Η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί ολοένα και περισσότερα επαγγέλματα και ο επιστημονικός τομέας δεν φαίνεται να αποτελεί εξαίρεση. Ποιες θέσεις εργασίας διατρέχουν λοιπόν τον μεγαλύτερο κίνδυνο;

Αυτό προκύπτει από ανάλυση που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, βασισμένη σε εταιρικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το 2025.

Οι ερευνητές Λορά Λεμπαστάρ και Νταβίντ Ζόντερμαν επισημαίνουν ότι μέχρι στιγμής «οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και η εντατική χρήση της δεν αντικαθιστούν θέσεις εργασίας».

Όπως σημειώνουν, σε αρκετές περιπτώσεις οι εταιρείες προχωρούν ακόμη και σε νέες προσλήψεις. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι χρειάζονται επιπλέον προσωπικό για την ανάπτυξη και εφαρμογή των τεχνολογιών AI, ενώ ταυτόχρονα συνεχίζουν να λειτουργούν με τα υφιστάμενα παραγωγικά τους μοντέλα.

Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη βοηθά τις επιχειρήσεις να επεκταθούν ταχύτερα, αυξάνοντας την παραγωγικότητα και τη δυναμική ανάπτυξης.

Ανησυχία για τις μελλοντικές επιπτώσεις

Παρά τα σημερινά δεδομένα, οι κεντρικές τράπεζες παρακολουθούν στενά τις πιθανές επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, έχει δηλώσει ότι η ΕΚΤ θα παραμείνει «εξαιρετικά προσεκτική» όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι αυξήσεις παραγωγικότητας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη θα επηρεάσουν την απασχόληση.

Η συζήτηση αυτή εντείνεται διεθνώς, καθώς υπάρχουν φόβοι ότι η ευρεία υιοθέτηση της AI θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτεταμένες απώλειες θέσεων εργασίας.

Τον περασμένο μήνα, η διοικήτρια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, Λίζα Κουκ, προειδοποίησε ότι η Fed ενδέχεται να μην είναι σε θέση να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά μια πιθανή αύξηση της ανεργίας που θα προκληθεί από την τεχνητή νοημοσύνη.

Διαφορές με τις Ηνωμένες Πολιτείες

Η ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας επισημαίνει επίσης ότι τα δεδομένα για την Ευρώπη δεν είναι εύκολο να συγκριθούν με εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στις ΗΠΑ η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης προχωρά με πολύ ταχύτερο ρυθμό, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές εξελίξεις στην αγορά εργασίας.

Επιπλέον, οι ερευνητές τονίζουν ότι η σημερινή εικόνα μπορεί να αλλάξει σημαντικά καθώς η χρήση της τεχνολογίας γίνεται όλο και πιο εκτεταμένη.

Μέχρι στιγμής, πάντως, η τεχνητή νοημοσύνη δεν έχει μεταμορφώσει σε μεγάλο βαθμό τις παραγωγικές διαδικασίες.

Ωστόσο, καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται και ενσωματώνεται σε όλο και περισσότερους κλάδους, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της στην απασχόληση παραμένουν αβέβαιες.

Σύμφωνα με το Bloomberg, οι περικοπές αναμένεται να επηρεάσουν περίπου το 10% των εργαζομένων του συγκεκριμένου τμήματος, το οποίο απασχολεί περίπου 15.000 άτομα. Οι εργαζόμενοι που επηρεάζονται θα ενημερωθούν για τις απολύσεις από την Τρίτη το πρωί, σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο τεχνολογίας Άντριου Μπόσγουορθ.

Η Reality Labs στεγάζει τα προϊόντα της Meta, συμπεριλαμβανομένων των ακουστικών VR, των γυαλιών AI και των προϊόντων εικονικού κόσμου. Ωστόσο, η Reality Labs έχει χάσει περισσότερα από 70 δισ. δολάρια από την αρχή του 2021, επειδή πολλές από τις επενδύσεις δεν αποφέρουν ακόμη σημαντικά έσοδα.

Το metaverse, ένας εικονικός κόσμος όπου οι άνθρωποι μπορούν να εργάζονται, να παίζουν και να ασκούνται, υπήρξε ένα ιδιαίτερα δαπανηρό εγχείρημα. Η Meta ξόδεψε πολλά χρήματα για την ανάπτυξη υψηλής τεχνολογίας VR headsets και ψηφιακών λειτουργιών, όπως avatars, ως προετοιμασία για τον έντονο ανταγωνισμό με άλλες εταιρείες τεχνολογίας.

