Την ανταμοιβή των μετόχων στο 50% της κερδοφορίας, από 30% πέρυσι, δηλαδή 674 εκατ. ευρώ συνολικά, εκ των οποίων το μέρισμα σε μετρητά ανέρχεται σε 0,105 ευρώ ανά μετοχή, ενέκρινε η  γενική συνέλευση των μετόχων της Eurobank για την οικονομική χρήση του 2024. Η διανομή όπως δήλωσε απευθυνόμενος στην γενική συνέλευση ο CEO του Ομίλου Φωκίων Καραβίας έχει λάβει την έγκριση του SSM και όπως ανακοίνωσε «για τα επόμενα χρόνια, διατηρούμε ψηλά τον πήχη, και επιδιώκουμε διανομή τουλάχιστον του 50% των κερδών κάθε χρόνο, είτε με τη μορφή μερίσματος, είτε μέσω επαναγοράς μετοχών, ώστε σωρευτικά η διανομή κερδών στον ορίζοντα της τριετίας να καταστεί διπλάσια της αντίστοιχης προηγούμενης περιόδου 2022-2024».

Στόχος όπως είπε «να επιτύχουμε για την επόμενη τριετία μια διατηρήσιμη απόδοση των ιδίων κεφαλαίων γύρω στο 15%, με τις εργασίες εκτός Ελλάδος να συνεισφέρουν πάνω από τη μισή κερδοφορία του Ομίλου». Το προς διανομή μέρισμα είναι κατά 386 εκατ. ευρώ με την μορφή μετρητών και περιλαμβάνει πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών ύψους 288 εκατ. ευρώ και όπως δήλωσε ο κ. Καραβίας τόσο το μέρισμα, όσο και το πρόγραμμα επαναγοράς είναι το υψηλότερο ανάμεσα στις συστημικές τράπεζες.

Όπως ανακοίνωσε ο κ. Καραβίας η Τράπεζα προχωρά παράλληλα σε κινήσεις ανταμοιβής του προσωπικού και το 80% των εργαζομένων μας θα λάβει μεταβλητές αποδοχές. Ειδικότερα, και σύμφωνα και με το θέμα 6 της γενικής συνέλευσης, ποσό της τάξης των 30 εκατ. ευρώ από την κερδοφορία του 2024 θα διανεμηθεί σε περίπου 4.700 εργαζομένους στην Ελλάδα. Σημειώνεται ότι τα τρία εκτελεστικά μέλη του ΔΣ δεν λαμβάνουν καμία αύξηση των σταθερών και μεταβλητών αποδοχών τους, παρά το γεγονός ότι, όπως επισημάνθηκε «η κερδοφορία της Τράπεζας αυξήθηκε κατά 27%, ενώ και για τα άλλα ανώτατα στελέχη η αύξηση των μεταβλητών αποδοχών κινείται πολύ χαμηλότερα, σε μονοψήφια επίπεδα». Με τον τρόπο αυτό, σημείωσε «η δεξαμενή των κερδών προς διανομή στους εργαζόμενους και σε μεσαία και ανώτερα στελέχη αυξάνει, σε όφελος του ευρύτερου προσωπικού». Παράλληλα τουλάχιστον το 50% των μεταβλητών αποδοχών των στελεχών δίδεται με τη μορφή stock options. Με αυτό τον τρόπο υπογράμμισε «δεν επιβαρύνονται τα κεφάλαια της Τράπεζας, ενώ συγχρόνως, καθώς τα δικαιώματα αυτά ωριμάζουν σταδιακά σε βάθος 5ετίας, ευθυγραμμίζονται και αναδεικνύουν το στόχο της μακροπρόθεσμης και διατηρήσιμης κερδοφορίας».

Μιλώντας στο πλαίσιο της γενικής συνέλευσης ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της  Eurobank Γιώργος Ζανιάς σημείωσε ότι «οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν θετικές, αλλά υφίστανται καθοδικοί κίνδυνοι που πηγάζουν από το ασθενές εξωτερικό περιβάλλον, την αβεβαιότητα και τις γεωστρατηγικές αναταράξεις, ένα υπόδειγμα ανάπτυξης που βασίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση και τον τουρισμό, το χαμηλό επίπεδο γνώσης στο ελληνικό προϊοντικό μείγμα, τις διαρθρωτικές αδυναμίες, τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του Κράτους και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους». Απαιτούνται όπως είπε «στοχευμένες επενδύσεις, θεσμική ενδυνάμωση, φορολογική συμμόρφωση και συστηματική και φιλόδοξη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων για διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας στο μακροχρόνιο διάστημα». Σημαντικό εγχώριο κίνδυνο, όπως είπε ο κ. Ζανιάς «συνεχίζει να αποτελεί το μέγεθος του ελλείμματος του Ισοζυγίου Τρεχουσών Συναλλαγών (6,4% του ΑΕΠ το 2024). Η διατήρησή του σε υψηλά επίπεδα αποτελεί ένδειξη ότι, καθώς η οικονομία εξέρχεται από τη σχεδόν δεκαετή κρίση χρέους, τα υψηλά ελλείμματα του ΙΤΣ έχουν αρχίσει να καθίστανται εκ νέου εγγενές χαρακτηριστικό του αναπτυξιακού υποδείγματος της χώρας».

«Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η διαχείριση του κινδύνου αποκτά νέα σημασία και νέα χαρακτηριστικά για όλους» υπογράμμισε από την πλευρά του ο κ. Καραβίας, συμπληρώνοντας ότι «χωρίς να υποτιμούμε τους κινδύνους που αναπτύσσονται διεθνώς, γιατί είναι βέβαιο ότι όλα τα κράτη θα επηρεαστούν, η οικονομία στις βασικές μας αγορές -στην Ελλάδα, την Κύπρο και τη Βουλγαρία- βρίσκεται σε καλύτερη τροχιά σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο».

Έχοντας ουσιαστικά αποκτήσει το σύνολο των μετοχών της Ελληνικής Τράπεζας, ο Όμιλος ξεκίνησε την διαδικασία νομικής συγχώνευσης με τη  Eurobank Cyprus, η οποία θα ολοκληρωθεί τους επόμενους μήνες. Ταυτόχρονα, μετά την εξαγορά της ασφαλιστικής CNP Cyprus θα ακολουθήσει η συγχώνευση της με τις ασφαλιστικές εταιρείες που ανήκουν στην Ελληνική Τράπεζα. «Έτσι δημιουργούμε τον ισχυρότερο τραπεζοσφαλιστικό οργανισμό στην Κύπρο, αλλά ο στόχος μας δεν περιορίζεται στην κατάκτηση και αξιοποίηση της πρώτης θέσης» σημείωσε ο κ. Καραβίας. «Πρόθεσή μας είναι η συγκρότηση ενός πρωτοπόρου χρηματοοικονομικού οργανισμού στην Κύπρο, που να συνεισφέρει στην περαιτέρω ανάπτυξη και τη μετεξέλιξη της κυπριακής οικονομίας. Καθώς η οικονομική, εμπορική και επιχειρηματική δραστηριότητα μετατοπίζεται σταδιακά σε χώρες όπως η Ινδία ή τα κράτη του Αραβικού Κόλπου, παράλληλα και με μείζονες διακρατικές πρωτοβουλίες, όπως ο διάδρομος IMEC, η Κύπρος αναβαθμίζεται στους σχεδιασμούς όλων των εμπλεκομένων. Έχει την ευκαιρία να αποτελέσει χώρα υποδοχής νέας επιχειρηματικής δραστηριότητας, έδρα εταιριών με περιφερειακή εμβέλεια -και ταυτόχρονη αναφορά στην Ε.Ε. – και να εξελιχθεί σε υπερτοπικό οικονομικό κέντρο».

Σε ότι αφορά την πιστοδοτική πολιτική του Ομίλου «το 2024 αυξήσαμε το συνολικό δανειακό μας χαρτοφυλάκιο κατά σχεδόν 4 δισ ευρώ, φτάνοντας συνολικά σχεδόν τα 51 δισ ευρώ» και όπως δήλωσε ο CEO της Eurobank «είμαστε σταθερά στο πλευρό όλων των επιχειρήσεων -μικρών, μεσαίων και μεγάλων- και πρωταγωνιστούμε στη χρηματοδότηση όλων των μεγάλων επενδύσεων που υλοποιούνται στην Ελλάδα, τόσο από τον ιδιωτικό όσο και από το δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων έργων υποδομής. Στη διοχέτευση των πόρων του ΤΑΑ στην οικονομία, έχουμε πρωταγωνιστική παρουσία καθώς είμαστε η πρώτη τράπεζα που εκταμίευσε και την 8η δόση του προγράμματος. Για τις επιχειρήσεις πελάτες μας, η πιστωτική επέκταση το 2024 άγγιξε τα 3 δισ. ευρώ και με τον τρόπο αυτό η Eurobank μεταγράφει στην επιχειρηματική της πρακτική την άποψη που επανειλημμένα έχουμε εκφράσει, δηλαδή, ότι η επιτάχυνση των επενδύσεων αποτελεί εθνική προτεραιότητα και πρέπει να καταστεί ο πολικός αστέρας της οικονομικής πολιτικής και της επιχειρηματικής δραστηριότητας».

Συνολικά, το 2024 χρηματοδοτήθηκαν περισσότερες από 9.000 μικρές επιχειρήσεις με συνολικό ποσό που ξεπέρασε τα 750 εκατ. ευρώ και σύμφωνα και σύμφωνα με την διοίκηση «σχεδιάζουμε και υλοποιούμε τις σχετικές μας δράσεις λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Για παράδειγμα, συνεκτιμώντας την ανάγκη ρευστότητας και την περιορισμένη δυνατότητα πολλών μικρών επιχειρήσεων να παράσχουν εμπράγματες εξασφαλίσεις, δημιουργήσαμε ένα καινοτόμο τραπεζικό προϊόν, που απαντά ακριβώς σε αυτό το αίτημα. Με το POS cash advance, η Eurobank είναι η τράπεζα που μετατρέπει το POS σε εργαλείο χρηματοδότησης, με μόνο κριτήριο το τζίρο μέσω των σχετικών ηλεκτρονικών συναλλαγών, με γρήγορες και ευέλικτες διαδικασίες και χωρίς εξασφαλίσεις. Μέχρι τώρα περισσότερες από 7.500 επιχειρήσεις έχουν αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα που παρέχει  μόνο η Eurobank».

