Ο χαλκός, ειδικότερα, εξελίσσεται στο «νέο πετρέλαιο» της ψηφιακής και ενεργειακής οικονομίας. Η εκρηκτική ανάπτυξη της AI και των data centres απαιτεί τεράστιες ενεργειακές και υπολογιστικές υποδομές, με αποτέλεσμα τη δραματική αύξηση της ζήτησης για ηλεκτρικά δίκτυα, καλωδιώσεις και εξοπλισμό υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Παράλληλα, η ηλεκτροκίνηση, οι ΑΠΕ και η αμυντική βιομηχανία ενισχύουν περαιτέρω τη ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες όπως ο χαλκός, το νικέλιο, το κοβάλτιο και οι σπάνιες γαίες.

Δεν είναι τυχαίο ότι διεθνείς οργανισμοί και επενδυτικοί οίκοι αναθεωρούν πλέον τις προβλέψεις τους για την αγορά χαλκού, προειδοποιώντας για μετατόπιση της αγοράς σε δομικό έλλειμμα ήδη από το 2026, καθώς η παγκόσμια παραγωγή αδυνατεί να ακολουθήσει τον ρυθμό της ζήτησης.

Η Ευρώπη αναζητά στρατηγική αυτονομία

Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο στρατηγικό κενό. Η αυξημένη εξάρτηση από τρίτες χώρες, βασικά από την Κίνα, για την προμήθεια και επεξεργασία κρίσιμων πρώτων υλών έχει μετατρέψει το ζήτημα από οικονομικό σε ζήτημα γεωπολιτικής ασφάλειας και βιομηχανικής κυριαρχίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ επιχειρεί να ανακτήσει μέρος της παραγωγικής της αυτονομίας μέσω του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (Critical Raw Materials Act – CRMA), ο οποίος θέτει ως στόχο έως το 2030 η Ευρώπη να καλύπτει εντός ΕΕ τουλάχιστον το 10% της ετήσιας κατανάλωσης κρίσιμων πρώτων υλών μέσω εξόρυξης και το 40% μέσω επεξεργασίας και διύλισης.

Παράλληλα, πρωτοβουλίες όπως το σχέδιο δράσης ΕΕ-ΗΠΑ για τα κρίσιμα ορυκτά (EU-US Critical Minerals Action Plan) που υπεγράφη τέλη Απριλίου καθώς και πρόσφατες ευρωπαϊκές επενδυτικές εκθέσεις καταδεικνύουν ότι θα απαιτηθεί επενδυτικός κύκλος άνω των 100 δισ. ευρώ σε έργα εξόρυξης, επεξεργασίας και μεταλλουργίας κρίσιμων μετάλλων τα επόμενα χρόνια.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η μεταλλευτική δραστηριότητα αντιμετωπίζεται στις Βρυξέλλες όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά και ως κρίσιμο εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας, βιομηχανικής ανθεκτικότητας και γεωπολιτικής σταθερότητας.

Ο ρόλος της Ελλάδας στον νέο ευρωπαϊκό μεταλλευτικό χάρτη

Μέσα σε αυτό το νέο ευρωπαϊκό τοπίο, η Ελλάδα με το πλούσιο γεωλογικό υπέδαφός της μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο. Η χώρα διαθέτει σημαντικό ορυκτό πλούτο και γεωλογικά αποθέματα που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και στην κάλυψη μέρους της αυξανόμενης ζήτησης για κρίσιμες πρώτες ύλες.

Ταυτόχρονα, η γεωγραφική της θέση και η συμμετοχή της στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας ενισχύουν τη σημασία της ως δυνητικού επενδυτικού και παραγωγικού κόμβου σε μία περίοδο όπου η Ευρώπη επιδιώκει να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες αγορές.

Το στίγμα της κυβερνητικής πολιτικής για τη σημασία της βιομηχανίας έδωσε χθες (19/5) και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο πλαίσιο εγκαινίων νέας γραμμής παραγωγής στο εργοστάσιο της Coca-Cola στο Σχηματάρι, τονίζοντας ότι «έχουμε αποδείξει ότι αυτή η κυβέρνηση θέλει τη βιομηχανία πρωταγωνιστή», επισημαίνοντας ότι η βιομηχανική παραγωγή στην Ελλάδα έχει αυξηθεί πάνω από 20% τα τελευταία επτά χρόνια, σε μία περίοδο όπου δεν καταγράφονται αντίστοιχες επιδόσεις στην Ευρώπη.

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι «κανείς επενδυτής δεν θα επενδύσει μακροπρόθεσμα σε μία χώρα η οποία δεν διασφαλίζει ένα σταθερό επιχειρηματικό περιβάλλον», προσθέτοντας ότι «μαζί με τον ιδιωτικό τομέα και τις μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις οικοδομούμε την Ελλάδα που παράγει και εξάγει».

Η νέα εικόνα της σύγχρονης μεταλλευτικής βιομηχανίας

Την ίδια ώρα, η ίδια η μεταλλευτική βιομηχανία έχει αλλάξει ριζικά σε σχέση με το παρελθόν. Η σύγχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα λειτουργεί πλέον υπό αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα, με συνεχή παρακολούθηση, αυξημένες απαιτήσεις διαφάνειας και εφαρμογή προηγμένων τεχνολογιών διαχείρισης υδάτων, αποβλήτων και ενεργειακού αποτυπώματος.