Στην πράξη όμως ο ανταγωνισμός αυτός δεν υλοποιήθηκε ποτέ και το metaverse δεν απογειώθηκε με τον τρόπο που ο Διευθύνων Σύμβουλος Μαρκ Ζούκερμπεργκ είχε οραματιστεί όταν μετονόμασε την εταιρεία Meta από Facebook το 2021.

Πιο συγκεκριμένα, ο βιομηχανικός δείκτης Dow Jones έχασε 0,51% και διαμορφώθηκε στα επίπεδα των 48.461 μονάδων, ενώ ο διευρυμένος S&P 500 διολίσθησε κατά 0,34% στις 6.906 μονάδες. Ο τεχνολογικός δείκτης Nasdaq σημείωσε επίσης απώλειες 0,50% στις 23.474 μονάδες.

Οι μετοχές εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης δέχτηκαν πιέσεις. Η Nvidia υποχώρησε 1,2%, ενώ η Oracle κατέγραψε πτώση 1,3%. Η Tesla σημείωσε απώλειες 3,3%, η Meta έκλεισε στο -0,7%, ενώ η Palantir έχασε 2,4%.

Η φετινή χρονιά έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα κερδοφόρα για τους δείκτες, αφού ο S&P 500 έχει κερδίσει περισσότερο από 17% μέχρι ώρας φέτος. Ο Dow Jones έχει σημειώσει άνοδο περίπου 14% και βρίσκεται σε τροχιά για την πιο «δυνατή» χρονιά του από το 2021, ενώ ο Nasdaq έχει ξεπεράσει τους υπόλοιπους δείκτες, με άνοδο πάνω από 21% το 2025.

Την Παρασκευή οι δείκτες ολοκλήρωσαν τη μετα-Χριστουγεννιάτικη συνεδρίαση με οριακές απώλειες. Παρόλα αυτά, στη διάρκεια των συναλλαγών, ο S&P 500 ενισχύθηκε έως και 0,2%, αγγίζοντας νέο ρεκόρ στις 6.945,77 μονάδες. Ο Nasdaq υποχώρησε κατά 0,09%, ενώ ο Dow Jones σημείωσε πτώση 0,04%.

Σε εβδομαδιαία βάση, ο S&P 500 κατέγραψε άνοδο 1,4%, σημειώνοντας την τέταρτη ανοδική εβδομάδα στις τελευταίες πέντε. Οι Dow και Nasdaq κινήθηκαν επίσης ανοδικά, με κέρδη άνω του 1% για την εβδομάδα.

Στα επιχειρηματικά νέα, η Intel ανακοίνωσε την ολοκλήρωση της πώλησης 214,7 εκατομμυρίων κοινών μετοχών της στην Nvidia, υλοποιώντας τη συμφωνία που είχε ανακοινωθεί τον Σεπτέμβριο.

Συγκεκριμένα, οι μετοχές πουλήθηκαν στην τιμή των 23,28 δολαρίων/μετοχή, συνολικού ύψους 5 δισ. δολ. σε μετρητά. Αυτή η συναλλαγή έρχεται καθώς η μετοχή της Intel έχει δείξει αξιοσημείωτη ισχύ, με απόδοση 80% από την αρχή του έτους σύμφωνα με τα στοιχεία της InvestingPro, αν και η τρέχουσα διαπραγμάτευση στα 36,20 δολάρια υποδηλώνει ότι η εταιρεία θεωρείται υπερτιμημένη με βάση τους δείκτες Δίκαιης Αξίας (Fair Value).

Στα «μάκρο» της ημέρας, αύξηση μεγαλύτερη από το αναμενόμενο κατέγραψαν οι επικείμενες πωλήσεις κατοικιών στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο, αγγίζοντας υψηλό δύο ετών, καθώς η μικρή βελτίωση των τιμών και των επιτοκίων των στεγαστικών δανείων ενθάρρυνε τους αγοραστές. Ειδικότερα, ο δείκτης επικείμενων πωλήσεων κατοικιών, με βάση τα υπογεγραμμένα συμβόλαια, ενισχύθηκε 3,3% σε σχέση με τον Οκτώβριο στις 79,2 μονάδες.

Στο μεταξύ, σε εξέλιξη βρίσκεται το λεγόμενο «Santa Claus rally», μία ιστορικά ισχυρή περίοδος για τις μετοχές. Σημειώνεται ότι από το 1950 ο S&P 500 καταγράφει κατά μέσο όρο άνοδο άνω του 1% κατά τις τελευταίες πέντε συνεδριάσεις του έτους που φεύγει και τις δύο πρώτες του νέου έτους.

Η εβδομάδα θεωρείται «υποτονική» από πλευράς «μάκρο». Ωστόσο, το βλέμμα των επενδυτών είναι στραμμένο στα πρακτικά της τελευταίας συνεδρίασης της Federal Reserve που θα δημοσιευθούν την Τετάρτη, προσφέροντας μία ακόμη ένδειξη για τις προθέσεις της κεντρικής τράπεζας ενόψει του 2026.

