Μόλις το 19,4% των δειγμάτων συμμορφώθηκε με το όριο του 1,2% που προέβλεπε το Μνημόνιο Συνεργασίας (MoU) μεταξύ ΕΦΕΤ και Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδας. Το 2012 το ποσοστό αυτό ήταν 31,8%.

Ο ΕΦΕΤ εκφράζει έντονη ανησυχία για τη δημόσια υγεία, καθώς το ψωμί αποτελεί βασική πηγή αλατιού στη διατροφή των Ελλήνων. Ο ΠΟΥ συστήνει μέγιστη ημερήσια πρόσληψη 5 γραμμαρίων, ενώ οι περισσότεροι Έλληνες καταναλώνουν σχεδόν το διπλάσιο.

Η υψηλή κατανάλωση αλατιού αυξάνει την αρτηριακή πίεση και τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, εγκεφαλικών επεισοδίων, νεφρικής νόσου και οστεοπόρωσης. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι η συμμόρφωση στα συνιστώμενα επίπεδα θα μπορούσε να αποτρέψει έως και 2,5 εκατ. θανάτους ετησίως παγκοσμίως.

Η αύξηση στην περιεκτικότητα αλατιού θεωρείται απροσδόκητη, καθώς σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αντίστοιχες εθελοντικές δράσεις είχαν θετικά αποτελέσματα. Η αποτυχία στην Ελλάδα πιθανόν να οφείλεται σε φόβους των αρτοποιών για μειωμένη αποδοχή του προϊόντος ή στο μη υποχρεωτικό πλαίσιο εφαρμογής.

Ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται πλέον νομοθετική ρύθμιση, καθώς οι διεθνείς πρακτικές δείχνουν ότι η μείωση του αλατιού στο ψωμί είναι εφικτή, δεν απαιτεί αλλαγή συνταγής και δεν επηρεάζει τις πωλήσεις. Μάλιστα, σταδιακές μειώσεις έως 30-40% συνήθως δεν γίνονται αντιληπτές από τους καταναλωτές.

Ο πρόεδρος του ΕΦΕΤ, Α. Ζαμπέλας, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα χρειάζεται «ρεαλιστική αλλά δεσμευτική πολιτική για το αλάτι», τονίζοντας ότι η μείωση της πρόσληψης αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης χρόνιων νοσημάτων.

Η μελέτη του ΕΦΕΤ βασίστηκε σε δεδομένα της Πανελλαδικής Μελέτης Διατροφής και Υγείας (ΠΑ.ΜΕ.Δ.Υ.) του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και δημοσιεύθηκε στις 27 Οκτωβρίου 2025 στο διεθνές περιοδικό Nutrients.

Οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, η στροφή σε πιο υγιεινές επιλογές και η μείωση των υδατανθράκων έχουν μεταμορφώσει το πόσο ψωμί καταναλώνουμε. Ωστόσο, παρά τη μείωση, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις πρώτες θέσεις διεθνώς.

Σε επίπεδο ετήσιας κατανάλωσης ψωμιού, η κατάταξη διαμορφώνεται ως εξής:

• Η Τουρκία βρίσκεται στην κορυφή, σχεδόν τριπλασιάζοντας την ελληνική κατανάλωση.
• Από την άλλη, σε ασιατικές χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα, το ψωμί παραμένει περιφερειακό στη διατροφή, καθώς η έμφαση δίνεται σε τρόφιμα όπως το ρύζι.
• Η αγορά ψωμιού και αρτοσκευασμάτων στην Ελλάδα παρουσίασε σημαντική άνοδο, αυξημένη κατά 25% το 2024 σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η συνολική κατανάλωση αυξάνεται σταθερά από το 2012, ενώ η παραγωγή παρουσίασε μικρή υποχώρηση το 2024, μετά από πολυετή ανοδική πορεία. Η μέση κατά κεφαλήν κατανάλωση παραμένει υψηλή, υποδεικνύοντας τη διαχρονική σημασία του ψωμιού στη διατροφή των Ελλήνων, παρά τη στροφή πολλών καταναλωτών σε πιο υγιεινά ή εξειδικευμένα αρτοσκευάσματα.

Οι εξαγωγές ελληνικών προϊόντων αρτοποιίας σημείωσαν αύξηση, με βασικούς προορισμούς τη Γερμανία, την Κύπρο και τη Βουλγαρία. Παράλληλα, οι εισαγωγές ψωμιού και αρτοσκευασμάτων στην Ελλάδα κατέγραψαν άνοδο, αποτυπώνοντας τόσο την αυξανόμενη ζήτηση όσο και τη διεύρυνση της αγοράς με προϊόντα του εξωτερικού.

Οι φόβοι για νέες ανατιμήσεις εντείνονται, λόγω της ανόδου του κόστους πρώτων υλών, της ενέργειας και της μεταφοράς. Οι επιχειρηματίες του κλάδου εκφράζουν την αγωνία τους για τη διατήρηση της βιωσιμότητάς τους, ενώ την ίδια ώρα οι καταναλωτές βλέπουν βασικά αγαθά να γίνονται ολοένα και πιο ακριβά.

Παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι οι αυξήσεις δεν είναι αποτέλεσμα αισχροκέρδειας, αλλά πιέσεων που δεν μπορούν πλέον να απορροφηθούν, με το ψωμί να μετατρέπεται σε ακόμη ένα σύμβολο της ακρίβειας.

