Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι «δεν συμμερίζεται τις απόψεις» του Καναδού πρωθυπουργού. Από την πλευρά της, η γενική διευθύντρια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, Νγκόζι Οκόντζο-Ιουεάλα, επεσήμανε ότι ο κόσμος αντέχει τις αναταράξεις που προκάλεσαν οι προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αναδιαμορφώσει το παγκόσμιο εμπόριο και να αποκτήσει περισσότερα εδάφη.

«Από οικονομική και επιχειρηματική σκοπιά, εξαρτόμαστε ο ένας από τον άλλον», δήλωσε η Λαγκάρντ στο τελικό πάνελ του World Economic Forum. «Υπάρχουν ισχυροί δεσμοί και αλληλεξαρτήσεις. Οι προμηθευτές έχουν κάποιες φορές ισχυρή θέση. Αν κοιτάξω την προσφορά και τη ζήτηση, έχουμε κι εμείς θέση ισχύος και πιστεύω ότι όλες οι κατευθύνσεις πρέπει να εξεταστούν».

Παρά τη διατλαντική ένταση γύρω από την επιθυμία του Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία — και τη μεταγενέστερη ομιλία του στο φόρουμ, όπου φάνηκε να χαμηλώνει τους τόνους — ήταν η ομιλία του Κάρνεϊ την προηγούμενη ημέρα που κυριάρχησε στις συζητήσεις στο Νταβός.

«Η τάξη βασισμένη σε κανόνες φθίνει»

Ο Καναδός πρωθυπουργός περιέγραψε πώς «η τάξη βασισμένη σε κανόνες υποχωρεί» και πώς «οι ισχυροί κάνουν ό,τι μπορούν, ενώ οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι τους επιβάλλεται». Κάλεσε τις λεγόμενες «μεσαίες δυνάμεις» να δράσουν συντονισμένα, προειδοποιώντας ότι «αν δεν είμαστε στο τραπέζι, είμαστε στο μενού».

Σε αυτό το πλαίσιο, η Οκόντζο-Ιουεάλα, επαναλαμβάνοντας την προτροπή της Λαγκάρντ να «ξεχωρίζουμε το σήμα από τον θόρυβο», έσπευσε να αναδείξει και τα θετικά στοιχεία.

«Αυτό που βλέπουμε είναι ότι, παρά όλες τις διαταραχές, υπάρχει ανθεκτικότητα ενσωματωμένη στο σύστημα», είπε. «Το παγκόσμιο εμπόριο έχει υποστεί τη μεγαλύτερη αναστάτωση των τελευταίων 80 ετών, αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Οι κανόνες του παγκόσμιου εμπορίου έχουν υπονομευθεί. Όμως το σύστημα έχει δομηθεί με τρόπο αρκετά ισχυρό και θα χρειαστεί πολλά για να καταρρεύσει».

Δίπλα τους, η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, εμφανίστηκε λιγότερο αισιόδοξη, παρότι ο οργανισμός της αναβάθμισε αυτή την εβδομάδα τις προβλέψεις για την παγκόσμια ανάπτυξη, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για πιθανή «φούσκα» στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και για εμπορικές και γεωπολιτικές εντάσεις.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο κόσμος αλλάζει — και αλλάζει εδώ και καιρό», είπε. «Ζούμε σε έναν κόσμο πιο επιρρεπή σε σοκ. Μας αιφνιδιάζουν η γεωπολιτική, η τεχνολογία, το κλίμα και δεν είμαστε συνηθισμένοι σε ένα τόσο γρήγορα μεταβαλλόμενο περιβάλλον».

Η οπτική της Μέσης Ανατολής

Ο υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Αλ-Τζααντάαν, πρόσφερε μια διαφορετική οπτική, από τη Μέση Ανατολή και όχι από την Ουάσιγκτον, τη Γενεύη ή τη Φρανκφούρτη. Κατά την άποψή του, η οπτική του Κάρνεϊ δεν είναι κάτι νέο.

«Οι Σαουδάραβες ζούμε σε μια διαφορετική παγκόσμια τάξη εδώ και δεκαετίες», είπε. «Απλώς η Δύση αρχίζει τώρα να το βιώνει, γι’ αυτό και μιλά για “εμάς”. Εμείς, όμως, το ζούμε εδώ και καιρό».

Όταν η συζήτηση στράφηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, η Οκόντζο-Ιουεάλα τη χρησιμοποίησε ως παράδειγμα ότι το παγκόσμιο σύστημα συνεργασίας της μεταπολεμικής περιόδου εξακολουθεί να έχει αξία.

