Το μέτρο αποτελεί μέρος της συνολικής στρατηγικής για σταδιακή αποκλιμάκωση των επιβαρύνσεων στην εργασία, με στόχο η Ελλάδα να προσεγγίσει περισσότερο τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στο συνολικό ύψος εισφορών. Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει να ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των εργαζομένων, χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική σταθερότητα ή η χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος.

Η νέα μείωση αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027 και, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς, θα συμβάλει τόσο στη μείωση του κόστους για τις επιχειρήσεις όσο και στη βελτίωση των μισθολογικών συνθηκών στην αγορά εργασίας.

Πώς θα καλυφθεί το κόστος για τον ΕΦΚΑ

Η παρέμβαση συνεπάγεται απώλεια εσόδων για τον ΕΦΚΑ, η οποία εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου τα 220 εκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Ωστόσο, το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι το δημοσιονομικό κενό μπορεί να καλυφθεί χωρίς ιδιαίτερες πιέσεις, καθώς τα ασφαλιστικά έσοδα συνεχίζουν να εμφανίζουν ισχυρή δυναμική.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού, η βελτίωση των μέσων αποδοχών αλλά και η άνοδος της απασχόλησης ενισχύουν σημαντικά τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, κάθε αύξηση κατά 1% στον κατώτατο μισθό οδηγεί σε ετήσια ενίσχυση των ασφαλιστέων αποδοχών κατά περίπου 244 εκατομμύρια ευρώ.

Με δεδομένη την πρόσφατη αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4,5%, η οποία εφαρμόζεται από τον Απρίλιο, εκτιμάται ότι τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος θα ενισχυθούν κατά περίπου 630 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό θεωρείται αρκετό ώστε να αντισταθμίσει πλήρως το κόστος της νέας μείωσης εισφορών.

Σημαντική ώθηση στα έσοδα του ΕΦΚΑ φαίνεται επίσης να δίνει η αυξημένη συμμετοχή των εργαζόμενων συνταξιούχων στην αγορά εργασίας. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι δηλωμένοι εργαζόμενοι συνταξιούχοι έχουν πλέον ξεπεράσει τις 300.000, ενισχύοντας τις ασφαλιστικές εισφορές αλλά και τον ειδικό πόρο 10% που καταβάλλουν.

Σενάρια για μεγαλύτερη μείωση

Παρότι η βασική κυβερνητική δέσμευση αφορά μείωση κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζονται και εναλλακτικά σενάρια για πιο γενναία παρέμβαση.

Οι συζητήσεις αφορούν ακόμη και το ενδεχόμενο μείωσης κατά μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα, κάτι που θα οδηγούσε σε μεγαλύτερη αποκλιμάκωση του μη μισθολογικού κόστους. Ωστόσο, προς το παρόν δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση, καθώς η κυβέρνηση σταθμίζει προσεκτικά τις δημοσιονομικές αντοχές και τις επιπτώσεις στα ασφαλιστικά ταμεία.

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο θεωρούν ότι η συνέχιση των μειώσεων στις εισφορές αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν επιβράδυνση.

Η πίεση του μη μισθολογικού κόστους

Η μείωση των εισφορών αποτελεί πάγιο αίτημα των επιχειρήσεων και των εργοδοτικών οργανώσεων, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η επιβάρυνση της εργασίας στην Ελλάδα παραμένει υψηλή.

Οι εργοδότες επισημαίνουν ότι το συνολικό κόστος ενός εργαζομένου είναι αισθητά μεγαλύτερο από τις καθαρές αποδοχές που τελικά λαμβάνει ο μισθωτός, γεγονός που περιορίζει τόσο τη δυνατότητα αυξήσεων όσο και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του νέου κατώτατου μισθού των 920 ευρώ. Το πραγματικό κόστος για την επιχείρηση ξεπερνά τα 1.120 ευρώ τον μήνα, ενώ ο εργαζόμενος λαμβάνει καθαρά περίπου 771 ευρώ, μετά την αφαίρεση ασφαλιστικών εισφορών και φόρων.

Το φαινόμενο αυτό, γνωστό ως «φορολογική σφήνα», θεωρείται βασικός παράγοντας που επιβαρύνει την αγορά εργασίας και περιορίζει τη δυνατότητα ταχύτερης αύξησης των μισθών.

Ποιες εισφορές επηρεάζονται

Η νέα παρέμβαση δεν πρόκειται να επηρεάσει τις βασικές συνταξιοδοτικές εισφορές, ούτε τις εισφορές κύριας και επικουρικής ασφάλισης. Επίσης, δεν εξετάζεται αλλαγή στην εργοδοτική εισφορά υπέρ ανεργίας.

Οι μειώσεις αναμένεται να προέλθουν κυρίως από τον κλάδο ασθενείας των εργοδοτών αλλά και από τις εργοδοτικές εισφορές που σχετίζονται με την κατάρτιση.

Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να μειώσει το συνολικό κόστος εργασίας χωρίς να δημιουργήσει κινδύνους για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος ή για τις συνταξιοδοτικές παροχές.

Η παρέμβαση θεωρείται πιο στοχευμένη σε σχέση με παλαιότερες οριζόντιες μειώσεις, καθώς επιδιώκει να περιορίσει συγκεκριμένες εργοδοτικές επιβαρύνσεις που θεωρούνται υψηλές σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η εικόνα μετά το 2019

Από το 2019 μέχρι σήμερα οι ασφαλιστικές εισφορές στην Ελλάδα έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά. Εφόσον εφαρμοστεί και η νέα παρέμβαση του 2027, η συνολική μείωση θα φτάσει περίπου το 5,9%, οδηγώντας το συνολικό ύψος εισφορών κάτω από το 36%.

Συγκεκριμένα, οι συνολικές εισφορές αναμένεται να διαμορφωθούν περίπου στο 35,66%, πλησιάζοντας περισσότερο τα επίπεδα της υπόλοιπης Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Αν τελικά αποφασιστεί μεγαλύτερη μείωση, η συνολική αποκλιμάκωση από το 2019 θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμη και το 6,5%.

Παρά τις μειώσεις, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις της Ευρωζώνης ως προς τις εισφορές εργαζομένων. Με ποσοστό 13,35%, κατατάσσεται τρίτη μετά τη Γερμανία και το Βέλγιο, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης βρίσκεται στο 11,8%.

