«Ακολουθούμε την Κύπρο στα ζητήματα των γεωτρήσεων», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης, κάνοντας λόγο για ένα «ιστορικό κεφάλαιο για την πατρίδα μας» που ανοίξε πριν από λίγες ημέρες, καθώς «ύστερα από 40 χρόνια ετοιμάζεται το πρώτο ερευνητικό γεωτρύπανο να πιάσει δουλειά εντός των επόμενων 18 μηνών στο Ιόνιο».

«Όλες οι εξελίξεις καταδεικνύουν τη στρατηγική σημασία των χωρών μας για το σύνολο της ευρωπαϊκής ηπείρου», πρόσθεσε ο πρωθυπουργός καταδεικνύοντας «τον καταλυτικό ρόλο σχημάτων, όπως το 3+1 που ενεργοποιήθηκε και πάλι σε επίπεδο υπουργών Ενέργειας».

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε με έμφαση και στο ζήτημα του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών επισημαίνοντας ότι «αποφασίσαμε να προχωρήσουμε στην επικαιροποίηση των οικονομοτεχνικών παραμέτρων του έργου διασύνδεσης των δύο χωρών, ώστε να ενισχυθεί και με την είσοδο νέων, ισχυρών επενδυτών, κάτι που είναι προς όφελος όλων μας».

Επίσης αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη συμβολή Ελλάδας και Κύπρου: «Η 3η Διακυβερνητική διάσκεψη επιβεβαίωσε τη σημαντική παρουσία των χωρών μας στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ήμαστε στη Διάσκεψη Ειρήνης στο Σαρλ Εμ Σέιχ, θα είμαστε παρόντες και στο μέλλον, έτοιμοι να συνεισφέρουμε ως μέρος μιας δύναμης που θα εγγυηθεί την εφαρμογή της συμφωνίας με την προϋπόθεση ότι θα έχει ρητή εντολή από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ».

Το κυπριακό όπως πάντα ήταν βασικό θέμα στη συζήτησή μας, συνέχισε ο πρωθυπουργός. «Οι θέσεις μας είναι ξεκάθαρες. Στηρίζουμε τις προσπάθειες για επανένωση του νησιού όπως το επιτάσσουν οι αποφάσεις του ΟΗΕ, εργαστήκαμε εξάλλου οι δύο υπουργοί εξωτερικών για την επαναφορά του κυπριακού στην ατζέντα του ΓΓ του ΟΗΕ μετά από περίοδο αδράνειας. Τώρα είναι στο χέρι άλλων να αποδείξουν αν πραγματικά εννοούν ότι επιθυμούν διαδικασία επανεκκίνησης των συνομιλιών στα πλαίσια πολύ σαφών κατευθύνσεων οι οποίες καθορίζονται από τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και του συνολικού πλαισίου των ευρωτουρκικών σχέσεων όπως έχουν αποτυπωθεί σε συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», τόνισε ο κ. Μητσοτάκης.

Με αφορμή τέλος την ανάληψη από την Κύπρο σε ενάμιση μήνα της προεδρίας της ΕΕ, ο πρωθυπουργός ευχήθηκε μια γόνιμη και δημιουργική θητεία, λέγοντας ότι είναι «αυτονόητο πως θα βρεθούμε όλοι οι Έλληνες στο πλευρό των κυπρίων αδερφών μας».

«Θα είμαστε δίπλα σας να στηρίξουμε αυτή την εθνική πρόκληση. Κάθε φορά εκπλήσσομαι από το εύρος των θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος και από το επίπεδο των κοινών διαβουλεύσεων μας ώστε να δίνουμε πραγματικές λύσεις που αφορούν προβλήματα των χωρών μας και να βελτιώνουμε την καθημερινότητα των πολίτων», κατέληξε ο κ. Μητσοτάκης.

Στην αρχή των κοινών δηλώσεών του με τον κ. Χριστουδουλίδη, ο πρωθυπουργός έκανε αναφορά στη διακρατική συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου η οποία «σηματοδοτεί τον διαρκή συντονισμό μας».

