Το υπουργείο δεν φαίνεται να αρκείται σε μια απλή ψηφιακή κάρτα εισόδου και εξόδου, όπως εφαρμόζεται ήδη σε τμήματα του ιδιωτικού τομέα. Αντιθέτως, εξετάζει ένα ενισχυμένο μοντέλο ταυτοποίησης, που θα βασίζεται σε βιομετρικά δεδομένα. Αυτό σημαίνει ότι η προσέλευση στην εργασία δεν θα πιστοποιείται μόνο με ένα «χτύπημα» κάρτας, αλλά με τη χρήση δακτυλικών αποτυπωμάτων ή ακόμη και με αναγνώριση προσώπου, ώστε να διασφαλίζεται η αυτοπρόσωπη παρουσία του υπαλλήλου.

Φαινόμενα εικονικής παρουσίας

Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Εσωτερικών, που επικαλούνται ΤΑ ΝΕΑ, η επιλογή αυτή συνδέεται με τα προβλήματα που παρατηρούνται σήμερα. Μια απλή κάρτα, υποστηρίζουν, δεν θα έλυνε το ζήτημα της εικονικής παρουσίας. Έχουν καταγραφεί περιπτώσεις υπαλλήλων που δηλώνουν παρουσία το πρωί και στη συνέχεια αποχωρούν, επιστρέφοντας μόνο για να καταγράψουν την αποχώρησή τους στο τέλος του ωραρίου. Σε άλλες περιπτώσεις, η παρουσία εμφανίζεται «διά αντιπροσώπου», με αποτέλεσμα να αλλοιώνεται η πραγματική εικόνα λειτουργίας των υπηρεσιών.

Ακριβώς σε αυτό το σημείο ανακύπτουν οι δυσκολίες. Η προτεινόμενη βιομετρική λύση συναντά αντιρρήσεις από την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, καθώς η ισχύουσα νομοθεσία απαγορεύει, κατά κανόνα, την επεξεργασία βιομετρικών στοιχείων. Εξαίρεση προβλέπεται μόνο εφόσον υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση και τεκμηριώνεται ότι το δημόσιο συμφέρον δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί με ηπιότερα μέσα.

Οι διαβουλεύσεις μεταξύ υπουργείου και Ανεξάρτητης Αρχής βρίσκονται σε εξέλιξη και η έγκριση της τελευταίας αποτελεί προϋπόθεση για την εφαρμογή του μέτρου. Θεωρείται δεδομένο ότι θα απαιτηθεί εκτίμηση αντικτύπου ως προς την προστασία των προσωπικών δεδομένων, δηλαδή ειδική έκθεση που αξιολογεί αν η σχεδιαζόμενη επεξεργασία ενδέχεται να θέσει σε υψηλό κίνδυνο τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των εργαζομένων.

Παράλληλα, ένα κρίσιμο ζήτημα αφορά τη ρητή και καθολική συγκατάθεση των δημοσίων υπαλλήλων για την επεξεργασία των βιομετρικών τους δεδομένων. Δεν είναι βέβαιο ότι αυτή η συναίνεση θα εξασφαλιστεί χωρίς αντιδράσεις. Επιπλέον, τίθενται ερωτήματα σχετικά με την αποθήκευση των δεδομένων και την ευθύνη επεξεργασίας τους. Σε περίπτωση που προβλέπεται πρόσβαση ιδιώτη παρόχου στο σύστημα, εγείρονται πρόσθετα ζητήματα ασφάλειας και ελέγχου.

Στο υπουργείο Εσωτερικών υποστηρίζουν ότι εξετάζονται όλα τα σενάρια. Εάν τελικά δοθεί το «πράσινο φως» για τη χρήση βιομετρικών στοιχείων, δεν αποκλείεται η εφαρμογή να ξεκινήσει πιλοτικά και σταδιακά, αρχικά σε υπηρεσίες που χαρακτηρίζονται κρίσιμες ή ιδιαίτερα ευαίσθητες.

Ήδη, στον ιδιωτικό τομέα, η ψηφιακή κάρτα εργασίας εφαρμόζεται σε κλάδους όπως η βιομηχανία, ο τουρισμός, το λιανεμπόριο και οι τράπεζες, με περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο εργαζομένους να τη χρησιμοποιούν καθημερινά. Το ερώτημα πλέον είναι αν και υπό ποιους όρους θα μεταφερθεί το ίδιο – ή ένα πιο αυστηρό – μοντέλο και στον δημόσιο τομέα.

Η υιοθέτηση της ψηφιακής κάρτας αντανακλά μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού της δημόσιας διοίκησης, η οποία τα τελευταία χρόνια προσπαθεί να ενσωματώσει ψηφιακά εργαλεία στις λειτουργίες της ώστε να καταστεί πιο αποδοτική και λογοδοτούσα. Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό σημαίνει ότι κάθε υπάλληλος θα έχει πλέον μια ψηφιακή ταυτότητα χρόνου εργασίας, η οποία θα καταγράφει με ακρίβεια τη διάρκεια της παρουσίας του στον χώρο εργασίας, τις μετακινήσεις του και κάθε υπερωριακή απασχόληση.