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, οι Έλληνες εργαζόμενοι παραμένουν επίσης πάνω από τον μέσο όρο, κάτι που διατηρεί ενεργή τη συζήτηση για περαιτέρω παρεμβάσεις στο κόστος εργασίας τα επόμενα χρόνια.

Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει ήδη ταχθεί υπέρ της συνέχισης της πολιτικής μείωσης των εισφορών, υποστηρίζοντας ότι η συστηματική αποκλιμάκωση των βαρών στην εργασία αποτελεί βασική προϋπόθεση για διατηρήσιμη ανάπτυξη, ενίσχυση της απασχόλησης και μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Η απόφαση εντάσσεται στη συνολική στρατηγική των Βρυξελλών για την ενίσχυση της διαφάνειας στις χρηματοοικονομικές ροές και τη θωράκιση της ενιαίας αγοράς απέναντι στο ξέπλυμα χρήματος, τη φοροδιαφυγή, τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας και το οργανωμένο έγκλημα. Οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θεωρούν ότι οι μεγάλες συναλλαγές με φυσικό χρήμα αποτελούν διαχρονικά έναν από τους πιο δύσκολα ελεγχόμενους μηχανισμούς μετακίνησης παράνομων κεφαλαίων.

Το νέο κανονιστικό πλαίσιο αλλάζει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιούνται οι μεγάλες αγορές και οι επαγγελματικές συναλλαγές στην Ευρώπη. Από το 2027 και μετά, επιχειρήσεις και επαγγελματίες δεν θα μπορούν ούτε να δέχονται ούτε να πραγματοποιούν πληρωμές σε μετρητά άνω των 10.000 ευρώ. Για ποσά που ξεπερνούν το συγκεκριμένο όριο, οι συναλλαγές θα πρέπει υποχρεωτικά να γίνονται μέσω τραπεζικών μεταφορών, καρτών ή άλλων ηλεκτρονικών μέσων που αφήνουν σαφές ψηφιακό αποτύπωμα.

Η Ευρώπη ενισχύει τον έλεγχο του χρήματος

Η νέα ρύθμιση περιλαμβάνεται στον Κανονισμό για την Καταπολέμηση της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες, ο οποίος εγκρίθηκε το 2024 στο πλαίσιο ευρύτερου ευρωπαϊκού νομοθετικού πακέτου. Παρότι η νομοθεσία έχει ήδη δημοσιευθεί επίσημα, η εφαρμογή της μεταφέρεται χρονικά για το καλοκαίρι του 2027, ώστε να υπάρξει επαρκής χρόνος προσαρμογής για τράπεζες, επιχειρήσεις, επαγγελματίες και κρατικούς μηχανισμούς ελέγχου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι η δημιουργία ενιαίων κανόνων είναι κρίσιμη για να κλείσουν τα «παράθυρα» που δημιουργούν οι διαφορετικές εθνικές νομοθεσίες. Μέχρι σήμερα, κάθε χώρα διατηρούσε διαφορετικά όρια και διαφορετικούς κανόνες για τη χρήση μετρητών, επιτρέποντας σε ορισμένες περιπτώσεις τη μεταφορά ύποπτων κεφαλαίων μέσω κρατών με πιο χαλαρό πλαίσιο.

Με το νέο σύστημα, η ΕΕ επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό ευρωπαϊκό περιβάλλον ελέγχου, όπου οι μεγάλες εμπορικές συναλλαγές θα μπορούν να παρακολουθούνται και να ελέγχονται πιο αποτελεσματικά.

Αυστηρότεροι έλεγχοι ακόμη και κάτω από το όριο

Οι αλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στις συναλλαγές άνω των 10.000 ευρώ. Το νέο πλαίσιο φέρνει αυστηρότερους ελέγχους και για πληρωμές με μετρητά μεταξύ 3.000 και 10.000 ευρώ. Σε πολλές περιπτώσεις θα απαιτείται επαλήθευση ταυτότητας, καταγραφή στοιχείων και διαδικασίες αυξημένης διαφάνειας.

Στόχος είναι να ενισχυθεί η δυνατότητα εντοπισμού ύποπτων χρηματοροών και να περιοριστούν τα περιθώρια μετακίνησης «μαύρου χρήματος» μέσω τμηματικών συναλλαγών ή μη καταγεγραμμένων πληρωμών.

Οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι το φυσικό χρήμα εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως σε παράνομες δραστηριότητες ακριβώς επειδή δεν αφήνει εύκολα ίχνη. Αντίθετα, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές δημιουργούν δεδομένα που μπορούν να ελεγχθούν, να διασταυρωθούν και να αξιοποιηθούν από τις εποπτικές αρχές.

Η μετάβαση αυτή αποτελεί ουσιαστικά μέρος μιας ευρύτερης τάσης ψηφιοποίησης των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, η οποία επιταχύνθηκε τα τελευταία χρόνια τόσο λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης όσο και λόγω της ανάγκης περιορισμού της παραοικονομίας.

Οι εξαιρέσεις και τι δεν αλλάζει

Η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκαθαρίζει ότι το μέτρο δεν σημαίνει πλήρη κατάργηση των μετρητών. Οι ιδιωτικές συναλλαγές μεταξύ πολιτών που δεν ενεργούν ως επαγγελματίες ή επιχειρήσεις εξαιρούνται από την απαγόρευση.

Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες θα μπορούν ακόμη να χρησιμοποιούν μετρητά σε ιδιωτικές συμφωνίες ή προσωπικές συναλλαγές, υπό την προϋπόθεση ότι δεν εμπλέκεται επαγγελματική ή εμπορική δραστηριότητα.

Παράλληλα, τα κράτη-μέλη διατηρούν το δικαίωμα να επιβάλουν ακόμη χαμηλότερα όρια αν το θεωρούν αναγκαίο. Ορισμένες χώρες έχουν ήδη κινηθεί προς αυτή την κατεύθυνση. Η Πορτογαλία, για παράδειγμα, εφαρμόζει ήδη αυστηρότερους περιορισμούς στις συναλλαγές με μετρητά και θεωρείται ουσιαστικά εναρμονισμένη με τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική.

Η δυνατότητα αυτή δείχνει ότι η ΕΕ θέτει ένα κοινό ελάχιστο πλαίσιο, αφήνοντας όμως περιθώρια στα κράτη να εφαρμόσουν ακόμη πιο αυστηρές πολιτικές ανάλογα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες των οικονομιών τους.