Παρά τη μείωση στην κατανάλωση, η τιμή του φρέσκου λευκού ψωμιού (φραντζόλα 500γρ.) αυξήθηκε κατά 39% από το 2020, φτάνοντας το 1,21 ευρώ το 2024. Ωστόσο, πρόκειται για τη δεύτερη χαμηλότερη τιμή στην Ευρωζώνη και κατά 48% κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 1,80 ευρώ.

Η αύξηση της τιμής αποδίδεται κυρίως στην άνοδο των τιμών των πρώτων υλών, όπως το σιτάρι, και στο αυξημένο κόστος ενέργειας και εργασίας. Συγκεκριμένα, η τιμή του αλεσμένου σιταριού αυξήθηκε από 230 ευρώ ανά τόνο τον Αύγουστο του 2021 σε 400 ευρώ ανά τόνο τον Ιούνιο του 2022.

Όσον αφορά τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ), στην Ελλάδα το ψωμί υπάγεται σε μειωμένο συντελεστή 13%. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι συντελεστές διαφέρουν: στην Ισπανία ο ΦΠΑ είναι μηδενικός από τον Ιανουάριο του 2023, ενώ στη Δανία φτάνει το 25%, και στο Λουξεμβούργο είναι 17%, ο χαμηλότερος στην Ε.Ε.

Η Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2023 δείχνει ότι η μέση μηνιαία κατανάλωση ψωμιού ανά νοικοκυριό στην Ελλάδα είναι 8.094,78 γραμμάρια, μειωμένη κατά 4,3% σε σχέση με το 2022. Με μέσο όρο 2,6 μέλη ανά νοικοκυριό, η ημερήσια κατανάλωση ψωμιού ανά άτομο υπολογίζεται στα 100 γραμμάρια, ενώ το 2011 ήταν περίπου 200 γραμμάρια. Αυτή η μείωση αποδίδεται σε αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, μείωση διαθέσιμου εισοδήματος και αυξημένη συνείδηση για υγιεινή διατροφή.

Τα εύρηματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του πρώτου κύκλου κατάρτισης βιοτεχνών αρτοποιών του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η τιμή φρέσκου λευκού ψωμιού (φραντζόλα 500γρ.) στην Ελλάδα, παραμένει από το 2020 η δεύτερη χαμηλότερη της Eυρωζώνης (πρώτη η Εσθονία). Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η θέση της Ελλάδας έχει βελτιωθεί από την 6η (2020), στην 5η χαμηλότερη τιμή το 2024, μετά τις Βουλγαρία, Ρουμανία, Εσθονία και Πολωνία.

Των πρώτων υλών (σιτάρι- αλεύρι). Η τιμή του αλεσμένου σιταριού στην Ελλάδα, παρουσιάζει από τον Αύγουστο του 2021 μία σημαντική αύξηση μέχρι και τις αρχές του Ιουνίου του 2022 που διαμορφώθηκε η υψηλότερη τιμή της. Από τα 230 ευρώ ανά τόνο τον Αύγουστο του 2021, η τιμή του αλεσμένου σιταριού στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 260 ευρώ ανά τόνο, μέσα στον ίδιο μήνα και παρέμεινε σταθερή μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου του ίδιου έτους. Στη συνέχεια, η τιμή του σιταριού, ξεκίνησε να αυξάνεται μέχρι τον Ιούνιο του 2022, για να διαμορφωθεί στα 400 ευρώ ανά τόνο, ενώ από τον επόμενο μήνα ξεκινάει η μείωση της τιμής του.

Της ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τις τιμές για μη οικιακούς καταναλωτές από το 2019 μέχρι το 2023, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από το μέσο όρο της Ευρώπης των 27, στην ετήσια τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας σε ευρώ. Η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, που διαμορφώθηκε στην Ελλάδα το 2023, είναι μικρότερη από τις τιμές που διαμορφώνονται σε χώρες όπως η Γαλλία (0,1734 ευρώ/ kWh), η Κροατία (0,2039 ευρώ/ kWh), η Ιταλία (0,1745 ευρώ/ kWh) και η Ουγγαρία (0,1836 ευρώ/ kWh).

Του φυσικού αερίου. Οι τιμές στο φυσικό αέριο, όπως και στην ηλεκτρική ενέργεια, εμφανίζουν μια σημαντική αύξηση σε όλες τις χώρες της ΕΕ, από το 2022, ενώ το 2023 μειώθηκαν, παραμένοντας σε υψηλότερα επίπεδα από το 2021. Η τιμή φυσικού αερίου της Ελλάδας το 2023, εμφανίζεται μικρότερη σε σχέση με χώρες όπως η Τσεχία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Κροατία, η Ιταλία και η Βόρεια Μακεδονία.

• αύξηση 17% το 2023
• αύξηση 25% το 2ο τρίμηνο του 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019.

Αυτά προκύπτουν από την πανελλήνια έρευνα του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος με αντικείμενο «Το παρόν και το μέλλον της Αρτοποιίας στην Ελλάδα».

Τα εύρημα τα της έρευνας παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του πρώτου κύκλου κατάρτισης βιοτεχνών αρτοποιών του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθηνών.