«Ξέρω ότι πολλοί πιστεύουν πως η πολυμερής συνεργασία είναι νεκρή και ότι ο καθένας πορεύεται μόνος του», είπε. «Όμως υπάρχουν προβλήματα που δεν μπορούμε να λύσουμε μόνοι μας. Καμία χώρα ή ακόμη και καμία περιφέρεια δεν μπορεί από μόνη της να ρυθμίσει ή να θέσει όρια στην τεχνητή νοημοσύνη. Μήπως, λοιπόν, δεν θα έπρεπε να αναζητήσουμε παγκόσμια συνεργασία σε αυτό το ζήτημα, έστω κι αν η έννοια αυτή έχει αρχίσει να θεωρείται “βρώμικη λέξη”;»

O Τραμπ για την Γροιλανδία, τα ορυκτά, την άμυνα και ΝΑΤΟ

Κεντρικό θέμα της συνέντευξης αποτέλεσε η Γροιλανδία. Ο Τραμπ αποκάλυψε ότι έχει διαμορφωθεί «ένα πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» με τη συμμετοχή του ΝΑΤΟ και του γενικού γραμματέα Μαρκ Ρούτε. Όπως είπε, πρόκειται για ένα σύνθετο σχήμα που περιλαμβάνει αφενός δικαιώματα σε ορυκτό πλούτο και αφετέρου συνεργασία σε αμυντικά προγράμματα, όπως το αποκαλούμενο «Golden Dome».

«Έχουμε μια ιδέα συμφωνίας, ένα concept of a deal», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι θα είναι επωφελής τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για τους Ευρωπαίους συμμάχους. Όταν ρωτήθηκε για τη διάρκεια της συμφωνίας, απάντησε χαρακτηριστικά: «Για πάντα». Η δήλωση αυτή προσδίδει στρατηγικό βάθος στην αμερικανική παρουσία στην Αρκτική, σε μια περίοδο αυξανόμενου ανταγωνισμού με τη Ρωσία και την Κίνα για πόρους και θαλάσσιες οδούς.

Δασμοί και Ευρώπη: Από την απειλή στην αναδίπλωση

Η Γροιλανδία συνδέθηκε άμεσα και με το μέτωπο των δασμών. Ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι πάγωσε τα σχέδια για επιβολή τιμωρητικών δασμών σε ευρωπαϊκές χώρες, ακριβώς επειδή επιτεύχθηκε αυτό το προκαταρκτικό πλαίσιο συμφωνίας. Πρόκειται για μια ακόμη ένδειξη ότι ο Λευκός Οίκος χρησιμοποιεί το εμπόριο ως διαπραγματευτικό εργαλείο, συνδέοντάς το με γεωπολιτικά ανταλλάγματα.

Στην ομιλία του νωρίτερα στο Νταβός, ο Τραμπ είχε επικρίνει ανοιχτά την Ευρώπη, κατηγορώντας την για αθέμιτες πρακτικές, ενώ παράλληλα εξήρε τις επιδόσεις της αμερικανικής οικονομίας. Η συνέντευξη στο CNBC ήρθε να συμπληρώσει αυτή την εικόνα, την εικόνα ενός προέδρου που διατηρεί τη ρητορική πίεσης, αλλά αφήνει ανοιχτό το παράθυρο των συμφωνιών.

Fed: Σύγκρουση χωρίς τέλος

Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Τραμπ στο ζήτημα της Federal Reserve. Επανέλαβε τις επιθέσεις του κατά του προέδρου της Fed, Τζερόμ Πάουελ, τον οποίο κατηγόρησε είτε για ανικανότητα είτε για διαφθορά, με αφορμή το κόστος ανακαίνισης του κτιριακού συγκροτήματος της κεντρικής τράπεζας στην Ουάσιγκτον.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι το έργο, που φέρεται να κοστίζει δισεκατομμύρια δολάρια, θα μπορούσε να είχε ολοκληρωθεί με ελάχιστο κόστος. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι έχει ουσιαστικά καταλήξει στο πρόσωπο που θα προτείνει για την επόμενη προεδρία της Fed, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει όνομα. Δήλωσε επίσης ότι δεν τον ανησυχεί το ενδεχόμενο να παραμείνει ο Πάουελ στο Διοικητικό Συμβούλιο μετά τη λήξη της θητείας του.

Παρεμβάσεις στην καθημερινότητα: Κάρτες και κατοικία

Σε πιο εσωτερικά ζητήματα, ο Τραμπ επανέφερε την ιδέα ενός προσωρινού πλαφόν 10% στα επιτόκια πιστωτικών καρτών, λέγοντας ότι «του αρέσει πολύ» η πρόταση, παρά τις αντιδράσεις του τραπεζικού κλάδου. Παρουσίασε την πρωτοβουλία ως μέτρο προστασίας των καταναλωτών από υπέρογκες χρεώσεις, αν και παραδέχθηκε ότι θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση σε πίστωση για πιο ευάλωτους δανειολήπτες.

Παράλληλα, επέρριψε ευθύνες σε μεγάλους επενδυτές και funds για την κρίση προσιτής κατοικίας στις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η μαζική αγορά μονοκατοικιών από θεσμικούς παίκτες εκτοξεύει τις τιμές και αποκλείει τα νοικοκυριά από την αγορά.