Να σημειωθεί ότι τα οικονομικά αποτελέσματα του Ομίλου Eurobank ξεπέρασαν όλους τους στόχους που είχαν τεθεί και κάθε ιστορικό προηγούμενο. Η απόδοση επί των ιδίων κεφαλαίων διαμορφώθηκε στο 18,5% και η κερδοφορία αυξημένη κατά 27%. Το συνολικό δανειακό χαρτοφυλάκιο διευρύνθηκε άνω του 10%, οι καταθέσεις αυξήθηκαν κατά περισσότερα από 6 δισ. ευρώ και τα κέρδη ανά μετοχή έφτασαν τα 39 λεπτά του ευρώ. Η κερδοφορία του Ομίλου προήλθε σχεδόν κατά το ήμισυ από εργασίες εκτός Ελλάδος, κυρίως με τη συνεισφορά των θυγατρικών τραπεζών στην Κύπρο και τη Βουλγαρία. Τα κέρδη της Eurobank Cyprus και της Ελληνικής Τράπεζας ανήλθαν στα 210 και 383 εκ. ευρώ, αντίστοιχα, ενώ η συμβολή τους στη συνολική κερδοφορία του Ομίλου ήταν 33%. Στη Βουλγαρία, η Postbank είχε ισχυρή οργανική ανάπτυξη με αύξηση των δανείων και καταθέσεων κατά 16% και 10%, αντίστοιχα. Για το 2024, κατέγραψε κέρδη 208 εκατ. ευρώ, συμβάλλοντας με 14% στη συνολική κερδοφορία του Ομίλου.

Όπως σημείωσε ο κ. Καραβίας, οι επενδύσεις αποτελούν μονόδρομο και για την ελληνική οικονομία, η οποία δεν έχει ξεφύγει από το καταναλωτικό μοντέλο. Η κατανάλωση αποτελεί ακόμη σήμερα την κύρια συνιστώσα του ΑΕΠ με πολύ υψηλό ποσοστό, στο 68,7%, και περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερο από το μέσο αντίστοιχο στην Ευρωζώνη. Συγχρόνως, συνέπεια του καταναλωτικού μοντέλου αποτελεί το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, σημείωσε.

Σύμφωνα με τον CEO της Eurobank, οι επενδύσεις στην ενέργεια, τις υποδομές, τον τουρισμό, τη βιομηχανία, τη βιομηχανική γεωργία, τα logistics, τα data centers και την εκπαίδευση είναι ο μόνος τρόπος για να μπει η οικονομία σε υγιείς βάσεις, για να στηριχθεί η απασχόληση, για να αντιμετωπιστεί η δημογραφική πρόκληση, για να χρηματοδοτηθεί στο μέλλον το ασφαλιστικό, για να καλυφθούν οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες και για να ανασυγκροτηθεί η οικονομία με όρους μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας.

Ολόκληρη η ομιλία του Φωκίωνα Καραβία

Αφού ευχαριστήσω τον κ. Καρρέρ για την πρόσκληση, θα ήθελα να ξεκινήσω λέγοντας, ότι ακούγοντας την ομιλία του Υπουργού, πέρα από τα επιμέρους ζητήματα στα οποία θα αναφερθώ στη συνέχεια, συμφωνούμε στο θεμελιώδες: ότι οι επενδύσεις είναι στην παρούσα συγκυρία εθνική προτεραιότητα. Και αποτελεί ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, ότι η πολιτεία συμμερίζεται αυτή την ιεράρχηση και την προβάλλει στη χάραξη της πολιτικής της. Σε μια χώρα όπου σταθερά επί δεκαετίες η ανάπτυξη ήταν ταυτισμένη με την κατανάλωση, η ίδια η αναγνώριση της σημασίας των επενδύσεων αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στη σωστή κατεύθυνση.

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σε ανοδική τροχιά. Ο ρυθμός ανάπτυξης παραμένει σημαντικά υψηλότερος από το μέσο ευρωπαϊκό. Το 2023 έκλεισε στο 2,3% – έχοντας τη 6η καλύτερη επίδοση μεταξύ των 20 χωρών της ευρωζώνης. Περιμένουμε ισχυρούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης άνω του 2% για φέτος και επιτάχυνση στο 2,4% και για τα έτη 2025 και 2026, λόγω της ωρίμανσης των έργων του ΤΑΑ και της βελτίωσης στο εξωτερικό περιβάλλον.

Η δημοσιονομική πειθαρχία έχει γίνει κατανοητή πια, ως θεμέλιο της οικονομικής πολιτικής. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται να διατηρηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα και φέτος και τα επόμενα χρόνια. Το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, αλλά μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ με ρυθμό υψηλότερο από κάθε άλλη χώρα. Η πρόσφατη πρόβλεψη του ΔΝΤ (Fiscal Monitor) είναι ότι θα μειωθεί κατά σχεδόν 30 μονάδες, στο 132,8% το 2029, πιθανόν μικρότερο από εκείνο της Ιταλίας. Μπορεί, κοιτάζοντας από μέσα τα πράγματα, να εστιάζουμε στα προβλήματα, αλλά από το εξωτερικό, μακροσκοπικά, η πρόοδος είναι εντυπωσιακή και αναγνωρίζεται. Οι αγορές μιλούν στην πράξη με τις αποδόσεις των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου να είναι χαμηλότερες (στην 5ετία) όχι μόνο από εκείνες των ιταλικών αλλά τώρα πια και των γαλλικών. Αρκεί να σκεφτεί κανείς πόσοι αναλυτές θα τολμούσαν μια τέτοια πρόβλεψη πριν ακόμη από 2 ή 3 χρόνια – για να μην θυμηθούμε τι συνέβαινε και πού βρισκόμασταν πριν από μόλις μία δεκαετία. Συνέπεια αυτών είναι η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό να έχει αναβαθμιστεί, όχι μόνο οικονομικά, αλλά και γεωπολιτικά, σε μια περίοδο με πολλαπλές προκλήσεις στη γειτονιά μας.