Το 2026 η ΑΑΔΕ προχωρά στην ενίσχυση και αναβάθμιση του ελεγκτικού μηχανισμού με τη συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης και στη πλήρη ψηφιοποίηση των συναλλαγών  και παράλληλα ενεργοποιεί νέα εργαλεία για την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών.

Η φοροδιαφυγή

Το σχέδιο δράσης προβλέπει παρακολούθηση των συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο, εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στους ελέγχους, τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων ενώ με τη χρήση ειδικών αλγόριθμων θα ανιχνεύονται οι επιχειρήσεις που βρίσκονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου για φορολογικές παραβάσεις.

Οι βασικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν:

• υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση για όλες τις επιχειρήσεις
• ψηφιακή υποβολή δελτίων αποστολής σε κάθε κλάδο, δημιουργία ψηφιακού μητρώου πελατών για εκδηλώσεις και υπηρεσίες με υψηλές ταμειακές συναλλαγές
• νέο Σύστημα Ανάλυσης Δεδομένων και Επιχειρηματικής Ευφυΐας (BI) για εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών
• εφαρμογή Συστήματος Διαχείρισης Κινδύνου (CRM/ERM) για πρόληψη φορολογικών παραβάσεων
• ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ) τους πρώτους μήνες του 2026 θα δώσει τη δυνατότητα στη φορολογική διοίκηση να έχει πλήρη εικόνα για κάθε ακίνητο, για τη χρήση του και για τα εισοδήματα που προκύπτουν από αυτό και μέσω ηλεκτρονικών διασταυρώσεων θα εντοπίζονται κρυφά ακίνητα και μισθωτήρια
• εφαρμογή νέου πλαισίου με κανόνες και συντελεστές για τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων με βάση το ευρωπαϊκό δίκαιο.
  Παράλληλα το στρατηγικό σχέδιο της ΑΑΔΕ για την περίοδο 2025-2029 προβλέπει την χρήση της τεχνητής νοημοσύνης – AI στην εξυπηρέτηση των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτό ChatGPT και νέο chatbot θα λειτουργούν εντός της πλατφόρμας myAADE θα δίνουν χρηστικές οδηγίες και προσωποποιημένη πληροφόρηση σε φορολογούμενους. Η τεχνητή νοημοσύνη θα υποστηρίζει την ταξινόμηση αιτημάτων, θα παρέχει αυτοματοποιημένες απαντήσεις και θα ενισχύει τα προβλεπτικά μοντέλα εντοπισμού φοροδιαφυγής.

Η φορολογική διοίκηση μετασχηματίζεται πλήρως σε έναν data-driven φορολογικό μηχανισμό που βασίζει τις αποφάσεις του στην ανάλυση δεδομένων.

Με τη συνεχώς αυξανόμενη διασύνδεση συστημάτων, ολοένα και περισσότερα στοιχεία θα προ-συμπληρώνονται σε δηλώσεις και έντυπα, μειώνοντας το διοικητικό βάρος και τα λάθη.

Τα νέα ψηφιακά εργαλεία επιτρέπουν ακριβέστερους ελέγχους και εντοπισμό ύποπτων υποθέσεων, αυτοματοποίηση επεξεργασίας φορολογικών δηλώσεων, εκκαθαρίσεων φόρων και υπολογισμών χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών μέσω διαφάνειας και εξατομικευμένων υπηρεσιών.

Το εργαλείο, που λειτουργεί μέσω μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs), αναλύει το ιστορικό αγορών του χρήστη, τις περιγραφές προϊόντων και τις κριτικές, ώστε να εντοπίσει το προϊόν που ταιριάζει καλύτερα στις προτιμήσεις του.

Πώς λειτουργεί

Το Help Me Decide εμφανίζεται στην κορυφή της σελίδας ενός προϊόντος, όταν ο χρήστης έχει εξετάσει πολλά παρόμοια είδη — ένδειξη ότι βρίσκεται σε δίλημμα.

Με το πάτημα ενός κουμπιού, η Amazon προτείνει μία και μόνο επιλογή, συνοδευόμενη από σαφή εξήγηση για το γιατί θεωρείται «η καλύτερη».

Οι χρήστες μπορούν επίσης να ζητήσουν εναλλακτικές, πιο ακριβές ή πιο οικονομικές, ανάλογα με τις ανάγκες τους.

