Η σύγκρουση έχει προκαλέσει εκρηκτική άνοδο στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, πλήττοντας επιχειρήσεις και καταναλωτές και επιταχύνοντας την αναζήτηση φθηνότερων εναλλακτικών λύσεων, αλλά και τη μείωση της εξάρτησης από τις ασταθείς ενεργειακές αγορές.

Μία από αυτές τις λύσεις είναι η ηλιακή ενέργεια. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, η ζήτηση από ιδιοκτήτες κατοικιών για εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών στις στέγες έχει υπερδιπλασιαστεί για ορισμένες εταιρείες από την έναρξη του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Τα στοιχεία, όπως μεταδίδει το Reuters, προκύπτουν από συνεντεύξεις με περισσότερους από έξι χονδρεμπόρους ενεργειακού εξοπλισμού και εταιρείες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Γερμανία, τη Βρετανία και την Ολλανδία.

Η εξέλιξη αυτή δίνει ώθηση σε μια τεχνολογία που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος ηλεκτροπαραγωγής της Ευρώπης, αλλά η οποία το προηγούμενο έτος κατέγραψε επιβράδυνση στις νέες εγκαταστάσεις για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν μία δεκαετία. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να πρέπει να κάνει πολύ περισσότερα βήματα για να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγόμενο πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

«Ο πόλεμος απλώς αποκάλυψε ένα πρόβλημα που υπήρχε εδώ και χρόνια: την ενεργειακή εξάρτηση», δήλωσε ο Γιάνικ Νόλντεν, συνιδρυτής της γερμανικής ιδιωτικής εταιρείας χονδρικής πώλησης φωτοβολταϊκού εξοπλισμού Solarhandel24, προσθέτοντας ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις «οδηγούνταν σε παγίδα».

Το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη έχει αυξηθεί από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, αν και έχει υποχωρήσει από τα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν τον Μάρτιο. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη αυξήθηκαν ταχύτερα σε σχέση με άλλες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η Solarhandel24 ανακοίνωσε ότι οι καθαρές πωλήσεις της υπερτριπλασιάστηκαν τον Μάρτιο, φτάνοντας σχεδόν τα 70 εκατ. ευρώ από ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ εκτιμά ότι μέσα στον τρέχοντα μήνα θα τριπλασιαστούν ξανά, αγγίζοντας έως και τα 60 εκατ. ευρώ. Η εταιρεία σχεδιάζει να αυξήσει το προσωπικό της κατά περίπου 85 εργαζόμενους — σχεδόν κατά ένα τρίτο — ώστε να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση.

Για να διασφαλίσει επάρκεια προμηθειών, η εταιρεία αποθήκευσε περίπου μισό εκατομμύριο φωτοβολταϊκά πάνελ τις τελευταίες εβδομάδες. Ο Νόλντεν χαρακτήρισε την κίνηση δαπανηρή, αλλά εκτίμησε ότι αξίζει το κόστος, καθώς θεωρεί πιθανό οι καθαρές πωλήσεις να αυξηθούν στα περίπου 400 εκατ. ευρώ το 2026, από περίπου 250 εκατ. ευρώ πέρυσι.

Ανάλογη εικόνα καταγράφει και η γερμανική ενεργειακή εταιρεία Enpal. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι οι παραγγελίες αυξήθηκαν κατά 30% σε ετήσια βάση τον Μάρτιο, φτάνοντας τα 130 εκατ. ευρώ, ενώ ο Απρίλιος οδεύει προς αύξηση 33%, στα περίπου 120 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης για φωτοβολταϊκά σε στέγες κατοικιών.

«Αυτό αφορά την ανθεκτικότητα της Ευρώπης», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής της Enpal, Μάριο Κόλε. «Βλέπουμε την ίδια τάση και στον αμυντικό τομέα. Όπως η Ευρώπη πρέπει να μπορεί να αμυνθεί, έτσι πρέπει να μπορεί και να εξασφαλίσει τη δική της ενεργειακή επάρκεια».

Τα οικονομικά στοιχεία των εταιρειών Solarhandel24 και Enpal δεν είχαν δημοσιοποιηθεί στο παρελθόν.

Αν και δεν υπάρχουν ακόμη συγκεντρωτικά στοιχεία για τις εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώσεις του κλάδου στη Γερμανία και την Ολλανδία επιβεβαιώνουν ότι η ζήτηση έχει ενισχυθεί αισθητά μετά την έναρξη του πολέμου.

Στελέχη της αγοράς αναφέρουν ότι ολοένα και περισσότεροι ιδιοκτήτες κατοικιών επιλέγουν ολοκληρωμένα ενεργειακά συστήματα που συνδυάζουν φωτοβολταϊκά πάνελ — σχεδόν το 90% των οποίων προέρχεται από την Κίνα — με μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας και φορτιστές για ηλεκτρικά οχήματα, ώστε να μπορούν να αποθηκεύουν την πλεονάζουσα ενέργεια και να τη χρησιμοποιούν αργότερα.

Η τάση αυτή ενισχύει και τη ζήτηση για τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας. Σύμφωνα με τον Βάιναντ φαν Χοφ της Holland Solar, η ζήτηση για τέτοιες λύσεις αυξάνεται κατά 40% έως 50%.