Πώς θα λειτουργεί η ψηφιακή κάρτα

Το σύστημα της ψηφιακής κάρτας σχεδιάζεται ώστε να καλύπτει πλήρως τον τρόπο λειτουργίας των υπηρεσιών του Δημοσίου. Με την είσοδο στον χώρο εργασίας, ο υπάλληλος θα ενεργοποιεί την κάρτα του μέσω ηλεκτρονικού τερματικού ή εφαρμογής, όπου θα καταγράφεται η ώρα προσέλευσης. Αντίστοιχα, κατά την αποχώρηση η αποσύνδεση θα καταχωρεί την ώρα λήξης της βάρδιας. Αυτόματα θα δημιουργείται ένα πλήρες αρχείο το οποίο θα περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία παρουσίας για κάθε ημέρα εργασίας, επιτρέποντας τόσο στον ίδιο τον εργαζόμενο όσο και στη διοίκηση να έχουν συνεχή εικόνα της κατανομής του χρόνου εργασίας.

Το σύστημα είναι επίσης δομημένο ώστε να καταγράφει τις υπερωρίες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια που έχουν οριστεί στο πλαίσιο των εργασιακών συμφωνιών και των κανονισμών λειτουργίας. Κάθε υπερωριακή ώρα θα καταχωρείται αυτόματα, χωρίς να απαιτείται πρόσθετη δηλωτική διαδικασία από τον ίδιο τον υπάλληλο, γεγονός που αναμένεται να μειώσει τις καθυστερήσεις στη διαχείριση των υπερωριακών αποζημιώσεων και στην επεξεργασία των μισθολογικών στοιχείων.

Έλεγχος και διαφάνεια

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας ενσωματώνει μηχανισμούς ελέγχου που θα επιτρέπουν στους προϊσταμένους να παρακολουθούν την πραγματική απασχόληση του προσωπικού σε πραγματικό χρόνο. Μέσω ειδικών εργαλείων διαχείρισης, η διοίκηση κάθε υπηρεσίας θα μπορεί να βλέπει συγκεντρωτικά τα αρχεία παρουσίας, να εντοπίζει αποκλίσεις και να λαμβάνει αποφάσεις βάσει επαληθεύσιμων στοιχείων. Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι γίνεται πιο δύσκολη η καταχώριση ανύπαρκτου χρόνου εργασίας ή υπερωριών, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η λογοδοσία απέναντι στο κοινό και στον ίδιο τον εργαζόμενο.

Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ασυνέπειες μεταξύ της πραγματικής παρουσίας και των ηλεκτρονικών καταγραφών, το σύστημα προβλέπει διαδικασίες επαλήθευσης και διόρθωσης, ώστε να διασφαλίζεται ότι κάθε εισαγωγή αντιστοιχεί σε πραγματική απασχόληση. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται τα περιθώρια σφάλματος, ενώ αυξάνεται η αξιοπιστία των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τη μισθοδοσία, τις υπερωρίες και τη συνολική διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού.

Ωφέλειες για δημόσιους υπαλλήλους και διοίκηση

Η καθιέρωση της ψηφιακής κάρτας προσφέρει πολλαπλά οφέλη τόσο στους ίδιους τους υπαλλήλους όσο και στη διοίκηση. Για τον εργαζόμενο, η άμεση καταγραφή του χρόνου παρουσίας και των υπερωριών σημαίνει σαφήνεια στις πληρωμές και στις αποζημιώσεις, με μειωμένες καθυστερήσεις και λιγότερη γραφειοκρατία. Παράλληλα, η δυνατότητα πρόσβασης στα στοιχεία παρουσίας του μέσα από ψηφιακή πλατφόρμα επιτρέπει στον καθένα να ελέγχει προσωπικά τα στοιχεία του, ενισχύοντας την αίσθηση δικαιοσύνης και διαφάνειας.

Από την πλευρά της διοίκησης, η ψηφιακή καταγραφή αποτελεί εργαλείο που συμβάλλει στη βελτίωση του προγραμματισμού του ανθρώπινου δυναμικού και στην αποδοτικότερη κατανομή των πόρων. Μέσω των στατιστικών που θα παράγονται, η διοίκηση θα μπορεί να εντοπίζει υπηρεσίες με υπερβολικό φόρτο εργασίας, να προσαρμόζει ημέρες και ώρες λειτουργίας και να λαμβάνει μέτρα ώστε οι υπηρεσίες να λειτουργούν πιο ευέλικτα και αποτελεσματικά.

Προκλήσεις και προοπτικές εφαρμογής

Παρά τα πλεονεκτήματα, η μετάβαση σε ένα πλήρως ψηφιακό σύστημα καταγραφής χρόνου εργασίας δεν είναι απαλλαγμένη από προκλήσεις. Απαιτείται η κατάλληλη εκπαίδευση των υπαλλήλων στη χρήση των νέων εργαλείων, η διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και η σταδιακή προσαρμογή των υπηρεσιακών κανονισμών ώστε να εναρμονιστούν με το νέο περιβάλλον. Επιπλέον, η αποτελεσματική λειτουργία του συστήματος προϋποθέτει υποδομές πληροφορικής που να καλύπτουν όλες τις υπηρεσίες, ακόμη και αυτές σε απομακρυσμένες περιοχές, ώστε να μην υπάρχουν αποκλίσεις στην εφαρμογή.
Παρά αυτές τις προκλήσεις, η υιοθέτηση της ψηφιακής κάρτας εργασίας θεωρείται αναγκαία και επείγουσα, προκειμένου να εκσυγχρονιστεί η δημόσια διοίκηση και να εναρμονιστεί με τις σύγχρονες ανάγκες διαχείρισης του χρόνου εργασίας, της διαφάνειας και της δημόσιας λογοδοσίας.