Καλά νέα έχουμε και σε άλλα πεδία. Ο ελληνικός τουρισμός τα τελευταία χρόνια σημειώνει αλλεπάλληλα ρεκόρ, αν και η φετινή περίοδος -παρότι εξαιρετική- δείχνει πως μπορεί να βρισκόμαστε κοντά στην κορυφή της δυναμικής του. Η διατήρηση και περαιτέρω αύξηση της συνεισφοράς του τουρισμού στην οικονομία θα απαιτήσει έναν στρατηγικό προσανατολισμό προς τη βελτίωση της μέσης δαπάνης ανά επισκέπτη και όχι μόνο του αριθμού των αφίξεων. Τα φορολογικά έσοδα αυξάνουν και υποστηρίζουν ορθές πολιτικές μείωσης της φορολογικής επιβάρυνσης, ιδίως των επιχειρήσεων και των μισθωτών, και μείωσης του μη μισθολογικού κόστους.

Σε σχέση, λοιπόν, με το χτες έχουν γίνει άλματα. Η εικόνα σήμερα είναι θετική, όπως και οι άμεσες προοπτικές. Αλλά, βλέποντας το μέλλον, ο κίνδυνος είναι η επανάπαυση. Δεν έχουμε φτάσει εκεί που θέλουμε και που έχει ανάγκη η χώρα – απέχουμε πολύ. Έχει σημασία να αναγνωρίσουμε τώρα, που είμαστε στον ανοδικό κύκλο, τις προκλήσεις και να κινηθούμε προληπτικά.

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι αυτή που ανέφερα στην αρχή. Η οικονομία μας δεν έχει ξεφύγει από το καταναλωτικό μοντέλο. Η κατανάλωση αποτελεί ακόμη σήμερα την κύρια συνιστώσα του ΑΕΠ με πολύ υψηλό ποσοστό, στο 68,7%, και περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερο από το μέσο αντίστοιχο στην Ευρωζώνη. Συγχρόνως, συνέπεια του καταναλωτικού μοντέλου αποτελεί το έλλειμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Το οποίο έφτασε το 6,3% το 2023, ποσοστό ιδιαίτερα υψηλό, και φέτος παρουσιάζει τάση περαιτέρω αύξησης. Οι εξαγωγές, που είχαν αυξηθεί, παρουσιάζουν κάμψη. Ας μην ξεχνάμε ότι (μαζί με το δημοσιονομικό έλλειμμα, που έχει πια θεραπευθεί) το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών αποτέλεσε βασική αιτία για τη βαθιά κρίση που βίωσε η χώρα και η κοινωνία.

Κι αυτό μας φέρνει στο κεντρικό ζήτημα της οικονομίας και του συνεδρίου που με επιτυχία διοργανώνει και φέτος το Athens Investment Forum. Το πιστεύουμε και το δηλώνουμε εδώ και πολλά χρόνια και νομίζω ότι αποτελεί πια κοινό κτήμα: για να μπει η οικονομία σε γερές, υγιείς βάσεις, για να στηρίξουμε την απασχόληση και να κρατήσουμε τους νέους στη χώρα, για να αντιμετωπίσουμε τη δημογραφική πρόκληση, για να χρηματοδοτήσουμε στο μέλλον το ασφαλιστικό, για να καλύψουμε τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες και, συνολικά, για να ανασυγκροτήσουμε την οικονομία με όρους μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας δεν υπάρχει παρά ένας μόνο δρόμος. Επενδύσεις (ενέργεια, υποδομές, τουρισμό, βιομηχανία, βιομηχανική Γεωργία, logistics, data centers, εκπαίδευση, κλπ)

Δεν αφορά μόνον την Ελλάδα. Όλη η Ευρώπη έχει μείνει πίσω και χρειάζεται ένα επενδυτικό άλμα. Το περιγράφουν οι δύο μείζονες παρεμβάσεις των εκθέσεων Λέτα και Ντράγκι. Η έκθεση Λέτα σημειώνει την ανάγκη αύξησης της ανταγωνιστικότητας και ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς. Προπάντων όμως, η έκθεση Ντράγκι αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης: η Ευρώπη υστερεί έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας σε ανταγωνιστικότητα, σε καινοτομία και νέες τεχνολογίες. Για να καλύψει το κενό χρειάζεται επενδύσεις της τάξης των 800 δις το χρόνο, δηλαδή περίπου 5 μονάδες του ευρωπαϊκού ΑΕΠ κάθε χρόνο.

Για την Ελλάδα, η νέα ευρωπαϊκή συνειδητοποίηση δίνει μια μεγάλη ευκαιρία. Ο σχηματισμός παγίου κεφαλαίου αυξήθηκε στο 15% του ΑΕΠ από 11% το 2019. Σημαντική πρόοδος. Όμως, ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 22%. Σύμφωνα με τη στοχοθεσία της έκθεσης Ντράγκι, θα πρέπει να φτάσει το 27%. Στη χώρα μας, εφόσον υιοθετηθεί αυτός ο στόχος, απαιτείται μια σταθερή αύξηση των επενδύσεων παγίων της τάξης του 9% το χρόνο σε πραγματικούς (αποπληθωρισμένους) όρους και κάθε χρόνο, για μια πλήρη δεκαετία. Δηλαδή, θα χρειαστεί μια διαρκής επενδυτική άνοιξη που παρόμοια της δεν έχει δει από τη δεκαετία του 1950. Δεν είναι εύκολο, δεν είναι αδύνατο, είναι απαραίτητο.