Η μάχη κατά της παραοικονομίας

Το βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών του μέτρου είναι ότι η μείωση της χρήσης μετρητών στις μεγάλες συναλλαγές θα ενισχύσει τη διαφάνεια και θα περιορίσει τη μαύρη οικονομία.

Η φοροδιαφυγή, η παράνομη διακίνηση κεφαλαίων και το ξέπλυμα χρήματος βασίζονται συχνά σε συναλλαγές που δεν αφήνουν εύκολα ελεγκτικά ίχνη. Με την υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών μέσων πληρωμής για μεγάλα ποσά, οι ευρωπαϊκές αρχές θεωρούν ότι θα ενισχυθεί η δυνατότητα παρακολούθησης των οικονομικών ροών και θα δυσκολέψει η απόκρυψη παράνομων δραστηριοτήτων.

Η στρατηγική αυτή συνδέεται και με την προσπάθεια αύξησης των φορολογικών εσόδων, καθώς οι ψηφιακές συναλλαγές διευκολύνουν τη διασταύρωση στοιχείων και περιορίζουν τη δυνατότητα αδήλωτων συναλλαγών.

Οι ανησυχίες για την οικονομική ιδιωτικότητα

Παράλληλα, η απόφαση προκαλεί ήδη έντονες συζητήσεις σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Οι επικριτές του μέτρου υποστηρίζουν ότι η σταδιακή αποδυνάμωση της χρήσης φυσικού χρήματος περιορίζει την οικονομική ιδιωτικότητα των πολιτών και ενισχύει τον έλεγχο των συναλλαγών από κράτη, τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.

Για αρκετούς, τα μετρητά αποτελούν ακόμη βασικό στοιχείο οικονομικής ελευθερίας, καθώς επιτρέπουν συναλλαγές χωρίς ψηφιακή καταγραφή. Η ανησυχία αφορά κυρίως το ενδεχόμενο σταδιακής μετάβασης σε μια πλήρως ψηφιοποιημένη οικονομία, όπου κάθε οικονομική κίνηση θα μπορεί να καταγράφεται και να παρακολουθείται.

Άλλοι εκφράζουν φόβους ότι ο περιορισμός των μετρητών μπορεί να επηρεάσει ηλικιωμένους ή πολίτες με περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες και ψηφιακά μέσα πληρωμής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πάντως, επιμένει ότι το μέτρο είναι στοχευμένο και δεν αφορά την καθημερινή χρήση μετρητών από τους πολίτες. Η παρέμβαση επικεντρώνεται στις μεγάλες εμπορικές συναλλαγές, όπου οι κίνδυνοι παράνομων δραστηριοτήτων θεωρούνται αυξημένοι.

Η νέα εποχή των ψηφιακών συναλλαγών

Η ευρωπαϊκή οικονομία κινείται σταδιακά προς ένα μοντέλο όπου οι μεγάλες χρηματοοικονομικές κινήσεις θα πραγματοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά μέσω ψηφιακών καναλιών. Η εξέλιξη αυτή δεν αφορά μόνο την καταπολέμηση της παρανομίας, αλλά και τη συνολική ψηφιοποίηση του οικονομικού συστήματος.

Οι τράπεζες, οι fintech εταιρείες και οι πάροχοι ψηφιακών πληρωμών αναμένεται να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερο ρόλο στη λειτουργία της αγοράς. Ταυτόχρονα, η μετάβαση αυτή ενδέχεται να επιταχύνει και τη συζήτηση γύρω από το ψηφιακό ευρώ και τις μελλοντικές μορφές ηλεκτρονικού χρήματος που σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Για τις επιχειρήσεις, η νέα πραγματικότητα σημαίνει προσαρμογή σε αυστηρότερες διαδικασίες συμμόρφωσης και αυξημένες υποχρεώσεις ελέγχου συναλλαγών. Για τους καταναλωτές, σημαίνει ότι οι μεγάλες αγορές θα γίνονται ολοένα περισσότερο μέσω τραπεζικών και ηλεκτρονικών συστημάτων.

Το μήνυμα που στέλνει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σαφές: από το 2027 και μετά, οι μεγάλες συναλλαγές χωρίς ψηφιακή καταγραφή δεν θα έχουν ουσιαστικά θέση στην ενιαία αγορά. Η εποχή όπου μεγάλα ποσά μπορούσαν να αλλάζουν χέρια χωρίς ίχνος φαίνεται πως φτάνει σταδιακά στο τέλος της.

Η υφυπουργός μίλησε για «το δεύτερο μεγαλύτερο ρεκόρ απασχόλησης», επισημαίνοντας ότι η ανεργία έχει υποχωρήσει στο 7,9%. Όπως τόνισε, η πολιτική δεν περιορίζεται στη μείωση του δείκτη, αλλά επεκτείνεται στη διεύρυνση του εργατικού δυναμικού, με έμφαση σε ευάλωτες ομάδες. «Στόχος είναι να ενισχυθεί η συμμετοχή νέων, γυναικών, ατόμων με αναπηρία και εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας», ανέφερε.

Ιδιαίτερη μνεία έγινε στην Κεντρική Μακεδονία και τη Θεσσαλονίκη. «Όταν αναλάβαμε, η ανεργία στην Κεντρική Μακεδονία ήταν 20% και σήμερα έχει μειωθεί στο 11%». Καθοριστικός, όπως υπογράμμισε, είναι ο ρόλος των προγραμμάτων κατάρτισης και επανακατάρτισης, ιδίως σε πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες.

Οι ωφελούμενοι, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ξεπερνούν τις 420.000, με σημαντική συμμετοχή της Κεντρικής Μακεδονίας. Παράλληλα, μέσω του προγράμματος 55+, ενισχύεται η παραμονή των μεγαλύτερων ηλικιών στην αγορά εργασίας, με 5.000 θέσεις να αφορούν την περιοχή. Σημαντική ανταπόκριση καταγράφεται και στις «Ημέρες Καριέρας» της ΔΥΠΑ, καθώς στην πρόσφατη διοργάνωση στη Θεσσαλονίκη υπήρξαν πάνω από 1.000 προεγγραφές.