Παράλληλα, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες, 100% θυγατρική εταιρεία του Ομίλου ΔΕΗ, ολοκλήρωσε την κατασκευή δύο σταθμών ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας σε Πτολεμαΐδα και Μελίτη και προχωρά την κατασκευή του σταθμού BESS στο Αμύνταιο. Αντίστοιχα, η ΔΕΗ έχει ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή για τις δύο μονάδες αντλησιοταμίευσης σε Καρδιά και Νότιο Πεδίο.

Ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος ΑΠΕ του Ομίλου ΔΕΗ, Κωνσταντίνος Μαύρος, δήλωσε ότι «σε ένα ρευστό γεωπολιτικά, οικονομικά και ενεργειακά περιβάλλον, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτελούν το υψηλής αξίας εγχώριο προϊόν που εξασφαλίζει την ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας. Η περίπτωση της Ελλάδας αποτελεί ένα πραγματικό case study επιτυχίας, καθώς από το 2019 και σε λιγότερο από επτά χρόνια, το μερίδιο της θερμικής παραγωγής μειώθηκε από 67% σε 50% και η συμμετοχή του Ομίλου ΔΕΗ σε αυτό το επίτευγμα είναι καίρια. Η Δυτική Μακεδονία γίνεται ο νέος πράσινος ενεργειακός κόμβος της χώρας με το μεγαλύτερο cluster φωτοβολταϊκών έργων στην Ευρώπη, που κατασκευάστηκαν στους χώρους των πρώην λιγνιτορυχείων, και μονάδες αποθήκευσης που διασφαλίζουν τη βέλτιστη αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας και συμβάλουν στη σταθερότητα του συστήματος».

Ολοκληρώθηκαν τα φωτοβολταϊκά πάρκα 2,13 GW στη Δυτική Μακεδονία

Μέσα στα προβλεπόμενα χρονοδιαγράμματα, ο Όμιλος ΔΕΗ ολοκλήρωσε την κατασκευή φωτοβολταϊκών ισχύος 2.130MW που μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες 750.000 σπιτιών και επιχειρήσεων. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζουν:

• Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Φοίβη», ισχύος 550 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας (πλησίον της Ποντοκώμης). Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 880 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 196.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 440 kt CO2 ετησίως. Η ονομαστική παραγωγή του εν λόγω σταθμού αντιστοιχεί στο 1,8% της εγχώριας παραγωγής του ελληνικού διασυνδεμένου συστήματος.
• Το φωτοβολταϊκό συγκρότημα Αμυνταίου, ισχύος 940 MW, στις περιοχές Ροδώνας, Φιλώτας, Λακκιά και Περδίκκας των Δήμων Αμυνταίου και Εορδαίας σε συνεργασία με την RWE. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 1.500 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 298.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή πλέον των 750 kt CO2 ετησίως».
• Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Ηλιακό Βέλος 1», ισχύος 200 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας (πλησίον της Πτολεμαΐδας). Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 320 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 71.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 160 kt CO2 ετησίως.
• Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Εξοχή 7», ισχύος 80 MW, σε περιοχές του Λιγνιτικού Κέντρου Δυτικής Μακεδονίας. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 122 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 27000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 61 kt CO2 ετησίως.
• Ο φωτοβολταϊκός σταθμός «Ακρινή», ισχύος 80 MW, πλησίον του χωριού Ακρινή του Δήμου Κοζάνης. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας εκτιμάται σε 122 GWhe, η οποία μπορεί να καλύψει τις ανάγκες περίπου 27.000 νοικοκυριών και να αποτρέψει την εκπομπή σχεδόν 61 kt CO2 ετησίως.

Επιπλέον, άλλοι 10 μικρότεροι φωτοβολταϊκοί σταθμοί στην ευρύτερη περιοχή των παλαιών λιγνιτικών περιοχών παράγουν ρεύμα από τον ήλιο καλύπτοντας τις ανάγκες χιλιάδων νοικοκυριών, αποτρέποντας την εκπομπή χιλιάδων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ετησίως.

Κάνοντας συμμέτοχους σε αυτή την προσπάθεια τους κατοίκους των νομών Κοζάνης και Φλώρινας, ο Όμιλος ΔΕΗ, όπως είχε δεσμευτεί κατά την παρουσίαση του επενδυτικού του πλάνου για τη Δυτική Μακεδονία τον Απρίλιο του 2025, ξεκίνησε στις 13 Μαρτίου τη διάθεση του Ομολόγου ύψους €5 εκατ., δίνοντας αποκλειστικά στους κατοίκους τη δυνατότητα να συμμετέχουν μαζί με τη ΔΕΗ στις επενδύσεις που υλοποιεί στην περιοχή, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα υψηλή και σταθερή απόδοση.

Οι κάτοικοι έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν έως τις 17 Απριλίου 2026. Η ονομαστική αξία κάθε ομολογίας είναι €100, με ελάχιστη συμμετοχή τις πέντε και μέγιστη τις 250 ομολογίες. Η ετήσια απόδοση εγγυημένη απόδοση είναι 8%, με το κεφάλαιο του επενδυτή να αυξάνεται κατά 40% (προ φόρων) μέσα σε μία πενταετία.