Αλλά έχει προϋποθέσεις. Πρώτα από όλα μια συναίνεση και στράτευση στο στόχο. Για παράδειγμα, υπάρχει μια συζήτηση για μείωση του ΦΠΑ, που δεν πιστεύουμε ότι θα έχει καν αντίκρυσμα στους καταναλωτές, ενδεχομένως τονώσει ακόμη περισσότερο το μοντέλο κατανάλωσης, αλλά κυρίως θα στερήσει δημοσιονομικό χώρο, ο οποίος -όσος υπάρχει και όσος δημιουργείται- πρέπει να στραφεί σε επενδυτικά κίνητρα. Πρόσφατα, ο πρόεδρος του ΣΕΒ ανέφερε ως παράδειγμα -και είναι σωστό παράδειγμα- τις υπεραποσβέσεις για τις επενδύσεις των επιχειρήσεων.

Σήμερα, υπάρχει δυναμική, υπάρχουν οι προϋποθέσεις για επιτάχυνση των επενδύσεων. Πρώτον, το τραπεζικό σύστημα είναι ξανά ισχυρό, χρηματοδοτεί ήδη όλα τα μεγάλα έργα στη χώρα και έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει ακόμη περισσότερες επενδύσεις. Δεύτερον, οι περισσότερες μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις έχουν υγιείς ισολογισμούς και καλή κερδοφορία, μέρος της οποίας μπορούν και πρέπει να κατευθύνουν σε νέες επενδύσεις, Τρίτον, υπάρχει το μεγάλο εργαλείο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και λοιποί ευρωπαϊκοί πόροι που φτάνουν τα 97 δις έως το 2027. Δική μου εκτίμηση είναι ότι το ΤΑΑ, είτε με τη σημερινή του μορφή ή με κάποια άλλη, θα έχει συνέχεια. Θα έχει συνέχεια, καθώς η Ευρώπη συνειδητοποιεί πόσο πίσω έχει μείνει. Επίσης, η εικόνα της χώρας στο εξωτερικό είναι η καλύτερη των τελευταίων δεκαετιών. Και τέλος, υπάρχει πολιτική σταθερότητα, απαραίτητη για κάθε οικονομική μεγέθυνση.

Επανέρχομαι στην έκθεση Ντράγκι, η οποία πέρα από το θέμα των επενδύσεων αναφέρει ότι η Ευρώπη υστερεί στο ζήτημα της καινοτομίας. Η Ευρώπη υστερεί στην καινοτομία, αλλά η χώρα μας είναι ουραγός στην 25η θέση των 27 κρατών-μελών. Εδώ η υστέρηση είναι δομική. Συνδέεται με το ύψος των επενδύσεων, αλλά και πιο δύσκολες μεταβλητές, όπως η ποιότητα της εκπαίδευσης. Τα Πανεπιστήμιά μας, παρά τα βήματα που έχουν γίνει, δεν είναι ακόμη επαρκώς εξωστρεφή. Δεν προσελκύουν φοιτητές από το εξωτερικό, ιδίως τη γεωγραφική μας περιφέρεια, ενώ και η έρευνα μοιάζει να κινείται σε δεύτερο πλάνο σε σχέση με την ακαδημαϊκή διδασκαλία. Η Ελλάδα, χώρα ελκυστική, που πλεονεκτεί σε τρόπο ζωής, με πολιτιστική κληρονομιά, φυσικό περιβάλλον, δεν έχει άλλους λόγους, εκτός από ιδεοληψίες, να υστερεί στη δημιουργία ενός οικοσυστήματος εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας έναντι χωρών όπως η Ολλανδία. Ο τρόπος που κινήθηκε η Κύπρος τα τελευταία χρόνια μας δίνει ένα απλό και κοντινό παράδειγμα.

Πρόσφατα, το Νόμπελ οικονομίας απονεμήθηκε σε επιστήμονες που απέδειξαν τη σημασία των θεσμών για την ευημερία μιας κοινωνίας. Σε ένα παγκόσμιο δείκτη για την πολυπλοκότητα στη λειτουργία επιχειρήσεων, η Ελλάδα παίρνει ένα καθόλου αξιοζήλευτο χρυσό μετάλλιο. Πρώτη μεταξύ 79 χωρών (TMF Global Business Complexity Index 2024) για τη φορολογία, τη γραφειοκρατία, την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας, το υπερβολικό διαχειριστικό και ρυθμιστικό κόστος. Δεν χρειάζονται επιχειρήματα για κάτι εξόφθαλμα φανερό, όσο η ανάγκη να πάνε ακόμη πιο γρήγορα οι μεταρρυθμίσεις στο κράτος, στην απονομή της δικαιοσύνης, στην ασφάλεια δικαίου, στις χρήσεις γης, στη διασφάλιση καθαρού ορίζοντα για την επιχειρηματική δράση. Όλοι ξέρουμε ότι αυτές μεταρρυθμίσεις χρειάζονται. Μένει μόνο να γίνουν.

Η Ελλάδα έδειξε ότι έμαθε από την οδυνηρή εμπειρία της κρίσης. Είμαι βέβαιος ότι η χώρα μπορεί να παίρνει τις σωστές αποφάσεις και χωρίς να χρειαστεί να περάσει από μια άλλη δοκιμασία.