Στην Ελλάδα, η τιμή διαμορφώνεται στο 1,21 ευρώ και είναι 48% χαμηλότερη συγκριτικά με το Μ.Ο. Ευρωπαϊκής τιμής (1,80 ευρώ). Σε σχέση με το 2020, η τιμή μεταβλήθηκε κατά 39%, λίγο περισσότερο από το Μ.Ο. της μεταβολής στην Ευρώπη. Η αύξηση της τιμής του ψωμιού στη χώρα, που είναι χαμηλότερη σε σχέση με τις τιμές στην Ευρώπη, προκλήθηκε λόγω της αύξησης:

* Των πρώτων υλών (σιτάρι- αλεύρι). Η τιμή του αλεσμένου σιταριού στην Ελλάδα, παρουσιάζει από τον Αύγουστο του 2021 μία σημαντική αύξηση μέχρι και τις αρχές του Ιουνίου του 2022 που διαμορφώθηκε η υψηλότερη τιμή της. Από τα 230 ευρώ ανά τόνο τον Αύγουστο του 2021, η τιμή του αλεσμένου σιταριού στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 260 ευρώ ανά τόνο, μέσα στον ίδιο μήνα και παρέμεινε σταθερή μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου του ίδιου έτους. Στη συνέχεια, η τιμή του σιταριού, ξεκίνησε να αυξάνεται μέχρι τον Ιούνιο του 2022, για να διαμορφωθεί στα 400 ευρώ ανά τόνο, ενώ από τον επόμενο μήνα ξεκινάει η μείωση της τιμής του.

* Της ηλεκτρικής ενέργειας. Σύμφωνα με τις τιμές για μη οικιακούς καταναλωτές από το 2019 μέχρι το 2023, η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από το μέσο όρο της Ευρώπης των 27, στην ετήσια τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας σε ευρώ. Η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, που διαμορφώθηκε στην Ελλάδα το 2023, είναι μικρότερη από τις τιμές που διαμορφώνονται σε χώρες όπως η Γαλλία (0,1734 ευρώ/ kWh), η Κροατία (0,2039 ευρώ/ kWh), η Ιταλία (0,1745 ευρώ/ kWh) και η Ουγγαρία (0,1836 ευρώ/ kWh).

* Του φυσικού αερίου. Οι τιμές στο φυσικό αέριο, όπως και στην ηλεκτρική ενέργεια, εμφανίζουν μια σημαντική αύξηση σε όλες τις χώρες της ΕΕ, από το 2022, ενώ το 2023 μειώθηκαν, παραμένοντας σε υψηλότερα επίπεδα από το 2021. Η τιμή φυσικού αερίου της Ελλάδας το 2023, εμφανίζεται μικρότερη σε σχέση με χώρες όπως η Τσεχία, η Γερμανία, η Γαλλία, η Κροατία, η Ιταλία και η Βόρεια Μακεδονία.

* Του κόστους εργασίας. Η μεταβολή του κόστους εργασίας, διαμορφώνεται με βάση τον δείκτη μισθολογικού κόστους. Το κόστος εργασίας αυξήθηκε σε σχέση με το 2019:

– αύξηση 25% το 2ο τρίμηνο του 2024 σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019.

Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, το 2021 στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καταγράφηκαν 133.851 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην παραγωγή ψωμιού, φρέσκων ειδών ζαχαροπλαστικής και κέικ. Με βάση τον πληθυσμό, η αναλογία ανά 10.000 κατοίκους ήταν 2,98 επιχειρήσεις. Στην Ελλάδα, αντίστοιχα, ο αριθμός των επιχειρήσεων στον κλάδο, ήταν 8.391. Ανά 10.000 άτομα, λειτουργούσαν 8 τέτοιες επιχειρήσεις, κάτι που αποτελεί την υψηλότερη επίδοση σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά την τελευταία δεκαετία (2014 – 2024) στον κλάδο των εμπορικών επιχειρήσεων ψωμιού, αρτοσκευασμάτων και λοιπών ειδών αρτοποιίας, έχουν συσταθεί συνολικά, 2.622 επιχειρήσεις, ενώ έχουν διαγραφεί 429 επιχειρήσεις. Την τελευταία δεκαετία έχουν προστεθεί στο ΓΕΜΗ 2.193 επιχειρήσεις στον κλάδο των εμπορικών επιχειρήσεων ψωμιού, αρτοσκευασμάτων και λοιπών ειδών αρτοποιίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, η πορεία της κατανάλωσης του ψωμιού στην Ελλάδα σε κιλά, παρουσιάζει μία σταδιακή μείωση από το 2019 μέχρι το 2022. Η κατανάλωση ψωμιού, έχει μειωθεί κατά 22.164 τόνους από το 2019 μέχρι το 2022. Όμως ταυτόχρονα, το διαθέσιμο εισόδημα, έχει μειωθεί κατά 30%.