Για παράδειγμα αν κάποιος αναζητά σκηνές κατασκήνωσης και έχει αγοράσει στο παρελθόν υπνόσακους για προστασία από το κρύο και ορειβατικά παπούτσια για παιδιά, το σύστημα μπορεί να του προτείνει μια τετράκλινη σκηνή για όλες τις εποχές ως την πιο κατάλληλη επιλογή.

Η Amazon έχει ήδη ενσωματώσει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης στην εμπειρία αγορών, αναφέρει το Bloomberg. Το 2024 λάνσαρε τον Rufus, έναν AI βοηθό που απαντά σε ερωτήσεις πελατών και τους καθοδηγεί στις αναζητήσεις τους. Το νέο εργαλείο, όμως, κάνει ένα βήμα παραπέρα: αντί να προσφέρει πληροφορίες, παίρνει αποφάσεις — μια αλλαγή που θα μπορούσε να μεταμορφώσει τον τρόπο που αγοράζουμε online.

Στην αρχική του φάση, το Help Me Decide θα διατεθεί σε εκατομμύρια τυχαία επιλεγμένους χρήστες στις ΗΠΑ, μέσα από την εφαρμογή ή τον mobile browser της Amazon. Η εταιρεία το χαρακτηρίζει πιλοτική δοκιμή, με στόχο να αξιολογήσει την αποδοχή και τη χρήση του. Αν η ανταπόκριση είναι θετική, η διάθεση θα επεκταθεί σε όλους τους χρήστες τους επόμενους μήνες.

Ο νέος αγώνας δρόμου για το «έξυπνο εμπόριο»

Η κίνηση της Amazon εντάσσεται σε έναν ευρύτερο τεχνολογικό ανταγωνισμό για το μέλλον του online shopping, όπου η τεχνητή νοημοσύνη αντικαθιστά την κλασική αναζήτηση με πιο προσωποποιημένες εμπειρίες.

Περισσότεροι από ένας στους τρεις καταναλωτές έχουν ήδη χρησιμοποιήσει εργαλεία AI για αναζήτηση προϊόντων, προτάσεις και εντοπισμό προσφορών, σύμφωνα με έρευνα της Adobe Inc. σε 5.000 άτομα τον Σεπτέμβριο.

Παράλληλα, ο μεγάλος αντίπαλος της Amazon, η Walmart Inc., ανακοίνωσε συνεργασία με την OpenAI, επιτρέποντας στους πελάτες της να περιηγούνται και να αγοράζουν προϊόντα μέσω του ChatGPT. Η συμμαχία αυτή θεωρείται απειλή για την κυριαρχία της Amazon ως του πρώτου σημείου αναζήτησης για τους Αμερικανούς καταναλωτές.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση, κατά τη διάρκεια της συζήτησης εξετάστηκαν τρόποι εμβάθυνσης και διεύρυνσης της συνεργασίας μεταξύ των δύο πλευρών, με δεδομένο ότι η Ελλάδα διαθέτει υψηλής ειδίκευσης ανθρώπινο δυναμικό στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, έχει αναπτύξει μία ιδιαίτερα λεπτομερή στρατηγική για την ομαλή μετάβαση στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, και έχει τη δυνατότητα να δοκιμάσει στο πεδίο δυνητικές εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης σε σημαντικούς κλάδους, όπως η προστασία από φυσικές καταστροφές, η παιδεία και η υγεία.

Τονίστηκε παράλληλα η σημασία της διαμόρφωσης ενός σαφούς πλαισίου για την ηθική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και της σωστής εκπαίδευσης των παιδιών στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Δυναμικό οικοσύστημα καινοτομίας στην Ελλάδα

«Demis, χαίρομαι πραγματικά που σε καλωσορίζω και που έχουμε αυτή τη συζήτηση με μερικούς από τους κορυφαίους Υπουργούς μας. Θέλω απλώς να επισημάνω ότι εκτιμούμε πραγματικά τη σχέση που έχουμε οικοδομήσει με την Google. Θεωρούμε ότι αποτελεί στρατηγική συνεργασία. Έχουμε ήδη φέρει αποτελέσματα σε διάφορους τομείς, όπως οι υποδομές, ο πολιτισμός και η εκπαίδευση, αλλά ο σκοπός αυτής της συζήτησης είναι να αξιοποιήσουμε τις παγκόσμιες γνώσεις σας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης για να εντοπίσουμε νέους τομείς συνεργασίας, ιδίως όσον αφορά την αποτελεσματικότητα στη διακυβέρνηση.