Οι αρχές ESG και η κοινωνική λογοδοσία αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις χρηματοδότησης και ανάπτυξης μεγάλων επενδυτικών έργων διεθνώς, ενώ η κοινωνική αποδοχή και η βιωσιμότητα συνδέονται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα των σύγχρονων μεταλλευτικών projects.

Η εικόνα της ανεξέλεγκτης εξορυκτικής δραστηριότητας ανήκει πλέον σε προηγούμενες δεκαετίες. Σήμερα, η μεταλλευτική εξελίσσεται σε μία βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας, στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση.

Οι ξένες επενδύσεις και το παράδειγμα των Σκουριών

Χαρακτηριστικό παράδειγμα άμεσης ξένης παραγωγικής επένδυσης μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα αποτελεί η επένδυση ύψους 3 δισ. δολαρίων που υλοποιεί η «Ελληνικός Χρυσός», θυγατρική της καναδικής μεταλλευτικής Eldorado Gold, στα Μεταλλεία Κασσάνδρας στη ΒΑ Χαλκιδική, με αιχμή το μεταλλείο χρυσού και χαλκού στις Σκουριές. Με την πρόοδο του έργου να προσεγγίζει πλέον το 94%, η πρώτη παραγωγή στις Σκουριές αναμένεται το τρίτο τρίμηνο του 2026, ενώ η εμπορική λειτουργία του μεταλλείου τοποθετείται έως το τέλος του έτους.

Υπό αυτό το πρίσμα, ο κ. Χρήστος Μπαλάσκας, Πρόεδρος της Ελληνικός Χρυσός, από το βήμα του φετινού 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών στα τέλη Απριλίου, τόνισε τη σημασία της βιομηχανίας για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας, επισημαίνοντας ότι η Eldorado Gold αποτελεί μία από τις ξένες επενδύτριες εταιρείες που έχουν δώσει σαφή ψήφο εμπιστοσύνης στην Ελλάδα.

Με την ολοκλήρωσή του, το έργο αναμένεται να παράγει ετησίως περίπου 67 εκατ. λίβρες χαλκού και 140.000 ουγκιές χρυσού, ποσότητες οι οποίες επαρκούν, μεταξύ άλλων, για να υποστηρίξουν την κατασκευή πάνω από 420.000 ηλεκτρικών αυτοκινήτων, καθώς και έως 116 εκατ. smartphones.

Τα κρίσιμα ορυκτά ως νέο στρατηγικό κεφάλαιο

Καθώς ο κόσμος εισέρχεται σε μία νέα εποχή βιομηχανικού ανταγωνισμού και γεωπολιτικών ανακατατάξεων, τα κρίσιμα ορυκτά μετατρέπονται σε στρατηγικό κεφάλαιο οικονομικής και πολιτικής ισχύος. Σε αυτό το περιβάλλον, η υπεύθυνη και τεχνολογικά σύγχρονη μεταλλευτική δραστηριότητα δεν αποτελεί μόνο πηγή πρώτων υλών, αλλά και βασικό μοχλό επενδύσεων, βιομηχανικής ανθεκτικότητας και παραγωγικής ανασυγκρότησης για την Ευρώπη και την Ελλάδα.

Τα βασικά μέταλλα — με εξαίρεση το αλουμίνιο — είχαν δεχθεί ισχυρές πιέσεις τον Μάρτιο, καθώς οι εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή διατάραξαν τις ροές εμπορευμάτων και ενίσχυσαν τον κίνδυνο πληθωριστικού σοκ για την παγκόσμια οικονομία. Αν και το χρονοδιάγραμμα που παρουσίασε ο Τραμπ δεν είναι δεσμευτικό, τα σχόλιά του οδήγησαν τον χαλκό υψηλότερα, μετά από πτώση σχεδόν 8% τον περασμένο μήνα.

Ο χαλκός στο Χρηματιστήριο Μετάλλων του Λονδίνου διαμορφωνόταν αυξημένος κατά 1% στα 12.451 δολάρια ανά τόνο στις 11:25 π.μ. (ώρα Σαγκάης).

Υπάρχουν ενδείξεις βελτίωσης της ζήτησης στη σημαντική αγορά της Κίνας, ιδίως μετά την πτώση των τιμών κάτω από τα 12.000 δολάρια ανά τόνο στο δεύτερο μισό του Μαρτίου. Τα premiums για εισαγωγές — δείκτης της άμεσης ζήτησης για το μέταλλο — ανήλθαν σε υψηλό εννέα μηνών την περασμένη εβδομάδα, ενώ τα αποθέματα εντός της Κίνας μειώθηκαν αισθητά.

«Σε σύγκριση με ορισμένα άλλα μέταλλα, ο χαλκός διατηρείται αρκετά καλά», δήλωσε η Σου Γουαντσιού, αναλύτρια της Cofco Futures. «Τα θεμελιώδη μεγέθη της Κίνας παραμένουν ισχυρά και τα αποθέματα μειώνονται με ταχείς ρυθμούς».