Μέχρι το τέλος του 2026 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, με στόχο τη γενικευμένη εφαρμογή στο σύνολο του ιδιωτικού αλλά και του δημόσιου τομέα, σύμφωνα με τις 30 βασικές μεταρρυθμίσεις και έργα που παρουσίασε το κυβερνητικό επιτελείο για το 2026.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνεται από τη διευκρινιστική εγκύκλιο που εξέδωσε ο Γενικός Γραμματέας Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκος Μηλαπίδης, σηματοδοτώντας το επόμενο βήμα στην ψηφιοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

Πρόκειται για ένα μέτρο που ενισχύει τη διαφάνεια, προστατεύει τα εργασιακά δικαιώματα και συμβάλλει στον έλεγχο της αδήλωτης εργασίας, καθιερώνοντας ένα σύγχρονο μοντέλο παρακολούθησης του χρόνου απασχόλησης.

Οι νέοι κλάδοι που εντάσσονται στο σύστημα

Από τη Δευτέρα, η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας επεκτείνεται στους εργαζόμενους των εξής τομέων:

• Χονδρεμπόριο

• Ενέργεια

• Χρηματοπιστωτικές εταιρείες

• Διοικητικές υπηρεσίες

• Υποστηρικτικές δραστηριότητες στον τουρισμό

Οι συγκεκριμένοι κλάδοι είχαν ήδη ενταχθεί πιλοτικά από τον Ιούνιο του 2025, με θετικά αποτελέσματα στην καταγραφή ωραρίων και στην προσαρμογή των επιχειρήσεων στα νέα ψηφιακά πρότυπα.

Πού εφαρμόζεται ήδη

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας εφαρμόζεται ήδη σε:
τράπεζες, σούπερ μάρκετ, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες φύλαξης, ΔΕΚΟ, βιομηχανίες, λιανεμπόριο, τουρισμό και εστίαση, καλύπτοντας περίπου 1,5 εκατομμύριο εργαζόμενους.

Με την επέκταση στους νέους τομείς, ο συνολικός αριθμός των εργαζομένων που θα χρησιμοποιούν την κάρτα θα φτάσει σχεδόν τα 1,85 εκατομμύρια, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό δίκτυο ελέγχου και καταγραφής της απασχόλησης σε ολόκληρη τη χώρα.

Ένα εργαλείο προστασίας και διαφάνειας

Η ψηφιακή κάρτα εργασίας αποτελεί πλέον θεμέλιο της νέας εποχής στην αγορά εργασίας, καθώς:

• Διασφαλίζει ακριβή καταγραφή ωραρίων

• Προστατεύει τους εργαζόμενους από υπερεργασία

• Διευκολύνει τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του Υπουργείου Εργασίας

Η πλήρης εφαρμογή του μέτρου σε όλο και περισσότερους τομείς επαναπροσδιορίζει τη σχέση εργοδότη–εργαζόμενου, φέρνοντας το ελληνικό εργασιακό πλαίσιο πιο κοντά στα ευρωπαϊκά πρότυπα διαφάνειας και λογοδοσίας.

• Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού
• Χονδρικό και λιανικό εμπόριο (περιλαμβανομένης της επισκευής οχημάτων)
• Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες
• Διοικητικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τουρισμό

Η νέα φάση εκτιμάται ότι θα προσθέσει πάνω από 300.000 εργαζόμενους στο σύστημα, ανεβάζοντας το συνολικό πλήθος όσων καλύπτονται από την Ψηφιακή Κάρτα σε περισσότερους από 2,1 εκατομμύρια.

Πώς λειτουργεί η Ψηφιακή Κάρτα
Η μέτρηση του χρόνου εργασίας αφορά αποκλειστικά όσους εργάζονται εντός των εγκαταστάσεων μιας επιχείρησης.

Η κάρτα καταγράφει την πρώτη είσοδο και την τελευταία έξοδο του εργαζομένου, ενώ το σύστημα υπολογίζει αυτόματα τη διάρκεια απασχόλησης, συγκρίνοντάς την με τα δηλωμένα ωράρια στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ».

Ποιοι εξαιρούνται
Η εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας προβλέπει εξαιρέσεις για επιχειρήσεις με κύριο ΚΑΔ που δεν περιλαμβάνεται στους νέους κλάδους, ακόμη κι αν δραστηριοποιούνται σε περισσότερους τομείς.

Επίσης, δεν εντάσσονται επιχειρήσεις με μηδενική οικονομική δραστηριότητα (όπως προκύπτει από το έντυπο Ε3), ακόμη κι αν διαθέτουν δευτερεύοντα ενεργό ΚΑΔ.

Εκτός συστήματος παραμένουν:
• Επιχειρήσεις πετρελαιοειδών, ορυχείων και ναυπηγείων
• Εργαζόμενοι σε οικοδομικά έργα, αγροτικές εργασίες, αλιεία
• Δικηγόροι με πάγια αντιμισθία

Η εγκύκλιος ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα προαιρετικής ένταξης.

Υποχρεώσεις και κανόνες
Η σωστή σήμανση βαραίνει τον εργαζόμενο, ωστόσο η ευθύνη τήρησης της διαδικασίας ανήκει στον εργοδότη.

Κάθε εργάσιμη ημέρα πρέπει να εμφανίζει ζυγό αριθμό καταχωρήσεων:
• 0: τηλεργασία ή δικαιολογημένη απουσία
• 2: συνεχές ωράριο
• 4: σπαστό ωράριο

Ενδιάμεσες σφραγίσεις δεν λαμβάνονται υπόψη για συνεχές ωράριο.

