Σύμφωνα με την ΕΚΤ, από την αγορά εντοπίστηκαν και αποσύρθηκαν 476.000 πλαστά χαρτονομίσματα την περσινή χρονιά, που είναι ένα από τα χαμηλότερα νούμερα από την εισαγωγή του κοινού νομίσματος.

Με βάση το νούμερο αυτό αναλογικά, ουσιαστικά 16 πλαστά εντοπίζονταν ανά ένα εκατομμύριο νόμιμα χαρτονομίσματα που βρίσκονταν σε κυκλοφορία.

Από την ποσότητα αυτή τα περισσότερα, ήτοι πάνω από το 70%, ήταν χαρτονομίσματα μικρής αξίας, ήτοι των 20 και των 50 ευρώ. Επίσης, αξιοσημείωτο ήταν το γεγονός ότι σχεδόν το σύνολο των πλαστών, ήτοι το 97,2% εντοπίστηκαν σε κυκλοφορία εντός της Ευρωζώνης και μόλις 1,9% σε κράτη της ΕΕ (εκτός ευρώ) και 0,9% σε ξένες χώρες.

Πάντως, ο απολογισμός του 2023 δείχνει καλύτερα επίπεδα σε σχέση με τα χρόνια πριν την πανδημία, καθώς οι καταναλωτικές συνήθειες τροποποιήθηκαν με μόνιμο τρόπο ενισχύοντας πλέον τη χρήση ηλεκτρικού χρήματος.

Η αλήθεια είναι ότι τα  χαρτονομίσματα λένε τις δικές τους μοναδικές ιστορίες. Μπορούν να παρουσιάζουν μυθικά πλάσματα, τοπικούς ήρωες, εθνικούς θησαυρούς ή φυσικά θαύματα.

Σε πολλά μουσεία μπορεί κανείς να θαυμάσει χαρτονομίσματα από όλο τον κόσμο, τονίζοντας το ιστορικό τους πλαίσιο και τη δημιουργικότητα του σχεδιασμού τους.

Και ασφαλώς τα χρησιμοποιούμε σχεδόν καθημερινά για να ψωνίσουμε από το σουπερμάρκετ, να δώσουμε φιλοδώρημα σε ένα εστιατόριο ή χαρτζιλίκι στα παιδιά μας.

Ωστόσο, έχετε σκεφτεί ποτέ τι χρειάζεται για να δημιουργηθεί ένα καλό χαρτονόμισμα; Ή γιατί έχουν αυτό το συγκεκριμένο μέγεθος και εμφάνιση;

Γνησιότητα

Σύμφωνα με την ΕΚΤ ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά των χρημάτων είναι ότι οι άνθρωποι πρέπει να τα εμπιστεύονται. Προκειμένου να διασφαλιστεί η εμπιστοσύνη, πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι το χαρτί στο χέρι μας είναι στην πραγματικότητα γνήσιο τραπεζογραμμάτιο και όχι πλαστό. Ωστόσο, οι περισσότεροι άνθρωποι στη ζώνη του ευρώ συνήθως δεν αφιερώνουν πολύ χρόνο στον έλεγχο των τραπεζογραμματίων ευρώ. 

Λοιπόν, πώς μπορούμε να βεβαιωθούμε ότι όλοι μπορούν να ελέγχουν τη γνησιότητα και να εμπιστεύονται τα τραπεζογραμμάτια;

Οι αναλυτές της ΕΚΤ αναφέρουν ότι χρειαζόμαστε χαρακτηριστικά ασφαλείας που είναι καθαρά ορατά, δύσκολα στην παραποίηση και εύκολο να τα ελέγξουμε δια γυμνού οφθαλμού. Αυτά τα χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν ολογράμματα, υδατογραφήματα, μελάνια που αλλάζουν χρώμα και νήμα ασφαλείας.

Η ΕΚΤ διερευνά συνεχώς νέες τεχνολογίες σε συνεργασία με τις εθνικές κεντρικές τράπεζες, τα ερευνητικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό τομέα. Αναζητά νέα χαρακτηριστικά ασφαλείας για μελλοντικά τραπεζογραμμάτια. 