Στον τομέα της γυναικείας απασχόλησης προανήγγειλε νέο πρόγραμμα 10.000 θέσεων, εκ των οποίων 5.000 πλήρους απασχόλησης, με στόχο τη στήριξη της μητρότητας και της εργασιακής συμμετοχής των γυναικών.

Αναφερόμενη στην επικείμενη αύξηση του κατώτατου μισθού, που αναμένεται να ανακοινωθεί τον Μάρτιο και να εφαρμοστεί από 1ης Απριλίου, σημείωσε ότι αφορά περίπου 600.000 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα και επηρεάζει και τμήμα του Δημοσίου. Η αύξηση, όπως είπε, συμπαρασύρει περίπου 20 επιδόματα, μεταξύ των οποίων το επίδομα ανεργίας και μητρότητας, καθώς και τις προσαυξήσεις λόγω προϋπηρεσίας και υπερωριών.

Επανέλαβε τον στόχο για κατώτατο μισθό 950 ευρώ έως το 2027, από 880 ευρώ σήμερα, ενώ ο μέσος μισθός ανέρχεται πλέον στα 1.262 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 35,4% σε σχέση με το 2019.

Σε ό,τι αφορά στη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού, τόνισε ότι η ψηφιακή κάρτα εργασίας, που καλύπτει 1.850.000 εργαζόμενους, συνέβαλε στην καταγραφή πέντε εκατομμυρίων περισσότερων υπερωριών σε σχέση με πέρυσι. Παρουσίασε επίσης την πρόοδο του ΤΕΚΑ, με 500.000 ασφαλισμένους και 218.000 επιχειρήσεις, καθώς και την ανάπτυξη των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης ως δεύτερου πυλώνα.

Τέλος, σημείωσε ότι ο χρόνος απονομής κύριας σύνταξης έχει μειωθεί σε λιγότερο από 50 ημέρες, έναντι έως και 500 ημερών το 2019, ενώ το πρόγραμμα ψηφιοποίησης του ασφαλιστικού βίου έχει ξεπεράσει το 70% των 53 εκατομμυρίων σελίδων.

Ο αρχικός σχεδιασμός για σταδιακές αυξήσεις την επόμενη διετία φαίνεται να αναθεωρείται, καθώς η πολιτική συγκυρία και η είσοδος σε προεκλογική περίοδο επιταχύνουν τον ρυθμό των αποφάσεων.

Συλλογικές διαπραγματεύσεις και ΣΣΕ

Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων μέσω της Κοινωνικής Συμφωνίας των κοινωνικών εταίρων, η οποία ψηφίστηκε την Παρασκευή στη Βουλή. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για νέες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ), που μπορούν να ενισχύσουν τον μέσο μισθό και να περιορίσουν περαιτέρω τον αριθμό των εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό.

Την ίδια στιγμή, οι επιστημονικοί φορείς και τα οικονομικά ινστιτούτα, στις εκθέσεις αξιολόγησης του ισχύοντος κατώτατου μισθού και ημερομισθίου που έχουν ήδη κατατεθεί, προτείνουν πιο συγκρατημένες αυξήσεις, λαμβάνοντας υπόψη τον πληθωρισμό και την παραγωγικότητα.

Οι προτάσεις των φορέων

Η Τράπεζα της Ελλάδος εισηγείται αύξηση έως 4%, το ΚΕΠΕ μεταξύ 3,5% και 5%, ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος έως 6%, το ΙΝΕΣΕΤΕ έως 4% και το ΙΟΒΕ από 2,5% έως 3,5%.

Τα ινστιτούτα της ΕΣΕΕ και της ΓΣΕΒΕΕ δεν προσδιορίζουν συγκεκριμένο ποσοστό, κινούνται όμως στο πλαίσιο των παραπάνω εκτιμήσεων. Αντίθετα, το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ επαναφέρει την πρόταση για κατώτατο μισθό στο 60% του διάμεσου μισθού, κάτι που αντιστοιχεί σε αύξηση περίπου 19,5%.

Φορολογική σφήνα και εισφορές

Οι επιστημονικοί φορείς των εργοδοτικών οργανώσεων επιμένουν στη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, επισημαίνοντας ότι η λεγόμενη φορολογική σφήνα, παρά τη μείωσή της τα τελευταία χρόνια, παραμένει υψηλή σε σύγκριση με τις χώρες της ΕΕ και του ΟΟΣΑ και επιβαρύνει σημαντικά τις επιχειρήσεις χωρίς αντίστοιχη αύξηση του καθαρού εισοδήματος των εργαζομένων.

Η προγραμματισμένη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,50%–0,60% για το 2027 ενδέχεται να επισπευσθεί, ώστε η συνολική μείωση να φτάσει τις έξι ποσοστιαίες μονάδες.

Τι αναφέρουν οι εκθέσεις των φορέων

Η έκθεση του επιστημονικού ινστιτούτου της ΓΣΕΒΕΕ

Το επιστημονικό ινστιτούτο της ΓΣΕΒΕΕ υπογραμμίζει ότι η αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού για το 2026 πρέπει να εξεταστεί σε συνδυασμό με την τεκμαρτή φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών. Όπως σημειώνεται, το ύψος του κατώτατου μισθού επηρεάζει άμεσα το φορολογητέο εισόδημα των ατομικών επιχειρήσεων, το οποίο σε μεγάλο βαθμό προσδιορίζεται με τεκμαρτά κριτήρια.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, το 56% των ατομικών επιχειρήσεων φορολογείται με τεκμαρτό εισόδημα και όχι με βάση τα πραγματικά κέρδη. Οι αυξήσεις του κατώτατου μισθού το 2024 και το 2025 οδήγησαν σε αυτόματη άνοδο του τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος και των φορολογικών υποχρεώσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, η νέα αναπροσαρμογή θα πρέπει να συνδυαστεί με το ισχύον φορολογικό καθεστώς, ώστε να διατηρηθεί η αγοραστική δύναμη του κατώτατου μισθού σε πραγματικούς όρους, λαμβάνοντας υπόψη την παραγωγικότητα της εργασίας και την εξέλιξη των τιμών βασικών αγαθών και υπηρεσιών.

Η προσέγγιση της ΕΝΕΜΥ/ΕΣΕΕ

Ανάλογη θέση διατυπώνει η ΕΝΕΜΥ/ΕΣΕΕ, υπογραμμίζοντας ότι μια νέα αύξηση του κατώτατου μισθού θα πρέπει να συνοδευτεί από αντίστοιχη μείωση του μη μισθολογικού κόστους, ώστε να προστατευτεί η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης την ανάγκη κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα, σταδιακής κατάργησης της προκαταβολής φόρου και αποσύνδεσης του κατώτατου μισθού από την τεκμαρτή φορολόγηση.