«Πρόκειται για σύμπλευση που θέτει στο επίκεντρο την καθημερινότητα των πολιτών μας. Για παράδειγμα το 112, το ψηφιακό φροντιστήριο, η αμοιβαία αναγνώριση των πανεπιστημιακών τίτλων. Σήμερα συζητήσαμε πολιτικές για τις μεταφορές, για τη στέγη, για τον ψηφιακό μετασχηματισμό όπου οι πρωτοβουλίες στην Ελλάδα μεταλαμπαδεύτηκαν στην Κύπρο. Συζητήσαμε για καλύτερη συνεργασία στην πολιτική προστασία, κοινή δράση για τα θέματα της λειψυδρίας», δήλωσε ο πρωθυπουργός, σημειώνοντας ότι «εμβαθύναμε τη συνεργασία μας σε τομείς που έχουμε κάνει βήματα προόδου ανοίγοντας ορίζοντες».

«Στην παιδεία δίνουμε έμφαση στην επαγγελματική εκπαίδευση. Στον τομέα της υγείας συζητήσαμε τη μεγάλη σημασία που πρέπει να αποδίδουμε στις προληπτικές εξετάσεις και ασχοληθήκαμε και με τη συνεργασία στον τομέα της δικαιοσύνης και για τη δημιουργία ενιαίου μετώπου για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος στην ανατολική Μεσόγειο.

Για τα ζητήματα της Πολιτικής Προστασίας αποδίδω ιδιαίτερη σημασία στην σύσταση Ευρωπαϊκού Κέντρου Αεροπυρόσβεσης με έδρα την Κύπρο. Σημαντικό να ενισχύσουμε ευρωπαϊκές υποδομές και ευρωπαϊκούς μηχανισμούς», τόνισε ο πρωθυπουργός προσθέτοντας ότι μαζί με τον κ. Χριστοδουλίδη συζήτησαν και για τα ζητήματα που θα απασχολήσουν την κυπριακή προεδρία, με την Ελλάδα να αναλαμβάνει την προεδρία της ΕΕ το β’ εξάμηνο του 2027.

«Ζητήματα που αφορούν κοινούς προβληματισμούς, την προστασία ανηλίκων από εθισμό στο διαδίκτυο αλλά και για την τεχνητή νοημοσύνη. Δεν θα μπορούσαν να λείψουν και θέματα ευρύτερης ατζέντας της ΕΕ, η διεύρυνση με αφορμή και την πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εκφράζω την ικανοποίησή μου γιατί έχουμε υπογράψει μια καταρχήν συμφωνία με την οποία η Ελλάδα θα εκπροσωπήσει την Κύπρο στον τομέα έκδοσης θεωρήσεων Σένγκεν προς 19 τρίτες χώρες και να επαναλάβω τη σημαντική συνεργασία ενόψει των διαπραγματεύσεων για το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο, θέμα που θα χειριστεί η κυπριακή προεδρία του συμβουλίου της ΕΕ. Δεν θα είναι εύκολη διαπραγμάτευσή αυτή η οποία θα κληθείτε να διαχειριστείτε», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη

Εάν δεν αλλάξουν οι αιτίες που διαμορφώνουν τέτοιες αυξήσεις όπως, η συνεχιζόμενη αύξηση στη τιμή φυσικού αερίου στον κόμβο της Ολλανδίας, που το τελευταίο διάστημα αυξήθηκε πάνω από 25%, ή εάν δεν ενεργοποιηθεί κάποιος μηχανισμός «κόφτης» στα υπερκέρδη των καθετοποιημένων παραγωγών, ή αν δεν σταματήσει η ενεργειακή αιμοδότηση των ελλειμάτων ενέργειας της Ουκρανίας από τον μοναδικό διάδρομο μεταφοράς ενέργειας Ελλάδας-Βουλγαρίας-Ρουμανίας, τότε είναι βέβαιο ότι μπαίνοντας στον χειμώνα που η ζήτηση ενέργειας θα είναι αυξημένη οι τιμές του ρεύματος θα πάρουν μια ανεξέλεγκτη ανοδική πορεία.