Οι νευροεπιστήμες

Αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι οι ιθύνοντες της ΕΚΤ χρησιμοποιούν ακόμα και εργαλεία από τις νευροεπιστήμες, προκειμένου, για παράδειγμα, να αξιολογήσουν πώς αντιδρά ένα άτομο τα πρώτα χιλιοστά του δευτερολέπτου αφού δει και αγγίξει ένα χαρτονόμισμα, πριν καν το σκεφτεί συνειδητά.

Παραχαράκτες

Τέτοιες δοκιμές μας βοηθούν να δούμε πώς παρατηρούνται, μαθαίνονται και απομνημονεύονται συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τραπεζογραμματίων. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, ωστόσο, οι παραχαράκτες είναι δυστυχώς επίσης σε θέση να παράγουν όλο και πιο εξελιγμένα πλαστά προϊόντα. Το κλειδί για τις κεντρικές τράπεζες να είναι πάντα ένα βήμα μπροστά – και αυτό σημαίνει συνεχείς επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη αιχμής.

Το μέγεθος έχει σημασία

Μπορεί να είναι ευκολότερο και φθηνότερο να έχουν όλα τα χαρτονομίσματα τις ίδιες διαστάσεις. Αλλά αυτό θα καθιστούσε πιο δύσκολο για τους ανθρώπους να διακρίνουν ένα τραπεζογραμμάτιο ονομαστικής αξίας από το άλλο.

Οι πρακτικές σκέψεις σχετικά με τον τρόπο χειρισμού των τραπεζογραμματίων από τους ανθρώπους, όπως η διάσταση του πορτοφολιού τους, και από τη βιομηχανία μετρητών και τους λιανοπωλητές είναι επομένως όλα σημαντικά για τον προσδιορισμό του ιδανικού μεγέθους για ένα τραπεζογραμμάτιο. Το μέγεθος των τραπεζογραμματίων δεν είναι επίσης κάτι που μπορεί να αλλάξει από ιδιοτροπία, καθώς θα απαιτούνταν πολλές τροποποιήσεις και επενδύσεις για την προσαρμογή των μηχανημάτων αυτόματης πώλησης και μετρητών, των ταμείων μετρητών και των δοχείων αποθήκευσης.

Το σχέδιο

Και το σχέδιο ενός τραπεζογραμματίου πρέπει να λειτουργεί για όλους. Η ΕΚΤ συμβουλεύεται σχετικές ομάδες, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση Τυφλών, για να λάβει τις γνώσεις τους σχετικά με την απόδοση καθώς και τον αντίκτυπο του μεγέθους των τραπεζογραμματίων. Τα άτομα με προβλήματα όρασης και οι τυφλοί πρέπει να μπορούν να ελέγχουν ότι ένα τραπεζογραμμάτιο είναι γνήσιο απλώς αγγίζοντας και νιώθοντας το. Χρειάζονται επομένως χαρακτηριστικά προσβασιμότητας όπως διαφορετικά μεγέθη, σημάδια αφής και χρώματα υψηλής αντίθεσης. Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ, για παράδειγμα, έχουν συγκεκριμένες υπερυψωμένες γραμμές στις άκρες της μπροστινής τους πλευράς, έτσι ώστε να μπορεί να εντοπιστεί εύκολα η σωστή ονομαστική αξία. 

Χρήματα φτιαγμένα για να διαρκέσουν

Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ χρησιμοποιούνται πολλές φορές μετά την έκδοσή τους και την κυκλοφορία τους, και επί του παρόντος κυκλοφορούν περίπου 29,6 δισεκατομμύρια από αυτά. Είναι σημαντικό να διατηρείτε αυτά τα τραπεζογραμμάτια σε καλή κατάσταση για όσο το δυνατόν περισσότερο. Σιδερώσατε ποτέ κατά λάθος ένα χαρτονόμισμα ή πλύνατε ένα σε πλυντήριο ρούχων ;

Αν και τα χαρακτηριστικά ασφαλείας δεν εξαφανίζονται, μπορούν να είναι αποτελεσματικά μόνο εάν τα τραπεζογραμμάτια δεν έχουν φθαρεί και παραμένουν απαλλαγμένα από φθορές.