Αυστηρά πρόστιμα για παραβάσεις
Σε περίπτωση που διαπιστωθεί παρουσία εργαζομένου εκτός δηλωμένου ωραρίου χωρίς αντίστοιχη ψηφιακή καταγραφή, επιβάλλεται πρόστιμο 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο.

Οι εργοδότες οφείλουν να αποδείξουν ότι η παρουσία δεν συνιστά εργασία, ενώ μπορούν να υποβάλουν διορθωτικές δηλώσεις έως το τέλος κάθε μήνα για υπερωρίες ή αλλαγές ωραρίου.

Η υποχρέωση χρήσης της κάρτας αφορά και όσους εργάζονται εκτός κτιριακών εγκαταστάσεων, αλλά σε σταθερό χώρο που έχει οριστεί από την επιχείρηση (π.χ. shop-in-a-shop πωλητές, τεχνικοί έδρας, ασφαλιστικοί πράκτορες).

Εκτός παραμένουν διευθυντικά στελέχη και προσωπικό σε καθεστώς δανεισμού.

Προετοιμασία και ευελιξία
Ο χρόνος προετοιμασίας πριν ή μετά την εργασία δεν υπολογίζεται ως απασχόληση και δεν πρέπει να ξεπερνά:
• 10 λεπτά σε γενικές περιπτώσεις
• 30 λεπτά σε βιομηχανικούς κλάδους (ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, ατμός, κλιματισμός)

Παράλληλα, επιτρέπεται ευέλικτη προσέλευση έως 120 λεπτών ημερησίως, κατόπιν συμφωνίας εργοδότη και εργαζομένου.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, κατά τους μήνες της πιλοτικής εφαρμογής πραγματοποιήθηκε εκτενής διάλογος με εργοδοτικούς και συνδικαλιστικούς φορείς, με στόχο τη βέλτιστη ενσωμάτωση του συστήματος στις επιχειρήσεις.

Το υπουργείο χαρακτηρίζει την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας ως ένα κομβικό εργαλείο διαφάνειας, που διασφαλίζει ότι κάθε εργαζόμενος αμείβεται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας του. Παράλληλα, συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της υποδηλωμένης και αδήλωτης εργασίας, προστατεύοντας τόσο τους εργαζομένους όσο και τις υγιείς επιχειρήσεις από αθέμιτο ανταγωνισμό.

Τα πιο πρόσφατα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος “ΕΡΓΑΝΗ” αποτυπώνουν ήδη ενθαρρυντικά αποτελέσματα: οι καταγεγραμμένες υπερωρίες στους κλάδους όπου εφαρμόστηκε το μέτρο έχουν αυξηθεί κατά περισσότερες από 3,5 εκατομμύρια ώρες σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Αυτό, σύμφωνα με το υπουργείο, αποτελεί ένδειξη μείωσης των αδήλωτων ωρών εργασίας και ενίσχυσης της νομιμότητας στην αγορά.

Η Ψηφιακή Κάρτα καλύπτει ήδη 1,5 εκατομμύριο εργαζομένους σε τομείς όπως οι τράπεζες, τα σούπερ μάρκετ, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι εταιρείες security, οι ΔΕΚΟ, η βιομηχανία, το λιανεμπόριο, ο τουρισμός και η εστίαση. Με την πλήρη ένταξη των νέων τεσσάρων κλάδων, ο συνολικός αριθμός των επιχειρήσεων που θα συμμετέχουν στο σύστημα αναμένεται να ξεπεράσει τις 280.000.

Ενίσχυση του ψηφιακού μετασχηματισμού

Το μέτρο αποτελεί μέρος της ευρύτερης ψηφιακής στρατηγικής του υπουργείου Εργασίας, που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός σύγχρονου, διαφανούς και δίκαιου εργασιακού περιβάλλοντος. Η εφαρμογή του συστήματος επιτρέπει άμεση καταγραφή του ωραρίου εργασίας, μείωση της γραφειοκρατίας και προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων μέσω διασύνδεσης με τις βάσεις δεδομένων του ΕΡΓΑΝΗ.

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας σε στρατηγικούς τομείς όπως ενέργεια και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη συνολική εξυγίανση της αγοράς εργασίας, ενισχύοντας ταυτόχρονα την παραγωγικότητα και τη διαφάνεια στις εργασιακές σχέσεις.

Ειδικότερα, η εγκύκλιος την οποία υπογράφει ο γενικός γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων, Νικόλαος Μηλαπίδης αφορά τους κλάδους:

1. της παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού
2. του χονδρικού και λιανικού εμπορίου και της επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσυκλετών
3. των χρηματοπιστωτικών και ασφαλιστικών δραστηριοτήτων και,
4. των διοικητικών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων

ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΕΓΚΥΚΛΙΟ

Η χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας

Στην παρούσα φάση, και μέχρι την ολοκλήρωση της πλήρους εφαρμογής του συστήματος της ψηφιακής κάρτας στο σύνολο των επιχειρήσεων-εργοδοτών της χώρας, η μέτρηση του χρόνου εργασίας, που πραγματοποιείται με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, περιορίζεται μόνο στην μέτρηση του χρόνου κατά τον οποίο οι εργαζόμενοι των ενταγμένων επιχειρήσεων απασχολούνται με φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης.