Η κατανάλωση άσπρου ψωμιού ακολουθεί την πορεία της συνολικής κατανάλωσης ψωμιού μέχρι το 2021, ενώ αντίθετα η κατανάλωση μαύρου ψωμιού, έχει την αντίθετη πορεία. Το 2022, οι ποσότητες ψωμιού που καταναλώθηκαν, μειώθηκαν σε σχέση με το 2019 (-5,05%). Το 2022, η κατανάλωση άσπρου ψωμιού, αυξάνεται σε αντίθεση με τα προηγούμενα χρόνια, ενώ η κατανάλωση του μαύρου ψωμιού, μειώνεται σημαντικά. Η μέση δαπάνη για προϊόντα άρτου, διαμορφώνεται στα 24,18 ευρώ το μήνα και η μεγαλύτερη κατανάλωση γίνεται από νοικοκυριά με εισόδημα από 1.800- 2.000 ευρώ. Οι καταναλωτές, όσον αφορά τις επιπλέον υπηρεσίες που θα ήθελαν από το φούρνο της γειτονιάς, είναι η προσθήκη καφέ, έτοιμου φαγητού και σαλάτας, αλλά και εξιδεικευμένων προϊόντων, για παράδειγμα χωρίς γλουτένη, αλεύρι σίτου κ.ά.

Στην εκδήλωση όπου παρουσιάστηκε η έρευνα, για την κοστολόγηση και τιμολόγηση των προϊόντων αρτοποιίας, ο σύμβουλος του ΒΕΑ για την αγορά και τις επιχειρήσεις, Στέφανος Κομνηνός, επεσήμανε την ανάγκη καταγραφής όλων των εξόδων για την τελική διαμόρφωση της τιμής του προϊόντος, την εξέλιξη κα την επιβίωση της επιχείρησης. Ο κ. Κομνηνός, επισήμανε ότι το επιμελητήριο υποστηρίζει τους βιοτέχνες αρτοποιούς σχετικά με την υιοθέτηση ορθής μεθοδολογίας για την κοστολόγηση των προϊόντων τους.

Από την πλευρά του ο τεχνολόγος Τροφίμων, Σύμβουλος Τεχνολογίας και Καινοτομίας (LESAFFRE HELLAS) Μιχάλης Ορεστίδης, αναφέρθηκε στη μέθοδο αργής ωρίμανσης των προϊόντων άρτου και τα πλεονεκτήματά της, επισημαίνοντας ότι, με αυτό τον τρόπο οι αρτοποιοί έχουν την ευελιξία του χρόνου παραγωγής ποιοτικότερων και γευστικότερων προϊόντων. Ακόμη, ο κ. Ορεστίδης τόνισε, ότι οι αρτοποιοί εξακολουθούν να έχουν τέσσερα σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τη βιομηχανία, καθώς μπορούν και διατηρούν την κοινωνική σχέση με τους πελάτες τους, ο καταναλωτής μπορεί να «μυρίσει» το φρέσκο προϊόν που παράγουν, η τραγανή κόρα του ψωμιού δεν υπάρχει σε κανένα συσκευασμένο προϊόν και έχουν τη δυνατότητα παραγωγής προϊόντων, που επιθυμούν οι καταναλωτές για να συνεχίσουν να τους επιλέγουν.

1ος κύκλος συνεχούς κατάρτισης βιοτεχνών αρτοποιών

Σύμφωνα με ανακοίνωση, η έρευνα παρουσιάστηκε στο πλαίσιο, του πρώτου κύκλου, συνεχούς κατάρτισης βιοτεχνών αρτοποιών, που εγκαινίασε χθες, η διοίκηση του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας.

Στις ανταποδοτικές υπηρεσίες που προσφέρει το επιμελητήριο στα μέλη του, αναφέρθηκε Α΄ αντιπρόεδρος του επιμελητηρίου Κώστας Δαμίγος, επισημαίνοντας ότι υπάρχει διαθέσιμος σύμβουλος για τους επιχειρηματίες, σε θέματα σωστής κοστολόγησης των προϊόντων τους και τη μείωση του λειτουργικού τους κόστους.

Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας του ΒΕΑ, Ιωάννης Μάνος επισήμανε ότι στόχος των εκδηλώσεων αυτών, είναι η συνεχής ενημέρωση του σύγχρονου αρτοποιού για τις νέες μεθόδους που μπορεί να χρησιμοποιήσει, με στόχο την βελτίωση των προϊόντων του, την εξοικονόμηση κόστους και την ανάπτυξη της επιχείρησής του.

Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνολόγων Επιστημόνων Τροφίμων (ΠΕΤΕΤ) Ιωάννης Σμαρνάκης, επισήμανε ότι οι αρτοποιοί θα πρέπει να τηρούν τους κανόνες υγιεινής στους χώρους παρασκευής των προϊόντων τους, να κάνουν χρήση της καινοτομίας με την χρήση νέων τεχνικών, να έχουν άμεση επικοινωνία με τους καταναλωτές, αλλά και να προχωρούν στην παρασκευή νέων προϊόντων, που είναι πλέον παγκόσμια τάση, όπως τα είδη με υψηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, παρουσιάστηκε από τον οικονομολόγο, σύμβουλο επιχειρηματικότητας του ΒΕΑ Γιώργο Παπαγεωργακόπουλο, η πανελλαδική έρευνα που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος.

Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση επιφυλάσσει υψηλά πρόστιμα για όσους εντοπίσει να αισχροκερδούν ενώ καθημερινά ελέγχονται χιλιάδες κωδικοί σε όλα τα στάδια της εμπορίας προϊόντων και υπηρεσιών. Στο πλαίσιο αυτό, ο υπουργός Ανάπτυξης, Κώστας Σκρέκας έχει επισημάνει ότι οι έλεγχοι συνεχίζονται με εντατικό ρυθμό, καθημερινά και τα πρόστιμα επιβάλλονται σε όποιον αισχροκερδεί. Μάλιστα, σύμφωνα με τον ίδιο, η ΔΙΜΕΑ έχει επιβάλει 5,5 εκατ. πρόστιμα για αισχροκέρδεια σε ένα μήνα.

