Πιο αναλυτικά, ο τουρισμός παρέμεινε σε ανοδική τροχιά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και καθίσταται πολύ πιθανό, το 2024 να αποτελέσει νέο έτος ρεκόρ για τον κλάδο. Βάσει των πρόσφατα δημοσιευθέντων στοιχείων της Τράπεζας της Ελλάδος, οι ταξιδιωτικές αφίξεις και εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 15,5% και 12,2% αντίστοιχα, σε σύγκριση με τις ιστορικά υψηλές επιδόσεις του πρώτου εξαμήνου του 2023.

Επιπρόσθετα, ιδιαίτερα ενθαρρυντικές είναι οι ενδείξεις για τον Ιούλιο, με τις διεθνείς τουριστικές αφίξεις στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών και στα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας να υπερβαίνουν τις αντίστοιχες περυσινές κατά 10,8% και 3,6% (Γράφημα 1β). Παράλληλα, η διαδικτυακή φήμη της Ελλάδας ως ταξιδιωτικού προορισμού εξακολουθεί να καταλαμβάνει μία από τις υψηλότερες θέσεις στην Ευρώπη. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την πορεία του δείκτη NSI , το δεύτερο τρίμηνο του έτους, η Ελλάδα μαζί με την Ισπανία κατατάσσονται στην τρίτη θέση μετά την Πορτογαλία που είναι πρώτη και την Ιταλία με την Κροατία που ισοβάθμησαν στη δεύτερη θέση.

Από την άλλη πλευρά, παρά τη σημαντική άνοδο των συνολικών ταξιδιωτικών εισπράξεων, η μέση δαπάνη ανά ταξίδι των μη κατοίκων στην Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε πτωτική πορεία για τρίτο διαδοχικό έτος (Γράφημα 2α). Συγκεκριμένα, από τα Ευρώ 681,3 το πρώτο εξάμηνο του 2021, μειώθηκε σταδιακά σε Ευρώ 570,7 το πρώτο εξάμηνο του 2024. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να αποδοθεί σε μία αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς των ταξιδιωτών, ως απόρροια της διάβρωσης των εισοδημάτων εξαιτίας των πληθωριστικών πιέσεων αλλά και τη συνεχιζόμενη επέκταση της οικονομίας διαμοιρασμού.

Συγκεκριμένα, η αύξηση της προσφοράς καταλυμάτων -απόρροια, μεταξύ άλλων, της ανόδου του αριθμού των ακινήτων που διατίθενται σε διαδικτυακές πλατφόρμες- έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του αριθμού των τουριστών, με παράλληλη μείωση της κατά κεφαλή δαπάνης. Συγκεκριμένα, οι διανυκτερεύσεις ξένων υπηκόων στα καταλύματα που διατίθενται σε διαδικτυακές πλατφόρμες μέσω της οικονομίας διαμοιρασμού αυξήθηκαν κατά 21,1% πέρυσι και κατά 32% το πρώτο τρίμηνο του 2024.

Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας του κλάδου, στον μεσοπρόθεσμο αλλά και στον μακροπρόθεσμο ορίζοντα είναι κρίσιμης σημασίας, δεδομένης της υψηλής συμβολής του τουρισμού στην ελληνική οικονομία –η οποία υπολογίζεται σε περίπου 1/3 του ΑΕΠ της χώρας για την περυσινή χρονιά – αλλά και των σημαντικών προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει ο κλάδος, όπως οι πιέσεις στην εξωτερική ζήτηση εξαιτίας του πληθωρισμού και των γεωπολιτικών εντάσεων, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και οι ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια. Ως εκ τούτου, είναι σημαντική η έγκαιρη και αποτελεσματική υλοποίηση έργων υποδομών, στο πλαίσιο της απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με σκοπό την επέκταση της τουριστικής περιόδου, την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, τις πράσινες επενδύσεις, τη βελτίωση της προσβασιμότητας αλλά και την επανακατάρτιση και αναβάθμιση των δεξιοτήτων των εργαζομένων του κλάδου.