Αποθήκευση ενέργειας: το επόμενο βήμα του Ομίλου ΔΕΗ

Η ανάπτυξη και ένταξη φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης ισχύος στο ηλεκτρικό σύστημα θα υποστηριχθεί από συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (ηλεκτροχημικά και υδραυλικά), τα οποία απορροφούν το πλεόνασμα της παραγόμενης ενέργειας και το αποδίδουν όταν η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας είναι μεγαλύτερη της παραγωγής από ΑΠΕ, ενώ συμβάλουν καθοριστικά και στην ευστάθεια του ηλεκτρικού συστήματος.

Μέχρι στιγμής στη Δυτική Μακεδονία, η ΔΕΗ Ανανεώσιμες έχει ολοκληρώσει την κατασκευή των BESS Πτολεμαΐδας (πλησίον του ΑΗΣ Καρδιάς) και Μελίτης (πλησίον του ΑΗΣ Μελίτης) συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 98 MW και χωρητικότητας 196 MWh.

Πλησίον του ΑΗΣ Αμυνταίου πραγματοποιούνται ήδη εργασίες κατασκευής ενός ακόμα σταθμού ηλεκτροχημικής αποθήκευσης ενέργειας ισχύος 50 MW και χωρητικότητας 200 MWh, που σημαίνει ότι ο σταθμός μπορεί να αποδίδει ηλεκτρική ενέργεια στο σύστημα για διάστημα 4 ωρών. Η κατασκευή αυτού του σταθμού αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί τους επομένους μήνες.

Την ίδια στιγμή ωριμάζουν δύο σημαντικά αντλησιοταμιευτικά έργα στις πρώην εξορυκτικές περιοχές του Ομίλου ΔΕΗ, έχοντας ήδη εξασφαλίσει τις απαραίτητες άδειες από τη Ρυθμιστική Αρχή.

Το πρώτο έργο αντλησιοταμίευσης αναπτύσσεται στο ορυχείο Καρδιάς, μετά την απόσυρση των πύργων ψύξης των παλιών μονάδων και θα έχει δυναμικότητα παραγωγής 320 MW για οκτώ ώρες, χρησιμοποιώντας τον πυθμένα του παλιού ορυχείου ως κάτω δεξαμενή.

Αντίστοιχα, στο ορυχείο Νοτίου Πεδίου, ο Όμιλος σχεδιάζει μονάδα αντλησιοταμίευσης δυναμικότητας 240 MW για 12 ώρες, με επενδυτικό κόστος 310 εκατ. ευρώ.

Τα αντλησιοταμιευτικά έργα είναι μία σύγχρονη τεχνολογία αποθήκευσης ενέργειας, μεγάλης κλίμακας, που αντισταθμίζουν τη στοχαστικότητα των ΑΠΕ και συμβάλλουν στη σταθερότητα του δικτύου με έναν αμιγώς πράσινο τρόπο. Ένα τυπικό σύστημα αντλησιοταμίευσης περιλαμβάνει δύο ταμιευτήρες νερού - εγκατεστημένους σε διαφορετικό υψόμετρο - και υδροηλεκτρικούς στροβίλους (τουρμπίνες), οι οποίοι παράγουν ηλεκτρική ενέργεια. Η ηλεκτρική ενέργεια, κατά τις ώρες που δε χρησιμοποιείται, αξιοποιείται για να αντληθεί το νερό από τον κάτω ταμιευτήρα και να μεταφερθεί προς τον ταμιευτήρα, που βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο. Εκεί, αποθηκεύεται ως υδροηλεκτρικό απόθεμα. Όταν η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται, το νερό ελευθερώνεται από τον πάνω ταμιευτήρα προς τον κάτω -και περνώντας μέσα από τις τουρμπίνες- παράγει ηλεκτρική ενέργεια. Πρακτικά, η ΔΕΗ αξιοποιεί τα ανενεργά της ορυχεία, τα οποία είναι ιδανικά για αυτή τη χρήση, δεδομένου ότι υπάρχουν επιφανειακά ορυχεία με την απαραίτητη διαφορά υψομέτρου, που μπορούν εύκολα να γεμίσουν με νερό.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 7.954.672 ευρώ, εκ των οποίων τα 6.363.737,60 ευρώ θα είναι η δημόσια δαπάνη, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα καλυφθεί από ιδιωτική συμμετοχή.

Σημειώνεται ότι το έργο αφορά στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών ισχύος 8.920 kWp σε αγροτεμάχια ιδιοκτησίας του Δήμου Βοΐου Κοζάνης. Η παραγόμενη ενέργεια θα διατεθεί αποκλειστικά για τη λειτουργία υποδομών που δεν χρησιμοποιούνται για οικονομικές δραστηριότητες, διασφαλίζοντας ότι τα οφέλη της Πράξης θα μεταβιβαστούν άμεσα στους πολίτες χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα.

Η ετήσια παραγωγή ενέργειας θα αξιοποιηθεί αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών δημοτικών και δημόσιων υποδομών στους Δήμους Βοΐου και Σερβίων, καθώς και της ΔΕΥΑ Βοΐου.

