Στην ανάρτησή του ο αμερικανός πρόεδρος λέει ότι το Ισραήλ συμφώνησε σε μια αρχική γραμμή αποχώρησης από τη Γάζα, για την οποία έχει ενημερώσει στη Χαμάς.

«Όταν η Χαμάς επιβεβαιώσει, η εκεχειρία θα τεθεί ΑΜΕΣΩΣ σε ισχύ, θα ξεκινήσει η ανταλλαγή ομήρων και αιχμαλώτων και θα δημιουργήσουμε τις συνθήκες για την επόμενη φάση αποχώρησης, η οποία θα μας φέρει κοντά στο τέλος αυτής της 3.000 ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ. Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα και, ΜΕΙΝΕΤΕ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΕΝΟΙ!», γράφει ο Τραμπ.

Η αρχική γραμμή αποχώρησης, σύμφωνα με τον χάρτη του Τραμπ, δείχνει τις κατά προσέγγιση γραμμές ελέγχου του Ισραήλ στη Λωρίδα πριν από τη μεγάλη επίθεση στην πόλη της Γάζας, η οποία ξεκίνησε τον περασμένο μήνα. Τότε, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις κατείχαν περίπου το 70% του εδάφους της Γάζας.

Αυτό θα σήμαινε ότι οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις θα συνέχιζαν να διατηρούν παρουσία στη Ράφα και το Χαν Γιουνίς της νότιας Γάζας και σε μεγάλα τμήματα του βόρειου τμήματος της Λωρίδας, μαζί με την ουδέτερη ζώνη σε άλλα μέρη της επικράτειας.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Η εφαρμογή της συμφωνίας ξεκινάει την Κυριακή, λίγες ώρες πριν την ορκωμοσία Τραμπ το μεσημέρι της Δευτέρας 20 Ιανουαρίου και θα δοκιμαστεί στην πράξη, οπότε καλό είναι να κρατάμε αποστάσεις, μέχρι να εκπληρωθούν αμοιβαία οι προϋποθέσεις που έχουν τεθεί. Αν μη τι άλλο, πρόκειται για μια πολύ καλή είδηση, η οποία είχε θετικό αντίκτυπο στα χρηματιστήρια και γενικά στις αγορές, μαζί με κάποιες άλλες οικονομικές και επιχειρηματικές εξελίξεις στις ΗΠΑ.

Επιπλέον, φαίνεται ότι ο... μπαμπούλας Τραμπ, λίγο πριν αναλάβει επίσημα τη θέση του, έχει στείλει τελεσίγραφα εκεί που πρέπει, ώστε, να επιλυθούν το συντομότερο δυνατό οι όποιες... εκκρεμότητες υπάρχουν. Εφόσον η συμφωνία Ισραήλ-Χαμάς επιβεβαιωθεί πλήρως στην πράξη, τότε, το επόμενο βήμα για τον Τραμπ θα είναι η αντιμετώπιση του Ιράν, που ανήκει στον "άξονα του κακού". Πιθανές... βίαιες πρωτοβουλίες της νέας αμερικανικής κυβέρνησης απέναντι στο θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης, θα έχουν συνέπειες, τις οποίες αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να προβλέψουμε.

Μέχρι να γίνει κάποιο... μπαμ στο Ιράν, ο Τραμπ θα "τρέξει" το θέμα των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας για το τέλος του πολέμου, τρία χρόνια μετά την έναρξη της εισβολής του Πούτιν στη χώρα. Τα πράγματα εκεί δεν είναι και τόσο εύκολα, ενώ οι Ρώσοι θέλουν ρητή δέσμευση ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Σε κάθε περίπτωση, αυτοί που κάθονται σε... αναμμένα κάρβουνα είναι οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι προσπαθούν να οργανωθούν έναντι του απρόβλεπτου Τραμπ, ο οποίος, όλα τα... σφάζει και όλα τα... μαχαιρώνει!

Οι Ευρωπαίοι βρίσκονται με την... πλάτη στον τοίχο, καθώς μπορεί να βρεθούν διπλά εκτεθειμένοι έναντι του Τραμπ. Από τη μία, μπορεί να ζητηθεί η συμφωνία τους σε μια συνθηκολόγηση με απώλεια εδαφών για την Ουκρανία, κάτι που ισοδυναμεί με ήττα. Από την άλλη, υπάρχει και το ενδεχόμενο μιας βαριάς οικονομικής ήττας, καθώς ο Τραμπ φαίνεται να έχει αποφασίσει την κλιμακωτή επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα. Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται ότι επιδιώκει να πιέσει την Ευρώπη για να επιτύχει τόσο την αύξηση της συμμετοχής της στις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ, όσο και την προώθηση ετεροβαρών εμπορικών συμφωνιών. Βέβαια, για αρκετό χρονικό διάστημα, η κατάσταση στην Ευρώπη θα είναι στον... αέρα, μέχρι να σχηματιστεί κυβέρνηση στη Γερμανία, ενώ στη Γαλλία οι εξελίξεις κινούνται επί ξυρού ακμής.