Αυτό είναι ένα ζήτημα που με ενδιαφέρει ιδιαίτερα. Διακρίνουμε εξαιρετικές δυνατότητες όσον αφορά στον εξορθολογισμό των κυβερνητικών υπηρεσιών και τη βελτίωση της αλληλεπίδρασης μεταξύ της κυβέρνησης και των πολιτών. Έχουμε ήδη ενσωματώσει εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην κύρια πύλη δημόσιων υπηρεσιών και τα αποτελέσματα είναι άκρως εντυπωσιακά. Θα θέλαμε επίσης να κατανοήσουμε πώς βλέπετε τη θέση της Ελλάδας στο νέο αναδυόμενο τοπίο της τεχνητής νοημοσύνης.

«Η Ελλάδα έχει μια τεράστια ευκαιρία να βρεθεί στην πρώτη γραμμή»

Ο Συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της Google DeepMind Demis Hassabis σημείωσε από την πλευρά του πως «η Ελλάδα έχει μια τεράστια ευκαιρία να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης, αξιοποιώντας το εντυπωσιακό οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων και την κουλτούρα καινοτομίας που διαθέτει. Μαζί με την υπόλοιπη Ευρώπη, η Ελλάδα μπορεί επίσης να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της υπεύθυνης ανάπτυξης και διακυβέρνησης της τεχνητής νοημοσύνης σε παγκόσμιο επίπεδο, συνεργαζόμενη στενά με συμμάχους όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο».

Στη σύσκεψη συμμετείχαν, από την πλευρά της κυβέρνησης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην προεδρία της ελληνικής κυβέρνησης Γιάννης Μαστρογεωργίου και η διευθύντρια του γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του πρωθυπουργού, Αριστοτελία Πελώνη. Από την πλευρά της Google έλαβε μέρος επίσης η Ευγενία Μπόζου, επικεφαλής Κυβερνητικών Σχέσεων και Δημόσιας Πολιτικής.

Η νέα γενιά «AI unicorns»

Η χρονιά σημαδεύτηκε από εντυπωσιακές χρηματοδοτήσεις εταιρειών όπως η Anthropic, η Safe Superintelligence, η OpenAI και η Anysphere. Συνολικά, υπάρχουν πλέον 498 ιδιωτικές εταιρείες AI με αποτίμηση άνω του 1 δισ. δολαρίων, με συνολική αξία 2,7 τρισ. δολαρίων, εκ των οποίων οι 100 ιδρύθηκαν μόλις από το 2023. Παράλληλα, περισσότερες από 1.300 startups AI αποτιμώνται πάνω από 100 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με το cnbc.

Η έκρηξη αυτή δεν αφορά μόνο τον ιδιωτικό τομέα. Οι μετοχές γιγάντων όπως Nvidia, Meta και Microsoft έχουν εκτοξευθεί, όπως και οι εταιρείες υποδομών που κατασκευάζουν data centers, ενώ οι αμοιβές για κορυφαίους μηχανικούς AI φτάνουν σε δυσθεώρητα επίπεδα. «Δεν έχουμε ξαναδεί πλούτο να δημιουργείται σε τέτοιο μέγεθος και τόσο γρήγορα εδώ και πάνω από έναν αιώνα», δήλωσε ο Άντριου Μακάφι, ερευνητής του MIT.

Μέσα σε λίγους μήνες, η Anthropic συζητά νέα χρηματοδότηση 5 δισ. δολαρίων που θα ανεβάσει την αποτίμησή της στα 170 δισ., σχεδόν τριπλάσια σε σχέση με τον Μάρτιο. Η Anysphere αποτιμήθηκε 9,9 δισ. τον Ιούνιο και λίγο αργότερα δέχθηκε προσφορές που ξεπερνούν τα 18 δισ. δολάρια, μετατρέποντας τον 25χρονο CEO Μάικλ Τρουέλ σε δισεκατομμυριούχο. Η Μίρα Μουράτι, πρώην CTO της OpenAI, ίδρυσε τον Φεβρουάριο τη Thinking Machines Lab και μέσα σε πέντε μήνες συγκέντρωσε 2 δισ., αποκτώντας αποτίμηση 12 δισ., το μεγαλύτερο seed round στην ιστορία.

Η διαφορά με το dot-com boom

Σε αντίθεση με τη δεκαετία του ’90, όπου οι τεχνολογικές εταιρείες έσπευδαν να μπουν στο χρηματιστήριο, οι startups AI παραμένουν ιδιωτικές περισσότερο, καθώς η ροή κεφαλαίων από venture funds, κρατικά επενδυτικά ταμεία και family offices είναι συνεχής. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του πλούτου παραμένει «στα χαρτιά», χωρίς άμεση ρευστότητα. Ωστόσο, η ανάπτυξη των δευτερογενών αγορών επιτρέπει σε μετόχους να πουλούν μετοχές σε ιδιώτες επενδυτές ή να αντλούν δάνεια με ενέχυρο την εταιρική τους συμμετοχή.