Ο χαλκός ξεκίνησε το έτος με ανοδική δυναμική, φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό άνω των 14.500 δολαρίων ανά τόνο τον Ιανουάριο. Οι επενδυτές τοποθετήθηκαν μαζικά στην αγορά, καθώς τα ορυχεία αντιμετώπιζαν προβλήματα, η μεταφορά υλικού προς τις ΗΠΑ αποστράγγιζε τα αποθέματα αλλού και η άνθηση της τεχνητής νοημοσύνης ενίσχυε τη ζήτηση. Οι τιμές βρίσκονται πλέον περίπου στα επίπεδα όπου ξεκίνησε το 2026.

Η περιορισμένη προσφορά παρέμεινε επίσης στο επίκεντρο την Τετάρτη. Η Ivanhoe Mines Ltd μείωσε τις προβλέψεις παραγωγής για το βασικό της ορυχείο στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, μετά από σοβαρό περιστατικό πλημμύρας πέρυσι, ενώ η Χιλή— κορυφαίος παγκόσμιος προμηθευτής — κατέγραψε τη χαμηλότερη μηνιαία παραγωγή των τελευταίων εννέα ετών.

Την ίδια στιγμή, οι traders αλουμινίου παραμένουν σε επιφυλακή, αναμένοντας σαφέστερη εικόνα για δύο μονάδες στη Μέση Ανατολή που επλήγησαν από ιρανικούς πυραύλους και drones το Σαββατοκύριακο. Η Emirates Global Aluminium, κορυφαίος παραγωγός της περιοχής, ανακοίνωσε ότι οι εγκαταστάσεις της υπέστησαν «σημαντικές ζημιές», ενώ η Aluminium Bahrain δήλωσε ότι αξιολογεί την έκταση των ζημιών στις εγκαταστάσεις της. Οι εξελίξεις αυτές τροφοδότησαν ισχυρά κέρδη για το μέταλλο τη Δευτέρα και την Τρίτη.

«Για να είμαστε σαφείς, ο αντίκτυπος στην παγκόσμια αγορά αλουμινίου παραμένει ιδιαίτερα αβέβαιος», ανέφεραν αναλυτές της Goldman Sachs Group, συμπεριλαμβανομένης της Αουρέλια Γουόλθαμ, σε σχετικό σημείωμα. Η τράπεζα αφαίρεσε προσωρινά περίπου το 1,5% της παγκόσμιας προσφοράς από τις προβλέψεις της για το 2026, εξαιτίας των επιθέσεων, και αύξησε την εκτίμησή της για τη μέση τιμή φέτος στα 3.200 δολάρια ανά τόνο.

Οι κίνδυνοι για τις τιμές «παραμένουν ανοδικοί, εάν οι ζημιές αποδειχθούν πιο σοβαρές από τις εκτιμήσεις μας ή αν προκύψουν περαιτέρω διαταραχές στην προσφορά λόγω επιθέσεων ή έλλειψης πρώτων υλών και φυσικού αερίου», σημειώνουν.

Το αλουμίνιο υποχώρησε κατά 0,1% την Τετάρτη στα 3.463,50 δολάρια ανά τόνο, μετά από άνοδο κοντά σε υψηλό τετραετίας την Τρίτη.

Ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετέθεσε την προθεσμία προς το Ιράν για επίτευξη συμφωνίας ή αντιμετώπιση νέων επιθέσεων. Ωστόσο, παραμένει ασαφές με ποιον διαπραγματεύεται η Ουάσινγκτον, ενώ η The Wall Street Journal μετέδωσε ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν την αποστολή έως και 10.000 επιπλέον στρατιωτών στη Μέση Ανατολή.

Τα περισσότερα βιομηχανικά μέταλλα έχουν υποχωρήσει αυτόν τον μήνα, καθώς επικρατεί η εκτίμηση ότι η σύγκρουση θα ενισχύσει τον πληθωρισμό και θα επιβραδύνει την παγκόσμια οικονομία. Εξαίρεση αποτελεί το αλουμίνιο, καθώς το ουσιαστικό «κλείσιμο» των Στενών του Ορμούζ έχει περιορίσει περίπου το 9% της παγκόσμιας προσφοράς.

«Παρά τους ισχυρισμούς από την πλευρά των ΗΠΑ, στην πράξη δεν διαφαίνεται ουσιαστική αποκλιμάκωση των εντάσεων», δήλωσε ο Χάρι Τζιανγκ, trader της China-Base Ningbo Group. «Πολλοί επενδυτές τηρούν στάση αναμονής».

Στην αγορά αλουμινίου, οι Ιάπωνες αγοραστές συμφώνησαν να καταβάλουν το υψηλότερο premium των τελευταίων 11 ετών, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν διατάραξε τις προμήθειες — ένα κόστος που αναμένεται να εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις στις βιομηχανίες που χρησιμοποιούν το μέταλλο.

