Αυτό ήρθε ως αποτέλεσμα της περυσινής εξαιρετικής διαχείρισης της πανδημίας και της αισθητής μείωσης των κρουσμάτων στην αρχή της φετινής τουριστικής περιόδου, όπου η χώρα μας βρέθηκε σε πολύ καλή θέση στον επιδημιολογικό χάρτη.

Έτσι, με την παρακαταθήκη του 2020 και τις ευνοϊκές συνθήκες του 2021 φτάσαμε στο σημείο να μιλάμε, σε πολλές περιπτώσεις, για μια χρονιά όχι μόνο διορθωτική αλλά σε κάποιες περιοχές ακόμα και για μια φυσιολογική τουριστική περίοδο.

Η επιτυχία όμως αυτή έρχεται να αμφισβητηθεί και ακόμα να ανακοπεί λόγω της αύξησης των κρουσμάτων, όπως τα πρόσφατα, τοπικά, παραδείγματα. Θα πρέπει όλοι οι άνθρωποι του τουρισμού να αντιληφθούν και να αναλάβουν τις ευθύνες τους. Από τη μια, θεωρούμε εγκληματικό λάθος να μην έχουν εμβολιαστεί άνθρωποι που καθημερινά έρχονται σε επαφή με επισκέπτες από όλο τον κόσμο θέτοντας τον εαυτό τους, τους συναδέλφους τους, και τέλος την επιχείρηση τους σε κίνδυνο. Από την άλλη, η αυστηρή τήρηση των πρωτοκόλλων αποτελεί μονόδρομο για την αποφυγή της διασποράς του ιού όπου και εδώ οι άνθρωποι του τουρισμού πρέπει να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή και αυστηρότητα.

Συμπερασματικά, μιας και τα επιδημιολογικά δεδομένα θα κρίνουν και την εξέλιξη της τουριστικής περιόδου, καλούμε όλους τους συναδέρφους του τουρισμού να εμβολιαστούν άμεσα και να τηρούν με θρησκευτική ευλάβεια τα υγειονομικά πρωτόκολλα για να ολοκληρωθεί χωρίς προβλήματα η φετινή τουριστική περίοδος αλλά και ακόμα πιο σημαντικό, να παραμείνουμε όλοι μας υγιείς.

*Τομεάρχης τουρισμού ΟΝΝΕΔ

Ο χιονοδρομικός ή χειμερινός τουρισμός είναι μια μορφή τουρισμού που αναφέρεται στο σύνολο των δραστηριοτήτων υπαίθριας αναψυχής και τουρισμού και εκδηλώνεται σε ορεινούς όγκους, κυρίως, μακριά από τις κλασικές τουριστικές παράκτιες ζώνες.

Η χώρα μας, έχοντας ως ατμομηχανή τον τουρισμό των θερινών διακοπών, έχει πολλά να κερδίσει αξιοποιώντας και τον ορεινό όγκο, όχι μόνο κατά τη χειμερινή περίοδο αλλά και κατά τη διάρκεια όλου του έτους.

Στην Ελλάδα, που λειτουργούν περισσότερα από είκοσι χιονοδρομικά κέντρα, θα περίμενε κανείς, τα κέντρα αυτά, να αποτελούν πυλώνες οικονομικής δραστηριότητας και πόλοι ανάπτυξης της τοπικής οικονομίας της περιοχής. Δυστυχώς όμως, ειδικά τα τελευταία χρόνια, τα κέντρα αυτά βρίσκονται αντιμέτωπα με πολύ μεγάλες προκλήσεις.

Επιγραμματικά να αναφέρουμε την κλιματική αλλαγή και την επίπτωση της στις χιονοπτώσεις που έχουν ως αποτέλεσμα λιγότερες μέρες χιονοκάλυψης οδηγώντας συρρίκνωση των ημερών λειτουργίας τω κέντρων αυτών.

Το παραπάνω γεγονός, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών, έκανε την οικονομική επιβίωση των κέντρων αυτών βασικό στοίχημα. Ένα άλλο πολύ ουσιαστικό ζήτημα είναι τα κενά στο θεσμικό πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία των κέντρων αυτών αλλά και σε κάποιες περιπτώσεις το πολύπλοκο ιδιοκτησιακό καθεστώς τους κάνοντας την ίδρυση, τη λειτουργία και την ανάπτυξη τους πάρα πολύ δύσκολη.

Για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών αλλά και για την περαιτέρω ανάπτυξη και αναβάθμιση των χιονοδρομικών κέντρων, θα θέλαμε να προτείνουμε τις παρακάτω δράσεις και πρωτοβουλίες.

Αφού θεωρήσουμε αυτονόητο πως πρέπει να λυθούν τα ζητήματα που αφορούν τα θεσμικό πλαίσιο, να μιλήσουμε για ζητήματα οργάνωσης και προώθησης των κέντρων αυτών.

Δεδομένου ότι ελάχιστα χιονοδρομικά κέντρα διαθέτουν μηχανήματα τεχνητού χιονιού, η τεχνητή χιονοκάλυψη είναι καθοριστικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία των κέντρων αυτών, για την επιμήκυνση της περιόδου λειτουργίας τους αλλά και για την προσέλκυση επισκεπτών που προγραμματίζουν τις διακοπές τους χωρίς να εξαρτάται ο προγραμματισμός τους αυτός από το επίπεδο της χιονόπτωσης.

Επιπροσθέτως, ήρθε η ώρα να μιλήσουμε σοβαρά για τον ορεινό τουρισμό τεσσάρων εποχών.