Το κλείσιμο της πληγής στη Λωρίδα της Γάζας είναι ένα θετικό βήμα για τις γεωπολιτικές εξελίξεις, ανακουφίζοντας τις αγορές. Εκεί τα πράγματα δείχνουν ότι βαίνουν προς εκτόνωση. Ωστόσο, αν ο Τραμπ ανοίξει πολεμικό μέτωπο με το Ιράν, εντείνει τις πιέσεις προς την Ευρώπη να υποχωρήσει στο ζήτημα της Ουκρανίας και σε επόμενο χρόνο κηρύξει οικονομικό πόλεμο στην Κίνα και την Ευρώπη, τότε μπαίνουμε σε αχαρτογράφητα ύδατα. Γενικά, η κατάσταση είναι... no bet!

Πώς ο Μητσοτάκης... ανακατεύει το πολιτικό σκηνικό με την επιλογή Τασούλα και γιατί τον ευνοεί μια μετωπική σύγκρουση με ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ-Νέα Αριστερά

Η πρόταση του Κυριάκου Μητσοτάκη για την ανάληψη της Προεδρίας της Δημοκρατίας από τον σημερινό Πρόεδρος της Βουλής Κωνσταντίνο Τασούλα, διαμορφώνει νέα δεδομένα στο πολιτικό σκηνικό της χώρας, καθώς αποτελεί τον καταλύτη για τον επανακαθορισμό των όρων του πολιτικού παιχνιδιού.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης... θυμήθηκε τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, όταν πριν από 35 χρόνια, με την οριακή πλειοψηφία των 151 βουλευτών που είχε στη Βουλή, πρότεινε για τη θέση του ΠτΔ τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο δεύτερης θητείας για τον Χρήστο Σαρτζετάκη, τον οποίο είχε ψηφίσει το ΠΑΣΟΚ το 1985. Οι γκρίνιες για την Αικατερίνη Σακελλαροπούλου μετά τη συμμετοχή της στο γλέντι για την υπερψήφιση του νομοσχεδίου περί γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, ήταν καταλυτική. Ωστόσο, πέραν αυτού του σχετικά ήσσονος σημασίας γεγονότος, μείζον ζήτημα αποτελεί η αλλαγή των διεθνών συνθηκών. Το 2025 δεν είναι 2020, όταν εξελέγη η απερχόμενη ΠτΔ, Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, με ευρύτερη κομματική συναίνεση.

Σε κάθε περίπτωση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, παρά το γεγονός ότι εξέτασε και άλλες ισχυρές υποψηφιότητες (π.χ. Βενιζέλος), αποφάσισε να προχωρήσει σε μια κίνηση-ματ, προκειμένου να συσπειρώσει πλήρως την κοινοβουλευτική ομάδα της Νέας Δημοκρατίας. Άλλωστε, η εκλογή ΠτΔ χωρίς τον κίνδυνο προκήρυξης πρόωρων εκλογών, δίνει το δικαίωμα στο κόμμα που κυβερνά να λύσει πολύ εύκολα τέτοιου είδους ασκήσεις. Μάλιστα, η επιλογή Τασούλα και η τοποθέτηση του Νικήτα Κακλαμάνη στη θέση του Προέδρου της Βουλής, επιτυγχάνει πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για τη Νέα Δημοκρατία. Πιο συγκεκριμένα, ικανοποιεί πλήρως το σύνολο της κοινοβουλευτικής ομάδας και σχεδόν μηδενίζει τις πιθανότητες για διασπαστικές κινήσεις από τον Αντώνη Σαμαρά.

Το "μπετονάρισμα" της συσπείρωσης του κυβερνώντος κόμματος, επιτρέπει στον Μητσοτάκη να γυρίσει το τιμόνι πιο δεξιά, καθώς αυτή τη στιγμή εκτιμάται πως ό,τι ήταν να πάρει από τον κεντρώο και κεντροαριστερό χώρο, το έχει πάρει. Άλλωστε, η επιλογή Τασούλα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια σκληρή δεξιά επιλογή, καθώς ο Μητσοτάκης μπορεί να πατήσει στην εκλογή του ως Προέδρου της Βουλής με ρεκόρ ψήφων και μάλιστα τρεις φορές.

