Το διεθνές ειδησεογραφικό πρακτορείο, παραθέτοντας δηλώσεις ιδιοκτήτη εστιατορίου, περιγράφει την αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας από τότε που η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022.

Η δύσκολη θέση του, σημειώνει το Reuters, απηχεί την κατάσταση ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου από τότε που ο πόλεμος της Ουκρανίας διέκοψε τις προμήθειες φυσικού αερίου από τον ρωσικό αγωγό στην Ευρώπη και ανάγκασε χώρες όπως η Ελλάδα να αναζητήσουν πιο ακριβές εναλλακτικές λύσεις.

Αλλά η νοτιοανατολική Ευρώπη έχει αισθανθεί τον αντίκτυπο πολύ περισσότερο από τη βορειοδυτική. Οι αναλυτές λένε ότι αυτή η κατάσταση μόνο θα χειροτερέψει το χειμώνα, και θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομική ανάπτυξη.

Η τιμή χονδρικής για την ενέργεια στην Ελλάδα και την Ιταλία τον Αύγουστο ήταν 12 φορές υψηλότερη από ό,τι στις σκανδιναβικές χώρες, αλλά ήταν πολύ υψηλότερη και από άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης που είχαν ζεστό καιρό.

Η υψηλότερη δαπάνη

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, από το 2021, η Ελλάδα έχει ξοδέψει 11 δισεκατομμύρια ευρώ σε επιδοτήσεις ενέργειας για να προσπαθήσει να προστατεύσει τους πελάτες. Το 2022, η δαπάνη ανήλθε στο 5,3% του ΑΕΠ - μακράν το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ και διπλάσιο από αυτό της δεύτερης Ιταλίας- σύμφωνα με την γαλλική Enerdata.

Παρά τις προσπάθειες της Αθήνας να προστατεύσει τους πολίτες από τις αυξήσεις του ενεργειακού κόστους, η κατάσταση έχει επιδεινώσει την κρίση κόστους ζωής στην Ελλάδα μετά την κρίση χρέους του 2009-18 που μείωσε τους μισθούς, τις συντάξεις και τις επενδύσεις στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τις μεταφορές.

Το μισθολογικό χάσμα δεν κλείνει, οι μητέρες τιμωρούνται επειδή γίνονται γονείς, ενώ οι πατέρες ανταμείβονται, και η εργασία εξ αποστάσεως συνεπάγεται πρόσθετο φόρο αμοιβής για τις γυναίκες.

Αυτά είναι μερικά μόνο από τα συμπεράσματα που προκύπτουν από μια νέα σημαντική έκθεση, η οποία βασίζεται σε στοιχεία για τις αμοιβές περισσότερων από 600.000 εργαζομένων στις ΗΠΑ.

Η έκθεση που συντάχθηκε από την Payscale Inc, πάροχο δεδομένων, λογισμικού και υπηρεσιών για τις αμοιβές, διαπίστωσε ότι, κατά μέσο όρο, οι γυναίκες κερδίζουν 83 σεντς για κάθε δολάριο που παίρνει στο σπίτι ένας άνδρας αντίστοιχα, γεγονός που, παρά τη νέα νομοθεσία για τις αμοιβές και τις εθνικές προσπάθειες για την πάταξη της ανισότητας, παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητο σε σχέση με ένα χρόνο πριν, σύμφωνα με το Forbes.

Οι εργαζόμενες μητέρες, σύμφωνα με την έκθεση, κερδίζουν μόλις 75 σεντς σε σύγκριση με τους εργαζόμενους πατέρες και το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων διευρύνεται όσο οι γυναίκες προχωρούν στην καριέρα τους

Διαμορφώνεται στα 87 σεντς όταν εισέρχονται στο εργατικό δυναμικό, αλλά φτάνει, κατά μέσο όρο, τα 82 σεντς όταν μια γυναίκα είναι 30 έως 40 ετών και τα 74 σεντς όταν είναι 45 ετών.