Επομένως, τα τραπεζογραμμάτια πρέπει να είναι ανθεκτικά στο σχίσιμο, το ξεθώριασμα και τον αποχρωματισμό και τα φθαρμένα ή κατεστραμμένα τραπεζογραμμάτια πρέπει να αποσύρονται από την κυκλοφορία το συντομότερο δυνατό.

Η μέση διάρκεια ζωής ενός τραπεζογραμματίου εξαρτάται κυρίως από την ονομαστική αξία και από το εάν χρησιμοποιείται συχνά για πληρωμές ή αποθηκεύεται για μεταγενέστερη χρήση. Οι χαμηλότερες ονομαστικές αξίες χρησιμοποιούνται πιο συχνά από τις υψηλότερες και διαρκούν κατά μέσο όρο τέσσερα χρόνια. Οι υψηλότερες αξίες, οι οποίες είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιηθούν ως αποταμίευση, μπορούν να κυκλοφορούν για δέκα χρόνια ή περισσότερο. 

Τα υλικά

Η μελέτη αναφέρει ότι τα υλικά που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τραπεζογραμματίων είναι σημαντικός παράγοντας για την αντοχή τους. Τα τραπεζογραμμάτια ευρώ, όπως και τα περισσότερα νομίσματα, είναι κατασκευασμένα από βαμβάκι.

«Ως μέρος της δέσμευσής μας να μειώσουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των τραπεζογραμματίων ευρώ, χρησιμοποιούμε μόνο βαμβάκι που παράγεται ως υποπροϊόν της παραγωγής νήματος. Μάλιστα, μέχρι το τέλος του 2023 όλα τα νέα τραπεζογραμμάτια ευρώ θα παράγονται με 100% βιώσιμο βαμβάκι», τονίζουν.

Τα τραπεζογραμμάτια λένε ιστορίες

Εκτός από αυτές τις μάλλον τεχνικές πτυχές του σχεδιασμού μετρητών, τα τραπεζογραμμάτια έχουν επίσης μια πολιτιστική λειτουργία. Για πολλές χώρες, ειδικά όταν ιδρύονται πρόσφατα, το πρόσωπο του δικού τους νέου εθνικού νομίσματος αποτελεί σημαντική έκφραση της εθνικής ταυτότητας, όπως το ευρώ είναι ένα απτό σύμβολο της Ευρώπης. Τα τραπεζογραμμάτια λένε μια ιστορία και μπορούν να φορτιστούν συναισθηματικά. Οι άνθρωποι μπορεί, για παράδειγμα, να αισθάνονται μια σύνδεση με τα πρόσωπα, τα μέρη ή τα αντικείμενα που απεικονίζονται στα τραπεζογραμμάτια τους.

Τα τραπεζογραμμάτια του γερμανικού μάρκου, για παράδειγμα, είχαν πάνω τους ιστορικές προσωπικότητες όπως η συνθέτρια Clara Schumann και ο μαθηματικός Carl Gauss. Τα ολλανδικά φιορίνια υιοθετούσαν ένα πιο αφηρημένο και συμβολικό σχέδιο, π.χ. ένας φάρος που αναφέρεται στην ακτή και ηλιοτρόπια για να αναπαραστήσουν τον ζωγράφο Vincent van Gogh.Και τα χαρτονομίσματα των γαλλικών φράγκων χρησιμοποιούσαν ιστορικά μοτίβα, όπως ο διάσημος πίνακας του Ντελακρουά που θυμίζει τη γαλλική επανάσταση στο τραπεζογραμμάτιο των 100 φράγκων. 

Η δραχμή

Να θυμηθούμε και την δική μας δραχμή με τα τελευταία χαρτονομίσματα να απεικονίζουν μεταξύ άλλων τον Δισκοβόλο του Μύρωνα, τον Ναό  της Ήρας στην Ολυμπία, τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη αλλά και τον Γεώργιο Παπανικολάου.