Εξάλλου, η επιλογή Τασούλα είναι το πρώτο μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη προς το ΠΑΣΟΚ και την Αριστερά, σε σχέση με το ποιος είναι ο κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού. Αφενός υπήρχε το θέμα του... μαζέματος της κοινοβουλευτικής ομάδας και αφετέρου, οι κατηγορηματικές δηλώσεις του αρχηγού και στελεχών του ΠΑΣΟΚ, ότι δεν τίθεται θέμα συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Φαίνεται ότι το "αίτημα" του ΠΑΣΟΚ... εισακούστηκε και από δω και πέρα ο Μητσοτάκης είναι πιο απελευθερωμένος για να προχωρήσει στα επόμενα βήματα, χωρίς να κρατάει συνεχώς αμυντική στάση, περιμένοντας πότε και αν θα... δεήσει ο Νίκος Ανδρουλάκης να συναινέσει στη λήψη κοινών αποφάσεων.

Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να χάσει ακόμη περισσότερο στο πεδίο των εντυπώσεων αν προτείνει δικό του πρόσωπο, όταν την ίδια στιγμή, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά θα αθροίζουν περισσότερες ψήφους στο πρόσωπο της Λούκας Κατσέλη, η οποία προέρχεται από το ΠΑΣΟΚ! Εν ολίγοις, σε όλα τα επίπεδα, ο Νίκος Ανδρουλάκης χάνει σε επίπεδο εντυπώσεων, ασχέτως εάν και ο ίδιος είναι πλέον απελευθερωμένος για να παίξει πιο... επιθετικά απέναντι στην κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ΠΑΣΟΚ έχει εξαντλήσει τη δυναμική του έτσι όπως αυτή διαμορφώθηκε τον περασμένο Οκτώβριο με την επανεκλογή Ανδρουλάκη, ο οποίος, ήταν η λιγότερη κακή λύση, αλλά όχι η ουσιαστική λύση που μπορεί να κάνει... ζημιά στον Μητσοτάκη.

Από την άλλη πλευρά, ο πρωθυπουργός μπορεί να γίνει ακόμη πιο... επιθετικός και απρόβλεπτος, προχωρώντας ενδεχομένως σε μεταγενέστερο χρόνο στην αλλαγή του εκλογικού νόμου, επικαλούμενος την ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, αλλά και παγίδευσης του ΠΑΣΟΚ, ώστε να είναι σχεδόν αδύνατη η συγκρότηση "προοδευτικής" πρότασης διακυβέρνησης με τη συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς. Ο Μητσοτάκης έχει αποδείξει ότι λειτουργεί θεσμικά, αλλά επειδή έχει διαβάσει πολύ... Ελευθέριο Βενιζέλο, δεν θα διστάσει να κόψει τον Γόρδιο Δεσμό, από τη στιγμή που αυτός δεν μπορεί να λυθεί! Και ο εκλογικός νόμος είναι ένα πεδίο, όπου παρά τις διαβεβαιώσεις περί μη αλλαγής του, μπορεί να γίνει το μεγάλο... μπαμ!

Η αδυναμία του ΠΑΣΟΚ να υπερβεί το 20% και να διαμορφώσει δυναμική κυβερνησιμότητας, επέτρεψε στον πρωθυπουργό να κάνει άνετα μια κομματική επιλογή για τη θέση του ΠτΔ. Το ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να ανέβει άλλο, ενώ η Νέα Δημοκρατία δύσκολα θα χάσει κόσμο λόγω της επιλογής Τασούλα και ευκολότερα θα μπορέσει να προσελκύσει πολλούς από αυτούς που μετακινήθηκαν πιο δεξιά. Τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, προφανώς ενοχλημένα για την επιλογή Τασούλα, από χθες διατυμπανίζουν ότι στόχος είναι η συγκρότηση ενός αντι-μητσοτακικού μετώπου μέσω σύμπραξης με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Βέβαια, αν προσεγγίζουν τη στρατηγική του αντι-μητσοτακικού μετώπου με αριθμητικούς όρους, τότε καλό είναι να έχουν υπόψιν τους ότι το 28%-29% που πιάνουν και τα τρία κόμματα, στο τέλος, μπορεί να γίνει... 19%! Σε συνθήκες πόλωσης και υπό τον φόβο της επιστροφής του... ΠΑΣΟΚ-ΣΥΡΙΖΑ, οι κεντροαριστεροί θα πάνε πιο δεξιά και ακροδεξιοί θα πάνε πιο... αριστερά!

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης βλέπει ότι εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, διαμορφώνονται ευνοϊκές προϋποθέσεις, ώστε να αντλήσει περισσότερα οφέλη από τα δεξιά, παρά από τα αριστερά. Προφανώς, προς αυτήν την κατεύθυνση θα ρίξει το βάρος, βάζοντας ενδεχομένως στο παιχνίδι και τα... βαρέα "όπλα", όπως αυτό του εκλογικού νόμου. Άλλωστε, δεν τον δεσμεύει τίποτα πλέον και μπορεί να κάνει τα πάντα, με ζητούμενο όχι να διατηρηθεί η Νέα Δημοκρατία στην εξουσία, αλλά να υπάρξει πολιτική σταθερότητα με κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και να μπει σε περιπέτειες η χώρα με άλλα κόμματα και σχήματα.