Παρότι οι υψηλότεροι μισθοί ενισχύουν την κατανάλωση — στοιχείο ιδιαίτερα σημαντικό για το εμπόριο — απαιτείται προσοχή ώστε να αποφευχθεί ένας κύκλος αυξήσεων μισθών και τιμών. Σύμφωνα με αναλύσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 1% οδηγεί σε αύξηση περίπου 0,5% στον μέσο μισθό του ιδιωτικού τομέα.

Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, τονίζει ότι οι αυξήσεις θα πρέπει να αντανακλούν το άθροισμα πληθωρισμού και πραγματικής παραγωγικότητας της εργασίας, σημειώνοντας:

«Ο εμπορικός κόσμος θα υποδέχονταν θετικά ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις των κατώτατων αποδοχών, εφόσον όμως συνδυάζονταν με συγκεκριμένες ελαφρύνσεις βαρών, τις οποίες έχουν ανάγκη οι εμπορικές επιχειρήσεις, όπως η περαιτέρω μείωση μη μισθολογικού κόστους, κατάργηση τεκμαρτού εισοδήματος για διασυνδεδεμένες επιχειρήσεις, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και ρύθμιση ληξιπρόθεσμων οφειλών σε 120 δόσεις».

Η ανάλυση του ΙΟΒΕ

Το ΙΟΒΕ, αναφερόμενο στην πορεία των μειώσεων ασφαλιστικών εισφορών από το 2020, επισημαίνει ότι ο ονομαστικός κατώτατος μισθός αυξήθηκε συνολικά κατά 41,6% την περίοδο 2019–2026, ενώ οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης μειώθηκαν κατά 5,4 ποσοστιαίες μονάδες.

Παρά τις μειώσεις αυτές, το συνολικό ποσοστό εισφορών εργαζομένου και εργοδότη το 2024 παρέμεινε το δέκατο υψηλότερο στην ΕΕ (36,2%), κατά 10,4 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από τον μέσο όρο των ανεπτυγμένων οικονομιών του ΟΟΣΑ.

Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της διαδικασίας καθορισμού του κατώτατου μισθού, έως τις 15 Φεβρουαρίου διαβιβάζονται οι γνώμες της Επιστημονικής Επιτροπής και της Επιτροπής Διαβούλευσης, καθώς και οι εκθέσεις των επιστημονικών φορέων, στο ΚΕΠΕ.

Το ΚΕΠΕ υποβάλλει την τελική πρόταση στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Μαρτίου αναμένεται η εισήγηση προς το Υπουργικό Συμβούλιο, ώστε η οριστική απόφαση να ληφθεί πριν τεθεί σε εφαρμογή ο νέος κατώτατος μισθός την 1η Απριλίου.

Οι εκτιμήσεις του ΚΕΠΕ

Το ΚΕΠΕ εκτιμά ότι υπάρχει περιθώριο αύξησης του κατώτατου μισθού μεταξύ 3,5% και 5%.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η αύξηση του 2025 επηρέασε κυρίως εργαζομένους με αποδοχές έως περίπου 1.037 ευρώ. Για μισθούς μεταξύ 1.037 και 1.630 ευρώ οι μεταβολές ήταν θετικές αλλά στατιστικά περιορισμένες.

Η αύξηση του κατώτατου μισθού, επομένως, επηρέασε κυρίως τα χαμηλότερα επίπεδα της μισθολογικής κατανομής — έως το έκτο δεκατημόριο — ενώ η επίδρασή της σε υψηλότερους μισθούς ήταν περιορισμένη.

Η πρόταση του ΣΒΕ

Το ινστιτούτο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδος (ΣΒΕ) εισηγείται αυξήσεις περίπου 4%, επισημαίνοντας ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι αντοχές των επιχειρήσεων, ώστε να αποφευχθούν πιέσεις στην απασχόληση.

Από την 1η Απριλίου 2026, αντίστοιχη αύξηση θα εφαρμοστεί και στον εισαγωγικό μισθό του δημόσιου τομέα.

Η ευρωπαϊκή κατάταξη και το νέο πλαίσιο

Μετά την αύξηση του 2025, η Ελλάδα κατέλαβε την 11η θέση μεταξύ των 22 χωρών της ΕΕ με θεσμοθετημένο κατώτατο μισθό, πάνω από την Κροατία, τη Μάλτα, την Εσθονία και τη Βουλγαρία, αλλά χαμηλότερα από τη Λιθουανία, την Πορτογαλία και την Κύπρο.

Η ίδια διαδικασία καθορισμού θα εφαρμοστεί και το 2027. Από το 2028, ο κατώτατος μισθός θα προσδιορίζεται με μαθηματικό τύπο που θα συνυπολογίζει την παραγωγικότητα της οικονομίας και τον πληθωρισμό.

Στις βασικές αλλαγές περιλαμβάνεται ότι ο κατώτατος μισθός δεν θα μπορεί να μειωθεί και ότι θα ισχύει τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συγχώνευση του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) με τον φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, από την οποία προκύπτει το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ). Η αλλαγή αυτή, σύμφωνα με τους ιδιοκτήτες, δεν αποτελεί απλή τεχνική αναδιάρθρωση, αλλά έναν ουσιαστικά νέο φόρο με αυξημένες επιβαρύνσεις.

Η ΠΟΜΙΔΑ αντιδρά δυναμικά, κάνοντας λόγο για έναν «δημοτικό ΕΝΦΙΑ», καθώς εκτιμά ότι ο μέσος συντελεστής του ΤΤΑ θα είναι περίπου τριπλάσιος από εκείνον του ΤΑΠ. Όπως υποστηρίζει, ο πραγματικός στόχος του μέτρου είναι η σημαντική αύξηση των εσόδων των ΟΤΑ μέσω αυστηρότερης και ευρύτερης φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας.