Συνεπώς, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας απεικονίζει την πρώτη είσοδο και την τελευταία έξοδο από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε περιπτώσεις εργαζομένων που δεν ξεκινούν ή δεν ολοκληρώνουν την εργασία τους σε αυτές, δεν ισοδυναμεί με μέτρηση του συνολικού ημερήσιου χρόνου απασχόλησής τους. Για την μέτρηση του συνολικού χρόνου ημερήσιας απασχόλησης των εργαζομένων συνυπολογίζεται το προδηλωθέν ωράριο στην Ψηφιακή Οργάνωση του Χρόνου Εργασίας στο ΠΣ ΕΡΓΑΝΗ, το προγραμματισμένο ωράριο και η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας.

Οριζόντιες εξαιρέσεις

Υπενθυμίζεται ότι, με βάση την υπ΄ αρ. 49758 /26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, εξαίρεση από την εφαρμογή του συστήματος της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας υφίσταται για το σύνολο της επιχείρησης, όταν:

• Ο κύριος ΚΑΔ εργοδότη – επιχείρησης στο TAXIS δεν ανήκει στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ακόμα και αν εκτελούνται πολλαπλές δραστηριότητες στον ίδιο χώρο, εκ των οποίων κάποιες έχουν ενταχθεί στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, ή υπάρχουν υποκαταστήματα με ΚΑΔ που έχουν ενταχθεί στη ψηφιακή κάρτα εργασίας.
• Ο εργοδότης – επιχείρηση εντάσσεται στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας, βάσει κύριου ΚΑΔ εργοδότη στο TAXIS, αλλά ο ΚΑΔ αυτός δεν παράγει οικονομική δραστηριότητα (δηλαδή αυτή είναι μηδενική) γεγονός που αποδεικνύεται από το έντυπο Ε3 του τελευταίου φορολογικού έτους και ο δευτερεύων ΚΑΔ, ο οποίος αποτελεί την κυρίαρχη οικονομικά επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν είναι ενταγμένος ΚΑΔ.

Επισημαίνεται ότι δεν υπάρχει επί του παρόντος δυνατότητα προαιρετικής ένταξης στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Τέλος υπενθυμίζεται ότι εξακολουθούν να ισχύουν οι εξαιρέσεις που προβλέπονται στην υπ΄ αριθ. 37271 /21.06.2024 ερμηνευτική εγκύκλιο και συνεπώς δεν εντάσσονται στον Μηχανισμό της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους κλάδους των πετρελαιοειδών, των ορυχείων, των ναυπηγείων, οι εργάτες γης, οι αλιεργάτες, οι εργαζόμενοι σε οικοδομοτεχνικά έργα και οι δικηγόροι που αμείβονται με πάγια αντιμισθία.

Σήμανση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας

Η σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία θα πρέπει να είναι σύμφωνη με την πραγματική έναρξη ή την πραγματική λήξη της απασχόλησης στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, αποτελεί υποχρέωση του εργαζομένου που δεν μπορεί να υποκατασταθεί κατ΄ άλλο τρόπο από τον εργοδότη (π.χ. συμπλήρωση ελλιπών «χτυπημάτων» από τον εργοδότη).

Με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας, σημαίνεται η πρώτη είσοδος και η τελευταία έξοδος από τις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, η οποία σε συνδυασμό με το συμβατικό προδηλωθέν και το προγραμματισμένο ημερήσιο ωράριο στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ, παράγει αποτελέσματα σε σχέση με τον πραγματικό ημερήσιο χρόνο απασχόλησης των εργαζομένων, όπως την ώρα έναρξης και λήξης της εργασίας, τη διάρκεια του διαλείμματος, καθώς και την υπέρβαση του νόμιμου ωραρίου εργασίας.

Σε κάθε περίπτωση ο αριθμός των χτυπημάτων της ψηφιακής κάρτας εργασίας των εργαζομένων σε επίπεδο ημέρας θα πρέπει να είναι ζυγός αριθμός, και συγκεκριμένα:

Α) Μηδέν (0) χτύπημα, όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με το σύστημα της τηλεργασίας ή δεν έχει καθόλου φυσική παρουσία στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης κατά μια συγκεκριμένη ημέρα για λόγους που δικαιολογούνται από την φύση της εργασίας του (π.χ. τεχνικός δικτύου, tour-leader) ή την κατάσταση (π.χ. απεργία, μη προσέλευση στην εργασία κ.α.)

Β) Δύο (2) χτυπήματα, όταν ο εργαζόμενος εργάζεται με συνεχές ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο στην επιχείρηση και κατά την τελευταία έξοδο από αυτήν. Ευνόητο είναι ότι δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.

Γ) Τέσσερα (4) χτυπήματα, στην περίπτωση που ο εργαζόμενος εργάζεται με σπαστό ωράριο στις κτιριακές εγκαταστάσεις της επιχείρησης, στην οποία περίπτωση θα πρέπει να σημάνει την κάρτα του κατά την πρώτη είσοδο και κατά την τελευταία έξοδο, τόσο του πρώτου όσο και του δεύτερου τμήματος του ωραρίου του. Ευνόητο είναι ότι σε καμία περίπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη τυχόν ενδιάμεσα χτυπήματα.

«Ευέλικτη Προσέλευση» και σήμανση της ψηφιακής κάρτας

Για όσες επιχειρήσεις είναι ενταγμένες στο μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας και έχουν προβεί σε ενεργοποίηση της κάρτας, δίνεται η δυνατότητα για ευέλικτη προσέλευση μέχρι 120 λεπτά ημερησίως κατόπιν ρητής συμφωνίας του εργοδότη με τον εργαζόμενο (που θα αποδεικνύεται με κάθε πρόσφορο μέσο).