Οι επιδόσεις του ελληνικού τουρισμού το πρώτο εξάμηνο του 2024

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι εισπράξεις ανήλθαν σε Ευρώ 6,9 δισ., σημειώνοντας αύξηση κατά 12,2% σε σχέση με το 2023 (Ευρώ 6,2 δισ.). Παράλληλα, οι τουριστικές αφίξεις ανήλθαν σε 11,6 εκατ. επισκέπτες, καταγράφοντας ετήσια αύξηση κατά 15,5% σε σύγκριση με τους 10,1 εκατ. τουρίστες που επισκέφτηκαν τη χώρα το πρώτο εξάμηνο του 2023. Αξίζει να αναφερθεί ότι στη διαμόρφωση του αποτελέσματος αυτού για το πρώτο εξάμηνο του έτους έχουν συμβάλλει όλοι οι μήνες, καθώς οι τουριστικές αφίξεις του εκάστοτε μήνα υπερέβησαν τις αντίστοιχες περυσινές (Γράφημα 1α).

Επιπρόσθετα, πρόκειται για την τρίτη υψηλότερη ετήσια μεταβολή που καταγράφηκε το πρώτο εξάμηνο σε επιλεγμένες χώρες της Μεσογείου (Γράφημα 2β). Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι σε όλες τις ανταγωνίστριες χώρες που παρουσιάζονται στο γράφημα, η ετήσια μεταβολή των ταξιδιωτικών αφίξεων το πρώτο εξάμηνο του 2024 ήταν έντονα θετική, με τα ποσοστά αύξησης να είναι διψήφια για την Ισπανία, την Τουρκία, την Ιταλία και την Μάλτα. Το γεγονός αυτό συνάδει με τις προβλέψεις του διεθνούς οργανισμού World Travel & Tourism Council (WTTC) ο οποίος προβλέπει ότι το τρέχον έτος θα αποτελέσει νέα χρονιά ρεκόρ για τον παγκόσμιο τουρισμό.

Σημαντική αύξηση κατέγραψαν, το πρώτο εξάμηνο του 2024, οι αφίξεις και οι εισπράξεις σε τέσσερις από τις κυριότερες χώρες προέλευσης, ήτοι την Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Γαλλία και τις ΗΠΑ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 38% των συνολικών αφίξεων και το 46% των συνολικών εισπράξεων, αντίστοιχα. Όσον αφορά στις διεθνείς ταξιδιωτικές αφίξεις, οι περισσότερες προήλθαν από την Γερμανία (1,8 εκατ., +13,6%) και ακολούθησε το Ηνωμένο Βασίλειο (1,4 εκατ., +6%), ενώ σημαντικός ήταν και ο αριθμός των επισκεπτών από την Γαλλία (676 χιλ., +5,6%) και τις ΗΠΑ (578 εκατ., +9,5%). Συνολικά οι αφίξεις από τις χώρες της ΕΕ-27 αυξήθηκαν κατά 17,3% το πρώτο εξάμηνο του έτους, ενώ από χώρες εκτός της ΕΕ-27 κατά 13,1%. Αντίστοιχα σε όρους εισπράξεων, οι περισσότερες προήλθαν από την Γερμανία (Ευρώ 1,2 δισ., +7,4%), το Ηνωμένο Βασίλειο (1 δισ., +20%), τις ΗΠΑ (540 εκατ., +1%) και την Γαλλία (446 εκατ., +2,5%),
με τις εισπράξεις από τις χώρες της ΕΕ-27 να αυξάνονται κατά 14,8%, ενώ από χώρες εκτός της ΕΕ-27 κατά 8,4%.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Οι τιμές του φυσικού αερίου στο Χρηματιστήριο του Άμστερνταμ είναι 8 φορές υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα τέτοιας εποχής, οδηγώντας σε τεράστιο κόστος τους προϋπολογισμούς των χωρών. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο... φόβος για πλαφόν 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, δεν επιτρέπει μεγάλα... ανοίγματα στα προθεσμιακά συμβόλαια από τους τζογαδόρους της ενέργειας στο Χρηματιστήριο. Πολλά θα κριθούν σε περίπου 15 ημέρες, όταν και θα τεθεί σε λειτουργία το χειμωνιάτικο... ρολόι, ενώ η μείωση της ζήτησης, λόγω των υψηλών τιμών είναι κάτι παραπάνω από εμφανής. Οι μεγάλοι καταναλωτές, όπως λιπασματοβιομηχανίες, αυτοκινητοβιομηχανίες κλπ., έχουν μειώσει την παραγωγή, κάτι που βοηθάει στη συμπίεση των τιμών.