Ο Μητσοτάκης έχει ισχυρό αφήγημα σε αυτό το επίπεδο, καθώς όσα έχει καταφέρει η Ελλάδα κατά τα τελευταία πεντέμισι χρόνια οφείλεται σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση συνθηκών πολιτικής σταθερότητας. Η Νέα Δημοκρατία πρέπει να κάνει νέο σχεδιασμό για να κλείσει τον δρόμο σε μια κεντροαριστερά που θα αποτελεί έναν επικίνδυνο και τοξικό αχταρμά τυχοδιωκτών που τους ενδιαφέρει μόνο η εξουσία και όχι η ουσία. Η χώρα δεν μπορεί να ξεφύγει από τον καμβά της συνετής, σοβαρής, συνεπούς και αποτελεσματικής διακυβέρνηση. Αυτό μέχρι στιγμής δείχνει να το εξασφαλίζει μόνο η Νέα Δημοκρατία, η οποία καλό είναι να αρχίσει να επεξεργάζεται σενάρια αλλαγής του εκλογικού συστήματος, για να μην μπλέξουμε σε περιπέτειες.

Από την έναρξη των εχθροπραξιών, την 7η Οκτωβρίου, με την πολυαίμακτη έφοδο της Χαμάς, πάνω από 1.300 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, έχασαν τη ζωή τους στο Ισραήλ. Στη Λωρίδα της Γάζας, τα μαζικά ισραηλινά πλήγματα σε αντίποινα έχουν στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 1.500 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων πολλών αμάχων, κατά τις τοπικές αρχές.

Ο Τσαχάλ, ο ισραηλινός στρατός «διατάσσει την εκκένωση όλων των αμάχων από τα σπίτια τους στην πόλη προς νότο, για την ασφάλειά τους και την προστασία τους», ανέφερε σε ανακοινωθέν του που έδωσε στη δημοσιότητα το ξημέρωμα.

Οι άμαχοι καλούνται «να μεταβούν στον τομέα νότια του Ουάντι Γάζα», μικρού ποταμού στο νότιο τμήμα της πόλης της Γάζας. «Δεν θα επιτραπεί να επιστρέψετε στην πόλη της Γάζας παρά με νεότερο ανακοινωθέν», πρόσθεσε.

Στη Νέα Υόρκη, ο Στεφάν Ντουζαρίκ, εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, γνωστοποίησε προτού καν δημοσιοποιηθεί η διαταγή του ισραηλινού στρατού πως επρόκειτο να ζητηθεί η κατεπείγουσα απομάκρυνση των αμάχων, υπολογίζοντας πως αφορά περίπου 1,1 εκατομμύριο ανθρώπους στο βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας.

Προειδοποίησε πως εκκένωση αυτού του εύρους θα ήταν «αδύνατη» χωρίς να «προκληθούν καταστροφικές ανθρωπιστικές συνέπειες».

Σε αυτές τις περιστάσεις «τα Ηνωμένα Έθνη καλούν αυτή η διαταγή (...) να ανακληθεί για να αποτραπεί η μεταμόρφωση αυτής που είναι τραγωδία σε καταστροφή», επέμεινε.

Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη, ο Γκιλάντ Ερντάν, αντέδρασε έντονα.

«Η αντίδραση του ΟΗΕ» στην προειδοποίηση του Ισραήλ στους κατοίκους της Γάζας είναι «ντροπή» ανέφερε, κατηγορώντας παράλληλα τις υπηρεσίες του ότι «για χρόνια κάνουν τα στραβά μάτια» στη χρήση του άμαχου πληθυσμού ως ασπίδας και πολιτικών υποδομών για αποθήκευση όπλων από μέρους της Χαμάς.

Μερικές ώρες νωρίτερα, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου υποσχέθηκε, έπειτα από συνάντησή του με τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν, να αφανίσει τη Χαμάς, που βρίσκεται στην εξουσία στον παλαιστινιακό θύλακα από το 2007.

«Όπως συνετρίβη το Νταές, θα συντριβεί και η Χαμάς», πρόσθεσε ο κ. Νετανιάχου, αναφερόμενος στην τζιχαντιστική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος.

Δηλώσεις που άφησαν να εννοηθεί πως πλησιάζει η έναρξη χερσαίας επιχείρησης στη Λωρίδα της Γάζας.