Η χρηματοδότηση των ΜμΕ

Σχετικά με την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) στους πόρους του ΤΑΑ και πώς μπορούν να επωφεληθούν από τα ευρωπαϊκά κονδύλια, ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank υποστήριξε πως: «Η άποψη ότι οι πόροι του ΤΑΑ αφορούν αποκλειστικά τις μεγάλες επιχειρήσεις και οι ΜΜΕ είναι αποκλεισμένες, μολονότι συχνά επαναλαμβάνεται, πιστεύω ότι οφείλεται σε μια επιφανειακή ανάγνωση της οικονομικής πραγματικότητας και του τρόπου λειτουργίας μιας οικονομίας».
Ο ίδιος σημείωσε πως το ένα τρίτο των επενδύσεων που αφορούν άμεσα στο ΤΑΑ και έχουν συμβασιοποιηθεί ήδη από περίπου 120 έργα, αφορά ΜΜΕ. Ειδικά για τις μικρότερες επιχειρήσεις, το ΤΑΑ προβλέπει ένα πολύ χαμηλό επιτόκιο, της τάξης του 0,35% σήμερα, σταθερό για όλη τη διάρκεια της επένδυσης, το οποίο συγκρίνεται με το 1% που είναι το ειδικό επιτόκιο για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις ή το 3,05% που είναι το επιτόκιο αναφοράς. Αυτό είναι πολύ σημαντικό κίνητρο για τις μικρές επιχειρήσεις να ενταχθούν στο ΤΑΑ.
Πέρα από ΤΑΑ, για τις μικρότερες επιχειρήσεις υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός ειδικών προγραμμάτων δανεισμού, αναφέρω ενδεικτικά το ΤΕΠΙΧ Επενδύσεων που είναι διαθέσιμο με όρους καλύτερους από το ΤΑΑ, αφού το 40% της χρηματοδότησης είναι άτοκο, υπάρχουν προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ και ο Αναπτυξιακός Νόμος που δίνουν τις επιδοτήσεις μπροστά για τις μικρές επιχειρήσεις.
«Στην Eurobank, αλλά πιστεύω σε όλες τις τράπεζες, έχουμε συγκεκριμένη στοχοθεσία σε επίπεδο δικτύου για τι ποσά δανείου πρέπει να εκταμιεύουμε κάθε χρόνο προς μικρές επιχειρήσεις, προωθούμε όλα αυτά τα προϊόντα με μεγάλη ανταπόκριση από τους πελάτες μας, και ίσως αυτό να οφείλεται και στην ειδική ενημερωτική εκστρατεία που κάναμε σε όλη την Ελλάδα για να ενημερώσουμε ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις για τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε ότι από τις επενδύσεις των μεγαλύτερων επιχειρήσεων θα ωφεληθούν αναγκαστικά και χιλιάδες μικρότερες. Οι μεγάλες επενδύσεις, διαχέονται στην οικονομία γιατί χρειάζονται μικρότερες επιχειρήσεις και επαγγελματίες για να υλοποιηθούν, οι προμηθευτές τους, οι συνεργάτες τους ελευθεροεπαγγελματίες, ένας ολόκληρος κόσμος θα συμβάλει στην υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων και θα αποκομίσει το σχετικό όφελος. Οι μεγάλες επενδύσεις δημιουργούν μια πιο ρωμαλέα οικονομία, με περισσότερες ευκαιρίες, δηλαδή μια πιο εύρωστη αγορά εργασίας, και είναι απαραίτητες για να έχουμε μια σταθερή ανάπτυξη και πιο καλά αμειβόμενες θέσεις απασχόλησης» υποστήριξε ο κ. Καραβίας.

Άμεσες πρωτοβουλίες της Τράπεζας:

• Αναστέλλουμε άμεσα τη νυχτερινή φωταγώγηση των κεντρικών κτηρίων μας και απενεργοποιούμε τις φωτεινές επιγραφές στα καταστήματά μας τις βραδινές ώρες.
• Επεκτείνουμε τον προγραμματισμό μας για τον κεντρικό έλεγχο της θερμοκρασίας σε περισσότερα κτήρια.
• Αντικαθιστούμε το σύστημα εξωτερικής σκίασης με 1.600 νέες περσίδες στην πρόσοψη κτηρίων.
• Αναβαθμίζουμε κατασκευαστικά τα καταστήματά μας και συνολικά τον τεχνολογικό μας εξοπλισμό με στόχο τον περιορισμό της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος (υπολογιστές, φωτισμός και κλιματισμός).
• Δρομολογούμε μελέτες για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών πάνελ στις στέγες των εγκαταστάσεών μας, ώστε να καλύψουμε μέρος των ενεργειακών αναγκών μας μέσω της ηλιακής ενέργειας.
• Επεκτείνουμε την τοποθέτηση μετρητών ενέργειας σταδιακά στο σύνολο των κτηρίων-καταστημάτων.
• Ευαισθητοποιούμε και εκπαιδεύουμε τους ανθρώπους μας για την ενίσχυση μιας ενεργειακά και περιβαλλοντικά υπεύθυνης συμπεριφοράς, με εξειδικευμένα εκπαιδευτικά προγράμματα και εθελοντικές δράσεις.