Την ίδια ώρα, υπάρχουν ενθαρρυντικά μηνύματα για την εμπλοκή της Νορβηγίας στη διαδικασία αποκλιμάκωσης των τιμών. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης εμφανίστηκαν χθες πρόθυμοι να παράσχουν βοήθεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να αντιμετωπίσει το πλήγμα που υφίσταται από τη Ρωσία. Μάλιστα, σημείωσαν ότι οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου δεν είναι προς το συμφέρον της Νορβηγίας. Σημειώνεται ότι η σκανδιναβική χώρα είναι αυτή τη στιγμή η μοναδική που μπορεί να καλύψει το ενεργειακό κενό που θα αφήσει η Ρωσία, λόγω των κυρώσεων.

Την ίδια στιγμή, τα αντιφατικά μακροοικονομικά στοιχεία στις ΗΠΑ, συνεχίζουν να προκαλούν νευρικότητα στις αγορές. Ο πληθωρισμός ανθίσταται και ως εκ τούτου, συντηρούνται οι προσδοκίες για μεγαλύτερη άνοδο των επιτοκίων στο εγγύς μέλλον. Πάντως, το κλειδί των εξελίξεων είναι η πορεία του φυσικού αερίου μέσα στους επόμενους 5-6 μήνες. Από αυτήν την κρίνονται οι οικονομικές εξελίξεις σε επίπεδο πληθωρισμού και επιτοκίων, από αυτήν κρίνονται οι πολιτικές εξελίξεις και το μέγεθος των αντιδράσεων σε κοινωνικό επίπεδο.

Η Barclays (μας) τρομάζει...

Οι προαναφερόμενες εξελίξεις διαμορφώνουν ένα εχθρικό περιβάλλον και μάλιστα η Barclays μιλάει για συντονισμένη ύφεση στην παγκόσμια οικονομία.

Όπως αναφέρει σε σχετική αναφορά της, η παγκόσμια οικονομία έχει πληγεί από την ενεργειακή κρίση της Ευρώπης, τα επαναλαμβανόμενα lockdowns στην Κίνα και την επιθετική σύσφιξη των κεντρικών τραπεζών, όπως σημειώνει η Barclays. Χαρακτηρίζει δε τις μακροοικονομικές προοπτικές ως ιδιαιτέρως ζοφερές, με άμεσο κίνδυνο συρρίκνωσης των αναπτυγμένων οικονομιών το 2023. Η βρετανική τράπεζα συστήνει στους επενδυτές να φύγουν... μακριά από τις μετοχές. Επισημαίνει ότι η δραστηριότητα των επιχειρήσεων θα περιοριστεί, ενώ η μειωμένη ζήτηση έχει περιορίσει τις πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα και τιμές των εμπορευμάτων.

Η βρετανική τράπεζα σημειώνει ότι τόσο οι προσδοκίες για τα κέρδη ανά μετοχή στις ΗΠΑ, όσο και στην Ευρώπη είναι υπερβολικά αισιόδοξες, ενώ... ψηφίζει περιουσιακά στοιχεία που είναι αποτιμημένα σε δολάρια. Άλλωστε, η οικονομία των ΗΠΑ έχει καλύτερες προοπτική από την Ευρώπη και λιγότερα ενεργειακά προβλήματα, ενώ προβλέπει αποκλιμάκωση του πληθωρισμού την επόμενη χρονιά. Παράλληλα, η Barclays εκτιμά ότι έρχονται πολλές... πίκρες σε σχέση με την κερδοφορία των επιχειρήσεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Η κυβέρνηση εστιάζει στα δάνεια

Μέσα στο κλίμα αυτό η κυβέρνηση εστιάζει στη συντήρηση του δυναμικού momentum της οικονομίας, μέσα από παρεμβάσεις στο σκέλος των δανείων.

Χθες, ανακοινώθηκαν τα μέτρα για φθηνή στέγη σε νέους, νέα ζευγάρια, φοιτητές κλπ., ενώ τέθηκε σε λειτουργία η πλατφόρμα για την κρατική στήριξη της κύριας κατοικίας ευάλωτων νοικοκυριών. Ως προς το δεύτερο, είναι αυτονόητο ότι η κυβέρνηση δεν θα ήθελε σε καμία περίπτωση να πάει στις εκλογές με μαζικούς πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας και κατά κάποιο τρόπο, βοήθεια την κατάσταση ώστε να κερδίσει χρόνο.