Επίσης σε όλα αυτά, εάν δεν αλλάξουν και οι καιρικές συνθήκες στο να ευνοηθεί η προσφορά των ΑΠΕ, αλλά και των υδροηλεκτρικών στο ενεργειακό μείγμα αναφορικά με την ηλεκτροπαραγωγή, τα πράγματα θα επιδεινωθούν ειδικά σε ότι αφορά το ενεργειακό κόστος των επιχειρήσεων και δη των ενεργοβόρων (φούρνοι, καθαριστήρια, εργαστήρια κλπ).

Η μέση τιμή στα πράσινα επαγγελματικά τιμολόγια σήμερα είναι κοντά στα 17,5 λεπτά και με δεδομένο το ράλι αυξήσεων της χονδρικής δεν είναι καθόλου απίθανο να ξεπεράσει τα 20 λεπτά. Το θέμα είναι εάν η κυβέρνηση τολμήσει να ενεργοποιήσει το μηχανισμό επιδότησης της κιλοβατώρας στις επιχειρήσεις πριν δοθεί κάποιο πράσινο φως από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διαφορετικά ο ενεργειακός πληθωρισμός και το αυξημένο ενεργειακό κόστος θα περάσει και στα τελικά προϊόντα της αγοράς ή στην χειρότερη περίπτωση να υπάρξουν και νέα λουκέτα

Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τελευταία, δείχνει ότι μέχρι και δύο φορές πάνω από τη Γερμανία και τρεις φορές πάνω από τη Γαλλία πληρώνουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας οι εγχώριες ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Το ανησυχητικό για την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας βιομηχανίας προκύπτει από μελέτη που ανέθεσε η ολλανδική κυβέρνηση για τη σύγκριση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας σε μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ολλανδία και στο Βέλγιο.

Η μελέτη λαμβάνει υπόψη της κάθε παράμετρο διαμόρφωσης της τελικής τιμής ρεύματος, όπως απαλλαγές από φόρους, τέλη, επιδοτήσεις κ.λπ. και είναι αξιοσημείωτη η πολιτική βούληση των παραπάνω χωρών για τη στήριξη των βιομηχανιών τους, που προκύπτει από τα μέτρα που έχουν λάβει για τη μείωση ενεργειακού κόστους.

Οι γερμανικές ενεργοβόρες επιχειρήσεις «δουλεύουν» με 46 ευρώ/MWh, οι γαλλικές με 32 ευρώ/MWh και οι ελληνικές με 95 ευρώ/MWh.

Στη Γερμανία, ενώ η τιμή ρεύματος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες το 2023 ξεκινάει από μια βάση αντίστοιχη με αυτήν της Ελλάδας στα 117 ευρώ/MWh, έπειτα από φοροαπαλλαγές και επιδοτήσεις (αντιστάθμιση) μειώνεται στα 46 ευρώ/ΜWh.

Στην Ελλάδα στην αντίστοιχη τιμή των 117 ευρώ/MWh προστίθεται ένα κόστος της τάξης των 13 ευρώ/MWh από την αγορά εξισορρόπησης και μετά τη μείωση που προκύπτει από την «κουτσουρεμένη» σε σχέση με τη Γερμανία αποζημίωση για αντιστάθμιση, καταλήγει στα 95 ευρώ/MWh.

Με βάση τα ανωτέρω στοιχεία καταλαβαίνει ο κάθε ένας από εμάς ότι τα ελληνικά βιομηχανικά προϊόντα δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τα αντίστοιχα άλλων κρατών με ισχυρότερες οικονομίες.

Η μοναδική σωτηρία των επιχειρήσεων της χώρας από το υψηλό ενεργειακό κόστος είναι η αποδέσμευση τουλάχιστον του 80% της εμπορίας ενέργειας από το χρηματιστηριακό σύστημα διαμόρφωσης τιμών, ενώ αυτό το ποσοστό θα πρέπει να διαμορφώνει την εμπορία ενέργειας, μέσω μακροπρόθεσμων συμβολαίων με παραγωγούς με κλειδωμένες τιμές για δύο ή τρία έτη με στόχο οι πάροχοι να αγοράζουν μεγάλες ποσότητες ενέργειας και να τις διαθέτουν σε κλειδωμένους εμπορικούς καταναλωτές, κάνοντας και την ανάλογη αντιστάθμιση κινδύνου.