Απαισιόδοξοι οι Έλληνες καταναλωτές

Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα έρευνας οικονομικής συγκυρίας του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε έντονα τον Σεπτέμβριο και διαμορφώθηκε στις -45 μονάδες, από -28,6 μονάδες τον Ιούλιο. Η νέα κυβερνητική θητεία φαινόταν, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, να είχε περιορίσει τις όποιες αβεβαιότητες και να διασφαλίζει σταθερότητα για τα επόμενα χρόνια. Η λήξη ωστόσο της τουριστικής περιόδου, οι συνεχείς ανατιμήσεις και το υψηλό κόστος ζωής, καθώς και οι φυσικές καταστροφές με τις ανυπολόγιστες ζημιές που έλαβαν χώρα το τελευταίο διάστημα επίδρασαν καταλυτικά στις προσδοκίες των Ελλήνων καταναλωτών. Ο δείκτης κινείται σε χαμηλά επίπεδα πλέον, με αποτέλεσμα οι Έλληνες καταναλωτές να εμφανίζονται ως οι περισσότερο απαισιόδοξοι στην ΕΕ. Επιπλέον το 64% (από 42% τον Ιούλιο) των καταναλωτών προέβλεψε ελαφρά ή αισθητή επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης της χώρας, έναντι του 21% το οποίο αναμένει σταθερότητα. Το 59% (από 53% τον Ιούλιο) των καταναλωτών προέβλεψε ότι θα προβεί σε λιγότερες ή πολύ λιγότερες δαπάνες, Σχετικά με τις εκτιμήσεις για την τρέχουσα οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού, το ποσοστό των καταναλωτών που δηλώνει ότι «μόλις τα βγάζει πέρα» διαμορφώθηκε στο 57%, ενώ στο 14% από 10% ενισχύθηκε το ποσοστό όσων αναφέρουν ότι αντλούν από τις αποταμιεύσεις τους. Οι καταναλωτές που δήλωσαν ότι αποταμιεύουν λίγο ή πολύ αποτελούν το 20% του συνόλου, ενώ το ποσοστό όσων δήλωσαν ότι «έχουν χρεωθεί» διαμορφώθηκε στο 9%.

Την ίδια στιγμή, εμφανής είναι η επίδραση του πληθωρισμού στην κατανάλωση των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας Circana, το επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου 2023 η αξία των πωλήσεων της αγοράς καταναλωτικών προϊόντων ανήλθε στα 5,152 δισ. ευρώ σημειώνοντας άνοδο 9,8% έναντι της αντίστοιχης περυσινής περιόδου, εκ των οποίων τα 3,925 δισ. ευρώ αφορούν τις κατηγορίες των τροφίμων. Ωστόσο, ο όγκος πωλήσεων ενισχύθηκε μόλις 0,6%. Μεγάλος νικητής αναδεικνύεται στο επτάμηνο, λόγω των έντονων πληθωριστικών πιέσεων, η κατηγορία των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας παρά το γεγονός ότι καταγράφονται ανατιμήσεις μεγαλύτερες από ό,τι στα επώνυμα. Το μερίδιο της συγκεκριμένης κατηγορίας σε αξία διαμορφώθηκε σε 26,2% από 25,4% το αντίστοιχο διάστημα του 2022, με τον ρυθμό ανάπτυξης να είναι 13,3%, ενώ στα επώνυμα είναι 8,6%. Μάλιστα, στα τρόφιμα το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας διαμορφώθηκε στο 26,5% από 26,1% το αντίστοιχο διάστημα του 2022. Με αμείωτο ρυθμό συνεχίζουν και οι προωθητικές ενέργειες με το 25,2% της αξίας των πωλήσεων των FMCGs να έχει γίνει υπό καθεστώς προσφοράς, ποσοστό αυξημένο κατά τρεις μονάδες σε σχέση με το αντίστοιχο περυσινό διάστημα. Ειδικά στην κατηγορία τροφίμων το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 25,1% από 21,6% πέρυσι.

Σε πλήρη εξέλιξη έλεγχοι για τα περιθώρια κέρδους

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται από το υπουργείο Ανάπτυξης ο έλεγχος σε 5.000 κωδικούς προϊόντων σε ό,τι αφορά την τήρηση του νόμου περί του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους. Οι έλεγχοι αφορούν μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες πώλησης ειδών καθαρισμού, ειδών προσωπικής φροντίδας ακόμη και ελαιόλαδου.

Αυτό ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ, δηλώνοντας ότι το υπουργείο θα συνεχίσει να τιμωρεί αυτούς που παρανομούν.

