«Φέτος κόψαμε λιγότερα έλατα. Τα μισά από πέρσι είναι στην αγορά» δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Θανάσης Αντωνίου που διατηρεί εδώ και χρόνια μια μεγάλη φυτεία στο Πίτσι της Σπερχειάδας στη Φθιώτιδα.

Μεγαλωμένος και ο ίδιος μέσα στα ελατοχώραφα ανέλαβε να τα μεγαλώνει. Ξεκινά με σπόρο σε φυτώρια που παραμένει μικρό φυτό για περίπου 3 χρόνια και μετά αρχίζει η μεταφύτευση. Περισσότερο από 10 ή 12 χρόνια τα περιποιούνται για να φτάσουν σε ένα μέγεθος που θα μπορούσαν να στολίσουν ένα σπίτι τα Χριστούγεννα.

«Δυστυχώς το φυσικό έλατο, ως είδος πολυτελείας, εξαφανίζεται σταδιακά. Εξαφανίζεται και ως έθιμο και ως επιλογή» λέει ο Θανάσης Αντωνίου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. «Η ζήτηση πέφτει διαρκώς. Κάθε χρόνο οι αγορές είτε συρρικνώνονται, είτε χάνονται. Βλέπουμε μία τεράστια διαφορά τα 3-4 τελευταία χρόνια και μάλιστα φέτος κόπηκαν τα μισά έλατα από εκείνα που κόβαμε πριν από μία 4ετία αφού δε φεύγουν στην αγορά».

Αυτές τις μέρες τα χωριά που είναι στις παρυφές του Βελουχιού έχουν αδειάσει. Οι περισσότεροι κάτοικοι έχουν μεταφερθεί στα αστικά κέντρα μαζί με τα έλατα, προσπαθώντας να τα πουλήσουν. Για αυτούς αποτελεί, μαζί με το τσίπουρο, το μοναδικό εισόδημα για να τα βγάλουν πέρα.

«Τα έξοδα είναι τεράστια» σημειώνει ο Μίμης Αλεξίου από την Μερκάδα που κληρονόμησε την καλλιέργεια και τη διάθεση στα έλατα από τον πατέρα του τον Πέτρο Αλεξίου» ο οποίος, όπως λέει, «εκείνα τα χρόνια άνοιξε τις αγορές»

Όπως χαρακτηριστικά λέει ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Μίμης Αλεξίου «πριν από 40 χρόνια ο Δήμος Αλίμου μάς είχε ανακαλύψει στα χωριά μας και έστελνε φορτηγό κάθε Χριστούγεννα για να φορτώσει έλατα για τον διάκοσμο της πόλης». Αυτό τους οδήγησε το 2017 να δημιουργήσουν το δικό τους στέκι κάθε Χριστούγεννα στον Άλιμο για να διαθέτουν τα έλατα.

«Κόπος, προσπάθεια και τεράστια έξοδα πίσω από κάθε έλατο»

«Τίποτα δε γίνεται από μόνο του. Το κάθε έλατο έχει κόπο, έχει προσπάθεια και έχει τεράστια έξοδα. Για να το φτάσεις από σπόρο και να γίνει δέντρο να το πουλήσεις για να ζήσει η οικογένεια έχει πολλά έξοδα. Πολλά μεροκάματα» σημειώνει ο Μίμης Αλεξίου τονίζοντας παράλληλα ότι «τα έξοδα για την υλοτομία και τη μεταφορά έχουν αυξηθεί υπέρμετρα».