Αλλάζουμε τις καθημερινές μας συμπεριφορές:

• Ρυθμίζουμε τον θερμοστάτη κλιματισμού στους 25-27° C το καλοκαίρι και στους 19° C τον χειμώνα
• Φροντίζουμε για την προστασία του κλιματιζόμενου χώρου από την ηλιακή ακτινοβολία
• Κλείνουμε τον κλιματισμό, όταν δεν χρησιμοποιείται
• Απενεργοποιούμε την οθόνη του υπολογιστή μας, όταν αποχωρούμε από το γραφείο
• Κλείνουμε τον διακόπτη φωτισμού του γραφείου μας, του ορόφου μας ή των αιθουσών συναντήσεων, όταν δεν βρίσκεται κανείς στον χώρο
• Απενεργοποιούμε τους εκτυπωτές στο τέλος της ημέρας
• Αξιοποιούμε σε κάθε ευκαιρία το φυσικό φως του ήλιου

Η επιστολή Καραβία

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Η Ευρώπη βιώνει μια μείζονα στρατιωτική σύρραξη στο έδαφός της μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία δυστυχώς χρονικά παρατείνεται, με τραγικά αποτελέσματα και οδυνηρές κοινωνικές επιπτώσεις για όλους τους λαούς. Στη σύρραξη αυτή, η ενέργεια χρησιμοποιείται ως μέσον με περικοπή της προσφοράς της και χειραγώγηση των ενεργειακών αγορών. Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιδρούν, αναζητώντας εναλλακτικές πηγές ενέργειας αλλά και θέτοντας στόχους μείωσης της ζήτησης για ηλεκτρική ενέργεια.

Τους στόχους αυτούς υιοθετεί και η χώρα μας, ώστε στο μέτρο του δυνατού να θωρακιστεί ενεργειακά η οικονομία μας και η κοινωνία για τον επερχόμενο χειμώνα. Ήδη το Δημόσιο ανακοινώνει μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας.

Ο ιδιωτικός τομέας της οικονομίας οφείλει να ακολουθήσει. Η Eurobank έχει μια ιστορία πρωτοπορίας. Αισθανόμαστε, λοιπόν, την υποχρέωση να είμαστε από τις πρώτες εταιρείες στην Ελλάδα που σχεδιάζουν, προγραμματίζουν και δεσμεύονται σε ένα συνολικό σχέδιο εξοικονόμησης ενέργειας με άμεση εφαρμογή. Ο σχεδιασμός μας περιλαμβάνει τόσο δράσεις μεγάλης κλίμακας, που αφορούν κεντρικά τον Οργανισμό, όσο και πρωτοβουλίες που εντάσσουν σε ένα ανάλογο πλαίσιο τις καθημερινές μας συμπεριφορές. Οποιαδήποτε δέσμη μέτρων, όμως, δεν πρόκειται να αποδώσει, εάν δεν στηριχτεί από όλους τους εργαζόμενους, τον καθένα από εμάς και την κοινωνία συνολικά. Εάν δεν συνοδευτεί, δηλαδή, από τη συνειδητοποίηση πως στο ορατό μέλλον θα πρέπει να αντιμετωπίζουμε την ενέργεια ως ένα κοινωνικό αγαθό σε ανεπάρκεια.

Στη Eurobank θέτουμε ως στόχο τη μείωση κατά 10% στην κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας σωρευτικά για τα έτη 2022 και 2023.

Σημειώνεται ότι η παραπάνω πρωτοβουλία έρχεται ως συνέχεια της ευρύτερης στρατηγικής της Τράπεζας για ορθολογική χρήση των φυσικών πόρων και προστασίας του περιβάλλοντος. Τα τελευταία χρόνια, μεταξύ των άλλων, έχουμε επιτύχει σημαντική μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας κατά 37,8%. Η μετάβαση των υποδομών IT στο Cloud, η αντικατάσταση περισσότερων από 15.000 φωτιστικών σωμάτων με LED στο Δίκτυο Καταστημάτων, η εγκατάσταση κλιματιστικών νέας τεχνολογίας και η μείωση των μετακινήσεων μέσω της υιοθέτησης του υβριδικού μοντέλου εργασίας, αποτελούν μερικές μόνο από τις δράσεις μας με θετικό ενεργειακό αποτύπωμα.

Όπως έχουμε δεσμευτεί απέναντι στους πελάτες μας και στην κοινωνία ότι «σε κάθε μπροστά» η Eurobank θα είναι εκεί για να το στηρίξει, έτσι και τώρα ο Οργανισμός μας, με τη συμβολή όλων μας, χωρίς εξαίρεση, θα βρίσκεται στην πρωτοπορία για την άμβλυνση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.

«Η τουριστική επιχειρηματικότητα, που στήριξε την Ελλάδα τα χρόνια της κρίσης, πρωταγωνιστεί σήμερα και στη φάση της ανάπτυξης. Η Eurobank, τράπεζα του τουρισμού, βρίσκεται στο πλευρό του κλάδου για να χρηματοδοτήσει τις αναγκαίες επενδύσεις ώστε όλες οι επιχειρήσεις, μικρές, μεσαίες και μεγάλες, να αξιοποιήσουν το παράθυρο ευκαιρίας που ανοίγεται.

Με το Ταμείο Ανάκαμψης και τα άλλα ελληνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, με εύρωστες τράπεζες και διεθνές επενδυτικό ενδιαφέρον μπορούμε σήμερα να αναβαθμίσουμε το τουριστικό προϊόν της χώρας και να βάλουμε τα θεμέλια για μακροπρόθεσμη αποδοτικότητα και περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Έτσι ώστε τα ρεκόρ που αναμένονται τη φετινή χρονιά να είναι μόνο η αρχή.»