Την 7η Οκτωβρίου τα χαράματα, την τελευταία ημέρα της εβραϊκής γιορτής Σουκότ («της Σκηνοπηγίας»), εκατοντάδες μαχητές της Χαμάς μπήκαν στο Ισραήλ από γη, θάλασσα και αέρα, και σκότωσαν πάνω από χίλιους ανθρώπους, στους δρόμους, στα σπίτια τους, σε φεστιβάλ ηλεκτρονικής μουσικής, σε στρατιωτικές βάσεις, σπέρνοντας τρόμο κάτω από έναν καταιγισμό ρουκετών. Οι μαχητές του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος οδήγησαν στη Λωρίδα της Γάζας δεκάδες ομήρους.

Μετά την επίθεση, ο ισραηλινός στρατός ανέφερε πως βρήκε 1.500 πτώματα μελών της Χαμάς.

Το κίνημα ανέφερε πως απήγαγε δεκάδες Ισραηλινούς, αλλοδαπούς και ανθρώπους με διπλή υπηκοότητα. Οι ισραηλινές αρχές κάνουν λόγο για 150 ομήρους, την ώρα που εκατοντάδες άνθρωποι παραμένουν ακόμη αγνοούμενοι και μένουν να αναγνωριστούν ακόμη πολλά πτώματα.

Το Ισραήλ αντέδρασε κηρύσσοντας πόλεμο για να καταστρέψει τη Χαμάς. Ο Τσαχάλ ανέφερε χθες πως από το Σάββατο έριξε στη Λωρίδα της Γάζας κάπου 6.000 βόμβες, ή συνολικά 4.000 τόνους εκρηκτικών.

Στον παλαιστινιακό θύλακα ακούγονται εκρήξεις ακατάπαυστα. «Γιατί; Δεν κάναμε τίποτα!», ούρλιαζε άνδρας κρατώντας στα χέρια το πτώμα συγγενούς του, που είχε μόλις βγάλει από τα συντρίμμια κτιρίου σε συνοικία που βομβαρδίστηκε.

Πάνω από 423.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στη Λωρίδα της Γάζας εξαιτίας των βομβαρδισμών, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, που απηύθυνε έκκληση για δωρεές 294 εκατ. δολαρίων ώστε να ανταποκριθεί στις «επείγουσες ανάγκες» στα Παλαιστινιακά Εδάφη.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αναμένεται να συνεδριάσει σήμερα για να συζητήσει την κατάσταση στη Λωρίδα της Γάζας. Την 8η Οκτωβρίου, στην πρώτη συνεδρίασή του μετά την επίθεση της Χαμάς, δεν μπόρεσε να υπάρξει ομοφωνία ώστε να εκδοθεί κοινή καταδικαστική απόφαση.

Ορισμένοι παρατήρησαν ότι τα σημερινά γεγονότα είχαν αντίκτυπο στους Ισραηλινούς παρόμοιο με τον αντίκτυπο που είχαν οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στους Αμερικανούς. Αλλά οι Ισραηλινοί έχουν υποστεί μεγάλη βία τις τελευταίες δεκαετίες – όπως, φυσικά, και οι Παλαιστίνιοι. Τι διαφοροποιεί αυτό το γεγονός;

Αυτό ήταν μια πλήρης αποτυχία του συστήματος από την πλευρά του Ισραήλ. Οι Ισραηλινοί έχουν συνηθίσει να είναι σε θέση να γνωρίζουν ακριβώς τι κάνουν οι Παλαιστίνιοι, με κάθε λεπτομέρεια, από τα εξελιγμένα μέσα κατασκοπείας τους. Έχτισαν ένα πολύ ακριβό τείχος μεταξύ της Γάζας και των κοινοτήτων στην ισραηλινή πλευρά των συνόρων. Είχαν την πεποίθηση ότι η Χαμάς είχε αποτραπεί από το να εξαπολύσει μια μεγάλη επίθεση: δεν θα τολμούσε, γιατί θα συντριβόταν, γιατί οι Παλαιστίνιοι θα στρέφονταν εναντίον της Χαμάς επειδή προκάλεσε έναν ακόμη πόλεμο. Και οι Ισραηλινοί πίστευαν ότι η Χαμάς βρισκόταν σε διαφορετική κατάσταση τώρα: επικεντρώθηκε σε μια μακροπρόθεσμη εκεχειρία στην οποία κάθε πλευρά θα επωφελούνταν από μια συμφωνία “ζήσε και άσε να ζήσεις”. Περίπου 19.000 Παλαιστίνιοι εργάτες πήγαιναν καθημερινά στο Ισραήλ από τη Γάζα, και αυτό ωφελούσε την οικονομία και δημιουργούσε φορολογικά έσοδα.