Γεωπολιτικά μέτωπα: Ιράν και Βενεζουέλα

Στο διεθνές πεδίο, ο Τραμπ έστειλε αυστηρό μήνυμα στο Ιράν, δηλώνοντας ότι «δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά». Υποστήριξε μάλιστα ότι πρόσφατες απειλές στρατιωτικής δράσης οδήγησαν την Τεχεράνη σε αποκλιμάκωση της καταστολής διαδηλώσεων, εκφράζοντας την ελπίδα να μη χρειαστούν περαιτέρω ενέργειες.

Για τη Βενεζουέλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποκάλυψε ότι η χώρα θα λάβει μέρος των εσόδων από την πώληση δεκάδων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου που εξήχθησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Θα κερδίσουν περισσότερα μαζί μας απ’ ό,τι θα είχαν κερδίσει σε 25 χρόνια», είπε, παρουσιάζοντας τη συνεργασία ως αμοιβαία επωφελή.

Μια συνέντευξη στίγμα της στρατηγικής του

Η εικόνα που προέκυψε από τη συνέντευξη στο CNBC είναι εκείνη ενός προέδρου που επιδιώκει να συνδέσει την οικονομία, την άμυνα και την γεωπολιτική σε ένα ενιαίο παζάρι ισχύος.

Η Γροιλανδία, οι δασμοί, η Fed και τα διεθνή μέτωπα δεν παρουσιάστηκαν ως αποσπασματικά ζητήματα, αλλά ως κομμάτια μιας ευρύτερης στρατηγικής που, κατά τον Τραμπ, θα διασφαλίσει την αμερικανική πρωτοκαθεδρία τα επόμενα χρόνια.

Ο κ. Σμυρλής αναφέρθηκε, επίσης, στους ταχείς ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, 8,3% για το 2021 και 3,5% κατ’ εκτίμηση για το 2022, και στην κατάταξη της Ελλάδας μεταξύ των 10 κορυφαίων επενδυτικών προορισμών στην Ευρώπη, με εταιρείες όπως η Microsoft, η Pfizer, η Amazon, η Volkswagen και η Cisco να υλοποιούν επενδύσεις στη χώρα.

«Παράλληλα με τις εξαγωγές ρεκόρ των 40 δισεκατομμυρίων ευρώ το 2021, η Ελλάδα είδε επίσης ρεκόρ άμεσων ξένων επενδύσεων το 2021 -φθάνοντας τα 5 δισ. ευρώ και σημειώνοντας τη μεγαλύτερη εισροή ΑΞΕ από το 2002- επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε μία δυναμική φάση ανάπτυξης», τόνισε ο γγ ΔΟΣΕ.

Ερωτηθείς για τα επενδυτικά κίνητρα, υπογράμμισε ότι η στρατηγική και γεωγραφική θέση της Ελλάδας στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων προσφέρει επιχειρηματικές ευκαιρίες στις χώρες των Βαλκανίων, στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, στον Εύξεινο Πόντο, καθώς και στον αραβικό κόσμο. «Επιπλέον, η Ελλάδα, ως χώρα κόμβος αγωγών φυσικού αερίου και πετρελαίου, σε συνδυασμό με τη σημαντική ελληνική επιχειρηματική παρουσία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, προσφέρει ακόμη ένα σημαντικό πλεονέκτημα για τους δυνητικούς επενδυτές. Σε αυτό έρχεται να προστεθεί και το επικαιροποιημένο νομικό μας πλαίσιο για τις άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ), με ιδιαίτερη έμφαση στα στρατηγικά επενδυτικά σχήματα», είπε χαρακτηριστικά.

Σχετικά με τις πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης, ο κ. Σμυρλής επεσήμανε ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει θέσει σε εφαρμογή το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», το οποίο στρέφεται γύρω από τους εξής άξονες: (α) Προώθηση ιδιωτικών επενδύσεων, (β) εξαγωγικό προσανατολισμό της οικονομίας και (γ) ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης, με 57 δισ. ευρώ για έργα πράσινης ενέργειας, ψηφιοποίησης, υγείας και εκπαίδευσης.

Τέλος, ο γγ ΔΟΣΕ ανέφερε ότι το όραμα της κυβέρνησης για ένα πράσινο και βιώσιμο μέλλον «υπερβαίνει όλες τις πτυχές της δημόσιας πολιτικής και επεκτείνεται στην τεχνολογία, την ευφυή γεωργία και τον αειφόρο τουρισμό», τονίζοντας ότι «η ελληνική κυβέρνηση έχει επιδείξει ισχυρή βούληση να προχωρήσει, μετασχηματίζοντας την ελληνική οικονομία σε μία σύγχρονη και πράσινη οικονομία».