Υπενθύμισε το πρόστιμο που επιβλήθηκε πρόσφατα σε μεγάλη πολυεθνική εταιρία για την παραβίαση του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε σχολικά είδη και τόνισε: «Θα συνεχίσουμε να τιμωρούμε αυτούς που παρανομούν. Δεν θέλουμε να διασύρουμε τις εταιρίες αλλά να καταλάβουν όλοι ότι ο νόμος θα εφαρμόζεται». Οι έλεγχοι έχουν έμμεσο αποτέλεσμα στην αγορά και θα συνεχιστούν τόνισε ο κ. Σκρέκας και συμπλήρωσε: «Λαμβάνουμε σκληρά μέτρα παρέμβασης στη λειτουργία της αγοράς που δεν έχει λάβει καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Τα μέτρα αυτά έχουν οδηγήσει σε μείωση του γενικού πληθωρισμού και αποκλιμάκωση του πληθωρισμού των τροφίμων το τελευταίο δίμηνο».

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο μείωσης του ΦΠΑ επανέλαβε ότι το μέτρο όπου έχει εφαρμοστεί στην Ευρώπη δεν έχει αποδώσει. «Αποδεικνύεται, είπε χαρακτηριστικά ότι όπου μειώθηκε ο ΦΠΑ το όφελος δεν έφθασε στον καταναλωτή, αλλά πήγε στις τσέπες των ενδιάμεσων κρίκων της εφοδιαστικής αλυσίδας».

Μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας

Με την ακρίβεια να αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα ελληνικά νοικοκυριά, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει στην λήψη μέτρων με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπισή της. Σε αυτά περιλαμβάνονται μείωση τιμών στο ράφι, αυστηρός έλεγχος στη διαμόρφωση τιμών στους προμηθευτές και την εφοδιαστική αλυσίδα, κοινοποίηση των νέων τιμοκαταλόγων των προμηθευτών, από τα σούπερ μάρκετ με τζίρο άνω των 90 εκατ. ευρώ, ενώ παράλληλα ενισχύεται περαιτέρω ο ελεγκτικός μηχανισμός.

Από την πλευρά τους, οι βιομηχανίες τροφίμων, η μία μετά την άλλη, ετοιμάζουν τους νέους τιμοκαταλόγους τους για τις μειώσεις τιμών από 5% και πάνω και για διάστημα τουλάχιστον 6 μηνών, με αντάλλαγμα την προβολή τους στα ράφια με ειδικό ταμπελάκι. Ήδη γνωστές βιομηχανίες ανακοίνωσαν ότι προχωρούν ή θα προχωρήσουν, άμεσα, σε μειώσεις τιμών σε ορισμένα προϊόντα και ο ανταγωνισμός αναμένεται ισχυρός.

«Θεωρώ ότι θα ακολουθήσουν πολλές βιομηχανίες, διότι στην πράξη τα τρόφιμα σε μεγάλο βαθμό, έχουν προωθητικές ενέργειες, δηλαδή έχουν εκπτώσεις» όπως δήλωσε για το θέμα, μιλώντας με δημοσιογράφους, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων Χρήστος Αποστολόπουλος.

Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, τα μέτρα κατά της ακρίβειας που ψηφίστηκαν, πρόσφατα, από την Βουλή, αναμένεται να ενεργοποιηθούν μέχρι το τέλος Οκτωβρίου και μέσα στις επόμενες μέρες αναμένεται να αρχίσει να ενημερώνεται το υπουργείο Ανάπτυξης για τις νέες λίστες με τα προϊόντα που θα έχουν «μόνιμη» μείωση τιμής άνω του 5%. Ωστόσο, τα σούπερ μάρκετ έχουν ακόμη, αρκετή γραφειοκρατική δουλειά να κάνουν καθώς θα πρέπει να στείλουν και τους καταλόγους των προμηθευτών τους όταν αυτοί αλλάζουν αλλά και τους τιμοκαταλόγους με τις τιμές των οπωροκηπευτικών, προκειμένου να δίδονται στην συνέχεια στη δημοσιότητα.

Αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος η οποία ζητά την άμεση παρέμβαση της πολιτείας.

Ειδικότερα, σε συνέντευξη Τύπου της Ομοσπονδίας αναπτύχθηκαν εκτενώς τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αρτοποιοί της χώρας και ιδιαίτερα το πρόβλημα του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας, πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και το κόστος των πρώτων υλών.

Ως παράδειγμα αναφέρθηκε ότι ενώ πέρυσι το καλοκαίρι, ένα μέσο αρτοποιείο πλήρωνε 2.000 ευρώ τον μήνα για ηλεκτρική ενέργεια, φέτος τον Οκτώβριο πληρώνει 6.000 ευρώ.

Όπως υπογραμμίστηκε υπήρξε επιπλέον επιδότηση για τα αρτοποιεία καθώς είναι ενεργοβόρες επιχειρήσεις, «αλλά μέχρι σήμερα δεν εφαρμόζονται σωστά οι αποφάσεις και την πιστώνουν την επιδότηση ελάχιστοι πάροχοι», όπως υπογράμμισε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Μιχάλης Μούσιος, ενώ συμπλήρωσε ότι έχουν γίνει για το θέμα παραστάσεις και υπομνήματα.

Στην ερώτηση εάν η κατάσταση οδηγεί σε αναπόφευκτες αυξήσεις, ο πρόεδρος σημείωσε ότι για να καλυφθεί η κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να υπολογίζονται και οι αυξήσεις στις πρώτες ύλες, η τιμή του ψωμιού θα έπρεπε να διπλασιαστεί. Κάποιες μικρές αυξήσεις είναι αναπόφευκτες, όπως είπε, αλλά συμπλήρωσε ότι ο φούρνος της γειτονιάς δεν είναι σούπερ-μάρκετ που μπορεί να αλλάζει τις τιμές σε καθημερινή βάση. Οι φούρνοι της γειτονιάς έχουν άλλου είδους σχέση με τον καταναλωτή και διαφορετική πολιτική στις αυξήσεις ενώ, όπως υπογράμμισε, στα σούπερ-μάρκετ ήδη η τιμή του ψωμιού αυξάνεται.