Η OpenAI σχεδιάζει πώληση μετοχών σε δευτερογενή αγορά, με προτεινόμενη αποτίμηση 500 δισ. δολαρίων, μετά τον γύρο χρηματοδότησης του Μαρτίου στα 300 δισ. Παράλληλα, εξαγορές και συγχωνεύσεις παρέχουν επιπλέον ρευστότητα, 73 τέτοια deals έχουν γίνει από το 2023. Ενδεικτικά, η επένδυση 14,3 δισ. της Meta στη Scale AI έφερε τον ιδρυτή Αλεξάντρ Γουάνγκ στην ομάδα AI της Meta, ενώ η συνιδρύτρια Λούσι Γκουό αγόρασε έπαυλη στο Χόλιγουντ Χιλς έναντι 30 εκατ. δολαρίων.

Η «καρδιά» του πλούτου: Silicon Valley

Η γεωγραφική συγκέντρωση του φαινομένου θυμίζει έντονα την εποχή του dot-com. Το 2024, οι εταιρείες της Silicon Valley άντλησαν πάνω από 35 δισ. δολάρια σε venture funding, ενώ το Σαν Φρανσίσκο πλέον φιλοξενεί περισσότερους δισεκατομμυριούχους (82) από τη Νέα Υόρκη (66). Η ζήτηση για ακίνητα υψηλής αξίας έχει εκτοξευθεί, με περισσότερες πωλήσεις άνω των 20 εκατ. δολαρίων από κάθε άλλη χρονιά στην ιστορία της πόλης.

Η εμπειρία της dot-com εποχής δείχνει ότι οι νεόπλουτοι του AI πιθανότατα θα επενδύσουν αρχικά σε παρόμοιες τεχνολογικές εταιρείες μέσω του δικτύου τους, πριν στραφούν στη διαφοροποίηση. Σταδιακά, όπως και οι πρωτοπόροι του ’90, θα καταφύγουν σε επαγγελματική διαχείριση, αναγνωρίζοντας την ανάγκη προστασίας και ορθολογικής κατανομής του κεφαλαίου.

Όπως τότε, έτσι και τώρα, η επιθυμία για καινοτομία μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία νέων μοντέλων διαχείρισης πλούτου, προσαρμοσμένων στη φιλοσοφία των τεχνολογικών ιδρυτών. Στο τέλος, όμως, οι ανάγκες γύρω από τη φορολογία, τη διαδοχή, τη φιλανθρωπία και τη διαχείριση επενδυτικών χαρτοφυλακίων θα φέρουν τους περισσότερους κοντά στις παραδοσιακές δομές.

Όπως σχολιάζει ο Κρίνσκι: «Μετά το σοκ των αρχών του 2000, οι περισσότεροι κατάλαβαν την αξία της διαφοροποίησης και της επαγγελματικής καθοδήγησης. Περιμένω ότι το ίδιο θα συμβεί και με την κοινότητα του AI».

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Πολωνός προγραμματιστής και πρωταθλητής νοητικών σπορ, Πσέμισλαβ Ντεμπιάκ (γνωστός ως Psyho), κατέκτησε οριακά τη νίκη επί του μοντέλου της OpenAI στον τελικό του AtCoder World Tour Finals 2025, στο Τόκιο. Ωστόσο, ο ίδιος εκτιμά ότι μπορεί να είναι ο τελευταίος άνθρωπος που θα σηκώσει το τρόπαιο, λόγω της ιλιγγιώδους τεχνολογικής προόδου.

«Το πιθανότερο είναι πως ναι», δηλώνει ο 41χρονος Psyho, που είχε εργαστεί παλαιότερα στην OpenAI πριν αποσυρθεί. «Θα προτιμούσα να μην είναι έτσι, γιατί μου αρέσουν αυτοί οι διαγωνισμοί και η ιδέα ότι μια μαγική οντότητα μπορεί να τα καταφέρει καλύτερα από μένα είναι κάπως απογοητευτική.»

Παραδέχεται και την ειρωνεία της υπόθεσης: «Πριν τον διαγωνισμό είχα γράψει στο Twitter: “Όποιος ζει με το σπαθί, πεθαίνει από το σπαθί”. Βοήθησα να αναπτυχθεί η AI, και τώρα κινδυνεύω να ηττηθώ από αυτή. Αν και αυτή τη φορά, νίκησα – για την ώρα».

Διαγωνισμός ανθρώπων και αλγορίθμων

Στον φετινό διαγωνισμό AtCoder συμμετείχαν 11 κορυφαίοι προγραμματιστές βάσει παγκόσμιας κατάταξης και ένας αλγόριθμος της OpenAI. Η μονάδα της OpenAI τερμάτισε δεύτερη, με διαφορά 9,5% από τη βαθμολογία του Psyho. Ο CEO της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, συνεχάρη δημόσια τον νικητή.