Συγκεκριμένα, πέρα από τον δημοτικό φωτισμό, θα καλυφθούν οι ενεργειακές ανάγκες σε δομές δημόσιας εκπαίδευσης, κτήρια κοινωνικής πρόνοιας, αθλητικές εγκαταστάσεις, πνευματικά κέντρα, μουσειακούς χώρους, βιβλιοθήκες και αίθουσες εκδηλώσεων.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «με τον τρόπο αυτό αναμένεται η επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης της περιοχής, η ευρύτερη ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας και η βελτίωση της ποιότητας ζωής και της καθημερινότητας των πολιτών, οι οποίοι θα ωφεληθούν από τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την ενεργειακή αυτονομία».

Στόχος της παράτασης είναι να δοθεί επαρκές χρονικό διάστημα τόσο στα νοικοκυριά, όσο και στους αγρότες που έχουν εγκριθεί από τα Προγράμματα για την υλοποίηση, την ενεργοποίηση και την επιδότηση των έργων τους, ώστε μέσω της παραγωγής των φωτοβολταϊκών σταθμών να μπορέσουν να καλύψουν μέρος ή ακόμα και το σύνολο των καταναλώσεών τους και να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος.

Επισημαίνεται ότι:

• Ως ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου νοείται η κατασκευή και η ενεργοποίηση των φωτοβολταϊκών σταθμών με/ή χωρίς σύστημα αποθήκευσης. Σε κάθε περίπτωση για τους Ωφελούμενους η χρονική προθεσμία υλοποίησης του σταθμού και η δέσμευση του ηλεκτρικού χώρου ορίζεται στη Σύμβαση Σύνδεσης που συνάπτουν οι Ωφελούμενοι με τον Διαχειριστή Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΔΕΔΔΗΕ). Ωστόσο αυτή η χρονική προθεσμία υλοποίησης δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ξεπεράσει την καταληκτική προθεσμία ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου, όπως αυτή πλέον θα παραταθεί, για να είναι εφικτή η χορήγηση της εγκεκριμένης επιδότησης που αναλογεί στους Ωφελούμενους.

Υπενθυμίζεται ότι:

• Τα Προγράμματα με συνολικό προϋπολογισμό 238 εκατ. ευρώ στοχεύουν στην επιδότηση των νοικοκυριών και πρωτίστως των ευάλωτων συμπολιτών μας, καθώς και των αγροτών οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων, για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών με/ή χωρίς μπαταρία για αυτοκατανάλωση.

• Από το Πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη» έχουν ήδη εκταμιευθεί πάνω από 120 εκατ. ευρώ στους Ωφελούμενους, εκ των οποίων περισσότερα από 30 εκατ. ευρώ έχουν δοθεί στα ευάλωτα νοικοκυριά.

Οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να ανατρέξουν στην επίσημη διαδικτυακή πύλη των Προγραμμάτων (https://pvstegi.gov.gr) ή να επικοινωνήσουν στο τηλ. 2144050700.

Με ξεχωριστή ανακοίνωση το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έκανε γνωστή την παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων για το πρόγραμμα «Συστήματα Αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις», έως και την Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου του 2025.

Στόχος της παράτασης είναι να δοθεί η δυνατότητα σε περισσότερες επιχειρήσεις να συμμετάσχουν στο Πρόγραμμα, να αξιοποιήσουν τους διαθέσιμους πόρους και να εγκαταστήσουν ένα σύστημα αποθήκευσης στον φωτοβολταϊκό τους σταθμό, ώστε να μπορέσουν να καλύψουν ακόμα μεγαλύτερο μέρος των καταναλώσεών τους και να μειώσουν ακόμα περισσότερο το ενεργειακό τους κόστος.

Οι τρεις επιπλέον μήνες έως τη νέα καταληκτική ημερομηνία θα διευκολύνουν τους υποψήφιους δικαιούχους για τη συλλογή, καθώς και την ορθή και πλήρη προσκόμιση των απαιτούμενων δικαιολογητικών που προβλέπονται για την υποβολή της αίτησης στον σχετικό οδηγό του Προγράμματος.

• Το πρόγραμμα, συνολικού ύψους 153,7 εκατ. ευρώ, επιχορηγεί επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως μεγέθους και κλάδου οικονομικής δραστηριότητας, για την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίες). Στις πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις θα κατανεμηθούν 100.000.000 ευρώ και στις μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις 53.740.000 ευρώ.

• Η ένταση της ενίσχυσης ανέρχεται σε 50% για μικρές επιχειρήσεις, 40% για μεσαίες επιχειρήσεις και 30% για μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ το συνολικό ύψος της ενίσχυσης που λαμβάνει κάθε δικαιούχος υπολογίζεται σε επίπεδο ενιαίας επιχείρησης και δεν μπορεί να υπερβαίνει για τις κύριες δαπάνες τα 400.000 ευρώ ανά δικαιούχο.

• Οι αιτήσεις υπάγονται στη βάση της άμεσης αξιολόγησης FIFO (First In – First Out) και θα εντάσσονται μέχρι εξαντλήσεως του διαθέσιμου προϋπολογισμού.