Αυτό θα επιτευχτεί με τη δημιουργία δραστηριοτήτων, εγκαταστάσεων και υπηρεσιών τόσο εντός των ορίων των χιονοδρομικών κέντρων όσο και στην ευρύτερη περιοχή με τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Η δραστηριοποίηση των κέντρων αυτών σε συνεργασία με την τοπική κοινωνία θα αλλάξει τα δεδομένα στην προσπάθεια μείωσης του φαινομένου της εποχικότητας των κέντρων αυτών αλλά και στην ευρύτερη τουριστική ανάπτυξη της χώρας μας.

Κλείνοντας, θα πρέπει κάποια στιγμή να δοθεί η δέουσα έμφαση στην προώθηση των κέντρων αυτών τόσο για την ανάπτυξη του εσωτερικού τουρισμού όσο και για την προσέλκυση επισκεπτών από το εξωτερικό.

*Ξενοδόχος, Υπεύθυνος Τομέα Τουρισμού ΟΝΝΕΔ

Για την οικονομία του χρόνου, δεν θα ασχοληθούμε με την επιμέρους ανάλυση των παραπάνω αξόνων.

Του Νίκου Χατζηαλέξη*

Μπορούμε όμως να πούμε πως η απάντηση στο πως θα επιτύχουμε όλα τα παραπάνω βρίσκεται στην οργάνωση και στη βελτίωση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος (κατ’ επέκταση στην επίτευξη ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος) μέσα από την άμεση εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας, δηλαδή των ΟΤΑ, των κατοίκων, επιχειρήσεων κτλ.

Το όχημα για την οργάνωση του τουριστικού προϊόντος με την εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας είναι οι φορείς Διοίκησης Προορισμών, οι γνωστοί DMOs (Destination Management Organisations).

Πέραν από την αναγκαιότητα αναβάθμισης των υποδομών της χώρας μας, σε επίπεδο οργάνωσης, το μοντέλο των DMOs θα συμβάλει τα μέγιστα.

Προς την κατεύθυνση αυτή είναι και η πρωτοβουλία του Υπουργείου Τουρισμού για σύσταση Περιφερειακού Συμβουλίου Τουρισμού.

Θεωρούμε όμως πως πρέπει να προχωρήσουμε ένα βήμα παρακάτω στη δημιουργία φορέων ή άλλων δομών διοίκησης και διαχείρισης προορισμών, μόνιμης βάσης, στελεχωμένων, με εκπροσώπηση από φορείς, άμεσα ή έμμεσα προερχόμενους από το τουριστικό σύστημα, με κάθετη οργάνωση, από τα πάνω προς τα κάτω, και αντίστροφα.

Οι φορείς αυτοί θα οργανώσουν, θα συνθέσουν και θα προωθήσουν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του προορισμού με την έμπρακτη και άμεση εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας, μια διαδικασία άλλωστε, κλειδί στην επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης επαναφέροντας στη συζήτηση, τα ζητήματα της φέρουσας ικανότητας ενός προορισμού, ζητούμενα για την επίτευξη των στρατηγικών αξόνων.

Οι φορείς αυτοί θα συμβάλουν στην οργάνωση του προορισμού, στον συντονισμό φορέων και επιχειρήσεων, τουριστικών αλλά και πρωτογενούς παραγωγής, στην καλύτερη μεταφορά και ερμηνεία της πληροφορίας από κάτω προς τα πάνω και αντίστροφα αλλά και σε πολλά άλλα επιμέρους ζητήματα οργάνωσης και προβολής του προορισμού.

Έτσι θα έχουν αποτέλεσμα οι προσπάθειες για επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και το «365 ημέρες τουρισμός» και θα μπορούμε να μιλάμε για ενιαία εικόνα του προορισμού (πχ Μακεδονία, Χαλκιδική, Ελλάδα κτλ) κάνοντας πραγματικότητα την ενοποίηση, με όρους μάρκετινγκ, μεμονωμένων μικρών ή μεγαλύτερων προορισμών.

Το μοντέλο θα περιλαμβάνει τρία επίπεδα οργάνωσης, όχι απαραίτητα της ίδιας δομής και λειτουργίας, με επικοινωνία όλων των επιπέδων μεταξύ τους :Υπουργείο - Περιφέρεια και Περιφερειακές Ενότητες - Δήμοι.

Το προτεινόμενο μοντέλο βασίζεται στην άμεση εμπλοκή και ενίσχυση του ρόλου των ΟΤΑ στην τουριστική ανάπτυξη της χώρας.

Οι ΟΤΑ είναι οι κύριοι εκφραστές και αποδέκτες τόσο των αναπτυξιακών πρωτοβουλιών όσο και των προβλημάτων σε τοπικό επίπεδο.

Σημαντική όμως θα είναι και η παρουσία των επαγγελματικών φορέων (επιμελητήρια, τουριστικές επιχειρήσεις κτλ), εκπαιδευτικών οργανισμών και δημόσιων υπηρεσιών, αλλά και του Υπουργείου Πολιτισμού σε επίπεδο Δήμων και Περιφερειακών Ενοτήτων, σύμφωνα με τα εκάστοτε δεδομένα.

Οι οργανισμοί αυτοί θα κάνουν τη διαφορά και θα δώσουν λύσεις, καθώς θα βελτιώσουν το τουριστικό προϊόν και συνεπώς και το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα του ελληνικού τουρισμού.

Θέλω να πιστεύω, πως μόνο μέσω της σύμπραξης και της συνεργασίας μπορούμε να επιτύχουμε όλους τους παραπάνω υψηλούς στόχους που θέτουμε κατά καιρούς.

*Ξενοδόχος, Υπεύθυνος Τομέα Τουρισμού ΟΝΝΕΔ