Ο 10ωρος διαγωνισμός περιλάμβανε την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων βελτιστοποίησης, όπως το γνωστό «πρόβλημα του πλανόδιου πωλητή». Αυτά τα προβλήματα είναι απλά στη διατύπωση, αλλά εξαιρετικά δύσκολα στην εύρεση της βέλτιστης λύσης, μεταδίδει ο Guardian.

Παρά την πρόοδο της AI στη συγγραφή κώδικα ρουτίνας, η επίλυση ανοιχτών προβλημάτων λογικής παραμένει πρόκληση. «Σήμερα, οι κορυφαίοι άνθρωποι παραμένουν καλύτεροι στη λογική και την επίλυση πολύπλοκων προβλημάτων», λέει ο Psyho. «Αλλά εμείς περιοριζόμαστε από το πόσο γρήγορα μπορούμε να πληκτρολογούμε, ενώ η AI δοκιμάζει εκατοντάδες παραλλαγές πολύ ταχύτερα.»

Συνεχίζει: «Η AI μπορεί να μην είναι η πιο έξυπνη αυτή τη στιγμή, αλλά είναι σίγουρα η πιο γρήγορη. Και μερικές φορές, το να πολλαπλασιάσεις έναν μέσο άνθρωπο πολλές φορές δίνει καλύτερο αποτέλεσμα από έναν ιδιοφυή άνθρωπο μόνο του.»

Η νίκη του Psyho έρχεται την ώρα που εταιρείες όπως η Meta και η Microsoft επενδύουν στην τεχνητή νοημοσύνη για την παραγωγή κώδικα. Ο CEO της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, προειδοποίησε τον Μάιο ότι η AI θα μπορούσε να αντικαταστήσει το 20% των white collars (διοικητικά και διευθυντικά στελέχη) μέσα στα επόμενα 1–5 χρόνια.

Όπως και πολλοί στον κλάδο, έτσι και ο Psyho αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τη ραγδαία πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης. «Έχουμε ένα σωρό ζητήματα: παραπληροφόρηση, κοινωνικές επιπτώσεις, άνθρωποι που δεν βρίσκουν νόημα στη ζωή τους. Η κοινωνία κινείται αργά, αλλά η τεχνολογία καλπάζει.»

Αξιοσημείωτη είναι η αυξανόμενη αποδοχή της χρήσης AI από τους υποψηφίους στη διαδικασία πρόσληψης

Η έρευνα που βασίστηκε σε συμπληρωματικές ερωτήσεις που τέθηκαν στο πλαίσιο της Έρευνας για τις Προοπτικές Απασχόλησης του ομίλου ManpowerGroup υπογραμμίζει επίσης την πρόοδο και τις βέλτιστες πρακτικές που διαμορφώνονται στην εποχή της ΑΙ.

Ο τομέας του HR αποτελεί έναν από τους πιο ώριμους κλάδους ως προς την ενσωμάτωση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης, με το 40% των οργανισμών στην Ελλάδα να τις χρησιμοποιεί σήμερα για τους σκοπούς αυτούς — έναντι του 53% των οργανισμών σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, αξίζει να σημειωθεί ότι η περιφέρεια με την πιο προχωρημένη υιοθέτηση εργαλείων AI για την επιλογή, ένταξη και εκπαίδευση προσωπικού είναι η Ασία (37%).

Στην έρευνα καταγράφονται οι κυριότερες δεξιότητες που, σύμφωνα με τους Έλληνες εργοδότες, δεν μπορούν να αντικατασταθούν ή να ενισχυθούν από την τεχνητή νοημοσύνη: η στρατηγική σκέψη (33%), η διαχείριση ομάδας (31%) και οι επικοινωνιακές δεξιότητες (30%). Αντίστοιχα, σε παγκόσμιο επίπεδο, πρώτες κατατάσσονται η ηθική κρίση (33%), η εξυπηρέτηση πελατών (31%) και η διαχείριση ομάδας (30%).

Οι Έλληνες εργοδότες εκτιμούν ότι η ενίσχυση των παραπάνω δεξιοτήτων μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας του ανθρώπινου δυναμικού. Την ίδια στιγμή, είναι εξίσου κρίσιμο οι υποψήφιοι να δώσουν προτεραιότητα στη συνεχή αναβάθμιση των δεξιοτήτων τους στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να ευδοκιμήσουν σε ένα περιβάλλον εργασίας που ενισχύεται ολοένα και περισσότερο με εργαλεία AI.