Εκτός Ευρώπης, το ραντ της Νότιας Αφρικής απεικονίζει τα ζώα των «Μεγάλων Πέντε» (λιοντάρι, ρινόκερος, ελέφαντας, βουβάλι και λεοπάρδαλη). Μια πιο πρόσφατη σειρά παρουσιάζει τα ίδια ζώα με τα μωρά τους. Αυτό δείχνει πώς τα γραφικά των τραπεζογραμματίων μπορούν να αναπτυχθούν με την πάροδο του χρόνου και ακόμη και να αφηγηθούν ιστορίες γέννησης και ζωής. 

Οι γέφυρες και οι πόρτες

Μπορεί να είναι δύσκολο να αφηγηθεί κανείς μια ιστορία που να σχετίζεται με 346 εκατομμύρια Ευρωπαίους από 20 χώρες, με διαφορετικές γλώσσες, υπόβαθρα και φιλοδοξίες. Λοιπόν, ποια είναι η ιστορία των τραπεζογραμματίων μας; Τα τρέχοντα τραπεζογραμμάτια ευρώ παρουσιάζουν αρχιτεκτονικά στυλ από διάφορες περιόδους της ιστορίας της Ευρώπης. Τα παράθυρα και οι πόρτες στις μπροστινές πλευρές συμβολίζουν το ευρωπαϊκό πνεύμα ανοιχτότητας και συνεργασίας. Οι γέφυρες στην πίσω πλευρά αντιπροσωπεύουν την επικοινωνία μεταξύ των λαών της Ευρώπης και μεταξύ της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου.

Ενώ όλες οι γέφυρες ήταν απλώς στυλιζαρισμένα παραδείγματα όταν κυκλοφόρησαν τα τραπεζογραμμάτια το 2002, η ολλανδική πόλη Spijkenisse έκτοτε κατασκεύασε αντίγραφα πλήρους κλίμακας.

Σύμφωνα με ανάλυση του Statista, η βασίλισσα Ελισάβετ απεικονίζεται στα περισσότερα χαρτονομίσματα διεθνώς και μάλιστα με μεγάλη διαφορά σε σχέση με άλλες γυναίκες.

Ωστόσο, πριν από περίπου δέκα μέρες η Αυστραλία ανακοίνωσε ότι στα νέα χαρτονομίσματα που θα εκδοθούν δεν θα περιλαμβάνεται η βασίλισσα Ελισάβετ, αλλά ούτε ο βασιλιάς Κάρολος Γ‘.

Όπως αναφέρει η ανάλυση του Statista, από το 2016 μέχρι το 2023 ο αριθμός των κρατών που απεικονίζουν γυναίκες στα χαρτονομίσματά τους αυξήθηκε ελαφρώς, φτάνοντας μόλις τα 46 παγκοσμίως.

Την ίδια στιγμή, οκτώ χώρες που ήδη έχουν συμπεριλάβει γυναίκες στα χαρτονομίσματά τους, ενίσχυσαν περισσότερο την παρουσία τους σε αυτά.

Από τη δεκαετία του ’90, εκτός από τη βασίλισσα Ελισάβετ η Αυστραλία έχει συμπεριλάβει στα χαρτονομίσματά της άλλες τέσσερις γυναίκες, ενώ στη Νέα Ζηλανδία και στις Μπαχάμες μπορεί να δει κανείς στα χαρτονομίσματα τόσο τη βασίλισσα Ελισάβετ, όσο και μία εθνική προσωπικότητα.

Το 2018 ο Καναδάς άρχισε να χρησιμοποιεί την εικόνα της Βαϊόλα Ντέσμοντ, της γυναίκας που έγινε σύμβολο στη μάχη του κατά του ρατσισμού, ενώ η Τράπεζα της Αγγλίας άρχισε να εκδίδει χαρτονομίσματα με τη σημαντική συγγραφέα Τζέιν Όστιν.

Πρόσωπα γυναικών υπάρχουν και σε χαρτονομίσματα στη Λατινική Αμερική, όπως στο Περού και στο Μεξικό, όπου το 2010 προστέθηκαν η Φρίντα Κάλο, καθώς και οι Ερμίλα Γκαλίντο και Κάρμεν Σερντάν το 2019.