Σε περίπτωση που εφαρμόζεται «Ευέλικτη Προσέλευση», η αφετηρία για την έναρξη της ευέλικτης προσέλευσης είναι η δηλωθείσα έναρξη του ωραρίου στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας και η προσέλευση – έναρξη της εργασίας, είναι δυνατή εντός X λεπτών (από 0 έως 120 λεπτά κατ΄ ανώτατο) από την δηλωθείσα έναρξη κι εντεύθεν.

Π.χ Αν το δηλωθέν ωράριο στην ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας είναι 09:00-17:00 και έχει συμφωνηθεί ευέλικτη προσέλευση 30 λεπτών, ο εργαζόμενος οφείλει να προσέλθει στην επιχείρηση μεταξύ 9:00 και 9:30 και η σήμανση της κάρτας θα πρέπει να έχει γίνει εντός αυτού του χρονικού διαστήματος. Σε μια τέτοια περίπτωση η αποχώρηση μετά την συμπλήρωση 8ώρου, ήτοι μεταξύ 17:00 και 17:30 θεωρείται δικαιολογημένη, εφόσον βέβαια αποδεικνύεται από την σήμανση της ψηφιακής κάρτας και του συμφωνηθέντα όρου περί ευέλικτης προσέλευσης.

Χρόνος Προετοιμασίας

Γενικά, ως χρόνος εργασίας θεωρείται κάθε περίοδος κατά τη διάρκεια της οποίας ο εργαζόμενος βρίσκεται στη διάθεση του εργοδότη και ασκεί τα καθήκοντα του, ενώ δεν περιλαμβάνονται σε αυτόν, οι διακοπές και τα διαλείμματα εργασίας.

Για τους εργαζόμενους επιχειρήσεων που έχουν ενταχθεί στο σύστημα της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ενδέχεται να απαιτείται χρόνος προετοιμασίας, πριν την έναρξη της εργασίας και μετά την λήξη της.

Στην περίπτωση που ισχύει κάτι τέτοιο, ο χρόνος αυτός δεν αποτελεί χρόνο εργασίας, και συνεπώς, η σήμανση της ψηφιακής κάρτας πρέπει να πραγματοποιείται:

– Κατά την έναρξη του δηλωθέντος ωραρίου, μετά από τον χρόνο προετοιμασίας προς ανάληψη εργασίας και

– Κατά τη λήξη του δηλωθέντος ωραρίου, πριν από τον χρόνο προετοιμασίας προς αποχώρηση.

Διευθυντικά Στελέχη

Οι εργαζόμενοι που κατέχουν θέση εποπτείας, ή διεύθυνσης, ή εμπιστευτική απογράφονται κανονικά στην διαδικασία της ψηφιακής οργάνωσης του χρόνου εργασίας.

Για τους εν λόγω εργαζόμενους απαιτείται η υποβολή Δήλωσης Μεταβολής Στοιχείων Εργασιακής Σχέσης – Οργάνωση Χρόνου Εργασίας καθώς και η συμπλήρωση: Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας:[ΝΑΙ]- Κάρτα Εργασίας: [ΝΑΙ] ΑΛΛΑ δεν απαιτείται Ψηφιακό Ωράριο και Δήλωση Έναρξης – Λήξης Ψηφιακής Κάρτας.

Συνεπώς, οι συγκεκριμένοι εργαζόμενοι εξαιρούνται από την υποχρέωση σήμανσης της ψηφιακής κάρτας, εφόσον από την ατομική σύμβαση εργασίας τους και από τον τρόπο που είναι δηλωμένοι στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ προκύπτει ότι εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της ως άνω Υ.Α.

Ειδικές Περιπτώσεις Σήμανσης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας Ανά Κλάδο Ένταξης

1. Εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που ανήκουν κατά κύρια δραστηριότητα στους κλάδους της Παροχής Ηλεκτρικού Ρεύματος, Φυσικού Αερίου, Ατμού και Κλιματισμού

Α. Οι εργαζόμενοι με σύμβαση ή σχέση εξαρτημένης εργασίας επιχειρήσεων των κλάδων οικονομικής δραστηριότητας που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 4 της περίπτωσης ε. της παραγράφου 2 της υπ΄ αρ. 49758/26-5-2022 (Β΄ 2668) απόφασης του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων όπως ισχύει, όταν παρέχουν σταθερά την εργασία τους εντός των κτιριακών εγκαταστάσεων της επιχείρησης/ εργοδότη ή σε χώρο που έχει διατεθεί στην επιχείρηση/εργοδότη για αποκλειστική χρήση από αυτήν, τότε είναι υποχρεωμένοι να σημαίνουν κάρτα στον τόπο όπου σταθερά παρέχουν τις υπηρεσίες τους.