Έτσι δουλεύει η τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων στην Βόρεια και Κεντρική Ευρώπη, τα λεγόμενα πράσινα συμβόλαια PPAs.

Επίσης μέχρι να εγκατασταθούν πολλά προθεσμιακά συμβόλαια πρέπει να εφαρμοστεί ένας μόνιμος μηχανισμός ανάκτησης υπερκερδών, δηλαδή ουρανοκατέβατων κερδών, κέρδη που προκύπτουν από την στρεβλή λειτουργία του Target model, ένα μοντέλο που δεν λειτουργεί για την ρηχή αγορά της ΝΑ Ευρώπης.

Ας το δούνε επιτέλους οι γραφειοκράτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εφαρμογή αυτού του ευρωπαϊκού μηχανισμού τιμολόγησης που ισχύει στην ισχυρή Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορεί να εφαρμοστεί και στην Ελλάδα και στις υπόλοιπες βαλκανικές, όταν αποκτήσουν κι αυτές οι χώρες ισχυρές ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την υπόλοιπη Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη. Διαφορετικά η καταστροφή του επιχειρηματικού κόσμου είναι θέμα χρόνου.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση της κυπριακής προεδρίας ο κ. Χριστοδουλίδης ενημέρωσε ενδελεχώς τον Ελληνα πρωθυπουργό για την σχετική απόφαση του υπουργικού συμβουλίου κατά την συνεδρίαση του στις 17 Σεπτεμβρίου.

Ταυτόχρονα επιβεβαίωσε την πολιτική δέσμευση της κυπριακής Δημοκρατίας για συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο του έργου το συντομότερο δυνατόν και αφού ολοκληρώσει τις εκκρεμότητες που υπάρχουν μεταξύ των δύο πλευρών για τις οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη προχωρημένες διαβούλευσης και με άλλα κράτη.

Έτσι λοιπόν όταν διαμορφώνονταν η οριακή τιμή του συστήματος από όλες τις τεχνολογίες, αφού λαμβάνονταν υπόψιν η φθηνή τεχνολογία (φυσικό αέριο), όλα στην αγορά ενέργειας λειτουργούσαν καλώς και δεν υπήρχαν ούτε ρήτρες αναπροσαρμογής, ούτε ουρανοκατέβατα κέρδη.

Γράφει ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης

Μόλις ξεκίνησε η ενεργειακή κρίση τον  Αύγουστο του 2021 και κορυφώθηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αρχίζει η έκρηξη των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου και ειδικά στο κόμβο της Ολλανδίας, σε επίπεδα έως και είκοσι φορές πάνω σε σχέση με αυτά που είχαμε πριν το 2021. Τότε αυτομάτως ενεργοποιούνται οι ρήτρες αναπροσαρμογής που προβλεπόταν από αυτό το μοντέλο, καθώς και τα γνωστά ουρανοκατέβατα κέρδη.

Γιατί όμως στην Ελλάδα το πρόβλημα με την εφαρμογή αυτού του μοντέλου τιμολόγησης είναι πιο έντονο σε σχέση με την Δυτική και Βόρεια Ευρώπη. Περιεκτικά αναφέρονται παρακάτω οι πιο σημαντικοί λόγοι που το target model είναι προβληματικό για την χώρα μας:

• Όλη η δική μας ενέργεια, σχεδόν στο 90% περνάει από το Χρηματιστήριο Ενέργειας, που σημαίνει είναι εκτεθειμένη στα χρηματιστηριακά κερδοσκοπικά παιχνίδια,  ενώ αν το μεγαλύτερο ποσοστό εμπορεύονταν μέσω προθεσμιακών συμβολαίων με κλειδωμένες τιμές για δύο ή τρία χρόνια, δεν θα μας επηρέαζε το target model, αφού οι προμηθευτές θα ‘’χετζάραν’’ μεγάλες ποσότητες ενέργειας σε χαμηλότερες τιμές από αυτές που διαμορφώνονται σήμερα στο χρηματιστήριο.