Αλλά αποδεικνύεται ότι όλα αυτά ήταν μια τεράστια εξαπάτηση. Και έτσι ο κόσμος είναι σοκαρισμένος – και, όπως και στην 11η Σεπτεμβρίου, υπάρχει αυτή η αίσθηση: “Πώς είναι δυνατόν μια κουρελιασμένη ομάδα τρομοκρατών να τα καταφέρει όλα αυτά;“. Πώς είναι δυνατόν να νικήσουν την πανίσχυρη ισραηλινή κοινότητα πληροφοριών και τις πανίσχυρες ισραηλινές αμυντικές δυνάμεις;” Και δεν έχουμε ακόμη καλές απαντήσεις, αλλά είμαι σίγουρος ότι μέρος του λόγου ήταν η ύβρις – η ισραηλινή πεποίθηση ότι η καθαρή δύναμη θα μπορούσε να αποτρέψει τη Χαμάς και ότι το Ισραήλ δεν χρειαζόταν να αντιμετωπίσει τα μακροπρόθεσμα προβλήματα.

Γιατί η Χαμάς να επιλέξει να πραγματοποιήσει αυτό το συγκεκριμένο είδος επίθεσης αυτή τη στιγμή; Ποια ήταν η στρατηγική λογική;

Μπορώ μόνο να υποθέσω – είμαι ακόμα σοκαρισμένος, ειλικρινά. Αλλά νομίζω ότι πρέπει να λάβετε υπόψη σας το πλαίσιο αυτή τη στιγμή. Ο αραβικός κόσμος συμβιβάζεται με το Ισραήλ. Η Σαουδική Αραβία μιλάει για εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. Στο πλαίσιο αυτής της πιθανής συμφωνίας, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιέζουν το Ισραήλ να κάνει παραχωρήσεις προς την Παλαιστινιακή Αρχή – τον εχθρό της Χαμάς. Έτσι, αυτή ήταν μια ευκαιρία για τη Χαμάς και τους Ιρανούς υποστηρικτές της να διαταράξουν την όλη διαδικασία, η οποία νομίζω ότι εκ των υστέρων ήταν βαθιά απειλητική και για τους δύο. Δεν νομίζω ότι η Χαμάς ακολουθεί υπαγορεύσεις από το Ιράν, αλλά νομίζω ότι ενεργούν συντονισμένα και είχαν κοινό συμφέρον να διαταράξουν την πρόοδο που ήταν σε εξέλιξη και που κέρδιζε μεγάλη υποστήριξη μεταξύ των αραβικών πληθυσμών. Η ιδέα ήταν να φέρουν σε δύσκολη θέση εκείνους τους Άραβες ηγέτες που έχουν συνάψει ειρήνη με το Ισραήλ ή που θα μπορούσαν να το κάνουν και να αποδείξουν ότι η Χαμάς και το Ιράν είναι αυτοί που είναι σε θέση να προκαλέσουν στρατιωτική ήττα στο Ισραήλ.

Γίνονται συζητήσεις σχετικά με μια ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας, και συζητήσεις σχετικά με τις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ για τη Σαουδική Αραβία. Κατά πάσα πιθανότητα, ένα πρωταρχικό κίνητρο για τη Χαμάς και το Ιράν ήταν η επιθυμία να διαταράξουν αυτή τη συμφωνία, επειδή απειλούσε να τους απομονώσει. Και αυτός ήταν ένας πολύ καλός τρόπος για να καταστρέψουν τις προοπτικές της, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Μόλις το Παλαιστινιακό ζήτημα επανέλθει στο προσκήνιο και οι Άραβες σε όλη τη Μέση Ανατολή βλέπουν αμερικανικά όπλα στα χέρια των Ισραηλινών να σκοτώνουν μεγάλο αριθμό Παλαιστινίων, αυτό θα πυροδοτήσει μια πολύ ισχυρή αντίδραση. Και ηγέτες όπως ο [πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας] Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν θα είναι πολύ απρόθυμοι να σταθούν απέναντι σε τέτοιου είδους αντιδράσεις. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε να σηκωθεί και να πει στον λαό του: “Δεν είναι αυτός ο τρόπος. Ο δικός μου τρόπος θα φέρει στους Παλαιστίνιους πολύ περισσότερα από τον τρόπο της Χαμάς, ο οποίος φέρνει μόνο δυστυχία”. Αυτό το είδος θάρρους είναι, νομίζω, υπερβολικό για να περιμένει κανείς από οποιονδήποτε Άραβα ηγέτη σε αυτού του είδους την κρίση.

Ποιες επιλογές έχει η ισραηλινή κυβέρνηση;

Λοιπόν, το έχουν περάσει αυτό πέντε φορές στο παρελθόν, και υπάρχει ένα σαφές εγχειρίδιο. Κινητοποιούν το στρατό, επιτίθενται από αέρος, προκαλούν ζημιές στη Γάζα. Προσπαθούν να αποκεφαλίσουν την ηγεσία της Χαμάς. Και αν αυτό δεν λειτουργήσει όσον αφορά το να σταματήσει η Χαμάς να εκτοξεύει ρουκέτες και να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση των ομήρων, τότε νομίζω ότι θα έχουμε μπροστά μας μια ισραηλινή εισβολή πλήρους κλίμακας στη Γάζα.