Επιπλέον, παρατηρείται πτώση 20% του τζίρου από τις αρχές του χρόνου.

• Αύξηση της κρατικής επιδότησης στην ηλεκτρική ενέργεια.
• Μείωση ΕΦΚ στα καύσιμα
• Μείωση ΦΠΑ στο 6%.

Αναφέρθηκε ότι πρόκειται για ένα κλάδο με 14.400 βιοτεχνικά αρτοποιεία που απασχολεί 80.000 άμεσα εργαζόμενους και 70.000 έμμεσα εργαζόμενους «και δημιουργείται σε κάθε γειτονιά κοινωνικός ιστός γύρω από το αρτοποιείο».

Επιπλέον, όπως σημειώθηκε, οι επενδύσεις στη βιοτεχνική αρτοποιεία υπερβαίνουν την τελευταία 20ετία τα 3,5 δισ. ευρώ καθώς μια ανακαίνιση κοστίζει 50.000 – 250.000 ευρώ και έχουν γίνει με ίδια κεφάλαια.

Σε κίνδυνο 2.160 φούρνοι

Από την αρχή του 2022 έχει χαθεί περί το μισό δισ. ευρώ από τον τζίρο των φούρνων και ήδη 204 αρτοποιεία έχουν κλείσει οριστικά, ενώ αυτή την περίοδο περίπου το 15% των αρτοποιών (σ.σ. 2.160 επί συνόλου 14.400 φούρνων που δραστηριοποιούνται στη χώρα) συσσωρεύουν ζημιές ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μούσιος σε συνέντευξη Τύπου πριν λίγες ώρες.

«Είναι πάρα πολλοί που σκέφτονται είτε να αναστείλουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων τους είτε να βάλουν οριστικά λουκέτο», τόνισε ο ίδιος, επισημαίνοντας πως τα περισσότερα χρέη των αρτοποιών είναι προς το δημόσιο.

Αβάσταχτες οι αυξήσεις στην ενέργεια

Ο λόγος πίσω από το φαινόμενο των λουκέτων στα αρτοποιεία «πρώτη φορά στα χρονικά για οικονομικούς λόγους» είναι, σύμφωνα με πρόεδρο της Ομοσπονδίας, το λειτουργικό κόστος που έχει διπλασιαστεί, με βασικότερο συντελεστή το κόστος ενέργειας.

Όπως είπε ο λογαριασμός του ηλεκτρικός ρεύματος για ένα μέσο αρτοποιείο τον φετινό Οκτώβριο θα είναι 5.914 ευρώ όταν τον Σεπτέμβριο ήταν 3.562 ευρώ και το καλοκαίρι του 2021 για τις ίδιες Kwh ήταν 1.980 ευρώ.

Την ίδια ώρα σχεδόν διπλάσιο είναι το κόστος του πετρελαίου. Από 1.438 ευρώ που πλήρωνε ένα αρτοποιείο τον Σεπτέμβριο του 2021 για 1.000 λίτρα πετρέλαιο, τον Οκτώβριο εφέτος η τιμή έχει αγγίξει τα 2.024 ευρώ, ενώ το κόστος για το φυσικό αέριο από 870 ευρώ το καλοκαίρι του 2021 έφθασε τα 2.600 ευρώ τον Σεπτέμβριο.

Επίσης το πέλλετ από 335 ευρώ ο τόνος τον Σεπτέμβριο του 2021 έφτασε σήμερα στα 870 ευρώ.

Βολές κατά Σκρέκα και προμηθευτών ενέργειας

Πολλοί προμηθευτές δεν πιστώνουν την επιδότηση σύμφωνα με την Ομοσπονδία, ενώ το ύψος της κρατικής επιδότησης είναι διαφορετικό από αυτό που έχει δεσμευτεί ο υπουργός, όπως ειπώθηκε.

Συγκεκριμένα τον Οκτώβριο υπογράμμισε ο πρόεδρος των αρτοποιών η επιδότηση είναι στα 23 λεπτά ανά KWh όταν η χρέωση είναι από 54 – 59,60 λεπτά. Δηλαδή η χρέωση θα είναι 35 -36 λεπτά ανά KWh ενώ η διαβεβαίωση του υπουργού ήταν ότι δεν θα υπερβεί τα 18 λεπτά.

«Ήμασταν καλύτερα με τη ρήτρα αναπροσαρμογής» τόνισε ο ίδιος.

Διπλάσιες τιμές στο ψωμί

«Για να καλυφθεί το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας, χωρίς να υπολογίζονται και οι αυξήσεις στις πρώτες ύλες, η τιμή του ψωμιού θα έπρεπε να διπλασιαστεί» ανέφερε ο κ. Μούσιος.

«Μπορεί όμως να διπλασιαστεί η τιμή του ψωμιού; Ποιος θα αγοράσει;» αναρωτήθηκε ο ίδιος.