Οι επενδυτές παρακολουθούν επίσης την πορεία ανάκαμψης της ζήτησης χαλκού στην Κίνα. Η πτώση των τιμών ενίσχυσε τις παραγγελίες από μεταποιητές, ενώ τα αποθέματα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη μείωση για το 2026 στις αρχές της εβδομάδας.

Ο χαλκός ενισχύθηκε κατά 0,7% στα 12.227,50 δολάρια ανά τόνο στο London Metal Exchange στις 7:35 π.μ., καταγράφοντας εβδομαδιαία άνοδο 2,5%. Το αλουμίνιο παρέμεινε σταθερό, αλλά κατευθύνεται προς εβδομαδιαία άνοδο 1,7%. Το σιδηρομετάλλευμα υποχώρησε κατά 0,6% στα 105,75 δολάρια ανά τόνο στη Σιγκαπούρη, οδεύοντας προς την πρώτη εβδομαδιαία πτώση των τελευταίων πέντε εβδομάδων.

Η Ουάσιγκτον επιμένει ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη, την ώρα που η Τεχεράνη απορρίπτει δημοσίως τα ανοίγματα του προέδρου Τραμπ. Η σύγκρουση, που πλησιάζει τον έναν μήνα, εντείνει τις ανησυχίες για άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση της βιομηχανικής δραστηριότητας σε παγκόσμιο επίπεδο, επιβαρύνοντας τις προοπτικές ζήτησης για τα μέταλλα.

Η αβεβαιότητα σχετικά με την κατεύθυνση και τη διάρκεια της κρίσης οδηγεί ορισμένους traders να τηρούν στάση αναμονής, αποφεύγοντας νέες τοποθετήσεις.

«Έχω αποχωρήσει από θέσεις σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης βασικών μετάλλων», δήλωσε ο Ασες Ζου, trader με έδρα τη Σαγκάη στην KS Commodities. «Σε αυτά τα επίπεδα τιμών προτιμώ να περιμένω να ξεκαθαρίσει το γεωπολιτικό σκηνικό πριν επιστρέψω στην αγορά».

Παρά την πίεση, οι επενδυτές παρακολουθούν σημάδια ανάκαμψης της ζήτησης στην Κίνα, μετά την πτώση των τιμών του χαλκού κατά περίπου 8% μέσα στον μήνα λόγω του πολέμου.

Όπως σημείωσε ο ίδιος, τα τρέχοντα επίπεδα τιμών θεωρούνται ελκυστικά για ορισμένους μεταποιητές, καθώς οι ισχυρές εξαγωγές της Κίνας — ιδίως σε εξοπλισμό ηλεκτρικής ενέργειας — ενισχύουν τη ζήτηση.

Στο χρηματιστήριο μετάλλων του Λονδίνου (London Metal Exchange), ο χαλκός υποχώρησε κατά 1,1% στα 12.179 δολάρια ανά τόνο, ενώ το αλουμίνιο κατέγραψε πτώση 0,7%. Το νικέλιο παρέμεινε σταθερό, μετά την άνοδο 2,3% της προηγούμενης συνεδρίασης, η οποία ακολούθησε την απόφαση της Ινδονησίας — του μεγαλύτερου παραγωγού παγκοσμίως — να εγκρίνει φόρους στις εξαγωγές του μετάλλου που χρησιμοποιείται ευρέως στις μπαταρίες.

Ο χαλκός έχει ενισχυθεί πάνω από 50%, ενώ την ίδια στιγμή το πετρέλαιο έχει υποχωρήσει περίπου 30%, αγγίζοντας χαμηλά τετραετίας. Η απόκλιση αυτή έχει εκτοξεύσει τον λόγο τιμής χαλκού προς πετρέλαιο σε επίπεδα υψηλά 40 ετών. Ως αποτέλεσμα, οι εξορυκτικές εταιρείες έχουν υπεραποδώσει κατά περίπου 40% από τον Απρίλιο, την ώρα που ο ενεργειακός κλάδος έχει υποαποδώσει σχεδόν 15%.

Αποτιμήσεις και στρατηγική για τον κλάδο των πρώτων υλών

Η Bank of America εκτιμά ότι οι αποτιμήσεις στον κλάδο των resources είναι πλέον «τεντωμένες» και προς τις δύο κατευθύνσεις. Στις εξορυκτικές εταιρείες, οι αυξημένοι μακροοικονομικοί κίνδυνοι, η πιθανότητα διόρθωσης στις τιμές του χαλκού και η ενίσχυση της στερλίνας δημιουργούν προϋποθέσεις για υποαπόδοση που μπορεί να φτάσει το 15% έως το τέλος του έτους. Υπό αυτό το πρίσμα, ο κλάδος υποβαθμίζεται από marketweight σε underweight.

Στον ενεργειακό κλάδο, αντίθετα, η έντονη υποαπόδοση των τελευταίων μηνών – σχεδόν 10% από τις αρχές Δεκεμβρίου – έχει σε μεγάλο βαθμό απορροφηθεί από τις αποτιμήσεις. Με το πετρέλαιο να εκτιμάται ότι θα σταθεροποιηθεί γύρω από τα 60 δολάρια το βαρέλι, η BofA αναβαθμίζει την ενέργεια από underweight σε marketweight, περιορίζοντας το περιθώριο για περαιτέρω αρνητικές εκπλήξεις.