Οι αιτήσεις κατατίθενται μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του προγράμματος: http://exoikonomo-epixeiro-fotovoltaika.gov.gr. Οι ενδιαφερόμενοι για περισσότερες πληροφορίες μπορούν να καλούν στο τηλέφωνο 213 151 3740 (καθημερινές, 9:00 π.μ. – 5:00 μ.μ.).

Οι δασμοί αφορούν εταιρείες εγκατεστημένες στην Καμπότζη, στη Μαλαισία, στην Ταϊλάνδη και στο Βιετνάμ, σημείωσε η υπηρεσία διεθνούς εμπορίου (ITA), που υπάγεται στο υπουργείο Εμπορίου.

Άλλη υπηρεσία του υπουργείου, η επιτροπή διεθνούς εμπορίου (ITC), καλείται πλέον να προσδιορίσει, ως τη 2η Ιουνίου, αν οι επιδοτήσεις σε αυτές τις εταιρείες είχαν αντίτυπο σε αμερικανικές ανταγωνίστριές τους και να προχωρήσει -ή όχι- στην επιβολή των δασμών που εισηγείται η ITA.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα έρευνας που άρχισε να διενεργείται τον Απρίλιο του 2024, οι εταιρίες κάθε μιας από τις χώρες αυτές «έλαβαν επιδοτήσεις από την κυβέρνηση της Κίνας». Πρόκειται για «την πρώτη» περίπτωση που διαπιστώνονται κρατικές ενισχύσεις μιας χώρας σε εταιρείες άλλων, «διεθνικές», σημείωσε στην ανακοίνωση της η ITA.

Κατά μέσον όρο, προτείνει δασμούς που θα κυμανθούν από το 34,41% στα φωτοβολταϊκά πλαίσια από τη Μαλαισία ως το 651,85% για αυτά από την Καμπότζη.

Ωστόσο τουλάχιστον δυο εταιρίες στην Καμπότζη, οι Hounen Solar και Solar Long PV-Tech, διατρέχουν κίνδυνο να δουν να τους επιβάλλονται τελωνειακοί δασμοί 3.521%, τριανταπενταπλάσιοι και πλέον από την τιμή των προϊόντων τους.

Συνολικά, αυτοί οι δασμοί θα αφορούν εισαγόμενα προϊόντα αξίας 12 δισεκ. δολαρίων που εισήχθησαν το 2023, σύμφωνα με το υπουργείο Εμπορίου.

Αν εφαρμοστούν πράγματι, θα προστεθούν στους δασμούς βάσης 10% που επιβλήθηκαν από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ την 2η Απριλίου στα περισσότερα προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ.

Θα προστεθούν επίσης στους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς, που ανακοινώθηκαν την ίδια ημέρα και ανεστάλησαν για 90 ημέρες μια εβδομάδα αργότερα. Στην περίπτωση του Βιετνάμ για παράδειγμα, αυτό θα σήμαινε επιπλέον τελωνειακούς δασμούς 38%.

Η έρευνα άρχισε τον Απρίλιο του 2023, κατόπιν αιτήματος που υπέβαλε συμμαχία αμερικανικών εταιρειών του τομέα της ηλιακής ενέργειας, στην οποία είναι ενταγμένες οι μεγαλύτερες. Η συμμαχία αυτή κατήγγειλε πως οι ανταγωνίστριες στις τέσσερις χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας δεν είναι στην πραγματικότητα παρά θυγατρικές κινεζικών εταιρειών και επιδοτούνται από το Πεκίνο.

Παράλληλα, θα υπάρχει ανώτατο όριο επιχορήγησης για την μπαταρία, το οποίο θα κινείται στα 350.000 – 400.000 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Οι δικαιούχοι θα δικαιούνται επίσης μέσω του προγράμματος ενίσχυση για τις υποστηρικτικές εργασίες. Τέτοιες είναι η τεχνική μελέτη, όπως και το κόστος σύνδεσης στο δίκτυο.

Ο προϋπολογισμός του προγράμματος είναι 160 εκατ. ευρώ περίπου, με τον οποίο εκτιμάται ότι θα εγκατασταθούν μονάδες αποθήκευσης συνολικής ισχύος 500 – 600 Μεγαβάτ. Το κονδύλι αυτό είναι επιμερισμένο σε 100 εκατ. για πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις και 60 εκατ. περίπου για μεσαίες και μεγάλες.

Μέσω του προγράμματος πρόκειται να επιδοτηθούν εταιρείες αποκλειστικά για την εγκατάσταση μπαταριών. Ωστόσο, για τη διεκδίκηση στήριξης, αποτελεί προϋπόθεση η ύπαρξη φωτοβολταϊκού. Επομένως, ένταξη στο πρόγραμμα θα μπορούν να διεκδικήσουν είτε εταιρείες που διαθέτουν ήδη φωτοβολταϊκό, είτε επιχειρήσεις οι οποίες προτίθενται να εγκαταστήσουν παράλληλα και ηλιακό σύστημα (για το οποίο δεν θα λάβουν επιδότηση).

Τα έργα αναπτύσσονται, εντός των ορίων του πρώην λιγνιτικού πεδίου Αμυνταίου, από την εταιρεία ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή Α.Ε., στην οποία συμμετέχουν η RWE Renewables Europe & Australia (51%) και η ΔΕΗ Ανανεώσιμες (49%), θυγατρικές της RWE και της ΔΕΗ αντιστοίχως.