Βέβαια, το πρόγραμμα κρατικής στήριξης απευθύνεται σε ευάλωτους οφειλέτες και περιλαμβάνει επιδότηση έως 80% της δόσης του στεγαστικού δανείου της κύριας κατοικίας, από 70 έως 210 ευρώ μηνιαίως για διάστημα 15 μηνών, καθώς και αναστολή μέτρων των πιστωτών για την κύρια κατοικία (π.χ. κατασχέσεις, πλειστηριασμοί και εξώσεις). Προϋπόθεση για την ένταξη στο πρόγραμμα και την παροχή της κρατικής επιδότησης είναι να πληρούνται τα κριτήρια επιλεξιμότητας (εισοδηματικά, περιουσιακά κλπ.)

Εκτός των παραπάνω, η κυβέρνηση δρομολογεί ταχύτερες διαδικασίες χορήγησης δανείων προς περισσότερες επιχειρήσεις μέσω της Αναπτυξιακής Τράπεζας. Με επικεφαλής των πρώην υφυπουργό Οικονομικών, Γιώργο Ζαββό, η τράπεζα θα επιταχύνει τις διαδικασίες έτσι ώστε οι επιχειρήσεις να έχουν άμεση πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια, θα δημιουργηθεί πλατφόρμα όπου θα ανεβάζουν άμεσα τα επιχειρησιακά τους σχέδια, διεκδικώντας χρηματοδοτήσεις, ενώ στη συνέχεια οι τράπεζες θα καλούνται να κάνουν τις προσφορές τους.

Δύο νέες εμβληματικές επενδύσεις

Εξάλλου, χθες η Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων, ενέκρινε δύο σημαντικά επενδυτικά σχέδια, ύψους άνω των 287 εκατ. ευρώ, τα οποία θα δημιουργήσουν πάνω από 1.000 θέσεις εργασίας.

Πρόκειται για την ανέγερση και ανάπτυξη ξενοδοχειακής μονάδας του επενδυτικού φορέα «ΚΟΡΤΙΑ Α.Ε.» στη Μύκονο, με προϋπολογισμό  61 εκατ. ευρώ.  Αφορά στη δημιουργία τουριστικού συγκροτήματος με ξενοδοχειακό κατάλυμα 5* δυναμικότητας 178 κλινών και 4 τουριστικών κατοικιών, υποστηρικτικών υποδομών (spa, εστιατόρια, bar, κλπ) καθώς και χώρων αναψυχής και άθλησης στην περιοχή Ελιά του Δήμου Μυκόνου. Η επένδυση πρόκειται να δημιουργήσει 550 θέσεις εργασίας.

Επιπλέον, ενέκρινε την κατασκευή Ηλιακού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας και μονάδων Αποθήκευσης Ενέργειας και μετατροπής σε Πράσινο Υδρογόνο του επενδυτικού φορέα «Bluesky300 IKE» με προϋπολογισμό 226,4 εκατ. ευρώ. Η επένδυση αφορά στην κατασκευή, εγκατάσταση και λειτουργία ενός ηλιακού σταθμού παραγωγής ενέργειας δυναμικότητας 200MW, μιας μονάδας αποθήκευσης ενέργειας δυναμικότητας 100MW με μπαταρίες Li-ion καθώς και την εγκατάσταση μονάδας για μετατροπή σε Πράσινο Υδρογόνο με ηλεκτρολύτη δυναμικότητας 50MW. Εντός του ιδίου χώρου θα αναπτυχθεί φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 200 MW, αποτελούμενο από συστάδα επί μέρους πάρκων καθώς και εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας σε συστοιχία μπαταριών ιόντων λιθίου ισχύος 100MW και παραγωγής πράσινου υδρογόνου με δυναμικότητα 16 τόνων ημερησίως.

Πρόκειται για την πρώτη εγκεκριμένη εμβληματική επένδυση εξαιρετικής σημασίας που προωθεί την πράσινη οικονομία, την καινοτομία και την οικονομία χαμηλού ενεργειακού και περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Πρωτοπορεί δε στην ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης πράσινης ενέργειας και πράσινου υδρογόνου, συμβάλλοντας στην απανθρακοποίηση της ελληνικής οικονομίας και την απεξάρτηση από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Η συγκεκριμένη επένδυση πρόκειται να δημιουργήσει 442 θέσεις εργασίας κατά την περίοδο κατασκευής και 24 κατά τη λειτουργία.