Οι βασικές ενστάσεις της ΠΟΜΙΔΑ

Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, ο νέος φόρος θα επιβάλλεται σε κάθε ηλεκτροδοτούμενο ακίνητο, με το ύψος του να εξαρτάται από την αντικειμενική αξία και τη χρήση του. Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών που προκαλούν αντιδράσεις περιλαμβάνονται:

Περιορισμός των απαλλαγών για κενά ακίνητα: Τα τέλη καθαριότητας και φωτισμού μειώνονται μόνο στο 10% για κενά, μη ηλεκτροδοτούμενα και μη χρησιμοποιούμενα ακίνητα, καταργώντας ουσιαστικά την πλήρη απαλλαγή που ίσχυε έως σήμερα.

Διεύρυνση του χρόνου διεκδίκησης οφειλών: Καθιερώνεται καθεστώς «απαράγραπτου», επιτρέποντας στους δήμους να αναζητούν οφειλές έως και δέκα χρόνια μετά τη δημιουργία τους.

Μακροχρόνιες δεσμευτικές μισθώσεις: Θεσπίζεται υποχρεωτική διάρκεια 24 ετών για μισθώσεις ιδιωτικών ακινήτων προς δήμους, με δυνατότητα επέκτασης έως 36 ή 48 έτη. Παράλληλα, προβλέπεται υποχρεωτική τριετής παράταση υφιστάμενων μισθώσεων χωρίς αναπροσαρμογή ενοικίου.

Επιφυλάξεις για απαλλοτριώσεις: Εκφράζονται έντονες ανησυχίες για συνοπτικές διαδικασίες απαλλοτρίωσης και περιορισμένα χρονικά περιθώρια προσφυγής, που – όπως τονίζεται – ενδέχεται να υπονομεύσουν τα δικαιώματα ιδιοκτησίας.

Συνολικά, η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι το νέο καθεστώς μετατρέπει την ακίνητη περιουσία σε βασική πηγή χρηματοδότησης των δήμων, με αυξημένο οικονομικό κόστος για τους ιδιοκτήτες.

Ο Κώδικας Αυτοδιοίκησης αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση τον Ιανουάριο του 2026 και να ψηφιστεί έως τις 15 Φεβρουαρίου 2026. Η εφαρμογή του νέου νόμου προγραμματίζεται για την 1η Ιανουαρίου 2027.

Στο μεσοδιάστημα, κάθε δήμος θα έχει τη δυνατότητα έως τον Νοέμβριο του 2026 να καθορίσει και να προσαρμόσει το ύψος του Τέλους Τοπικής Ανάπτυξης που θα κληθούν να καταβάλουν οι υπόχρεοι από το 2027.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Απέχουμε 2 χρόνια και 9 μήνες από τον συμβατικό χρόνο λήξης της θητείας της σημερινής κυβέρνησης, η οποία υφίσταται μεγάλη φθορά λόγω της ακρίβειας και των προβλημάτων της καθημερινότητας (Υγεία, Μεταναστευτικό, Εγκληματικότητα). Η κυβέρνηση εξακολουθεί να κυριαρχεί γιατί οι βασικοί αντίπαλοι του, το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, υπολείπονται σημαντικά, αλλά υπάρχει κίνδυνος ανατροπής του θετικού momentum για τη χώρα, λόγω του κατακερματισμένου πολιτικού σκηνικού. Χθες, ο υπουργός Υγείας και Αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στο διαδικτυακό site Dnews, δήλωσε ότι "η χώρα δεν μπορεί να κυβερνηθεί με μια κυβέρνηση πολλών κομμάτων", στέλνοντας το μήνυμα προς τον "μεγάλο" ότι πρέπει να αλλάξει ο εκλογικός νόμος. "Δεν πιστεύω καθόλου πια σε κυβερνήσεις συνεργασίας. Έχω υπηρετήσει σε δύο τέτοιες κυβερνήσεις, στην Κυβέρνηση Παπαδήμου και στην Κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου και σας διαβεβαιώ ότι αδυνατώ να πιστέψω πως μπορεί να κυβερνηθεί αυτή η χώρα με μία Κυβέρνηση πολλών κομμάτων", ήταν η φράση-κλειδί με αποδέκτες την κυβέρνηση, τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και το εκλογικό σώμα.

Ο υπουργός Υγείας έχει απόλυτο δίκιο και ίσως οι δηλώσεις του να μην έχουν γίνει τυχαία, καθώς "όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά". Ωστόσο, ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση της Θεσσαλονίκης, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, επισήμανε ότι δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος, οπότε το πρόβλημα ξεκινάει από... εκεί. Δεν ξέρουμε πού ποντάρει ο κ. Μητσοτάκης και αν θεωρεί... σίγουρο ότι θα επανεκλεγεί αυτοδύναμη η Νέα Δημοκρατία. Σε 2 χρόνια και 9 μήνες γίνονται πολλά. Και προς τη θετική και προς την αρνητική κατεύθυνση. Έχουμε ωστόσο, πολλές αμφιβολίες σε σχέση με το αν σκέφτεται ορθά. Για παράδειγμα, επί μήνες γράφαμε στις αρχές του έτους ότι το θέμα με το νόμο για τα ομόφυλα ζευγάρια έχει ξεχειλώσει" και η κυβέρνηση θα το πληρώσει. Και όντως, το πλήρωσε, καθώς το ποσοστό της ΝΔ στις Ευρωεκλογές κινήθηκε αρκετά κάτω από τον πήχυ του 32% (στο 28%), με το συγκεκριμένο θέμα να έχει καθοριστική συμβολή. Επιπλέον, κάποιες άλλες... αστοχίες, τις οποίες εγκαίρως είχε επισημάνει πολύς κόσμος, δεν διορθώθηκαν και "πληρώθηκαν"... αναδρομικά στις Ευρωεκλογές.

Ξύπνημα και ώρα αποφάσεων

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης οφείλει να βάλει κάτω τα πράγματα γιατί το 2024 έχουν συντελεστεί σημαντικές αλλαγές στην εικόνα της κυβέρνησης και του πολιτικού συστήματος, οι οποίες δεν έχουν σχέση με τις... ευτυχισμένες μέρες των εκλογών του 2023.

Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε φάση επανεκκίνησης χωρίς να συνιστά επί του παρόντος απειλή για τη Νέα Δημοκρατία, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μια τάση προς τη... διάλυση, ενώ ο Τσίπρας έχει... αποσυρθεί. Η κυβέρνηση μπορεί να έχει φθαρεί, αλλά ελέγχει τις πολιτικές εξελίξεις. Όμως, είναι αντιμέτωπη με τα προβλήματα της ακρίβειας, του εθνικού συστήματος υγείας, της εγκληματικότητας και του μεταναστευτικού. Ο Μητσοτάκης θα είναι επικεφαλής της ΝΔ και το 2027, όπως δήλωσε πρόσφατα στη ΔΕΘ. Φανταζόμαστε ότι θέλει να εκλεγεί αυτοδύναμη η ΝΔ και ο ίδιος να μην εξαρτάται από "βαρίδια", δηλαδή από κόμματα με τα οποία πρέπει να συνεργαστεί για να κυβερνηθεί η χώρα.

Ο Μητσοτάκης εάν θέλει να είναι πρώτη η ΝΔ και ο ίδιος αυτοδύναμος, πρέπει να αλλάξει τον εκλογικό νόμο και να επαναφέρει το μπόνους των 50 εδρών, αυξάνοντας και το όριο εισόδου στη Βουλή στο 5%. Άλλος τρόπος δεν υπάρχει, προκειμένου να αποτραπεί το ενδεχόμενο μιας Βουλής 10 κομμάτων, όπου θα επικρατήσει στην κυριολεξία πολιτικό μπάχαλο και ο ένας... παλαβός θα ανταγωνίζεται τον άλλον σε... παλαβομάρες, με τη χώρα να χάνει το σημερινό θετικό momentum. Η χθεσινή δημοσκόπηση της Metron Analysis για λογαριασμό του τηλεοπτικού σταθμού Mega, έστω και αν είμαστε ακόμη πολύ μακριά από το 2027, ηχεί σαν τα 400 σήμαντρα και τις 62 καμπάνες των ιερών μονών Αυγουστίνου Ιππώνος και Σεραφείμ του Σαρώφ, στο Τρίκορφο Φωκίδος!!!

Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση η ΝΔ συγκεντρώνει το 30,2% των ψήφων και με την υπόθεση εργασίας ότι μπορεί να φτάσει το 35% στις εκλογές του 2027, αλλά με 10 κόμματα εντός Βουλής, τότε μόλις και μετά βίας θα εκλέξει 130-135 βουλευτές! Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να ρίξει γέφυρες με το ΠΑΣΟΚ, αν και εφόσον υπάρχει "χημεία" για κάτι τέτοιο, ενώ αν χρειαστεί να συνεργαστεί με κόμματα που βρίσκονται πιο δεξιά της (σχεδόν αδύνατο, σημειώνουμε εμείς...), τότε πρέπει να συνομιλήσει με τον Βελόπουλο και τη Λατινοπούλου, η οποία με το κόμμα "Φωνή Λογικής" φαίνεται ότι θα αποτελέσει τη νέα είσοδο στο κοινοβούλιο το 2027. Τέτοιο σενάριο δεν παίζει, καθώς θα μιλάμε για... ερμαφρόδιτες καταστάσεις. Μιλάμε για τη ΝΔ και δύο κόμματα που κινούνται πιο δεξιά από αυτήν, έχοντας απόψεις, οι οποίες σε επίπεδο υψηλής πολιτικής, αντιστρατεύονται τα συμφέροντα της χώρας.

Στη ΝΔ μπορεί να πιστεύουν ότι τα πράγματα θα αλλάξουν προς το καλύτερο το 2027 και το κόμμα θα πλησιάσει το 40% και τα κόμματα που θα μπουν στη Βουλή μπορεί να είναι και λιγότερα σε σχέση με σήμερα. Όμως, πιστεύουμε ότι δεν το πιστεύουν. Και εφόσον δεν το πιστεύουν, πρέπει ο Μητσοτάκης να το πάρει... αλλιώς. Μπορεί να γυρίσει ο κόσμος... ανάποδα και ο Κυριάκος να έχει τη ρέντα του 2023. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή, έτσι όπως διαμορφώνεται το σκηνικό, υπάρχει το ενδεχόμενο να βρεθεί η χώρα σε κατάσταση ακυβερνησίας το 2027. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές θα αποσύρουν την εμπιστοσύνη τους από τα ελληνικά ομόλογα και τις μετοχές, η πραγματική οικονομία δεν θα προσελκύσει μεγάλες νέες επενδύσεις λόγω πολιτικού ρίσκου και επιπλέον θα λειτουργήσει ο μηχανισμός του ντόμινο, με ό,τι μπορεί να σημαίνει κάτι τέτοιο.

Εθνικό κεφάλαιο η πολιτική σταθερότητα 

Η πολιτική σταθερότητα είναι μια πολύ μεγάλη κατάκτηση της χώρας τα τελευταία χρόνια και αυτό αναφέρεται σε όλες τις εκθέσεις διεθνών οργανισμών και επενδυτικών οίκων.

Παρά τις αντίξοες συνθήκες λόγω της πανδημίας και των πολεμικών συγκρούσεων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, η χώρα έμεινε όρθια. Πήραμε την επενδυτική βαθμίδα από τους οίκους αξιολόγησης, επενδυτικά κεφάλαια εισρέουν στην οικονομία, η άμυνα ενισχύεται ταχύτατα και θεαματικά, ενώ γεωπολιτικά έχουμε "απογειωθεί". Η Ελλάδα αντιμετωπίζεται ως αξιόπιστη χώρα από το διεθνή περίγυρο, ενώ διαδραματίζει κορυφαίο ρόλο στις ευρωπαϊκές εξελίξεις, την ίδια στιγμή, που οι ηγέτες των μεγάλων δυνάμεων, όπως ο Μπάιντεν στις ΗΠΑ, ο Σολτς στη Γερμανία και ο Μακρόν στη Γαλλία, είτε αποχωρούν, είτε βρίσκονται υπό πίεση.