Η πρώτη χρηματοδότηση αφορά στην κατασκευή τριών φωτοβολταϊκών έργων με συνολική εγκατεστημένη ισχύ περίπου 280 MWp (259 MWac). Η χρηματοδότηση των έργων, συνολικού ύψους €196 εκατ., θα γίνει με πόρους του ΤΑΑ συνολικού ύψους €98 εκατ. και με συνολικό τραπεζικό δανεισμό ύψους €59 εκατ., κατ’ αναλογία από τις Alpha Bank, Eurobank και Εθνική Τράπεζα, μέσω ξεχωριστών δανειακών συμβάσεων για κάθε έργο, ενώ η ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή θα συμμετάσχει με €39 εκατ. ίδια κεφάλαια συνολικά. Τα έργα προβλέπεται να τεθούν σε λειτουργία έως το τέλος του πρώτου τριμήνου του 2025.

Η δεύτερη χρηματοδότηση αφορά στην κατασκευή του φωτοβολταϊκού πάρκου «Ορυχείο ΔΕΗ Αμύνταιο» (ομάδα έργου ΙΙΙ), συνολικής ισχύος περίπου 450 MWp (432 MWac). Το συνολικό ύψος της επένδυσης ανέρχεται στα €255,4 εκατ., εκ των οποίων €127,7 εκατ. θα καλυφθούν από πόρους του ΤΑΑ, €76,6 εκατ. θα προέλθουν από τραπεζικό δανεισμό κατ’ αναλογία από τις Alpha Bank, Eurobank και Εθνική Τράπεζα, ενώ €51,1 εκατ. θα καλυφθούν από τη ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή με ίδια κεφάλαια. Το πάρκο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2025 και αποτελεί το τελευταίο έργο του χαρτοφυλακίου των 940 MWp (870 MWac) που αναπτύσσει η ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή στην περιοχή του Αμυνταίου.

Στο πλαίσιο της ανάπτυξης των έργων έχουν ήδη υπογραφεί διμερείς συμβάσεις αγοραπωλησίας πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από τα τέσσερα νέα φωτοβολταϊκά έργα. Για τα τρία πρώτα έργα έχει συναφθεί σύμβαση 15ετούς διάρκειας με τη ΔΕΗ, η οποία θα προμηθεύεται την πράσινη ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται από τα έργα, ενώ μέσω σύμβασης 10ετούς διάρκειας η ΔΕΗ και η RWE Supply & Trading (εταιρεία του ομίλου RWE) θα αγοράζουν την πράσινη ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται από το έργο «Ορυχείο ΔΕΗ Αμύνταιο». 

Η τελετή για τη χρηματοδότηση πραγματοποιήθηκε στα κεντρικά γραφεία της Alpha Bank, παρουσία του Αναπληρωτή Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκου Παπαθανάση, του Διοικητή της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ), Ορέστη Καβαλάκη και του CEO του Ομίλου Alpha Bank, Βασίλη Ψάλτη. Στην εκδήλωση συμμετείχαν ο Chief of Wholesale Banking της Alpha Bank, Γιάννης Εμίρης, ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank και Επικεφαλής Corporate & Investment Banking, Κωνσταντίνος Βασιλείου, ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής & Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, Βασίλης Καραμούζης, ο Διευθύνων Σύμβουλος της RWE Renewables Hellas Μ.Α.Ε. και της ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή Α.Ε., Κώστας Παπαμαντέλλος και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΗ Ανανεώσιμες Α.Ε. και Πρόεδρος Δ.Σ. της ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή Α.Ε., Κωνσταντίνος Μαύρος.

Ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, Ορέστης Καβαλάκης δήλωσε σχετικά: «Η Πράσινη Μετάβαση αποτελεί προτεραιότητα για το Ταμείο Ανάκαμψης και η υλοποίησή της περνάει μέσα από μεγάλες επενδύσεις στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ιδιαίτερης προστιθέμενης αξίας είναι οι επενδύσεις στις περιοχές σε μετάβαση, όπως στη Δυτική Μακεδονία. Το δανειακό πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στηρίζει αυτά τα σημαντικά έργα που συνδράμουν στην πράσινη οικονομία και στην ενεργειακή αυτονομία και ασφάλεια της χώρας μας».

Ο Chief of Wholesale Banking της Alpha Bank, Γιάννης Εμίρης τόνισε: «Η κατασκευή τεσσάρων νέων φωτοβολταϊκών έργων από την RWE και τη ΔΕΗ αποτελεί απόδειξη της δέσμευσης και της συνεργασίας δύο κορυφαίων ενεργειακών ομίλων να επιταχύνουν τις πράσινες επενδύσεις, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή αυτάρκεια της χώρας μας. Επιπλέον, οι διμερείς συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας (PPAs) που υπεγράφησαν καταδεικνύουν τη σημασία του συγκεκριμένου εργαλείου για τη χρηματοδότηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η συμμετοχή της Alpha Bank ως χρηματοδότη αλλά και ως εκπροσώπου των δανειστών στην κατασκευή των τεσσάρων αυτών νέων φωτοβολταϊκών έργων αποτελεί ακόμα μία απόδειξη του πρωταγωνιστικού ρόλου που θέλουμε να διαδραματίσουμε ως Τράπεζα αλλά και ως σύμβουλος των επιχειρήσεων στην πράσινη μετάβαση της ελληνικής οικονομίας. Είμαστε αποφασισμένοι, τα επόμενα χρόνια να κλιμακώσουμε τις προσπάθειές μας προς αυτή την κατεύθυνση, συμβάλλοντας έτσι στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και στη μετάβαση σε μία οικονομία μηδενικών εκπομπών».