H εξ αποστάσεως εργασίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το μισθολογικό χάσμα είναι 10 λεπτά μεγαλύτερο για τις γυναίκες που εργάζονται εξ αποστάσεως – 79 λεπτά – σε σύγκριση με τις γυναίκες που εργάζονται αυτοπροσώπως. Η Payscale διαπίστωσε επίσης ότι οι εργαζόμενοι πατέρες κερδίζουν στην πραγματικότητα, κατά μέσο όρο, 15% περισσότερο από τους άνδρες χωρίς παιδιά, γεγονός που υποδηλώνει ένα μπόνους πατρότητας σε σύγκριση με μια ποινή μητρότητας, όπως συχνά αναφέρεται.

Στους υπολογισμούς της, η Payscale κάνει διάκριση μεταξύ ελεγχόμενων και μη ελεγχόμενων μισθολογικών διαφορών. Το πρώτο αναφέρεται στη σύγκριση μεταξύ γυναικών και ανδρών που κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά με τα ίδια προσόντα – αυτό που συνήθως αναφέρεται ως «ίση αμοιβή για ίση εργασία».

Σύμφωνα με αυτή τη μέτρηση, όπως διαπίστωσε η Payscale, το χάσμα έχει σχεδόν κλείσει, με τις γυναίκες να κερδίζουν το 99% των αντίστοιχων αποδοχών των ανδρών συναδέλφων τους. Το ανεξέλεγκτο χάσμα, ωστόσο, παραμένει παγιωμένο και σε μεγάλο βαθμό αμετακίνητο παρά τις προσπάθειες πολιτικής, ιδίως με τη μορφή νόμων για τη διαφάνεια των αμοιβών σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια, το Κονέκτικατ και η Νέα Υόρκη.

Ένας δείκτης προόδου στην έκθεση είναι ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία, το ελεγχόμενο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων έχει κλείσει το 2024 για τις γυναίκες των Ινδιάνων και των ιθαγενών της Αλάσκα, της Ασίας, των μαύρων και των ισπανόφωνων γυναικών. Αυτές οι ομάδες έχουν επίσης σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά το μη ελεγχόμενο μισθολογικό χάσμα.

Η επίδραση των δύο παγκοσμίων πολέμων

Οι τρεις οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι ολοκλήρωσαν την πρώτη συστηματική έρευνα για την εξέλιξη και διακύμανση των περιουσιακών στοιχείων στη Γερμανία από το 1895 μέχρι σήμερα. Ένα από τα κύρια συμπεράσματά τους: Οι Γερμανοί είναι πιο πλούσιοι απ΄ότι και οι ίδιοι πιστεύουν και μάλιστα κατά ...4.000 δισεκατομμύρια ευρώ! Ελλειπή στοιχεία εμπόδιζαν μία αξιόπιστη εκτίμηση για τα περιουσιακά στοιχεία στη Γερμανία τις τελευταίες δεκαετίες, ενώ πολλά ακίνητα είχαν υποτιμηθεί ως προς την αγοραία αξία τους. Σημαίνει όμως αυτό ότι οι πλούσιοι γίνονται συνεχώς πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι; «Εξαρτάται από το χρονικό διάστημα που εξετάζουμε» είναι η σωστή απάντηση. Από τα τέλη του 19ου αιώνα μέχρι σήμερα πάντως, οι αλλαγές είναι εντυπωσιακές.

Το 1895 το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού κατείχε το 50% των συνολικών περιουσιακών στοιχείων στη Γερμανία. Σήμερα κατέχει το 25%. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τις απώλειες αυτές των οικονομικά ισχυρότερων. Μεγάλες περιουσίες καταστράφηκαν στον πρώτο ή στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Ακίνητα, μετοχές και ομόλογα μπορεί να έχασαν αξία στη διάρκεια του μεσοπολέμου. Είχε προηγηθεί ο υπερπληθωρισμός στις αρχές της δεκαετίας του ´20. Επιπλέον, η διεθνής οικονομική κρίση στις αρχές της δεκαετίας του ΄30 οδήγησε σε πτώχευση πολλές μεγάλες επιχειρήσεις.