Β. Πέραν, ωστόσο, των εργαζομένων που απασχολούνται με φυσική παρουσία στους χώρους παροχής εργασίας των ως άνω επιχειρήσεων, υπάρχει προσωπικό τεχνικών ειδικοτήτων (πχ. ηλεκτροτεχνικοί δικτύων, οδηγοί – μηχανοδηγοί χειριστές, χειριστές Μηχανημάτων Έργου, τεχνικοί ασφαλείας, επισκοπητές, τοπογράφοι, συντηρητές εγκαταστάσεων, εργαζόμενοι αποκατάστασης βλαβών, χειριστές επιτηρητές, επιβλέποντες μηχανικοί κ.λπ.) που λόγω της φύσης του αντικειμένου της εργασίας του, δεν έχει σταθερό τόπο παροχής εργασίας αλλά απαιτείται για την εκτέλεση της εργασίας να μετακινείται τακτικά από τον έναν τόπο παροχής εργασίας στον άλλον κατά την διάρκεια της ημέρας, από ημέρα σε ημέρα ή σε τακτά χρονικά διαστήματα εντός της εβδομάδας. Το τεχνικό αυτό προσωπικό απασχολείται κατά κανόνα σε όλη την ηπειρωτική και νησιωτική χώρα σε έκτακτες ή και προγραμματισμένες εργασίες.

Δεδομένης της αντικειμενικής δυσκολίας που υφίσταται για την σήμανση της ψηφιακής κάρτας των εν λόγω εργαζομένων σε κάθε σημείο που μπορεί να βρίσκονται κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους (πχ. κατά μήκος των γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, απομακρυσμένοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, σταθμοί παραγωγής ενέργειας μη διασυνδεδεμένων νησιών, λιγνιτικά κέντρα και φωτοβολταϊκά και αιολικά πάρκα χωρίς κάλυψη δικτύου, περιφερειακά κέντρα ελέγχου ενέργειας κλπ), όπως λόγου χάριν οι τεχνικοί οι οποίοι εργάζονται για την αποκατάσταση βλαβών στο δίκτυο μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας ανά την Επικράτεια, είναι σκόπιμη και για λόγους ασφαλείας ως προς την αδιάλειπτη παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και εξαιτίας του κοινοφελούς χαρακτήρα των υπηρεσιών, η αντιμετώπιση τους με διαφορετικό τρόπο από όσους βρίσκονται εντός εγκαταστάσεως της επιχείρησης.

Συνεπώς, οι συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων δεν θα έχουν υποχρέωση για σήμανση της ψηφιακής κάρτας κατά τις ημέρες που εργάζονται εκτός του σταθερού τόπου παροχής εργασίας της επιχείρησης και μετακινούνται τακτικά (π.χ. εντός της ίδιας ημέρας., από μέρα σε μέρα, ανά τακτικά χρονικά διαστήματα εντός περιορισμένου χρονικού διαστήματος κ.λπ..) από το ένα σημείο στο άλλο.

Σημειώνεται ότι από τις 3 Νοεμβρίου του 2025 οι παραπάνω κλάδοι θα ενταχθούν στο καθεστώς της πλήρους εφαρμογής της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, ενώ το μέτρο έχει τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή ήδη από τον Ιούνιο του 2025, παρέχοντας στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους παραπάνω κλάδους ένα εύλογο χρονικό διάστημα, προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.

Στο διάστημα των περίπου τεσσάρων μηνών που μεσολάβησε από την έναρξη της πιλοτικής περιόδου, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης πραγματοποίησε εκτενή διάλογο με εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών των παραπάνω κλάδων, με θέμα την εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας.

Όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, το οποίο διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι αμείβονται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας τους. Η εφαρμογή της συμβάλλει στην καταπολέμηση της υποδηλωμένης ή/και αδήλωτης εργασίας, ενώ προστατεύονται οι εργαζόμενοι, αλλά και οι υγιείς επιχειρήσεις από τον αθέμιτο ανταγωνισμό.

Η αποτελεσματικότητα του μέτρου επιβεβαιώνεται και από τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Πληροφοριακού Συστήματος "ΕΡΓΑΝΗ", σύμφωνα με τα οποία υπάρχει αύξηση στις καταγεγραμμένες υπερωρίες στους κλάδους εφαρμογής της κατά 3,5 εκατομμύρια και πλέον ώρες σε σχέση με τα έτη πριν από την εφαρμογή του μέτρου.

Με το συγκεκριμένο μέτρο ήδη προστατεύονται 1.500.000 εργαζόμενοι, οι οποίοι απασχολούνται σε τράπεζες, σούπερ μάρκετ, ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες security, ΔΕΚΟ, βιομηχανία, λιανεμπόριο, τουρισμό και εστίαση, ενώ, μετά την πλήρη εφαρμογή της στο χονδρεμπόριο, στην ενέργεια, στις χρηματοπιστωτικές εταιρείες και στις διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες στον τουρισμό, ο συνολικός αριθμός θα φτάσει περίπου τους 1.850.000 εργαζόμενους.

Παράλληλα, ο συνολικός αριθμός των ενταγμένων επιχειρήσεων θα ξεπεράσει τις 280.000 επιχειρήσεις, περίπου.

Αναλυτικές πληροφορίες για την ορθή εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας στην ιστοσελίδα https://psifiakikarta.gov.gr/

Η μηνιαία εικόνα για τον Ιούλιο του 2025 δείχνει ανάλογη δυναμική, με τις καταγεγραμμένες υπερωρίες να είναι αυξημένες κατά 76% σε σχέση με τον Ιούλιο του 2024. Αυτή η τάση καταγράφεται σε όλους τους κλάδους στους οποίους εφαρμόζεται η ΨΚΕ, αποτυπώνοντας μια γενικευμένη αύξηση της εργασιακής έντασης.