Η Alpha κοντά στις start-ups

Σε πιο στενή... παρακολούθηση θέτει η Alpha Bank τις Ελληνικές start-ups, προκειμένου να ενισχύσει τις σχέσεις και συνεργασίες, προσδοκώντας στην ανάδειξη των κρυμμένων υπεραξιών τους.

Νέες, τεχνολογικά καινοτόμες λύσεις, που αναμένεται να συμβάλουν στον λειτουργικό μετασχηματισμό του τραπεζικού κλάδου και να ενισχύσουν την ποιότητα των παρεχόμενων προϊόντων και υπηρεσιών, ανέδειξε ο ετήσιος διεθνής διαγωνισμός καινοτομίας FinQuest by Alpha Bank 2022. Οι εταιρείες Quantfolio, SPIN Analytics και DoGood People διακρίθηκαν για τις καινοτόμες λύσεις και εφαρμογές τους, σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων. Στο επίκεντρο του φετινού διαγωνισμού βρέθηκαν λύσεις και εφαρμογές που αξιοποιούν ανοικτά δεδομένα για τη βελτίωση της εμπειρίας των Πελατών (Open Banking) καθώς και λύσεις βασισμένες στα κριτήρια ESG, με περισσότερες από 65 εταιρείες από 19 χώρες να καταθέτουν τις προτάσεις τους κατά την αρχική φάση, επιβεβαιώνοντας τον ισχυρό διεθνή προσανατολισμό του θεσμού.

Οι 5 καλύτερες ομάδες εντάχθηκαν σε πρόγραμμα επιταχυντή (accelerator) και έλαβαν καθοδήγηση (mentoring) από έμπειρα στελέχη της Alpha Bank, συμβούλους επιχειρήσεων και εκπροσώπους επενδυτικών funds, προκειμένου να βελτιώσουν τις ιδέες τους και να τις προσαρμόσουν στα δεδομένα του τραπεζικού κλάδου, ενώ είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν, επίσης, εξειδικευμένα workshops από διεθνείς experts. Στο πλαίσιο του Pitch Event και με αφορμή την ολοκλήρωση του FinQuest by Alpha Bank 2022, ο CEO του Ομίλου Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης, δήλωσε ότι η Alpha Bank σφυρηλατεί ισχυρές σχέσεις και συνεργασίες, ποντάροντας στην ανάδειξη των εταιρειών αυτών.

Αλλαγή σελίδας για την Aegean

Γύρισε σελίδα στο β΄ τρίμηνο του έτους η Aegean Airlines, καθώς επέστρεψε στη λειτουργική κερδοφορία, μείωσε δραστικά τις ζημίες, ενώ κατέγραψε αύξηση εσόδων κατά 20%, σε ετήσια βάση.

Το πλέον εντυπωσιακό στοιχείο ήταν η... απογείωση των λειτουργικών κερδών κατά 1.264% σε σχέση με πέρυσι, κάτι που σημαίνει ότι η επιχείρηση εξέρχεται της κρίσης που προκάλεσε η πανδημία στον κλάδο των αερομεταφορών. Η  επιβατική κίνηση της εταιρείας κατέγραψε σημαντική αύξηση κατά 171% στο τρίμηνο, ανερχόμενη σε 3,3 εκατ. επιβάτες από 1,2 εκ. επιβάτες το αντίστοιχο τρίμηνο του 2021. Σημαντική ήταν και η βελτίωση στο συντελεστή πληρότητας, ο οποίος ανήλθε σε 79,2%, ήτοι 23 ποσοστιαίες μονάδες, σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2021. Η προσφερόμενη χωρητικότητα κατά το δεύτερο τρίμηνο ανέκαμψε στο 86% συγκριτικά με το 2019, με την άρση των περιορισμών.

Η σημαντική αύξηση του πτητικού έργου και η ανάκαμψη της ζήτησης συνέβαλλαν σε αύξηση κατά 201% του ενοποιημένου κύκλου εργασιών το δεύτερο τρίμηνο του 2022, ο οποίος διαμορφώθηκε σε 327,3 εκατ. από 108,6 εκατ. ευρώ, το δεύτερο τρίμηνο του 2021. Παρά τον υπερδιπλασιασμό του κόστους καυσίμων (σε σχέση με το 2019), ο Όμιλος το δεύτερο τρίμηνο του 2022 εμφάνισε κέρδη προ φόρων 17,7 εκατ. και κέρδη μετά από φόρους ύψους 10,8 εκατ. ευρώ από ζημίες 33,9 εκατ. ευρώ, το δεύτερο τρίμηνο του 2021.