Χρηματοοικονομικός κλάδος: διαφορετικές ταχύτητες

Στον χρηματοοικονομικό τομέα, η στάση παραμένει επιφυλακτική για τις τράπεζες, λόγω των προσδοκιών για διεύρυνση των πιστωτικών spreads και χαμηλότερες αποδόσεις στα ομόλογα. Αντίθετα, οι ασφαλιστικές εταιρείες αναβαθμίζονται σε marketweight, μετά την πρόσφατη υποαπόδοσή τους, καθώς οι προβλέψεις δεν δείχνουν άμεσες πιέσεις στα αποτελέσματά τους.

Προτιμήσεις για τις ευρωπαϊκές μετοχές

Σε επίπεδο αγοράς, η Bank of America διατηρεί αρνητική στάση για τις ευρωπαϊκές μετοχές συνολικά, με ξεκάθαρη προτίμηση σε underweight τοποθετήσεις στους κυκλικούς κλάδους έναντι των αμυντικών. Με τα ασφάλιστρα κινδύνου κοντά σε χαμηλά 20ετίας και τα περιθώρια κερδοφορίας σε ιστορικά υψηλά, η αγορά – σύμφωνα με την ανάλυση – υποτιμά τους κινδύνους που απορρέουν από πιθανή επιβράδυνση της αγοράς εργασίας στις ΗΠΑ και από το ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι εκτιμήσεις της BofA κάνουν λόγο για πιθανή πτώση σχεδόν 15% του δείκτη Stoxx 600, ενώ οι κυκλικοί κλάδοι ενδέχεται να υποαποδώσουν κατά περίπου 10% σε σχέση με την ευρύτερη αγορά.

Ο κασσίτερος — βασικό μέταλλο για τα ηλεκτρονικά και τις συσκευασίες — εκτινάχθηκε έως και 6% στα 52.495 δολάρια ο τόνος στο London Metal Exchange, ανεβάζοντας τα κέρδη από τις αρχές του 2026 κοντά στο 30% και ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ του 2022. Ο χαλκός συνέχισε την άνοδό του πάνω από τα 13.000 δολάρια ο τόνος, ενώ κέρδη κατέγραψαν επίσης το νικέλιο, ο ψευδάργυρος και το αλουμίνιο.

Ράλι βιομηχανικών μετάλλων και προσδοκίες νομισματικής χαλάρωσης
Τα βιομηχανικά μέταλλα γνωρίζουν άνθηση στις αρχές του νέου έτους, καθώς οι επενδυτές ποντάρουν σε χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από τη Federal Reserve, σε ασθενέστερο δολάριο και στη στήριξη της ζήτησης από τομείς ανάπτυξης όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο δείκτης LMEX Index, που παρακολουθεί τα έξι βασικά μέταλλα συμπεριλαμβανομένων του χαλκού και του κασσίτερου, κινείται σε τροχιά υπέρβασης του ιστορικού ρεκόρ που είχε καταγραφεί πριν από περισσότερα από τρία χρόνια.

Ο κασσίτερος είναι η λιγότερο ρευστή αγορά στο LME και συχνά εμφανίζει έντονη μεταβλητότητα. Η μαζική είσοδος Κινέζων επενδυτών στα εμπορεύματα έχει ενισχύσει περαιτέρω την άνοδο, με τους όγκους συναλλαγών στο Shanghai Futures Exchange να φτάνουν σε ημερήσιο ρεκόρ την Τρίτη, πριν οι τιμές «χτυπήσουν» το ημερήσιο όριο ανόδου την Τετάρτη.

Τεχνητή νοημοσύνη, προσφορά και Ινδονησία
Η χρήση του κασσίτερου στην κόλληση τον έχει καταστήσει εδώ και χρόνια δείκτη-πρόδρομο για τον κλάδο της πληροφορικής, με τα επενδυτικά κεφάλαια να συσσωρεύονται παράλληλα με τις ισχυρές επενδύσεις σε AI και data centers. Όπως και σε άλλα μέταλλα, οι ανησυχίες για την προσφορά έχουν ενισχύσει το ανοδικό σενάριο, με τις αβεβαιότητες γύρω από τις εξαγωγές της Ινδονησία — δεύτερης μεγαλύτερης παραγωγού — να παραμένουν στο προσκήνιο.

Αισιοδοξία για την Κίνα
Η εκτόξευση των όγκων συναλλαγών στα εγχώρια χρηματιστήρια μετάλλων της Κίνα αντανακλά τις εισροές και στις κινεζικές μετοχικές αγορές, που έχουν οδηγήσει έναν ευρύ δείκτη εγχώριων μετοχών στο υψηλότερο επίπεδο από το 2015. Συνολικά, οι επενδυτές εμφανίζονται πιο αισιόδοξοι για τις χρηματοπιστωτικές αγορές της χώρας το 2026.