"Απαιτείται μία μακροχρόνια στρατηγική για τη πράσινη μετάβαση", δήλωσε ο Αμερικανός καθηγητής, προσθέτοντας ότι "όσα συμβαίνουν στον κόσμο δεν συμβάλουν σε αυτή την μακροχρόνια στρατηγική". "Πρέπει να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία.", ανέφερε χαρακτηριστικά. "Θα είναι καταστροφή η συνέχιση του πολέμου για την Ευρώπη", τόνισε, και πρόσθεσε ότι:  "Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ειρηνευτικές πρωτοβουλίες. Δε θα υπάρξει νικητής στη σύγκρουση της Ουκρανίας. Ο μόνος τρόπος που μπορεί να λήξει και αυτή η κρίση είναι η δημοκρατία". Ειδικότερα, για την Ελλάδα, ο κ. Sachs ανέφερε ότι η χώρα μας μπορεί να ενισχύσει τον ρόλο της στη ΝΑ Μεσόγειο μέσω της προώθησης των υποδομών για την ηλεκτρική διασύνδεση με την Αίγυπτο και την Κύπρο.

Όσον αφορά τις παγκόσμιες προσπάθειες για τον μηδενισμό των εκπομπών CO2 ο κ. Sachs δήλωσε πως "έχουμε σοβαρό πρόβλημα. Τα καλά νέα είναι ότι ο δρόμος για την επίτευξη μηδενικών εκπομπών είναι περισσότερο καθαρός από ποτέ. Τα βασικά στοιχεία δεν είναι υπό διαπραγμάτευση πλέον. Καθαρή ενέργεια. Εξηλεκτρισμός των μεταφορών, της θέρμανσης, εξηλεκτρισμός της βιομηχανίας και των κτιρίων, με τη χρήση καθαρών καυσίμων". Όπως είπε: "Δεν ανησυχώ για τον επόμενο χρόνο, αλλά για τα επόμενα δέκα χρόνια. Θα ήθελα να δω ένα δεκαετές πλαίσιο με μακροχρόνιες προτάσεις", ανέφερε και πρόσθεσε ότι "Αυτό που έχει σημασία είναι αν θα έχουμε καταφέρει τη μείωση του 55% ως το 2030 και αν θα έχουμε καταφέρει τους στόχους της πράσινης συμφωνίας. Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία έχει ως στόχο τα μέσα του αιώνα. Είναι ένα πλαίσιο αλλά δεν είναι σχέδιο. Πρέπει να μιλάμε για έναν Ευρωπαϊκό Ενεργειακό Σχεδιασμό". "Η ατζέντα είναι δεδομένη, αλλά δεν υλοποιείται με τον ρυθμό που θα μπορούσε να μας οδηγήσει στην επίτευξη των στόχων", ανέφερε και επεσήμανε την ανάγκη επίτευξης αλλαγών στο "Χρηματοπιστωτικό σύστημα σε πολλά επίπεδα".

Από  την πλευρά του ο επικεφαλής της Eurobank, κ. Φωκίων Καραβίας ανέφερε ότι "σίγουρα πρέπει να υπάρξει αλλαγή στη χρηματοδότηση για την πράσινη μετάβαση", ενώ έκανε λόγω για την ανάγκη περαιτέρω διείσδυσης των ΑΠΕ, με μείωση της εξάρτησης από το Ρωσικό αέριο. "Η Ευρώπη πρέπει να μεταβεί σταδιακά σε άλλες μορφές ενέργειας και να σκεφθεί και την πυρηνική ενέργεια". Όπως είπε ο κ. Καραβίας πως "είναι τεράστια η ευθύνη των τραπεζών στην Πράσινη Οικονομία. Στόχος είναι να έχουμε βιώσιμους πελάτες και να λειτουργούμε σε βιώσιμη οικονομία", ανέφερε και πρόσθεσε πως "η τράπεζα καλείται να βοηθήσει τις εταιρείες να μειώσουν τις εκπομπές CO2". Συμπλήρωσε λέγοντας ότι "ήδη δεσμεύονται κεφάλαια για πράσινα έργα, ενώ στην Ελλάδα τα επιτόκια είναι κάτω από 5% άρα έχουν όφελος αυτές οι χρηματοδοτήσεις".

Ο διευθύνων σύμβουλος της Eurobank επεσήμανε και αυτός από την πλευρά του την ανάγκη ένταξης τη διασύνδεση των ελληνικών νησιών με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ, όπως είπε πως "ως τράπεζα είμαστε έτοιμοι να σκεφθούμε τη χρηματοδότηση πολύ σημαντικών έργων υποδομής όπως οι ηλεκτρικές διακρατικές διασυνδέσεις". Όσον αφορά την στρατιωτική εισβολή ανέφερε πως "ο μόνος δρόμος για να σταματήσει ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η διπλωματία". Επιπλέον, τόνισε ότι  "το ενεργειακό κόστος θα είναι υψηλό στην Ευρώπη. Θα δούμε μία μικρή μείωση, αλλά δε θα επιστρέψουμε στις τιμές που επικρατούσαν πριν από δύο χρόνια". Ενώ, τέλος εξέφρασε την αισιοδοξία ότι η Ελλάδα θα καταφέρει να βγει και από αυτή την κρίση.

Τη συζήτηση συντόνισε η ανταποκρίτρια των Financial Times στην Ελλάδα, Ελένη Βαρβιτσιώτη.