Συνολικά, για το πρώτο εξάμηνο ο ενοποιημένος κύκλος εργασιών παρουσιάζει αύξηση 193%, με την επιβατική κίνηση να καταγράφει αύξηση 187% και τις συνολικές προσφερόμενες θέσεις να είναι αυξημένες κατά 101% συγκριτικά με το πρώτο εξάμηνο του 2021. Οι καθαρές ζημίες μετά από φόρους το α' εξάμηνο του έτους διαμορφώθηκαν σε 27,7 εκατ. ευρώ έναντι ζημιών 78,4 εκατ. ευρώ, το αντίστοιχο εξάμηνο του 2021. Στο τέλος Ιουνίου, η εταιρεία είχε ταμειακά διαθέσιμα, ισοδύναμα και λοιπές χρηματοοικονομικές επενδύσεις, ύψους 602,1 εκατ. ευρώ.

Μέχρι να αποφασίσει όμως η Ευρώπη τι θα κάνει, εμείς θα παρατηρούμε σε καθημερινή βάση διάφορα... κουφά.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Για παράδειγμα, χθες η Ελληνική αγορά ηλεκτρισμού βρέθηκε στην πρώτη θέση από πλευράς ακριβότερης χρέωσης της μεγαβατώρας. Από τα 671 ευρώ ανά μεγαβατώρα την Τρίτη και τη 14η θέση στην Ευρώπη, χθες βρέθηκε στα 697,41 ευρώ και στην... πρώτη θέση! Τι συνέβη όμως και εκδηλώθηκε αυτό το... κουφό; Απλά, μεσολάβησε η σημαντική πτώση της τιμής του φυσικού αερίου, το οποίο από τα 339 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περασμένη Παρασκευή, χθες υποχώρησε στα 252 ευρώ.

Η μεγάλη πτώση της τιμής του φυσικού αερίου, αποτυπώθηκε στις αγορές ηλεκτρισμού των χωρών που έχουν πολύ υψηλότερο βαθμό εξάρτησης απ΄ ότι η Ελλάδα. Έτσι, όλοι οι άλλοι είδαν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας να υποχωρούν κοντά στα 651 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αλλά για την Ελλάδα "ψήλωσαν" κοντά στα 700 ευρώ! Από τα άκρως... τρελά και όμως... ελληνικά, τα οποία αποδεικνύουν την τεράστια μεταβλητότητα που δημιουργεί το ενεργειακό παίγνιο της Ρωσίας στον υπόλοιπο κόσμο και ειδικά στην Ευρώπη. Ειδικά για την Ελλάδα έχει αξία και μια άλλη λεπτομέρεια. Η τιμολόγηση του φυσικού αερίου γίνεται με βάση το μέσο όρο των τιμών του προηγούμενου μηνός και όχι με βάση την τρέχουσα χρηματιστηριακή τιμή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας του Άμστερνταμ. Συμπέρασμα; Όσο θα πέφτει η τιμή του φυσικού αερίου, η τιμή του ηλεκτρισμού για την Ελλάδα θα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις της λίστας των πλέον ακριβών χωρών της Ευρώπης.

Αρνητικός ο Αύγουστος στις αγορές

Όσοι θεωρούσαν τον Αύγουστο γενικά ως ένα... λειψό μήνα από ειδήσεις, ειδικά φέτος, κατάλαβαν ότι αυτό φέτος δεν ισχύει.

Η χρηματιστηριακή αγορά της Νέας Υόρκης έκλεισε το μήνα με απώλειες 4%, ενώ αρνητικά κύλησε ο μήνας και για τις κυριότερες χρηματιστηριακές αγορές της Ευρώπης. Απογοήτευση για το Χρηματιστήριο Αθηνών, το οποίο αν και έκλεισε το μήνα με κέρδη 0,6%, εντούτοις, χάλασε η εικόνα από τις τελευταίες συνεδριάσεις του προηγούμενου μηνός. Στα καλά νέα του μήνα, οι απώλειες κατά 9% και 12% για το πετρέλαιο τύπου West Texas και Brent αντίστοιχα. Επιπλέον, ο Αύγουστος ήταν ο πέμπτος σερί μήνας πτώσης για το χρυσό, στον απόηχο της επιθετικής ανόδου επιτοκίων που προετοιμάζουν η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα αλλά και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι η έλευση του Σεπτεμβρίου θα αρχίσει να προετοιμάζει τους επενδυτές για την τελική... αναμέτρηση που θα γίνει μέσα στο χειμώνα με τη Ρωσία. Όλα τα σενάρια είναι ανοικτά και όλοι προετοιμάζονται για το χειρότερο. Ωστόσο, είναι αρκετά πιθανό να επαναληφθεί το φαινόμενο ανάλογων καταστάσεων του παρελθόντος, όπου η ζημιά στο τέλος είναι πολύ μικρότερη από τις αρχικές προβλέψεις και εκτιμήσεις, αλλά σε κάθε περίπτωση, πολύ αισθητή...