• Η Οριακή τιμή του συστήματος δεν διαμορφώνεται στη βάση ενός ισχυρού ανταγωνιστικού  ισοζύγιου  διασυνδέσεων, αλλά από ένα φτωχό και ευάλωτο διασυνοριακό ηλεκτρικό δίκτυο σε γεωπολιτικές αναταράξεις που κάθε τρεις και λίγο συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή μας.

• Στο target model τα φθηνά υδροηλεκτρικά και οι φθηνές ΑΠΕ συμμετέχουν με λιγότερες ποσότητες ενέργειας σε σχέση με αυτές των θερμικών, λόγω στοχαστικότητας και  λόγω έλλειψης αποθηκευτικών συστημάτων (μπαταριών και αντλησιοταμίευσης)  σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη που στο κόστος εξισορρόπησης που διαμορφώνει την τελική τιμή της χονδρικής λαμβάνονται οι ΑΠΕ, τα πυρηνικά, τα υδροηλεκτρικά .

Νομίζω ότι είναι μονόδρομος θεσμικές και δομικές αλλαγές στο μοντέλο τιμολόγησης της ηλεκτρικής ενέργειας. Κατά αρχήν αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα, είναι:

• Αποδέσμευση της διαμόρφωσης της τιμής εκκαθάρισης του ρεύματος με βάση το φυσικό αέριο (pricing reference), αλλά με βάση τις φθηνότερες τεχνολογίες που κάθε φορά δημιουργούνται.

• Αποσύνδεση της εμπορίας της ενέργειας κατά 80% από το Χρηματιστήριο Ενέργειας και το ποσοστό αυτό να περνάει μέσα από προθεσμιακά συμβόλαια και κυρίως από πράσινους παραγωγούς που θα μπορούν να απευθυνθούν κατ’  ευθείαν στις ενεργοβόρες επιχειρήσεις, παρακάμπτοντας το Χρηματιστήριο Ενέργειας. Δηλαδή ότι κάνει και η υπόλοιπη Ευρώπη.

• Επίσπευση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της χώρας μας με την υπόλοιπη Ευρώπη και παράλληλα επενδύσεις σε αναπτυξιακά έργα εκσυγχρονισμού υποδομών μεταφοράς και αποθήκευσης ενέργειας.

* Ο Μιχάλης Χριστοδουλίδης είναι Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ και Ενεργειακός Επιθεωρητής και Σύμβουλος Ενέργειας   

Καλωσορίζοντας τον πρωθυπουργό της Ελλάδας, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε, μεταξύ άλλων, ότι ο τριμερής μηχανισμός εντάσσεται στις περιφερειακές συνεργασίες που αποδεικνύουν τον ρόλο που Κύπρος και Ελλάδα, ως κράτη μέλη της ΕΕ, μπορούν να διαδραματίσουν στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

«Καθοριστικής σημασίας ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος»

«Θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και για το Κυπριακό και για τα ελληνοτουρκικά. Θεωρώ ότι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος είναι καθοριστικής σημασίας μήνες για το πώς θα εξελιχθούν τα θέματα. Η Γενική Συνέλευση των ΗΕ, οι συναντήσεις που θα έχουμε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Οκτωβρίου είναι καθοριστικής σημασίας και είμαστε εδώ για να υπάρξουν τέτοιου είδους εξελίξεις που θα οδηγήσουν σε θετικά βήματα και στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό.

Η επίλυση των διαφορών, η επίλυση των όποιων προβλημάτων, η επίλυση του Κυπριακού είναι πρωταρχικής σημασίας για μας. Η παρούσα κατάσταση πραγμάτων δεν μπορεί να αποτελεί το μέλλον της Κύπρου. Αυτό που πολύ ξεκάθαρα μετέφερα και πρόσφατα στον Βοηθό ΓΓ των Ηνωμένων Εθνών είναι την ετοιμότητα μας για επανέναρξη των συνομιλιών το συντομότερο δυνατόν, για να οδηγηθούμε σε επίλυση του Κυπριακού, κάτι που θα έχει οφέλη για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία και είμαστε εδώ για να συνεργαστούμε με όλους τους γείτονες μας, στη βάση του διεθνούς δικαίου, στη βάση δεδομένων που θα οδηγούν σε οφέλη για όλους τους λαούς της περιοχής».

Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι είναι η δεύτερη φορά σε λίγες που επισκέπτεται την Κύπρο, και τόνισε ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ αποτελούν τρεις χώρες σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, «ένα τριμερές σχήμα που έχει αντέξει στον χρόνο» και που έχει δείξει αποτελέσματα τόσο στο πολιτικό όσο και στο οικονομικό και το περιφερειακό επίπεδο.

Πρόσθεσε ότι στο Κυπριακό προσυπογράφει την προσέγγιση του Προέδρου της Δημοκρατίας ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ.

«Η Ελλάδα θα είναι πάντα σταθερή υπέρμαχος αυτής της θέσης», είπε ο κ. Μητσοτάκης, προσθέτοντας ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι σε πολλά επίπεδα και σε ό,τι αφορά τα ελληνοτουρκικά επεσήμανε ότι αντιμετωπίζει τις εξελίξεις με συγκρατημένη αισιοδοξία. Είπε ακόμη ότι τις επόμενες μέρες ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας θα μεταβεί στην Τουρκία, για συνομιλίες με τον Τούρκο ομόλογο του.

Τέλος, ο κ. Μητσοτάκης ευχαρίστησε την Κυπριακή Δημοκρατία για τη βοήθεια της κατά τις πρόσφατες πυρκαγιές στην Ελλάδα.

Δηλώσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη κατά την έναρξη της συνάντησής τους:

Νίκος Χριστοδουλίδης: Με ιδιαίτερη χαρά σε καλωσορίζω, αυτή τη φορά στο πλαίσιο της πολύ σημαντικής τριμερούς συνάντησης με το Ισραήλ. Περιφερειακές συνεργασίες που ανάμεσα σε πολλά άλλα αποδεικνύουν και τον ρόλο που η Κύπρος και η Ελλάδα, η Ελλάδα και η Κύπρος, ως κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορούν να διαδραματίσουν στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, μία περιοχή με ιδιαίτερη γεωστρατηγική σημασία.

Φυσικά, θα έχουμε και την ευκαιρία να συζητήσουμε και για το Κυπριακό και για τα ελληνοτουρκικά. Θεωρώ ότι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος είναι καθοριστικής σημασίας για το πώς θα εξελιχθούν τα θέματα.

Η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, οι συναντήσεις που θα έχεις, οι συναντήσεις που θα έχω και εγώ, αλλά και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Οκτωβρίου, είναι καθοριστικής σημασίας. Και είμαστε εδώ για να υπάρξουν τέτοιου είδους εξελίξεις που θα οδηγήσουν σε θετικά βήματα και στα ελληνοτουρκικά και στο Κυπριακό. Η επίλυση των διαφορών, η επίλυση των όποιων προβλημάτων, η επίλυση του Κυπριακού είναι πρωταρχικής σημασίας για εμάς.

Θα ήθελα να αξιοποιήσω την ευκαιρία να επαναλάβω ότι η παρούσα κατάσταση πραγμάτων δεν μπορεί να αποτελεί το μέλλον της Κύπρου. Και αυτό που -πολύ ξεκάθαρα- μετέφερα και πρόσφατα, με αφορμή την παρουσία του Βοηθού Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, είναι η ετοιμότητά μας για επανέναρξη των συνομιλιών το συντομότερο δυνατό και να οδηγηθούμε στην επίλυση του Κυπριακού. Μία επίλυση του Κυπριακού που θα οδηγήσει σε οφέλη για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Δεν μπορούμε, όπως λέω συχνά, να αλλάξουμε τη γεωγραφία και είμαστε εδώ να συνεργαστούμε με όλους τους γείτονές μας, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου, στη βάση δεδομένων που θα οδηγούν σε οφέλη για όλους τους λαούς της περιοχής.

Με αυτά να σε καλωσορίσω και πάλι στην Κύπρο.

Κυριάκος Μητσοτάκης: Αγαπητέ μου Νίκο, να σε ευχαριστήσω καταρχάς για την εξαιρετική σου φιλοξενία και για το πολύ όμορφο δείπνο το οποίο είχες την ευκαιρία να παραθέσεις σε εμένα και τη σύζυγό μου χθες το βράδυ.