Ωστόσο, οι μεγαλύτερες αλλαγές αναμένεται να γίνουν στην Καραΐβική, όπου σε επτά χώρες της Κοινοπολιτείας απεικονίζεται στα χαρτονομίσματα η βασίλισσα Ελισάβετ, τη θέση της οποίας ενδέχεται να πάρουν όχι ο βασιλιάς Κάρολος ή κάποια άλλη υψηλή προσωπικότητα, αλλά φυτά, ζώα και τοπία, όπως έχει ήδη συμβεί στις Βερμούδες.

Δίπλα στην υπογραφή της Γέλεν φιγουράρει εκείνη της Μέριλιν Μαλέρμπα, που από τον Σεπτέμβριο είναι η Ταμίας των ΗΠΑ. Η Μαλέρμπα, η αρχηγός της φυλής των Μοχίγκαν, είναι η πρώτη Αμερικανή που ανέλαβε αυτό το αξίωμα.

“Είναι η πρώτη φορά που η υπογραφή μιας υπουργού Οικονομικών θα εμφανίζεται στα χαρτονομίσματα και η πρώτη φορά που θα υπάρχουν οι υπογραφές δύο γυναικών στο νόμισμά μας”, σχολίασε η Γέλεν, στην ομιλία της σε ένα από τα δύο νομισματοκοπεία όπου τυπώνονται τα τραπεζογραμμάτια. “Σήμερα, το θέμα δεν είμαι εγώ ή η νέα υπογραφή στο νόμισμά μας. Το θέμα αφορά τη συλλογική δουλειά μας για να δημιουργήσουμε μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο συμπεριληπτική”, πρόσθεσε.

“Είναι μια ιστορική στιγμή”, σχολίασε από την πλευρά της η Μαλέρμπα.

Τα χαρτονομίσματα, αρχικά του 1 και των 5 δολαρίων, θα τεθούν σε κυκλοφορία στις αρχές του επόμενου έτους.

Ο Τιμ Γκάιτνερ, που ήταν υπουργός Οικονομικών επί προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα, από το 2009 μέχρι το 2013, χρειάστηκε μάλιστα να αλλάξει την υπογραφή του ώστε να γίνει ευανάγνωστη, εξήγησε η Γέλεν. Το ίδιο συνέβη και με τον διάδοχό του, τον Τζακ Λιου (2013-17) για τον οποίο ο Ομπάμα είχε πει ότι θα έπρεπε να προσπαθήσει ώστε “τουλάχιστον ένα γράμμα της υπογραφής του να διαβάζεται”.

Περίπου 460.000 πλαστά τραπεζογραμμάτια ευρώ αποσύρθηκαν από την κυκλοφορία το 2020 (220.000 το β΄ εξάμηνο του έτους), δηλαδή σημειώθηκε μείωση κατά 17,7% συγκριτικά με το 2019. Τα τραπεζογραμμάτια των 20 και των 50 ευρώ εξακολούθησαν να καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά παραχάραξης. Οι δύο αυτές ονομαστικές αξίες αντιστοιχούσαν μαζί στα δύο τρίτα περίπου του συνόλου των πλαστών τραπεζογραμματίων. Το 94,5% των πλαστών τραπεζογραμματίων εντοπίστηκε σε χώρες της ζώνης του ευρώ, ενώ το 2,8% εντοπίστηκε σε κράτη μέλη της ΕΕ εκτός ζώνης ευρώ και το 2,7% σε άλλα μέρη του κόσμου.

Με τα δύο καινούργια χαρτονομίσματα ολοκληρώνεται η κυκλοφορία της σειράς «Ευρώπη» των ευρωχαρτονομισμάτων δεύτερης γενιάς. Έχουν προηγηθεί τα χαρτονομίσματα των 5, των 10, των 20 και των 50 ευρώ, αναφέρει το in.gr.