«Όλοι μας ζούμε το άγχος της επόμενης μέρας. Το προϊόν που σπέρνουμε και καλλιεργούμε για πολλά χρόνια δεν μπορεί πλέον να μας δώσει τα εισοδήματα για να περάσουμε το υπόλοιπο διάστημα» λέει ο Θανάσης Αντωνίου για να συμπληρώσει: «Τα χωριά μας κρατούσαν κάποιους δασεργάτες που για ένα μεγάλο μέρος του χρόνου ασχολούνται με την περιποίηση των κτημάτων. Κάθε μέρα ”χαϊδεύουν” τα έλατα από μικρά μέχρι και μεγάλα. Τώρα ψάχνονται για να μετακομίσουν». «Από κάποια χωριά θα φύγουν και αυτοί που κατοικούν σήμερα. Δεν θα μείνει κανείς πλέον» σημειώνει με νόημα ο Θανάσης Αντωνίου.

Το έθιμο που συντηρούσε πολλές οικογένειες στα ορεινά χωριά της Φθιώτιδας, το έθιμο με το φυσικό έλατο στο χριστουγεννιάτικο σπίτι χάνεται σιγά-σιγά. Πολλά από τα έλατα που κόβονται αφού δεν πωλούνται καταλήγουν για ζωοτροφή στις κατσίκες. Συγχρόνως χάνεται μία δυνατότητα και μία επιλογή να υπάρχει εισόδημα για να παραμείνουν λίγοι άνθρωποι στα ορεινά χωριά. Μένει όμως το χριστουγεννιάτικο τραγούδι «Ω Έλατο… Ω Έλατο…» για να συγκινούνται οι νεότεροι.

Διπλό είναι το χτύπημα για τον κλάδο των χριστουγεννιάτικων ειδών και πιο συγκεκριμένα, για τους πωλητές χριστουγεννιάτικων δέντρων.

Εξαιτίας της εφοδιαστικής κρίσης αλλά και της κλιματικής αλλαγής, εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν πως ενόψει της φετινής εορταστικής περιόδου, θα έχουν λιγότερα διαθέσιμα δέντρα προς πώληση. Η τεράστια διαφορά μεταξύ της προσφοράς και της προσδοκώμενης ζήτησης αναμένεται να επηρεάσει τόσο τον κλάδο των φυσικών όσο και των τεχνητών χριστουγεννιάτικων δέντρων.

Ο Κρις Μπάτλερ, CΕΟ της National Tree Company, εξήγησε μάλιστα, πως η ζήτηση για χριστουγεννιάτικα είδη ενόψει των φετινών Χριστουγέννων, έχει εκτοξευτεί κυρίως, για δύο λόγους. Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της νέας αυτής κατάστασης έχει διαδραματίσει αφενός, η κούραση των καταναλωτών έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια πανδημίας και αφετέρου, το περαιτέρω άνοιγμα των δραστηριοτήτων σε ολόκληρο τον κόσμο, χάρη στους εμβολιασμούς.

Στο μεταξύ, η παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού – ένας συνδετικός ιστός για το εμπόριο – δέχεται πιέσεις από την αυξανόμενη καταναλωτική ζήτηση, τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού αλλά και τις καθυστερήσεις της παραγωγής στο εξωτερικό. Η εφοδιαστική κρίση έχει οδηγήσει σε υψηλότερα κόστη ναύλων, μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης καθώς και αύξηση του πληθωρισμού.

Ο Μπάτλερ τόνισε επίσης, πως οι καταναλωτές θα πρέπει να προετοιμάζονται για αυξήσεις στις τιμές των χριστουγεννιάτικων ειδών ακόμη και της τάξεως του 25% εξαιτίας του μεγαλύτερου του κόστους μεταφοράς. Παράλληλα, ένας επιπλέον λόγος για τον οποίο οι καταναλωτές θα δυσκολευτούν να βρουν αληθινά χριστουγεννιάτικα δέντρα είναι και η κλιματική κρίση, σύμφωνα με το CNBC. Οι πλημμύρες, τα παρατεταμένα κύματα καύσωνα αλλά και οι πυρκαγιές έχουν επηρεάσει σημαντικά την καλλιέργεια αληθινών ελάτων τα οποία προορίζονται για χριστουγεννιάτικα δέντρα.