Για τον κασσίτερο, κρίσιμο ερώτημα παραμένει το ύψος των εξαγωγών από την Ινδονησία. Η στρατιωτικής καθοδήγησης καταστολή της παράνομης εξόρυξης στην κύρια παραγωγική περιοχή περιόρισε τις ροές το 2025, ενώ οι εξαγωγές υποχώρησαν τον Δεκέμβριο σε μηνιαία βάση. Η εικόνα παραμένει θολή, καθώς η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη εγκρίνει τα φετινά όρια εξόρυξης.

Παρά την άνοδο των τιμών, η αγορά κασσίτερου δεν εμφανίζει ακόμη φυσική στενότητα. Τα αποθέματα στις αποθήκες που παρακολουθεί το LME αυξήθηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 11 μηνών. Επιπλέον, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης διαπραγματεύονται με premium έναντι των τιμών spot — δομή γνωστή ως contango — γεγονός που υποδηλώνει επαρκή βραχυπρόθεσμη προσφορά.

Ο κασσίτερος διαπραγματευόταν με άνοδο 5,2% στα 52.085 δολάρια ο τόνος στο LME στις 12:13 μ.μ. ώρα Σαγκάης. Παράλληλα, σημείωσε ιστορικό υψηλό και στο χρηματιστήριο της Σαγκάης, με άνοδο σχεδόν 9% στο ημερήσιο ανώτατο όριο των 413.170 γιουάν (59.212 δολάρια) ο τόνος.

Το «κόκκινο μέταλλο» επανήλθε σε ανοδική τροχιά την Παρασκευή, μετά την πτώση 1,1% της προηγούμενης συνεδρίασης. Στο London Metal Exchange, ο χαλκός κατέγραψε άνοδο 42% το 2025, με βασικούς μοχλούς τις διαταραχές στην εξορυκτική παραγωγή και τις ανησυχίες γύρω από τους δασμούς. Οι εξελίξεις αυτές ώθησαν τους traders να αυξήσουν τις αποστολές προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας στενότητα προσφοράς σε άλλες αγορές.

Ρεκόρ δεκαετίας και πιέσεις στην προσφορά

Κατά την ανοδική κούρσα στο τέλος του έτους, ο χαλκός κατέγραψε διαδοχικά ιστορικά υψηλά, αναδεικνυόμενος στον κορυφαίο «παίκτη» μεταξύ των έξι βασικών βιομηχανικών μετάλλων που διαπραγματεύονται στο LME.

Πέρα από τις ροές που συνδέονται με τους δασμούς, ορυχεία από την Ινδονησία έως τη Χιλή και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό αντιμετώπισαν ατυχήματα μέσα στο 2025, περιορίζοντας την παραγωγή και εντείνοντας τις ανησυχίες για την επάρκεια προσφοράς.

Ο χαλκός κινούνταν αυξημένος κατά 0,8% στα 12.522,50 δολάρια ο τόνος, στις 10:45 π.μ. ώρα Σιγκαπούρης, αφού είχε αγγίξει ιστορικό υψηλό στα 12.960 δολάρια τη Δευτέρα.

Το νικέλιο σημείωσε επίσης άνοδο 0,8%, στα 16.780 δολάρια ο τόνος, ενώ το αλουμίνιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο, στα 2.995 δολάρια. Τα συμβόλαια σιδηρομεταλλεύματος στη Σιγκαπούρη ενισχύθηκαν κατά 0,2%, στα 105 δολάρια.

Το αποκαλούμενο «κόκκινο μέταλλο» κατέγραψε διαδοχικά ιστορικά υψηλά προς το τέλος της χρονιάς, σημειώνοντας άνοδο άνω του 40% μέσα στο 2025 στο London Metal Exchange. Με την επίδοση αυτή, ο χαλκός αναδεικνύεται ο κορυφαίος «παίκτης» μεταξύ των έξι βασικών βιομηχανικών μετάλλων που διαπραγματεύονται στο χρηματιστήριο.

Πίεση στην προσφορά και φόβοι για δασμούς

Οι traders σπεύδουν να αποστείλουν ποσότητες χαλκού στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενόψει του ενδεχομένου επιβολής νέων δασμών, περιορίζοντας έτσι την προσφορά στις υπόλοιπες αγορές και σφίγγοντας τις παγκόσμιες συνθήκες.

Παράλληλα, το ασθενέστερο δολάριο, που καθιστά τα εμπορεύματα φθηνότερα για αγοραστές εκτός ΗΠΑ, καθώς και τα ισχυρά ράλι σε χρυσό και ασήμι, έχουν ενισχύσει περαιτέρω την ελκυστικότητα του χαλκού.

Χαλκός και χρυσός: Ιστορική αναλογία

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ποσότητα χρυσού που απαιτείται για την αγορά ενός τόνου χαλκού έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό. Σύμφωνα με αναλυτές της China Securities Co., υπό τον Ζου Τζουντζί, οι ίδιοι παράγοντες που τροφοδότησαν το φετινό ράλι του χρυσού αναμένεται να στηρίξουν και τον χαλκό το 2026.

Μεταξύ των βασικών θετικών καταλυτών επισημαίνονται:

• η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής από τη Federal Reserve,

• η άνθηση των τεχνολογικών κλάδων,

• και ο ανασχηματισμός των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων, ως αποτέλεσμα των αμερικανικών δασμών.

