρεάστηκαν από την πυρκαγιά εξαρτάται από τη διάρκεια καύσης στο εξωτερικό του κτιρίου, από το αν το σκυρόδεμα έχει ασβεστοποιηθεί και σε ποιο βάθος ή αν ο χάλυβας βρίσκεται σε καλή κατάσταση λόγω της μεγάλης διάρκειας καύσης εντός του σπιτιού.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο Τύπου της Πυροσβεστικής Σταυρούλα Μαλλίρη, οι νεκροί ανέρχονται στους 74, ενώ οι τραυματίες στους 188, εκ των οποίων 165 είναι ενήλικες και 23 παιδιά.

Την ίδια ώρα, εκφράζονται φόβοι πως ο αριθμός των νεκρών θα αυξηθεί, καθώς, πάνω από 100 είναι οι αγνοούμενοι.

Νωρίτερα, άλλοι δέκα νεκροί εντοπίστηκαν πριν από λίγα λεπτά στο Μάτι.

Συγκεκριμένα, σε ένα καμένο αυτοκίνητο βρέθηκαν τέσσερα άτομα, ενώ αριστερά από αυτό, μέσα σε σπίτι, άλλοι τέσσερις και κάτω στην πλαγιά του λόφου άλλοι δύο νεκροί.

Το σημείο βρίσκεται σε απόσταση περίπου 100 μέτρων από την λεωφόρο Μαραθώνος. Από τους σάκους για τη μεταφορά των σορών, τρεις είναι μικρού μεγέθους, κάτι που σημαίνει ότι, δυστυχώς, πρόκειται πιθανότατα για παιδιά.

Σύμφωνα με άλλες πληροφορίες για τους νεκρούς στο σπίτι, πρόκειται για μητέρα με τις δύο ανήλικες κόρες της, 5 και 6 ετών, και την γιαγιά της οικογένειας, που βγήκαν από το σπίτι τους και έτρεξαν στο δάσος για να σωθούν, αλλά δεν τα κατάφεραν.

Στο ίδιο σημείο, σε αυτοκίνητο, έχει εντοπιστεί απανθρακωμένη οικογένεια -γονείς και δύο παιδιά.

Ένας ακόμη άνθρωπος ανασύρθηκε νεκρός μέσα από καμένο αυτοκίνητο, έξω από την ταβέρνα στην Αργυρή Ακτή, όπου νωρίτερα είχαν βρεθεί νεκροί άλλοι 26 άνθρωποι. Κατά πληροφορίες, υπάρχουν ακόμα πολλοί, που αναζητούν τους δικούς τους.

Το γεγονός ότι οι νεκροί έχουν ξεπεράσει τους 60 επιβεβαίωσε με δηλώσεις του και ο δήμαρχος Ραφήνας-Πικερμίου, Βαγγέλης Μπουρνούς.

Σύμφωνα, ακόμη, με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, ακόμη μία σορός, ενός άντρα, εντοπίστηκε στη θαλάσσια περιοχή της Αρτέμιδας. Το θύμα εντόπιστηκε να επιπλέει στο νερό ανοικτά της Λούτσας από σκάφος του Λιμενικού και έχει μεταφερθεί στο Λιμεναρχείο Ραφήνας για τις διαδικασίες ταυτοποίησης.

Στη συνέχεια θα μεταφερθεί στην Ιατροδικαστική Υπηρεσία, για να εξακριβωθουν τα αίτια θανάτου του.

Άλλοι δύο νεκροί, επίσης, εντοπίστηκαν στην περιοχή του Λυκορέματος, μέσα σε αυτοκίνητο στην οδό Μαζαράκη Ιωάννη. Οι νεκροί αυτοί δεν έχουν καταγράφει ακόμα, ενώ εκράζονται φόβοι ότι ο αριθμός είναι μεγαλύτερος.