Την ίδια στιγμή, οι ειδικοί της ΕΚΤ εξετάζουν ήδη την κυκλοφορία και τρίτης γενιάς χαρτονομισμάτων με στόχο την ακόμα πιο αποτελεσματική καταπολέμηση της παραχάραξης.

Τα νέα τραπεζογραμμάτια διαθέτουν νέα χαρακτηριστικά ασφαλείας, όπως είναι το «ολόγραμμα» στην πάνω δεξιά γωνία. Σε εξέταση υπό γωνιά γίνονται ορατά μικρά σύμβολα του ευρώ, καθώς και η αξία του χαρτονομίσματος.

Παράλληλα είναι ορατό και από τις δύο πλευρές του χαρτονομίσματος το υδατογράφημα που απεικονίζει την πριγκίπισσα Ευρώπη.

Τα χαρτονόμισμα των 50, 100 και 200 ευρώ με το ίδιο ύψος θα είναι πιο εύκολα στη χρήση και μπορούν να επεξεργαστούν πιο αποτελεσματικά από μηχανές, ανέφερε η ΕΚΤ σε ανακοίνωση. Το μέγεθός τους θα είναι επίσης «καλύτερα προσαρμοσμένο σε πορτοφόλια» και θα έχουν «μεγαλύτερη διάρκεια ζωής» και μεγαλύτερη αντοχή στη φθορά. Σύμφωνα με τον Λελουέτ, θα είναι παράλληλα «εύκολο να ελεγχθούν και δύσκολο να παραχαρακτούν» σημείωσε ο Λελουέτ.

Τα χαρτονομίσματα των 100 και 200 ευρώ πρώτης γενιάς διατηρούν, φυσικά, την ισχύ τους, αλλά θα αρχίσουν να αποσύρονται σταδιακά από την κυκλοφορία.

Οι ειδικοί της ΕΚΤ εξετάζουν ήδη την κυκλοφορία και τρίτης γενιάς χαρτονομισμάτων με στόχο την ακόμα πιο αποτελεσματική καταπολέμηση της παραχάραξης. «Είναι πιο συμπαγή και πιο βολικά στη χρήση, τα χρώματα τους είναι πιο φωτεινά και είναι ασφαλέστερα», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Λορ Λελουέτ, ειδικός στην έκδοση χαρτονομισμάτων στην ΕΚΤ.

Εκ πρώτης όψεως, αυτά τα νέα χαρτονομίσματα δεν διαφέρουν πολύ από τα παλιά, εκτός από το μέγεθός τους, σύμφωνα με τον Λελουέτ, ο οποίος παρευρέθηκε σε παρουσίαση των νέων χαρτονομισμάτων σε εκδήλωση που έγινε κοντά στη Ρώμη, όπου κατασκευάστηκαν. Ενώ έχουν το ίδιο μήκος όπως τα τωρινά, έχουν τώρα το ίδιο ύψος με το χαρτονόμισμα των 50 ευρώ.

Τα χαρτονόμισμα των 50, 100 και 200 ευρώ με το ίδιο ύψος θα είναι πιο εύκολα στη χρήση και μπορούν να επεξεργαστούν πιο αποτελεσματικά από μηχανές, ανέφερε η ΕΚΤ σε ανακοίνωση. Το μέγεθός τους θα είναι επίσης «καλύτερα προσαρμοσμένο σε πορτοφόλια» και θα έχουν «μεγαλύτερη διάρκεια ζωής» και μεγαλύτερη αντοχή στη φθορά. Σύμφωνα με τον Λελουέτ, θα είναι παράλληλα «εύκολο να ελεγχθούν και δύσκολο να παραχαρακτούν» σημείωσε ο Λελουέτ

Τα χαρτονομίσματα της σειράς «Ευρώπη» εισάγονται σταδιακά τα τελευταία χρόνια.