Οι τελευταίες τιμές

Παρά το ισχυρό ράλι, ο χαλκός υποχώρησε οριακά κατά 0,4%, διαμορφούμενος στα 12.515 δολάρια ανά τόνο στο LME, στις 12:01 μ.μ. (ώρα Σαγκάης). Υπενθυμίζεται ότι μόλις τη Δευτέρα είχε αγγίξει ιστορικό υψηλό στα 12.960 δολάρια ανά τόνο.

Στην αγορά σιδηρομεταλλεύματος, τα συμβόλαια ενισχύθηκαν κατά 0,1%, φτάνοντας τα 105,75 δολάρια ανά τόνο στο χρηματιστήριο της Σιγκαπούρης. Από την αρχή του έτους, το σιδηρομετάλλευμα καταγράφει άνοδο περίπου 5%, παρά τη χαμηλότερη παραγωγή χάλυβα στην Κίνα και την αυξημένη προσφορά από τα ορυχεία.

Οι τιμές στο London Metal Exchange ενισχύθηκαν έως και 1%, φτάνοντας τα 12.044 δολάρια ανά τόνο, επεκτείνοντας ένα ράλι που έχει ανεβάσει τον χαλκό πάνω από 30% από την αρχή του έτους. Καταλυτικό ρόλο διαδραματίζει το ενδεχόμενο επιβολής αμερικανικών δασμών στο μέταλλο, εξέλιξη που έχει πυροδοτήσει εκρηκτική αύξηση των εισαγωγών στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με το Bloomberg, το αποτέλεσμα είναι ένας άτυπος «πόλεμος προσφορών», καθώς βιομηχανίες εκτός ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν πρόσβαση σε περιορισμένες ποσότητες.

Η ανατροπή στις εμπορικές ροές είναι τόσο έντονη, ώστε οι τιμές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά παρά την ταχεία επιδείνωση της ζήτησης στην Κίνα, η οποία απορροφά περίπου το 50% της παγκόσμιας κατανάλωσης χαλκού. Αν και ο χαλκός θεωρείται παραδοσιακά βαρόμετρο της παγκόσμιας βιομηχανικής δραστηριότητας, η επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας δεν έχει καταφέρει να ανακόψει το ράλι.

Αντίθετα, ενισχύεται η πεποίθηση ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να «σκαρφαλώνουν», καθώς οι traders σπεύδουν να στείλουν ακόμη μεγαλύτερους όγκους χαλκού στις ΗΠΑ για να προλάβουν πιθανούς δασμούς.

Πιέσεις και από την πλευρά της προσφοράς

Στο μέτωπο της προσφοράς, οι πιέσεις είναι εξίσου έντονες. Οι διακοπές λειτουργίας σε ορυχεία στην Αμερική, την Αφρική και την Ασία έχουν εντείνει τις προειδοποιήσεις ότι η αγορά βρίσκεται στα πρόθυρα σημαντικού ελλείμματος. Η Deutsche Bank εκτιμά ότι η παραγωγή των μεγαλύτερων μεταλλευτικών ομίλων παγκοσμίως θα μειωθεί κατά 3% φέτος και ενδέχεται να υποχωρήσει περαιτέρω το 2026.

Παρότι τα παγκόσμια αποθέματα παραμένουν προς το παρόν επαρκή, αναλυτές της Morgan Stanley προειδοποιούν ότι το 2026 η αγορά χαλκού θα αντιμετωπίσει το σοβαρότερο έλλειμμα των τελευταίων 20 ετών. Η τράπεζα εκτιμά ότι η ζήτηση θα υπερβεί την προσφορά κατά περίπου 600.000 τόνους την επόμενη χρονιά, με τα ελλείμματα να διευρύνονται στη συνέχεια.

Οι κίνδυνοι στην προσφορά αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό στοιχείο των αισιόδοξων προβλέψεων για τον χαλκό, μαζί με την αναμενόμενη εκρηκτική αύξηση της ζήτησης από ταχέως αναπτυσσόμενους κλάδους όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η τεχνητή νοημοσύνη.

Η Citigroup έχει προειδοποιήσει ότι, σε ένα ευνοϊκό σενάριο, οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και τα 15.000 δολάρια ανά τόνο, εάν ένα ασθενέστερο δολάριο και μειώσεις επιτοκίων στις ΗΠΑ ενισχύσουν περαιτέρω την ελκυστικότητα του μετάλλου.

Επιφυλάξεις από την Goldman Sachs

Αντίστοιχα τολμηρές προβλέψεις είχαν γίνει και στην αρχή της πανδημίας, όταν ο χαλκός πλησίασε τα 11.000 δολάρια, πριν το ράλι «σκοντάψει» στην αντίσταση των Κινέζων αγοραστών. Αναλυτές της Goldman Sachs επισημαίνουν ότι η άνοδος μέχρι στιγμής βασίζεται κυρίως σε επενδυτικά στοιχήματα για μελλοντική στενότητα και όχι στις σημερινές συνθήκες προσφοράς και ζήτησης.