Οι κλάδοι που πρωτοστατούν στην αύξηση είναι σαφώς ο Τουρισμός και η Εστίαση, τομείς που παραδοσιακά εμφανίζουν υψηλές ανάγκες για υπερωριακή εργασία, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Στον Τουρισμό, η αύξηση των υπερωριών σε 7μηνιαία βάση αγγίζει το +728%, ενώ σε μηνιαία βάση ο Ιούλιος καταγράφει +541% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024. Η Εστίαση καταγράφει επίσης σημαντική αύξηση, με +301% σε 7μηνιαία βάση και +154% σε μηνιαία, γεγονός που υπογραμμίζει την εξάρτηση του κλάδου από την υπερωριακή απασχόληση για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών κατά την τουριστική περίοδο.

Σημαντική αύξηση παρατηρείται και στους υπόλοιπους μεγάλους τομείς απασχόλησης που εντάχθηκαν υποχρεωτικά στην ΨΚΕ:

• Λιανεμπόριο: +105% σε 7μηνιαία βάση και +89% σε μηνιαία
• Βιομηχανία: +65% σε 7μηνιαία βάση και +25% σε μηνιαία

Η αύξηση των υπερωριών καταδεικνύει αφενός την ανάγκη των επιχειρήσεων για ευέλικτο εργατικό δυναμικό, αφετέρου όμως εγείρει ερωτήματα για την εντατικοποίηση της εργασίας και την ποιότητα ζωής των εργαζομένων. Παράγοντες της αγοράς υπογραμμίζουν ότι η καταγραφή υπερωριών μέσω της ΨΚΕ φέρνει μεγαλύτερη διαφάνεια, καθώς πλέον είναι διαθέσιμα ακριβή στοιχεία για την έκταση και τη συχνότητα των υπερωριακών ωρών, ωστόσο η τάση δείχνει ότι η ελληνική αγορά εργασίας εξακολουθεί να βασίζεται σε σημαντική υπερεργασία.

Τα στοιχεία αυτά, σύμφωνα με αναλυτές, αποτελούν επίσης δείκτη των πιέσεων που δέχονται οι επιχειρήσεις σε κλάδους αιχμής και της ανάγκης τους να καλύψουν την αυξημένη ζήτηση, κυρίως σε περιόδους αιχμής όπως το καλοκαίρι. Η ψηφιακή παρακολούθηση των υπερωριών μέσω της ΨΚΕ αναμένεται να αποτελέσει εργαλείο για καλύτερη εποπτεία και προγραμματισμό των ωρών εργασίας, ενώ ταυτόχρονα φέρνει στο προσκήνιο την ανάγκη για συζητήσεις σχετικά με την ισορροπία μεταξύ παραγωγικότητας και εργασιακής πίεσης.

Συνολικά, τα στοιχεία της ΕΡΓΑΝΗ για το επτάμηνο του 2025 δείχνουν ότι η υπερωριακή απασχόληση παραμένει κρίσιμος μηχανισμός για την ελληνική οικονομία, ιδιαίτερα στους κλάδους που συνδέονται άμεσα με τον τουρισμό και την εστίαση, ενώ ανοίγουν τη συζήτηση για τον τρόπο που θα μπορούσαν να διασφαλιστούν ταυτόχρονα τα δικαιώματα των εργαζομένων και οι ανάγκες των επιχειρήσεων.

Πηγή: Lykavitos.gr

Εκτόξευση των δηλωμένων υπερωριών

Οι πρώτες ενδείξεις από την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας στους δύο κλάδους δείχνουν εντυπωσιακή αύξηση στις δηλωμένες υπερωρίες. Εργοδότες που παλαιότερα απέφευγαν να τις δηλώσουν, πλέον δεν έχουν τη δυνατότητα να τις αποκρύψουν. Ο νέος τρόπος καταγραφής του χρόνου εργασίας έφερε στην επιφάνεια χιλιάδες ώρες εργασίας που μέχρι πρότινος παρέμεναν «αόρατες». Η εικόνα αυτή μαρτυρεί το εύρος της ανεπίσημης υπερωριακής απασχόλησης που χαρακτήριζε κυρίως τον τουρισμό και την εστίαση.

Πίεση στις μικρές επιχειρήσεις

Η εφαρμογή του νέου μέτρου δεν είναι χωρίς προκλήσεις. Πολλές μικρές επιχειρήσεις δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις νέες απαιτήσεις, είτε λόγω τεχνολογικών ελλείψεων είτε εξαιτίας της έλλειψης διαθέσιμου προσωπικού. Η αυστηρή τήρηση των κανόνων ωθεί αρκετούς εργοδότες να αναζητήσουν άμεσα λύσεις για να καλύψουν τις ανάγκες τους χωρίς να παραβιάζουν τη νομοθεσία. Η πίεση αυξάνεται, ειδικά την τουριστική περίοδο, όπου οι ανάγκες είναι πολλαπλάσιες και η ζήτηση σε προσωπικό μεγάλη.

Η νέα πραγματικότητα δεν περιορίζεται μόνο στη συμμόρφωση. Οι ελεγκτικές αρχές εντατικοποιούν τους ελέγχους, και τα ευρήματα είναι αποκαλυπτικά. Πολλές επιχειρήσεις εξακολουθούν να παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις τους, κυρίως όσον αφορά την καταγραφή της πραγματικής ώρας εργασίας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επιβολή προστίμων που φθάνουν σε υψηλά επίπεδα, λειτουργώντας ως αποτρεπτικός μηχανισμός. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ανάγκη για ευελιξία και τη συμμόρφωση με τους κανόνες.