Τα νέα τραπεζογραμμάτια διαθέτουν νέα χαρακτηριστικά ασφαλείας, όπως είναι το «ολόγραμμα» στην πάνω δεξιά γωνία. Σε εξέταση υπό γωνιά γίνονται ορατά μικρά σύμβολα του ευρώ, καθώς και η αξία του χαρτονομίσματος. Παράλληλα είναι ορατό και από τις δύο πλευρές του χαρτονομίσματος το υδατογράφημα που απεικονίζει την πριγκίπισσα Ευρώπη. Τα χαρτονομίσματα των 100 και 200 ευρώ πρώτης γενιάς διατηρούν, φυσικά, την ισχύ τους, αλλά θα αρχίσουν να αποσύρονται σταδιακά από την κυκλοφορία.

Οι παραχαράκτες απευθύνονται στους απρόσεκτους

Τα νέα χαρακτηριστικά δεν αποθαρρύνουν ωστόσο τους επαγγελματίες παραχαράκτες. Στην αγορά κυκλοφορούν ήδη πλαστά χαρτονομίσματα δεύτερης γενιάς των 50 ευρώ με θολό, ωστόσο, υδατογράφημα. Όπως δήλωνε τον Ιανουάριο το μέλος του προεδρείου της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας Γιοχάνες Μπέρμαν οι παραχαράκτες απευθύνονται σε όσους ρίχνουν απλά μια φευγαλέα ματιά στο χαρτονόμισμα.

Η ποιότητα του πλαστού δεν φθάνει εκείνη του αυθεντικού, λέει ο γερμανός πολιτικός και νομικός για να προσθέσει ότι αρκεί η ελάχιστη προσοχή για να αναγνωρίσει κάποιος ένα πλαστό χαρτονόμισμα δεύτερης γενιάς. Δύο δευτερόλεπτα προσεκτικής παρατήρησης αξίζουν πολλά χρήματα, υπογραμμίζει το μέλος του προεδρείου της Μπούντεσμπανκ, μιας και ως γνωστόν πλαστά χαρτονομίσματα και νομίσματα δεν αντικαθίστανται.

Το χαρτονόμισμα που παραχαράσσεται περισσότερο, και μάλιστα με διαφορά, είναι εκείνο των 50 ευρώ, δείχνουν τα στοιχεία της Γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας. Μετά την κυκλοφορία της δεύτερης γενιάς χαρτονομισμάτων των 50 ευρώ τον Απρίλιο του 2017 τα πλαστά πενηντάρικα μειώθηκαν. Παράλληλα έχουν περιοριστεί συνολικά το τελευταίο διάστημα τα πλαστά χαρτονομίσματα του ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι αποδίδει η στρατηγική της ΕΚΤ. Αστυνομία, καταστήματα και τράπεζες απέσυραν από την κυκλοφορία στην ευρωζώνη, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ, συνολικά 563.000 πλαστά χαρτονομίσματα το 2018, που ήταν 19% λιγότερα από ό,τι την προπερασμένη χρονιά. Οι ζημιές από τα πλαστά χαρτονομίσματα άγγιξαν το 2018 τα 31,5 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το 2017 υπολογίζονταν σε 36 εκατομμύρια ευρώ.

Πηγή: DW

Το βίντεο που αναρτήθηκε στον λογαριασμό της ΕΚΤ στο Twitter δείχνει ότι οι επιστήμονες που βρίσκονται πίσω από τους ελέγχους αυτούς έχουν σκεφτεί κάθε πιθανό και απίθανο σενάριο για το πού και πώς μπορεί να βρεθεί ένα χαρτονόμισμα.

Στα εργαστήρια της ΕΚΤ εξετάζονται, μεταξύ άλλων, οι αντοχές των χαρτονομισμάτων στην υπερβολική τριβή, στο κατά λάθος σιδέρωμα, στο κατά λάθος πλύσιμο στο πλυντήριο ρούχων, στην κατά λάθος έκθεση στα χημικά αλλά και το συνεχές «κόλλα-ξεκόλλα» με σελοτέιπ.

Αλλά οι ειδικοί εξετάζουν και άλλα σενάρια όπως η έκθεση σε υπερβολικό κρύο, της τάξης των -18 βαθμών Κελσίου, η εκτεταμένη έκθεση στον ήλιο, ακόμα και η περίπτωση ένα χαρτονόμισμα να βρεθεί σε θερμοκρασίες της τάξης των 140 βαθμών Κελσίου.