Παρά τις επιφυλάξεις, η Goldman Sachs διατηρεί τον χαλκό ως top pick μεταξύ των βιομηχανικών μετάλλων και, στα μέσα Δεκεμβρίου, αναβάθμισε την πρόβλεψή της για το 2026 στα 11.400 δολάρια ανά τόνο.

Στις 11:36 τοπική ώρα, ο χαλκός ενισχυόταν κατά 1% στα 12.042,5 δολάρια ανά τόνο στο LME, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και άλλα βιομηχανικά μέταλλα, με το νικέλιο να καταγράφει άνοδο περίπου 2%.

Μιλώντας στο CNBC, ο Μάικ Χένρι, Διευθύνων Σύμβουλος του κολοσσού εξορύξεων BHP, τόνισε ότι ο χαλκός είναι ένα «κρίσιμης σημασίας» μέταλλο, που υποστηρίζει τη λειτουργία της καθημερινής οικονομίας, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί βασικό συστατικό των τεχνολογιών απανθρακοποίησης και ψηφιοποίησης. Το μέταλλο χρησιμοποιείται ευρέως σε ηλεκτρικό εξοπλισμό, κατασκευές και βιομηχανικά μηχανήματα.

Ο χαλκός, όπως και τα ορυκτά σπάνιων γαιών, βρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση, καθώς η προσφορά δεν μπορεί να ανταποκριθεί στη διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση. Με τη «ζήτηση να αυξάνεται έντονα», ο Χένρι υπογράμμισε ότι είναι πιθανό η ανοδική πορεία του χαλκού να συνεχιστεί για τα επόμενα χρόνια.

«Αναμένουμε ότι η ζήτηση θα αυξηθεί κατά 70% από τώρα έως το 2050, αλλά η προσφορά γίνεται όλο και πιο δύσκολη», δήλωσε στο CNBC. «Βρίσκονται όλο και λιγότερα ορυχεία. Τα ορυχεία που δημιουργούνται είναι συχνά μικρότερα, χαμηλότερης ποιότητας και βρίσκονται σε πιο δύσβατες περιοχές, οπότε είναι δύσκολο να τεθούν σε λειτουργία γρήγορα».

Η BHP είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός χαλκού στον κόσμο. Ο διευθύνων σύμβουλος σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους η αγορά πέρασε από μια ελαφρά υπερπροσφορά σε γενικευμένη δυσχέρεια, επισημαίνοντας ότι πριν από 12 έως 18 μήνες οι αναλυτές ανέμεναν ότι το 2025 θα ήταν «λίγο αδύναμο» για το μέταλλο.

Όταν ερωτήθηκε για τις προοπτικές των τιμών, τόνισε ότι είναι δύσκολο να προβλεφθούν οι βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις. Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι η επίλυση του προβλήματος της έλλειψης προσφοράς δεν μπορεί να γίνει άμεσα.

Διάφοροι αναλυτές προβλέπουν ότι οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται το 2026. Η UBS ανέφερε σε έρευνα στα τέλη Νοεμβρίου ότι διαβλέπει μια «διαρθρωτική ανοδική τάση» για τον χαλκό.

Οι αναλυτές της UBS Global Wealth Management αναθεώρησαν ανοδικά τις εκτιμήσεις τους και πλέον προβλέπουν ότι ο χαλκός θα φτάσει τα 12.000 δολάρια ανά τόνο έως το τέλος του α’ τριμήνου του 2026 και τα 13.000 δολάρια έως το τέλος του επόμενου έτους.

Παράλληλα, αναλυτές της Deutsche Bank εκτιμούν ότι η χαμηλή προσφορά θα συνεχιστεί έως το 2026. Όπως ανέφεραν, η προβλεπόμενη αύξηση της προσφοράς κατά περίπου 1% δεν λαμβάνει υπόψη τις συνήθεις διαταραχές, οι οποίες θα μπορούσαν να ωθήσουν την παγκόσμια προσφορά ορυχείων σε αρνητικό έδαφος το 2026.

Οι ίδιοι σημείωσαν ότι η αγορά εμφανίζει σαφές έλλειμμα, με την προσφορά να αγγίζει το χαμηλότερο σημείο της στο τέλος του 2025 και στο α’ τρίμηνο του 2026.

Προβλέποντας ράλι τιμών το α’ εξάμηνο του 2026, οι ερευνητές της τράπεζας ανέφεραν ότι η προσφορά από τα ορυχεία θα μπορούσε να ανακάμψει από τα μέσα του επόμενου έτους, ωστόσο αυτό «εξαρτάται από βελτιώσεις στη λειτουργία και επανεκκινήσεις σε αρκετά μεγάλα ορυχεία».

Τέλος, αναλυτές της Citi εκτίμησαν σε πρόσφατη ανάλυσή τους ότι αναμένουν συσσώρευση αποθεμάτων χαλκού από τις Ηνωμένες Πολιτείες, θέτοντας ως τιμή-στόχο τα 13.000 δολάρια ανά τόνο στις αρχές του 2026. Μέχρι το β’ τρίμηνο του επόμενου έτους, ανέφεραν ότι ο χαλκός θα μπορούσε να ανέλθει ακόμη και στα 15.000 δολάρια ανά τόνο.