Κάποιες μικρές αυξήσεις είναι αναπόφευκτες, όπως είπε, αλλά συμπλήρωσε ότι ο φούρνος της γειτονιάς δεν είναι σούπερ-μάρκετ που μπορεί να αλλάζει τις τιμές σε καθημερινή βάση.

Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν υπάρξει δύο κύματα ανατιμήσεων τον Νοέμβριο του 2021 και τον Μάρτιο του 2022 συνολικού ύψους 15%-16%, με το ψωμί από 2,60 – 2,70 ευρώ το κιλό να έχει φτάσει 3 – 3,10 ευρώ. Μάλιστα ανέφερε ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις που καταγράφονται από την ΕΛΣΤΑΤ και την Eurostat δεν είναι ψευδείς, καθώς συμπεριλαμβάνουν και τις αυξήσεις στα προϊόντα των αρτοβιομηχανιών που πωλούνται στα σούπερ μάρκετ.

Άμεση παρέμβαση της πολιτείας

Για να αντιμετωπίσουν την αύξηση του κόστους λειτουργίας οι αρτοποιοί ζητούν να υπάρξει άμεση παρέμβαση της πολιτείας σε τρία σημεία:

– Αύξηση της κρατικής επιδότησης στην ηλεκτρική ενέργεια.

– Μείωση ΕΦΚ στο πετρέλαιο

– Μείωση ΦΠΑ στο ψωμί στο 6% από 13%.

Στα 2 δισ. ο τζίρος των αρτοποιείων

Από την αρχή του 2022 ο τζίρος των 14.400 βιοτεχνικών αρτοποιείων ανά την Ελλάδα, που απασχολούν 80.000 άμεσα εργαζόμενους και 70.000 έμμεσα εργαζόμενους, έχει υποχωρήσει κατά 20%, ποσοστό που στο σύνολο του έτους μεταφράζεται με απώλειες 500 εκατ. ευρώ.

Αυτή τη στιγμή ο συνολικός τζίρος των φούρνων αγγίζει τα 2 δισ. ευρώ.

Επιπλέον όπως σημειώθηκε, οι επενδύσεις στη βιοτεχνική αρτοποιεία υπερβαίνουν την τελευταία 20ετία τα 3,5 δισ. ευρώ καθώς μια εγκατάσταση κοστίζει 50.000 – 250.000 ευρώ και έχουν γίνει με ίδια κεφάλαια.v

Η τιμή του σταριού αυξάνεται από τον Φεβρουάριο, όταν λόγω του πολέμου διακόπηκαν οι εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας επί μήνες ενώ περιορίστηκαν και οι εξαγωγές λιπασμάτων επειδή οι Ρώσοι παραγωγοί έχασαν την πρόσβαση στα λιμάνια της Βαλτικής Θάλασσας, τα οποία χρησιμοποιούσαν για να στέλνουν αμμωνία σε όλον τον κόσμο.

Η μέση τιμή του ψωμιού στην ΕΕ ήταν κατά 18% υψηλότερη τον Αύγουστο, σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, με βάση στοιχεία της Eurostat. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αύξηση από τον Δεκέμβριο του 2017, όταν η Eurostat ξεκίνησε να κρατά στατιστικά στοιχεία. Τον Αύγουστο του 2021 η μέση τιμή του ψωμιού αυξήθηκε κατά 3% σε ετήσια βάση.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις σε ετήσια βάση καταγράφονται στην Ουγγαρία και τη Λιθουανία, με 66% και 33% αντίστοιχα. Οι χαμηλότερες καταγράφονται στη Γαλλία (8%), την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο (10%).

Την Παρασκευή η Eurostat επιβεβαίωσε ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε σε υψηλό όλων των εποχών, στο 9,1% τον Αύγουστο, λόγω των υψηλών τιμών στην ενέργεια και τα τρόφιμα.

Bloomberg: Στο 80% οι πιθανότητες ύφεσης στην Ευρωζώνη

Στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2020 έχει φτάσει ο κίνδυνος για ύφεση στη Ζώνη του Ευρώ σύμφωνα με τους οικονομολόγους του Bloomberg.

Οι ειδικοί κάνουν λόγο για σχεδόν αναπόφευκτο υφεσιακό κίνδυνο καθώς εντείνονται οι ανησυχίες ότι ο «βαρύς» ενεργειακά χειμώνας θα επιβραδύνει σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα στα κράτη μέλη της Ευρωζώνης.

Οι οικονομολόγοι που έλαβαν μέρος σε δημοσκόπηση του Bloomberg τοποθετούν τώρα την πιθανότητα ύφεσης δύο συνεχόμενων τριμήνων τους επόμενους 12 μήνες στο 80%, από 60% που προέβλεπε προηγούμενη έρευνα. Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ένωσης και από τις πιο εκτεθειμένες χώρες στις περικοπές των ρωσικών προμηθειών φυσικού αερίου, είναι πιθανό να δει συρρίκνωση ήδη από αυτό το τρίμηνο.

Ο πληθωρισμός αναμένεται τώρα να σκαρφαλώσει στο 9,6% τους τελευταίους τρεις μήνες του έτους, σε σχεδόν πενταπλάσιο επίπεδο από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ). Οι συμμετέχοντες στην έρευνα δεν βλέπουν τον πληθωρισμό να πλησιάζει τον στόχο του 2% μέχρι το 2024.