Ειδικότερα στον τομέα της τεχνολογίας, η ηθική κρίση αναδεικνύεται ως η κορυφαία δεξιότητα που δεν μπορεί να υποκατασταθεί ή να ενισχυθεί από την τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με το 44% των εργοδοτών στον κλάδο της Πληροφορικής. Αντίστοιχα, στις επιχειρήσεις του κλάδου Ενέργειας και Κοινής Ωφέλειας, το 36% των εργοδοτών αξιολογεί ως πρώτιστη τη στρατηγική σκέψη, ενώ στον κλάδο των Υπηρεσιών Επικοινωνίας, το 48% ξεχωρίζει τις επικοινωνιακές δεξιότητες ως τις πλέον αναντικατάστατες.

Η έρευνα παράλληλα φωτίζει τις βασικές προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι ελληνικές επιχειρήσεις στην πορεία υιοθέτησης λύσεων τεχνητής νοημοσύνης. Πρώτιστο εμπόδιο αναδεικνύεται το υψηλό κόστος επένδυσης, όπως επισημαίνει το 35% των οργανισμών (37% το 2024 και 34% σε παγκόσμιο επίπεδο), ενώ σημαντικό προβληματισμό προκαλούν ζητήματα προστασίας της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, με το 34% να τα κατατάσσει στις κύριες προκλήσεις (31% πέρυσι, 33% παγκοσμίως).

Τέλος, ένα εξίσου σημαντικό ποσοστό (34%) αναφέρει την έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων εντός του ανθρώπινου δυναμικού ως καθοριστικό παράγοντα που επηρεάζει την ορθή και αποδοτική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης (σε σύγκριση με 35% πέρυσι και 30% διεθνώς).

Η AI στην υπηρεσία της πρόσληψης
Αξιοσημείωτη είναι η αυξανόμενη αποδοχή της χρήσης τεχνητής νοημοσύνης από τους υποψηφίους στη διαδικασία πρόσληψης. Σύμφωνα με την έρευνα, το 85% των εργοδοτών — τόσο στην Ελλάδα όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο — θεωρεί αποδεκτή τη χρήση εργαλείων AI από τους αιτούντες εργασία σε τουλάχιστον κάποια στάδια της διαδικασίας.

Στην Ελλάδα, οι πιο συχνοί επιτρεπτοί από τους εργοδότες τρόποι αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης από τους υποψηφίους είναι: η αναζήτηση πληροφοριών για την επιχείρηση (36%), η εύρεση κατάλληλης θέσης ή εταιρείας (31%) και η προετοιμασία για τη συνέντευξη (29%). Ανά κλάδο, οι πιο θετικά διακείμενοι εργοδότες είναι αυτοί του κλάδου των Χρηματο-οικονομικών και Real Estate (91%), ακολουθούμενοι από τη Βιομηχανία και Κατασκευές (89%) και τον κλάδο των Μεταφορών και της Εφοδιαστικής Αλυσίδας (87%).

Η έρευνα επισημαίνει επίσης ότι οι εργοδότες που δεν έχουν υιοθετήσει ή έχουν απορρίψει τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στις διαδικασίες πρόσληψης είναι ταυτόχρονα και λιγότερο θετικοί απέναντι σε υποψηφίους που κάνουν χρήση AI.

Οι περισσότεροι εργαζόμενοι, από την άλλη πλευρά, δεν ανησυχούν ότι θα μείνουν πίσω. Σύμφωνα με την έρευνα Talent Barometer 2024 της ManpowerGroup, το 87% των εργαζομένων δηλώνει ότι έχει μέτρια έως υψηλή εμπιστοσύνη στην ικανότητά του να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της θέσης του, ενώ το 78% πιστεύει ότι διαθέτει την κατάλληλη τεχνολογία και τα απαραίτητα εργαλεία για να εργάζεται αποτελεσματικά. Η στρατηγική προσαρμογής στην εποχή της AI απαιτεί την ανθεκτικότητα καριέρας (career durability), όπως αναφέρει η Alexandra Levti, futurist της ManpowerGroup που βασίζεσαι στη: διαμόρφωση ενός ισορροπημένου συνδυασμού τεχνικών και διαπροσωπικών δεξιοτήτων, θεσμικής γνώσης, δεξιότητες εφαρμοσμένης τεχνολογίας και νοοτροπίας ανάπτυξης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενίσχυση των δεξιοτήτων που δεν μπορούν να αυτοματοποιηθούν, η κατανόηση του τρόπου ενσωμάτωσης της AI στον εκάστοτε οργανισμό, η εκπαίδευση πάνω στην τεχνολογία της AI και, σε πρακτικό επίπεδο, η έναρξη μικρής κλίμακας πιλοτικών έργων που θα λειτουργήσουν ως βάση για μεγαλύτερη ενσωμάτωση.