Όσοι έχουν στοιχειώδη λογική σκέψη και επεξεργάζονται τα δεδομένα βλέποντας ταυτόχρονα στο μέλλον, καταλαβαίνουν ότι η χώρα δεν μπορεί να μπλέξει σε περιπέτειες με πολιτική αστάθεια και κόμματα που θα βρίσκονται σε άλλον... πλανήτη! Οφείλουμε να επισημάνουμε ότι το ΠΑΣΟΚ με επικεφαλής τον Παύλο Γερουλάνο ή την Άννα Διαμαντοπούλου θα είναι ένα κόμμα του ευρωπαϊκού τόξου, το οποίο θα μπορεί να προσεγγίσει και να αντιληφθεί με ρεαλισμό τη σύγχρονη πραγματικότητα, σε σχέση με ένα ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη ή του Δούκα, που έχουν... πλεόνασμα ιδεολογικής... σαχλαμάρας και προσωπικού κόμπλεξ. Από κει και πέρα, σε επίπεδο συνεργασιών δεν γίνεται να συζητάμε για διακυβέρνηση με συμμετοχή του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ για τις περιπτώσεις ΚΚΕ, Ελληνικής Λύσης, Νίκης, Πλεύσης Ελευθερίας, Νέας Αριστεράς, ΜεΡΑ 25 και "Φωνής Λογικής", δεν μπορεί να γίνει λόγος, παρά μόνο ένα... ευχέλαιο στις προαναφερόμενες μονές με τα 400 σήμαντρα και τις 62 καμπάνες!

Ο Κυριάκος παίζει χωρίς αντίπαλο, αλλά η χώρα μπορεί να χάσει την... μπάλα!

Ο Μητσοτάκης παίζει και θα παίζει χωρίς αντίπαλο, καθώς θα πρέπει να γυρίσει ο κόσμος ανάποδα για να χάσει η Νέα Δημοκρατία την πρώτη θέση στην πρόθεση ψήφου και ο ίδιος στην "καταλληλότητα για την πρωθυπουργία".

Ωστόσο, αν επιχειρήσει να πάει σε εκλογές και φάει τα... μούτρα του, λόγω μη επίτευξης αυτοδυναμίας, τότε αυτό θα το πληρώσει η χώρα. Η περίοδος 2027-2031 θα κρίνει εάν και κατά πόσο θα μπορέσουμε να αποπληρώσουμε ομαλά τα δάνεια που έχουμε λάβει από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης σε βάθος αρκετών ετών ή θα ξαναμπλέξουμε σε περιπέτειες που μπορεί να μας οδηγήσουν σε "πέτρινα χρόνια". Με το δημόσιο χρέος να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, το δημογραφικό πρόβλημα να συνιστά μεγάλη απειλή για το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας και την απώλεια της δυναμικής προσέλκυσης επενδυτικών κεφαλαίων λόγω πολιτικής αστάθειας, πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τα χειρότερα. Επιπλέον, πρέπει να έχουμε υπόψιν μας ότι οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης θα έχουν εξαντληθεί και το ΕΣΠΑ θα βρίσκεται προς το τέλος της υλοποίησης του.

Εδώ που έχουν φτάσει τα πράγματα, ο σημερινός πρωθυπουργός δεν μπορεί να ρισκάρει την τύχη της χώρας και στην ουσία να "γκρεμίσει" το μεγαλύτερο μέρος των κατακτήσεων των τελευταίων ετών. Μέσα σε ένα πολωμένο περιβάλλον μπορεί να κερδίσει επιπλέον ψήφους λόγω της ανασφάλειας των πολιτών, ωστόσο, θα έχει σοβαρό πρόβλημα, καθώς οι ψήφοι αυτοί δεν θα είναι αρκετοί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μπορεί να... σφυρίζει αδιάφορα μπροστά στον κίνδυνο του κατακερματισμού του πολιτικού σκηνικού της χώρας με 10 κόμματα στη Βουλή και πλήθος... παλαβών, που θα λειτουργούν με μια εκνευριστική αναισθησία, καταγγέλλοντας την Ευρώπη, το ΝΑΤΟ ή τις... ανεμογεννήτριες! Η χώρα δοκίμασε την τύχη της με τους παλαβούς και τους τυχοδιώκτες και "έφαγε" τα... μούτρα της.

Η πολιτική σταθερότητα αποτέλεσε τη βάση για να ανέβει η χώρα πολλά επίπεδα παραπάνω από εκεί που την άφησαν οι "νεκροθάφτες" των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ την περίοδο 2015-2019. Ζούμε σε δημοκρατία και αναμφίβολα η ψήφος των πολιτών είναι αυτή που μετράει. Ωστόσο, πρέπει να καταστεί σαφές ότι η... λανθασμένη επιλογή ψηφοδελτίου έχει και συνέπειες, οι οποίες είναι οδυνηρές. Αν κάποιος παρασυρθεί από τις Σειρήνες του λαϊκισμού, τότε μπορεί να το μετανιώσει αργότερα, αλλά σίγουρα θα είναι πάρα πολύ αργά. Προκειμένου να αποφύγουμε ένα πολιτικό αδιέξοδο το 2027, ο Μητσοτάκης καλείται να... τεντώσει από τώρα τα αυτιά του, να έχει τα μάτια του... δεκατέσσερα και να αντιληφθεί ότι είναι αυτός που κρατάει τις τύχες της χώρας στα χέρια του. Ελπίζουμε ότι θα αλλάξει τον εκλογικό νόμο ώστε να κλείσουν οι πόρτες σε... παλαβούς που θα ήθελαν να κάνουν το κομμάτι του στην Ελληνική Βουλή και ταυτόχρονα θα υπάρξει ένα πιο "σφιχτό" πολιτικό σκηνικό, το οποίο θα μπορεί να λειτουργεί σε συνθήκες απόλυτης προσήλωσης στους στρατηγικούς στόχους της χώρας, κινητοποιώντας περισσότερες υπεύθυνες πολιτικές δυνάμεις προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η αλλαγή του εκλογικού νόμου με γενναίες και ρηξικέλευθες αλλαγές, αποτελεί κεφαλαιώδους σημασία παρέμβαση. Αυτή η παρέμβαση είναι θέμα αποκλειστικά του Μητσοτάκη. Ο ίδιος έκανε λάθος επιλογές και ενώ του επισημάνθηκαν εγκαίρως, αυτός επέμεινε, πληρώνοντας το τίμημα στις Ευρωεκλογές. Όμως, η αποδοχή του λάθους κατόπιν εορτής και ενώ είχε... μαλλιάσει το... πληκτρολόγιο, δεν αρκεί. Αν δεν ακούσει και τώρα, τότε τα... μνημόσυνα, δεν θα έχουν κανένα απολύτως νόημα! Ο πρωθυπουργός πρέπει να καταλάβει σε τι κίνδυνο μπορεί να εκτεθεί η χώρα, αν δεν πράξει αυτό που πρέπει. Μετά θα είναι αργά για δάκρυα. Όχι μόνο για τη ΝΔ, αλλά για ολόκληρη τη χώρα...