Ο Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank και Επικεφαλής Corporate & Investment Banking, Κωνσταντίνος Βασιλείου υπογράμμισε: «Η υπογραφή της συγκεκριμένης συμφωνίας με την εταιρεία ΜΕΤΩΝ Ενεργειακή Α.Ε. για τη χρηματοδότηση που αφορά στην κατασκευή 4 φωτοβολταϊκών έργων συνολικής ισχύος 730 MWp στην περιοχή του Αμυνταίου, αποτελεί μία ακόμη σημαντική συνεργασία στο πλαίσιο του προσεκτικά μελετημένου και μακροπρόθεσμου πλάνου της Eurobank για τη στήριξη του εθνικού στόχου ενεργειακής αυτονομίας με μηδενικούς ρύπους. Δύο κορυφαίοι Όμιλοι στον χώρο της ενέργειας, η RWE και η ΔΕΗ, αποδεικνύουν σταθερά και διαχρονικά ότι ο ενεργειακός μετασχηματισμός αποτελεί στρατηγική προτεραιότητά τους και η Τράπεζά μας θα είναι πάντα αρωγός σε έργα όπως τα συγκεκριμένα, καθώς η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί μία μεγάλη πρόκληση αλλά και ευκαιρία για όλη τη χώρα. Για την επιτυχημένη ολοκλήρωση της συμφωνίας θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσους συμμετείχαν, τόσο την ομάδα της Τράπεζάς μας αλλά και του Υπουργείου, καθώς και τις τράπεζες Alpha Bank και Εθνική, για την εξαιρετική συνεργασία».

Ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, Βασίλης Καραμούζης επισήμανε: «Αισθανόμαστε ιδιαίτερη χαρά για την επιτυχή ολοκλήρωση της χρηματοδότησης μιας εμβληματικής για τη χώρα επένδυσης, αναφορικά με ένα σύμπλεγμα ΦΒ πάρκων, συνολικής ισχύος 730 MWp που αναπτύσσουν οι ενεργειακοί όμιλοι της RWE και της ΔΕΗ. Η εν λόγω επένδυση αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα αξιοποίησης πρώην λιγνιτικών κέντρων της χώρας με παράλληλη ανάπτυξη σε αυτά έργων ΑΠΕ και θα συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη των στόχων του ΕΣΕΚ αναφορικά με τη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα, τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, την ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού και την πράσινη μετάβαση. Η συμμετοχή μας ως χρηματοδότρια τράπεζα στην εν λόγω επένδυση, αποδεικνύει τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε να στηρίζουμε χρηματοδοτήσεις στον χώρο της ενέργειας, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου στην Ευρώπη».

Η επένδυση υλοποιείται με δανειοδότηση στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Ο Κωστής Δανιηλίδης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Survey Digital Photovoltaics, δίνει στο Think Big όλες τις απαντήσεις

Δείτε το βίντεο εδώ:

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΣΕΦ, η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών εγκατέστησε το 2023 περισσότερα μεγαβάτ από κάθε άλλη τεχνολογία, με αποτέλεσμα να αποτελούν το 74% όλης της νέας εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ.

Παράλληλα, το 2023 η αγορά των συστημάτων αυτοκατανάλωσης υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, όπως ήταν αναμενόμενο χάρη στον νέο νόμο για τις ΑΠΕ και τις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας.

Εντός του 2023 διασυνδέθηκαν, μεταξύ άλλων, και 1.795 μικρά συστήματα με μπαταρία (12,66 MWh) στο πλαίσιο του προγράμματος «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη».

Η Ελλάδα ήταν το 2023 πρώτη στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά το ποσοστό της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής που παράγεται από φωτοβολταϊκά, με ποσοστό υπερδιπλάσιο από το μέσο ευρωπαϊκό όρο (8,6%) και υπερτριπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο (5,4%).

Σύμφωνα με τον ΣΕΦ, τα φωτοβολταϊκά είναι μακράν η πιο δημοκρατική τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής, με πάνω από 72.500 εγκατεστημένα συστήματα όλων των μεγεθών σε όλη τη χώρα ως τα τέλη του 2023, αριθμός που αυξάνει με γοργούς ρυθμούς. Είναι πλέον και η πιο φθηνή τεχνολογία ηλεκτροπαραγωγής με το κόστος των φωτοβολταϊκών πλαισίων να έχει πέσει κατά 90% από το 2009 έως σήμερα, σημειώνει το ΣΕΦ.