Αυτό ήταν μια πλήρης αποτυχία του συστήματος από την πλευρά του Ισραήλ.

Aυτό παρουσιάζει δύο προβλήματα. Το ένα είναι ότι το Ισραήλ θα πολεμούσε σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, και η διεθνής κατακραυγή κατά των απωλειών μεταξύ των αμάχων που θα προκαλούσε το Ισραήλ με τα υψηλής τεχνολογίας αμερικανικά όπλα του θα μετατόπιζε την καταδίκη στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, και θα ασκούσε πίεση στο Ισραήλ να σταματήσει. Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι, αν το Ισραήλ επιτύχει σε έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας, τότε η Γάζα θα γίνει δική του και θα πρέπει να απαντήσει στα ερωτήματα: Πώς θα βγούμε έξω; Πότε θα αποσυρθούμε; Για ποιον θα αποσυρθούμε; Θυμηθείτε, οι Ισραηλινοί έχουν ήδη αποσυρθεί από τη Γάζα το 2005 και δεν θέλουν να ξαναμπουν.

Γνωρίζετε και συναλλάσσεστε με τον Νετανιάχου σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο εδώ και δεκαετίες. Ποια πορεία περιμένετε να επιλέξει;

Λοιπόν, το πρώτο πράγμα που πρέπει να γνωρίζουμε είναι ότι υπερηφανεύεται για την επιφυλακτικότητά του όταν πρόκειται για πόλεμο. Είναι πολύ προσεκτικός στο να μην ξεκινήσει πολέμους πλήρους κλίμακας. Έτσι, νομίζω ότι η πρώτη του προτίμηση θα είναι να χρησιμοποιήσει την αεροπορία για να προσπαθήσει να επιφέρει αρκετή τιμωρία στη Χαμάς ώστε να συμφωνήσει σε κατάπαυση του πυρός και στη συνέχεια σε διαπραγματεύσεις για την επιστροφή των ομήρων. Με άλλα λόγια, μια επιστροφή στο status quo ante: αυτό θα προσπαθήσει να πετύχει, προσπαθώντας να χρησιμοποιήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αίγυπτο και το Κατάρ για να επηρεάσει τη Χαμάς να σταματήσει. Αν αυτό δεν πετύχει, και αμφιβάλλω αν θα πετύχει, τότε θα πρέπει να εξετάσει άλλες επιλογές.

Γιατί αμφιβάλλετε ότι αυτό θα λειτουργήσει;

Επειδή φοβάμαι ότι η πρόθεση της Χαμάς είναι να κάνει το Ισραήλ να προβεί σε μαζικά αντίποινα και η σύγκρουση να κλιμακωθεί: μια εξέγερση στη Δυτική Όχθη, επιθέσεις της Χεζμπολάχ, μια εξέγερση στην Ιερουσαλήμ.

Δηλαδή με άλλα λόγια, η Χαμάς δεν θα παίξει μαζί με οποιαδήποτε ισραηλινή απάντηση που στοχεύει στην αποκατάσταση του status quo ante;

Σωστά. Και όσον αφορά την κλιμάκωση, το μέρος που πρέπει να παρακολουθήσουμε πιο στενά είναι η Χεζμπολάχ. Αν ο αριθμός των νεκρών Παλαιστινίων αυξηθεί, η Χεζμπολάχ θα μπει στον πειρασμό να συμμετάσχει στη μάχη. Έχουν 150.000 ρουκέτες που μπορούν να ρίξουν βροχή στις κύριες πόλεις του Ισραήλ, και αυτό θα οδηγήσει σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο όχι μόνο στη Γάζα αλλά και στο Λίβανο. Και όλοι θα παρασυρθούν σε αυτή την κατάσταση.

Φοβάμαι ότι η πρόθεση της Χαμάς είναι να κάνει το Ισραήλ να ανταποδώσει μαζικά.

Από την άλλη πλευρά, η Σαουδική Αραβία, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και οι χώρες που υπέγραψαν τις συμφωνίες Αβραάμ με το Ισραήλ – τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν – έχουν όλα συμφέρον να ηρεμήσουν τα πράγματα και να επιτευχθεί κατάπαυση του πυρός, διότι όσο περισσότερο διαρκεί αυτό, τόσο πιο δύσκολο θα είναι για αυτές να διατηρήσουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ.