Στη μεταπολεμική Γερμανία ραγδαία αναδιανομή εισοδημάτων επέφερε ο «νόμος για τον επιμερισμό των οικονομικών βαρών» (Lastenausgleichsgesetz) που ψηφίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ´50 και όριζε ότι όποιος είχε καταφέρει να διασώσει σημαντική περιουσία στη διάρκεια των δύο μεγάλων πολέμων, όφειλε τώρα να συνεισφέρει το ήμισυ αυτής σε ένα ειδικό ταμείο για την οικονομική ανακούφιση εκείνων, που έχασαν τα πάντα στη διάρκεια του πολέμου. Μετά την εφαρμογή του συγκεκριμένου νόμου η Γερμανία ήταν μία από τις χώρες με τις λιγότερες εισοδηματικές ανισότητες, παγκοσμίως.

Ευκαιρίες για τη μεσαία τάξη                                                                                                                                   Τα τελευταία 70 χρόνια παρατηρείται κάποια διαφοροποίηση. Οι πλούσιοι εξακολουθούν να γίνονται πλουσιότεροι, αλλά και η μεσαία τάξη αξιοποιεί ευκαιρίες πλουτισμού. Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων, γιατί στην περίοδο 1950-1980 όλο και περισσότεροι αποκτούν ακίνητη περιουσία, για να επωφεληθούν στη συνέχεια από τη ραγδαία άνοδο στις τιμές των ακινήτων. Σήμερα οι εισοδηματικές ανισότητες είναι σαφώς λιγότερες σε σχέση με την εποχή πριν από τον Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε απόλυτες τιμές η περιουσία ενός γερμανικού νοικοκυριού ανέρχεται σε 420.000 ευρώ, κατά μέσο όρο.

Όμως, προσοχή: Η διάμεση (median) τιμή, δηλαδή η τιμή που προκύπτει όταν ακριβώς το 50% των ταξινομημένων μεγεθών βρίσκεται πάνω από τη διάμεσο και το άλλο 50% βρίσκεται κάτω από τη διάμεσο, είναι μόλις 120.000 ευρώ. Αυτό τι σημαίνει; Ότι τα περιουσιακά στοιχεία είναι άνισα κατανεμημένα με το πιο εύπορο 50% του πληθυσμού να επωφελείται περισσότερο. Αν μάλιστα εστιάσουμε αποκλειστικά στο λιγότερο εύπορο 50% του γερμανικού πληθυσμού, θα διαπιστώσουμε ότι σήμερα η μέση περιουσία του δεν ξεπερνά τις 20.000 ευρώ κατά μέσο όρο, ενώ το ίδιο συνέβαινε και στα τέλη της δεκαετίας του ´70, σε αποπληθωρισμένες τιμές.

Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό εισόδημα στη συγκεκριμένη ομάδα πληθυσμού δεν έχει αυξηθεί, με αποτέλεσμα να είναι ουσιαστικά αδύνατη η αποταμίευση. Αλλά και όταν γίνεται αποταμίευση, κατευθύνεται περισσότερο σε τραπεζικά βιβλιάρια ή ασφάλειες ζωής και όχι σε ακίνητα ή μετοχές, με αποτέλεσμα οι αποδόσεις να είναι πολύ μικρότερες για το λιγότερο εύπορο 50% του πληθυσμού. Κατά συνέπεια η συμμετοχή του στο σύνολο των περιουσιακών στοιχείων έχει μειωθεί από 5% στο 3%. Αντιθέτως, το πιο εύπορο 50% έχει διπλασιάσει την περιουσία του τα τελευταία 25 χρόνια. Από αυτή την άποψη, είναι γεγονός: Η ψαλίδα μεταξύ πλούσιων και φτωχών πράγματι διευρύνεται.

Πηγή: DW