Χάρη στα φωτοβολταϊκά, το 2023 αποσοβήθηκε η έκλυση 5,7 εκατ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα (CO2). Αυτή είναι η ποσότητα CO2 που εκλύουν 4,6 εκατομμύρια νέα αυτοκίνητα με κινητήρες εσωτερικής καύσης που το καθένα κάνει κατά μέσο όρο 10.000 χιλιόμετρα ετησίως. Το περιβαλλοντικό όφελος ισοδυναμεί με αυτό που θα είχαμε αν φυτεύαμε 147,6 εκατομμύρια κωνοφόρα ή αντίστοιχα 90,1 εκατομμύρια φυλλοβόλα δέντρα εντός του αστικού ιστού και τα αφήναμε να μεγαλώσουν για μια δεκαετία.

Ενεργειακή απόδοση φωτοβολταϊκών

Με το σχέδιο νόμου καθορίζεται το πλαίσιο λειτουργίας των κέντρων δεδομένων (data centers) και αντιμετωπίζεται το ζήτημα των ειδικών κτιριοδομικών και εν γένει πολεοδομικών απαιτήσεών τους. Έρωνται καθυστερήσεις σε πολεοδομικές διαδικασίες για την έκδοση οικοδομικών αδειών. Διευθετούνται ειδικότερα θέματα χωροταξίας και πολεοδομίας.

Ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα για τη στελέχωση και λειτουργία της ΡΑΑΕΥ, και άλλων εποπτευόμενων φορέων, οργάνων και υπηρεσιών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αντιμετωπίζονται ζητήματα που αφορούν στην έγκαιρη προσαρμογή της στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα και την προστασία της φύσης. Θεσπίζονται μέτρα για την ταχεία αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος από τη ρύπανση και την περιβαλλοντική υποβάθμιση που προκαλείται από τα απόβλητα.

Ενισχύεται η αγορά Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), καθώς και η άμεση υλοποίηση προγραμμάτων για την ενεργειακή εξοικονόμηση. Μάλιστα, για πρώτη φορά προβλέπονται αντισταθμιστικά οφέλη, έτσι ώστε να μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, που προκαλούνται από διάφορες επιχειρηματικές δραστηριότητες.

Οι διατάξεις

Μερικές από τις βασικότερες διατάξεις, που συμπεριλαμβάνονται στο παραπάνω σχέδιο νόμου, αφορούν στα εξής ζητήματα:

Data centers

Τα κέντρα δεδομένων αποτελούν μια από τις σημαντικότερες, σύγχρονες οικονομικές δραστηριότητες. Στερούνται, ωστόσο, διακριτού πλαισίου αδειοδότησης και λειτουργίας. Μέσω της προσέλκυσης επενδύσεων στο συγκεκριμένο τομέα, η Ελλάδα θα μπορέσει να αναδειχθεί σε κέντρο (hub) ψηφιακής οικονομίας.

Με το προτεινόμενο νομοσχέδιο επιδιώκεται ο καθορισμός ενός απλοποιημένου πλαισίου, όπου με σαφήνεια θα ορίζεται πώς ακριβώς θα λειτουργούν τα κέντρα δεδομένων. Παράλληλα, μέσω του σχεδίου νόμου, αντιμετωπίζεται το ζήτημα των ειδικών κτιριοδομικών και εν γένει πολεοδομικών απαιτήσεων των data centers. Μεταξύ άλλων, δίνεται ο ορισμός τους, διακρίνονται οι κατηγορίες αυτών, καθορίζεται η διαδικασία γνωστοποίησης της λειτουργίας τους, προβλέπεται η υποχρεωτική τήρηση προτύπων για την πυροπροστασία αυτών, καθώς και οι όροι δόμησης και οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης.

Υποχρέωση φύτευσης φυτών σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς

Οι κάτοχοι φωτοβολταϊκών σταθμών υποχρεούνται κατά την εγκατάσταση αυτών -και σε κάθε περίπτωση πριν την ηλέκτρισή τους- σε φύτευση και συντήρηση καθ’ όλη τη διάρκεια της λειτουργίας τους, περιμετρικά της εγκατάστασης (σε κάποια υποτμήματα και εντός αυτής), φυτών συμβατών με τη βλάστηση της περιοχής, λαμβάνοντας υπόψη το εδαφικό υπόστρωμα και τη δυνατότητα άρδευσης.

Θέσπιση πολεοδομικής και περιβαλλοντικής εισφοράς

Για πρώτη φορά, επιβάλλεται σε επιχειρήσεις με δραστηριότητες που έχουν έντονο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, αντισταθμιστική πολεοδομική εισφορά για την ενίσχυση των δράσεων που αντισταθμίζουν την επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Τα χρήματα που θα συγκεντρώνονται θα διατίθενται για δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος.

Λειτουργία υπαίθριων σταθμών αυτοκινήτων στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας

Αδόμητα οικόπεδα, που βρίσκονται στο Ιστορικό Κέντρο της Αθήνας, θα μπορέσουν να λειτουργήσουν ως γήπεδα στάθμευσης (parking), υπό την προϋπόθεση υποχρεωτικής περιμετρικής φύτευσης ζαρντινιέρας κινητού τύπου, ύψους τουλάχιστον δύο μέτρων.