Θα επηρεάσει η τρέχουσα πολιτική αστάθεια στο Ισραήλ τη λήψη αποφάσεων;

Νομίζω ότι όλα αυτά παραμερίζονται προς το παρόν. Πρόκειται για μια βαθιά κρίση άγνωστων ακόμη διαστάσεων. Και ο πρωθυπουργός αντιμετωπίζει ένα πραγματικό πρόβλημα, όχι μόνο στο να υπερασπιστεί τους πολίτες, αλλά και στο να αποφύγει την ευθύνη για ό,τι συνέβη. Και δεν βλέπω πώς μπορεί να το κάνει. Οπότε πρέπει να βρει έναν τρόπο να εξιλεωθεί μέσα από τη σύγκρουση. Δεν έχει την πολυτέλεια να αφήσει τα εξτρεμιστικά, ακροδεξιά μέλη του συνασπισμού του να υπαγορεύσουν τι θα συμβεί, γιατί θα οδηγήσουν το Ισραήλ σε πολύ κακό σημείο. Έτσι, είτε πρέπει να ασκήσει έλεγχο πάνω τους, κάτι που δεν έχει καταφέρει ακόμη, είτε θα πρέπει να τους απομακρύνει. Ο [Yair] Lapid, ο ηγέτης της αντιπολίτευσης, προσφέρθηκε σήμερα να συμμετάσχει σε μια στενή κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης, η οποία θα περιλαμβάνει το κόμμα Likud του Νετανιάχου, το κόμμα του Lapid και το κόμμα του [ηγέτη της αντιπολίτευσης] Benny Gantz. Ο Νετανιάχου μπορεί να το εκλάβει αυτό ως έναν τρόπο να παραμερίσει τους εξτρεμιστές, να δείξει υπευθυνότητα και να ενώσει τη χώρα.

Είναι αξιοσημείωτο ότι αυτό συμβαίνει 50 χρόνια, σχεδόν ακριβώς, μετά την αιφνιδιαστική αραβική επίθεση στο Ισραήλ που ξεκίνησε τον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ το 1973

Είναι αξιοσημείωτο -και δεν είναι σύμπτωση. Ας θυμηθούμε ότι, για τους Άραβες, ο πόλεμος του Γιομ Κιπούρ θεωρήθηκε ως νίκη. Η Αίγυπτος και η Συρία κατάφεραν να αιφνιδιάσουν τον ισραηλινό στρατό, κατάφεραν να διασχίσουν τη διώρυγα του Σουέζ και να προελάσουν στα υψίπεδα του Γκολάν, σε σημείο που πολλοί Ισραηλινοί πίστευαν ότι το Ισραήλ είχε τελειώσει. Και έτσι, παρόλο που, τελικά, το Ισραήλ επικράτησε σε αυτόν τον πόλεμο, η νίκη των πρώτων ημερών εξακολουθεί να γιορτάζεται στον αραβικό κόσμο. Έτσι, το να δείξει η Χαμάς, 50 χρόνια αργότερα, ότι μπορεί να κάνει το ίδιο πράγμα – αυτό είναι μια τεράστια ώθηση για το κύρος της στον αραβικό κόσμο και μια τεράστια πρόκληση για τις χώρες και τους ηγέτες που έκαναν τόπο στο Ισραήλ τα προηγούμενα 50 χρόνια. Και αξίζει να επισημάνουμε ότι η Χαμάς είναι ένας πολύ διαφορετικός αντίπαλος. Το 1973, ο [Αιγύπτιος πρόεδρος] Anwar Sadat πήγε σε πόλεμο με το Ισραήλ προκειμένου να συνάψει ειρήνη με το Ισραήλ. Η Χαμάς έχει εξαπολύσει έναν πόλεμο για να καταστρέψει το Ισραήλ -ή για να κάνει ό,τι μπορεί για να το αποδυναμώσει, να το ρίξει στο καναβάτσο. Η Χαμάς δεν έχει κανένα συμφέρον να κάνει ειρήνη με το Ισραήλ.

Ήταν η ύβρις που οδήγησε τους Ισραηλινούς να πιστέψουν, το 1973, ότι ήταν ανίκητοι, ότι ήταν η υπερδύναμη στη Μέση Ανατολή, ότι δεν χρειαζόταν πλέον να δίνουν προσοχή στις ανησυχίες της Αιγύπτου και της Συρίας επειδή ήταν τόσο ισχυροί. Αυτή η ίδια ύβρις εκδηλώθηκε ξανά τα τελευταία χρόνια, ακόμη και όταν πολλοί έλεγαν στους Ισραηλινούς ότι η κατάσταση με τους Παλαιστίνιους ήταν μη βιώσιμη. Πίστευαν ότι το πρόβλημα ήταν υπό έλεγχο. Αλλά τώρα όλες οι υποθέσεις τους έχουν διαψευστεί, όπως ακριβώς συνέβη και το 1973. Και θα πρέπει να συμβιβαστούν με αυτό.