Βρίσκομαι στην Κύπρο για δεύτερη φορά μέσα σε λίγες εβδομάδες, αυτή τη φορά στα πλαίσια της τριμερούς συνεργασίας που έχουμε αναπτύξει Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ.

Τρεις χώρες παράγοντες σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Ένα τριμερές σχήμα το οποίο έχει αντέξει στο χρόνο και έχει δείξει την ωφέλειά του σε πολλά επίπεδα, όχι μόνο στο γεωπολιτικό, αλλά και στο οικονομικό και στο ενεργειακό. Και προσβλέπω σε εξαιρετικά χρήσιμες και ουσιαστικές συζητήσεις για το πώς μπορούμε περαιτέρω να εμβαθύνουμε αυτή τη συνεργασία.

Τώρα, ως προς το διμερές επίπεδο, νομίζω ότι έχεις απόλυτο δίκιο όταν λες ότι οι επόμενοι δύο μήνες θα είναι μήνες κρίσιμοι σε πολλά επίπεδα. Καταρχάς, για το ζήτημα του Κυπριακού να προσυπογράψω την άποψή σου, την προσέγγισή σου ότι είναι πάρα πολύ σημαντικό να επανεκκινήσουν οι συνομιλίες το συντομότερο δυνατόν, στα πλαίσια των αποφάσεων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Η Ελλάδα θα είναι πάντα σταθερή υπέρμαχος αυτής της θέσης και βέβαια οι επόμενοι μήνες είναι σημαντικοί και στα πλαίσια των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Αντιμετωπίζω τις εξελίξεις με συγκρατημένη αισιοδοξία. Το λέω αυτό διότι πράγματι έχουμε και τους τελευταίους μήνες μία μείωση της έντασης στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας.

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας θα βρεθεί στην Τουρκία αύριο για να έχει πολιτικές συζητήσεις με τον ομόλογό του. Όμως, απομένει αυτό το καλό κλίμα να έχει, προφανώς, συνέπεια και συνέχεια και αυτό σίγουρα απαιτεί και από την Τουρκία μία αναθεώρηση, θα έλεγα, της επιθετικής στάσης την οποία τήρησε απέναντι στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.

Όλα αυτά, λοιπόν, θα μας απασχολήσουν και στη διμερή μας συνάντηση και θα έχουμε την ευκαιρία να τα ξαναπούμε και στη Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Τέλος, να κλείσω ευχαριστώντας και πάλι την Κυπριακή Δημοκρατία για τη στήριξη την οποία παρείχε στην Ελλάδα για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Και εμείς σταθήκαμε στο πλευρό σας. Έτυχε οι φωτιές στην Κύπρο και στην Ελλάδα να μην συμπέσουν χρονικά, οπότε αυτό μας επέτρεψε και εμάς να σας βοηθήσουμε.

Όμως οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής είναι τέτοιες που απαιτούν, πιστεύω, ένα αναβαθμισμένο πλαίσιο περιφερειακής συνεργασίας, καθώς όλες οι χώρες της περιοχής αντιμετωπίζουν παρεμφερές προκλήσεις. Η δε διακρατική συνεργασία απέδειξε -και στην περίπτωση της Ελλάδος- ότι μπορεί να εισφέρει σημαντικούς πόρους, ανθρώπινους αλλά και σε επίπεδο αεροσκαφών και εναέριων μέσων κατάσβεσης, σε μια δύσκολη χρονική συγκυρία.

Και πάλι σε ευχαριστώ για τη θερμή σου υποδοχή.

Και ο πρωθυπουργός συνέχισε «Οι λαοί μας είναι μαζί και σε αυτή τη δοκιμασία. Διαχρονικά είμαστε δίπλα-δίπλα στην ίδια πλευρά με τα ίδια συναισθήματα».

