Η αιτία; Ο συνδυασμός παραγόντων: αύξηση του κόστους εισροών (πετρέλαιο, λιπάσματα), προβλήματα στις εισαγωγές λόγω διεθνών πιέσεων και η υπερφόρτωση των logistic αλυσίδων. Όταν κάποιος επαγγελματίας παραγωγός επιβαρυνθεί με διπλάσιο κόστος καυσίμων και πρώτων υλών, είναι φυσικό μέρος αυτής της επιβάρυνσης να μετακυλιστεί στην τιμή που πληρώνει ο τελικός καταναλωτής.

Τι σημαίνει αυτό για το τραπέζι

Για τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, η εξέλιξη αυτή είναι χτύπημα: τα όσπρια, που προσφέρουν πρωτεΐνες, φυτικές ίνες και θρεπτικά στοιχεία, δεν είναι πια «λυτρωτικά» όπως παλιά. Πολλοί θα αναγκαστούν να περιορίσουν την κατανάλωσή τους ή να στραφούν σε λιγότερο θρεπτικά υποκατάστατα. Σε περιοχές με πεπερασμένα καταστήματα, η επιλογή είναι ακόμη πιο περιορισμένη.

Οι επιχειρήσεις εστίασης που βασίζονται στα όσπρια — όπως τα μαγειρεία, οι μεζεδοπωλεία ή τα σνακ μπαρ — βρίσκονται σε δίλημμα: να απορροφήσουν το κόστος ή να αυξήσουν τις τιμές. Σε πολλές περιπτώσεις, οι μικρές αυξήσεις στις τιμές συμπαρασύρουν και άλλα προϊόντα στο μενού, προκαλώντας έναν αλυσιδωτό κύκλο ανατιμήσεων.

Προοπτικές ανάσχεσης

Υπάρχει χώρος για αντιστροφή; Οι ειδικοί τονίζουν πως απαιτείται συντονισμός: υποστήριξη στους παραγωγούς με επιδοτήσεις για λιπάσματα και καύσιμα, βελτίωση υποδομών μεταφοράς στην ύπαιθρο και ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής οσπρίων ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από εισαγωγές.

Άλλες χώρες με επιτυχημένα μοντέλα επένδυσαν στην υβριδική γεωργία, στον εκσυγχρονισμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και στις συνεργατικές καλλιέργειες, που μειώνουν το κόστος ανά μονάδα.

Συγκεκριμένα, η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, ξηρών καρπών, ψαριών και γαλακτοκομικών προϊόντων με πλήρη λιπαρά συντελεί στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων στους ενήλικες, συμπεριλαμβανομένων των καρδιακών προσβολών και των εγκεφαλικών επεισοδίων. Την ίδια ώρα, η μη κατανάλωση αρκετών συνδυασμών από τα έξι αυτά τρόφιμα συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.

Στη μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου Μακμάστερ, του νοσοκομείου «Hamilton Health Sciences» και του Ινστιτούτου Έρευνας για την Υγεία του Πληθυσμού του Καναδά, περιγράφεται επίσης ότι μια υγιεινή διατροφή μπορεί να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους, όπως η συμπερίληψη μέτριας ποσότητας δημητριακών ολικής άλεσης ή μη επεξεργασμένων κρεάτων.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι σχεδόν 18 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από καρδιαγγειακά νοσήματα το 2019, που αντιπροσωπεύουν το 32% όλων των θανάτων παγκοσμίως. Το 85% αυτών των θανάτων οφειλόταν σε καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από πολλαπλές μελέτες που αφορούσαν σε 245.000 άτομα σε 80 χώρες. Έτσι, περιλαμβάνεται εκπροσώπηση από χώρες υψηλού, μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος.

Ο επικεφαλής συγγραφέας, Άντριου Μέντε, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακμάστερ και ερευνητής στο Ινστιτούτο Έρευνας για την Υγεία του Πληθυσμού, επισημαίνει ότι «εξαιρώντας τις μεγαλύτερες ποσότητες φρούτων, λαχανικών, ξηρών καρπών και οσπρίων, οι ερευνητές κατέδειξαν ότι η κατανάλωση των φυσικών τροφών με μέτρο είναι το κλειδί. Οι μέτριες ποσότητες ψαριών και γαλακτοκομικών προϊόντων με πλήρη λιπαρά συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου και θνησιμότητας. Τα ίδια αποτελέσματα στην υγεία μπορούν να επιτευχθούν με τη μέτρια κατανάλωση δημητριακών και κρεάτων, αρκεί να πρόκειται για μη επεξεργασμένα δημητριακά ολικής άλεσης και μη επεξεργασμένα κρέατα».

Οι ερευνητές συνιστούν μια μέση ημερήσια πρόσληψη από δύο έως τρεις μερίδες φρούτων, δύο έως τρεις μερίδες λαχανικών, μία μερίδα ξηρών καρπών και δύο μερίδες γαλακτοκομικών. Επίσης, τρεις έως τέσσερις μερίδες οσπρίων εβδομαδιαίως και δύο έως τρεις μερίδες ψαριών εβδομαδιαίως. Τα πιθανά υποκατάστατα περιλαμβάνουν μία μερίδα δημητριακών ολικής άλεσης καθημερινά και μία μερίδα μη επεξεργασμένου κόκκινου κρέατος ή πουλερικών καθημερινά.

Σύμφωνα με έρευνα του τηλεοπτικού σταθμού MEGA, οι καταναλωτές πλέον δεν έχουν ως φτηνή επιλογή τα όσπρια και αυτό γιατί οι τιμές τους, ειδικά μετά την αύξηση των τιμών ενέργειας, έχουν εκτιναχθεί. Ωστόσο, μέσα στο γενικό κύμα ακρίβειας και επειδή τα όσπρια είναι βασικό στοιχείο της καλής διατροφής, τα αγοράζουν.

Η σύγκριση τιμών σε σχέση με λίγους μήνες πριν είναι αποκαλυπτική:

– Φασόλια γίγαντες: 7,50€ €/κιλό

– Μπούτι κοτόπουλο: 2,98€/κιλό

– Χοιρινή σπάλα: 3,98€/κιλό

– Χοιρινός λαιμός: 3,48€/κιλό

– Χοιρινό κότσι: 3,98€/κιλό

Οι παραγωγοί λένε πως παρά τις τσιμπημένες τιμές, ο καταναλωτής που θέλει ποιοτικό προϊόν θα το πληρώσει για να το έχει στο τραπέζι του.

Φασόλια μέτρια:

Ιούνιος 2021: 1,68€/500γρ

Ιούνιος 2022: 2,07€/500γρ

Φασόλια γίγαντες:

Ιούνιος 2021: 3,20€/500γρ

Ιούνιος 2022: 4,70€/500γρ