Σε όλα τα τέστ, όπως φαίνεται το βίντεο, τα χαρτονομίσματα του ευρώ αντέχουν γιατί, όπως τονίζεται στο σύνθημα της ΕΚΤ, «έχουν φτιαχτεί για να αντέχουν» (made to last).

What happens to a euro banknote if you accidentally put it through the wash? This is actually one of the things we test in our lab before banknotes are issued pic.twitter.com/kMmZ96i3LE

— European Central Bank (@ecb) 29 April 2019

H δεύτερη σειρά χαρτονομισμάτων με τίτλο Europa που θα ξεκινήσει να εκδίδεται στις 28 Μαϊου θα περιλαμβάνει ένα προτρέτο της Ευρώπης, μιας μορφής από την ελληνική μυθολογία, και είναι καλλιτεχνικό δημιούργημα του σχεδιαστή Ράινχολντ Γκερστρέτερ από το Βερολίνο. 

Η σειρά Europa, όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ, περιλαμβάνει και μια σειρά στοιχείων που κάνει ακόμα πιο δύσκολη την αντίγραφη και την πλαστογραφία.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό των νέων χαρτονομισμάτων είναι ότι δεν θα καταστρέφονται ακόμα και αν έρθουν σε επαφή με τοξικές ουσίες, θα είναι αδιάβροχα, θα αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες και δεν θα φθείρονται όταν τσαλακώνονται όσο αλλάζουν χέρια και… τσέπες!

Φυσικά τα νέα χαρτονομίσματα θα έχουν όλα τα νέα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά ασφαλείας που ουσιαστικά θα κάνουν αδύνατη την όποια προσπάθεια παραχάραξης, αναφέρει το in.gr.

Η κυκλοφορία τους έχει προγραμματιστεί για την Τρίτη, 28 Μαΐου ενώ η πρώτη τους παρουσίαση έγινε από την ΕΚΤ στις 17 Σεπτεμβρίου του περασμένου έτους ολοκληρώνοντας τη λεγόμενη σειρά «Ευρώπη». Είναι η σειρά που εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 2013 όταν κυκλοφόρησαν τα καινούργια χαρτονομίσματα των 5 ευρώ.

Στα νέα χαρτονομίσματα των 100 ευρώ επικρατεί κυρίως το πράσινο χρώμα, ενώ σε εκείνα των 200 ευρώ θα κυριαρχούν αποχρώσεις του κίτρινου και του καφέ. Σε όλα, όμως, υπάρχει αναφορά στην ελληνική μυθολογία, καθώς όταν τα κοιτάζει κανείς στο φως διαγράφεται και στις δύο πλευρές το πορτρέτο της μυθολογικής Ευρώπης.

Στην κάτω αριστερή πλευρά τους φαίνεται η αξία του χαρτονομίσματος που αλλάζει χρώμα από πράσινο βαθύ σε σκούρο μπλε αναλόγως με την κλίση του. Στη δεξιά πλευρά τους μπορεί να παρατηρήσει κανείς ένα ολόγραμμα με το πορτρέτο της Ευρώπης και την αξία του χάρτινου νομίσματος, ενώ όταν αυτό κινείται, εμφανίζεται το σύμβολο του ευρώ γύρω από την αξία του.

Κατά τον σχεδιασμό των χαρτονομισμάτων η ΕΚΤ έλαβε υπ’ όψιν τα άτομα με προβλήματα όρασης. Ετσι, η νέα σειρά χαρτονομισμάτων έχει πιο σαφείς χρωματικές διαφορές και πιο εμφανείς τις αξίες τους. Τα ψηφία είναι ανάγλυφα και διαφορετικού μεγέθους ώστε να αναγνωρίζονται εύκολα από τους τυφλούς.

Σημειωτέον ότι στη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του περασμένου έτους, εντοπίστηκαν και αποσύρθηκαν 301.000 ψεύτικα χαρτονομίσματα σε πολλές από τις χώρες που χρησιμοποιούν το ευρώ.