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο Κυρ. Μητσοτάκης είπε απευθυνόμενος στον κ. Χριστοδουλίδη: «Πράγματι ανέλαβες εν μέσω μεγάλης πολιτικής μεταβλητότητας. Σήμερα είναι αναγκαίο όσο ποτέ η ενίσχυση της συστράτευσης Ελλάδας και Κύπρου» και σημείωσε πως: «Είμαι έτοιμος να συνεχίσουμε το μεγάλο μας κοινό όραμα για την επίλυση του κυπριακού στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ. Στο επόμενο ευρωπαϊκό συμβούλιο θα βρεθούν στο επίκεντρο κρίσιμα ζητήματα που αφορούν και την Ελλάδα και την Κύπρο. Η παρουσία σου ξεκινά πολύ δυναμικά».

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στο μεταναστευτικό λέγοντας ότι «στο μεταναστευτικό θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε τα συμφέροντα των κρατών-μελών πρώτης γραμμής», ενώ μιλώντας για τα ελληνοτουρκικά σημείωσε πως «Όσον αφορά τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας, μετά από μακρά περίοδο απαράδεκτων προκλήσεων και επιθετικής συμπεριφοράς, βιώνουμε σήμερα μια αποκλιμάκωση και πιο θετική συμπεριφορά. Θέλω να ελπίζω μια τέτοια βελτίωση μπορεί να έχει αντίκτυπο και στο κυπριακό».

Κλείνοντας τις δηλώσεις του, ο Έλληνας πρωθυπουργός είπε προς τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας «Αν η τουρκική αδιαλλαξία εμπόδιζε κάθε βήμα, η εμπειρία σου ως υπουργός εξωτερικών με κάνει πιο αισιόδοξο. Πρέπει να εκκινήσει ο διάλογος για το κυπριακό με πιθανόν μεγαλύτερη ευρωπαϊκή εμπλοκή».

Τέλος ο κ. Μητσοτάκης ανακοίνωσε την θεσμοθέτηση ανώτατου συμβουλίου συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και όπως είπε «Πιστεύω ότι στην πρώτη μας συνεδρίαση θα μπορέσουμε να συζητήσουμε θέματα κοινού ενδιαφέροντος και να θέσουμε κοινούς στόχους. Συνεχίζουμε την κοινή μας πορεία με την Αθήνα πάντα στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας».

Ν. Χριστοδουλίδης: Υπάρχει ανάγκη ενεργότερης εμπλοκής της ΕΕ στην προσπάθεια για να σπάσουμε το αδιέξοδο στο Κυπριακό και να ξαναρχίσουν οι συνομιλίες

«Η σημειολογία της πρώτης επίσκεψης του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σημαντική και στέλνει και ένα ξεκάθαρο μήνυμα για το επίπεδο των σχέσεων μας αλλά και των αδελφικών δεσμών ανάμεσα στις δύο χώρες. Η πρώτη μου επίσκεψη ως Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ελλάδα δεν είναι όμως απλά συμβολικής σημασίας, έχει ιδιαίτερη ουσιαστική σημασία λαμβάνοντας υπόψη τις κοινές προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε, καθώς και τις κοινές μας επιδιώξεις τόσο σε διμερές και περιφερειακό επίπεδο όσο και εντός της κοινής μας ευρωπαϊκής οικογένειας» είπε ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τη διάρκεια των δηλώσεων του μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και αφού εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για την ανείπωτη τραγωδία στα Τέμπη, υπογραμμίζοντας ότι η Κύπρος συμπαρίσταται και πενθεί μαζί με την Ελλάδα.

«Είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε για το Κυπριακό, όπου μεταξύ άλλων ενημέρωσα λεπτομερώς τον πρωθυπουργό για την ανάγκη ενεργότερης εμπλοκής της ΕΕ στην προσπάθεια για να σπάσουμε το αδιέξοδο στο Κυπριακό και να επαναρχίσουν οι συνομιλίες. Γνωρίζουμε πολύ καλά πως τα δεδομένα δεν είναι εύκολα, γνωρίζουμε τις δυσκολίες, αλλά την ίδια στιγμή έχουμε την έντονη πεποίθηση ότι η παρούσα κατάσταση πραγμάτων δεν μπορεί να αποτελεί τη λύση του Κυπριακού. Δεν μπορεί η Κύπρος να παραμένει μοιρασμένη και υπό κατοχή» πρόσθεσε.