Ο (απ)αισιόδοξος Στουρνάρας

Η παρέμβαση Στουρνάρα σε οικονομικό φόρουμ στην Αυστρία σχετικά με την πορεία του πληθωρισμού, είχε την απαισιόδοξη και την αισιόδοξη όψη της.

Μιλώντας σε πάνελ κεντρικών τραπεζιτών, ο επικεφαλής της Τραπέζης Ελλάδος, εμφανίστηκε σχετικά απαισιόδοξος για την πορεία του πληθωρισμού μέσα σταυς επόμενους μήνες, ωστόσο, συνέστησε... υπομονή έως το 2024, καθώς τότε εκτιμάται ότι θα ηττηθεί το "τέρας". Προς το παρόν, όπως υπογράμμισε μοιάζει με τη Λερναία Ύδρα που τροφοδοτεί συνεχώς τη ανοδική τάση των τιμών των προϊόντων και των υπηρεσιών, ενώ επεσήμανε ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν όλα τα απαραίτητα εργαλεία προκειμένου να τον... μαζέψουν.

Σύμφωνα με όσα είπε ο κ. Στουρνάρας, "όπως έδειξε ο πόλεμος στην Ουκρανία, απέχουμε ακόμη από την επίτευξη των στόχων του Otto Molden και του Simon Moser, των ιδρυτών αυτού του σημαντικού φόρουμ". Για περισσότερο από ένα χρόνο, η οικονομία της ζώνης του ευρώ πλήττεται από αλλεπάλληλες διαταραχές στην πλευρά της προσφοράς – μεταξύ άλλων και από διαδοχικά κύματα της πανδημίας – που ωθούν ανοδικά τον πληθωρισμό. Η κατακόρυφη αύξηση των τιμών των καυσίμων και οι διαταραχές στην προσφορά προϊόντων λόγω της πανδημίας, δεν αφήνουν σε... ησυχία τις τιμές, οι οποίες βλέπουν μόνο προς υψηλότερα επίπεδα.

Ο κεντρικός τραπεζίτης τάχθηκε κατά των γρήγορων αυξήσεων των επιτοκίων και ανέδειξε το νέο εργαλείο ΤΡΙ, ως το μεγάλο "μπαζούκας" της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το οποίο θα επιτρέψει τη δραστική αντιμετώπιση του πληθωρισμού αλλά και την αποτροπή τυχόν απειλών κατακερματισμού. Στο τελευταίο σημείο της παρέμβασης του, ο κ. Στουρνάρας επεσήμανε ότι "παραμένουμε αποφασισμένοι να αφανίσουμε τη Λερναία Ύδρα του υψηλού πληθωρισμού, χωρίς να παραβλέπουμε τους κινδύνους για τη μετάδοση της ενιαίας νομισματικής πολιτικής μας, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την οικονομική δραστηριότητα". Αμήν...

Πέφτει χρήμα από την Alpha στα ΕΛΠΕ

Στις καλές ειδήσεις της χθεσινής τελευταίας ημέρας του Αυγούστου, περιλαμβάνεται η υπογραφή δανειακής σύμβασης των Ελληνικών Πετρελαίων με την Alpha Bank για τη χρηματοδότηση του προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού και με τη συμμετοχή του του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η χρηματοδότηση αφορά την 100% θυγατρική των ΕΛΠΕ, HELPE Digital Α.Ε. Η χρηματοδότηση θα πραγματοποιηθεί μέσω της έκδοσης κοινού ομολογιακού δανείου ύψους €33,4 εκατ., διάρκειας 15 ετών, με τη συμμετοχή του ΤΑΑ και της Alpha Bank, και θα καλύπτει το 80% του επενδυτικού προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού, όπως ανακοίνωσε η Alpha Bank.  Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο ψηφιακού μετασχηματισμού του Ομίλου ΕΛΠΕ, όπως έχει εγκριθεί και εκτελείται από τον Ιούλιο του 2020, αφορά τους ακόλουθους τομείς δραστηριοποίησης:

• Η Ψηφιακή Επιχείρηση, με επιμέρους τομείς τη διαχείριση της εφοδιαστικής αλυσίδας, τη συντήρηση υποδομών, τη βέλτιστη διαχείριση ενέργειας, τις ψηφιακές λειτουργίες και τη διαχείριση της απόδοσης των Διυλιστηρίων,
• Την Ψηφιακή Εμπορία, με σειρά βελτιώσεων στις λειτουργίες της Εμπορίας και των θυγατρικών του εξωτερικού, καθώς και την εισαγωγή και ανάπτυξη πλατφόρμας loyalty,
• Τις Ψηφιακές κεντρικές υπηρεσίες, που περιλαμβάνουν έργα στους τομείς των οικονομικών υπηρεσιών και στις προμήθειες Ομίλου, καθώς και
• Σειρά δράσεων για τον Ψηφιακό εκσυγχρονισμό των κεντρικών συστημάτων Ομίλου (ERP) και την ενίσχυση της Κυβερνοασφάλειας.

Παρόντες στην τελετή υπογραφής της σύμβασης χρηματοδότησης ήταν ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης κ. Νίκος Μαντζούφας, ο Γενικός Διευθυντής Wholesale Banking της Alpha Bank κ. Γιάννης Εμίρης, η Διευθύντρια της Διεύθυνσης Πιστοδοτήσεων Wholesale Banking της Alpha Bank κυρία Γεωργία Φαρμάκη, o Διευθυντής της Διεύθυνσης Corporate Banking της Alpha Bank κ. Αλέξανδρος Κριεζής-Καρρέρ, ενώ τον Όμιλο ΕΛΠΕ εκπροσώπησαν ο Group CFO κ. Βασίλης Τσάιτας, καθώς και ο Διευθύνων Σύμβουλος της HELPE DIGITAL και Γενικός Διευθυντής Πληροφορικής & Ψηφιακού Μετασχηματισμού του Ομίλου κ. Λεωνίδας Κωβαίος.

Ο Γενικός Διευθυντής Wholesale Banking της Alpha Bank, κ. Γιάννης Εμίρης δήλωσε σχετικά: "Είμαστε ιδιαιτέρως χαρούμενοι που υποστηρίζουμε έμπρακτα, σε συνεργασία με το ΤΑΑ, τον Όμιλο ΕΛΠΕ στο ταξίδι του προς τη νέα Ψηφιακή Εποχή. Η σημασία του έργου αυτού, είναι διττή, πρώτον διότι συντελεί στον στόχο της ψηφιακής μετάβασης της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας "Ελλάδα 2.0”, και δεύτερον διότι αποτελεί ένα βήμα προόδου στην κατεύθυνση της ενεργειακής μετάβασης, προς έναν πιο αποδοτικό κλάδο ενέργειας – ιδιαίτερα υπό το πρίσμα της ανταπόκρισης στην εξελισσόμενη ενεργειακή και κλιματική κρίση. Η Alpha Bank, η Τράπεζα που βρίσκεται στην 1η θέση στις επιχειρηματικές χρηματοδοτήσεις στη χώρα, επιβεβαιώνει για μία ακόμη φορά τη δέσμευσή της για την υποστήριξη παρόμοιων αναπτυξιακών σχεδίων με πολλαπλασιαστικά οφέλη για όλους".

Ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, κ. Νίκος Μαντζούφας σημείωσε: "Πρόκειται για μία πολύ σημαντική επένδυση ψηφιακού μετασχηματισμού, η οποία επικεντρώνεται, τόσο στο θέμα της κυβερνοασφάλειας όσο και σε θέματα που αφορούν στη ψηφιακή επιχείρηση και τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό συστημάτων και διαδικασιών. Και σε αυτή την περίπτωση καταδεικνύεται ότι το Ταμείο Ανάκαμψης στηρίζει δυναμικά τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων που αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα τους".

Από την πλευρά του, ο Group CFO του Ομίλου Ελληνικά Πετρέλαια κ. Βασίλης Τσάιτας σχολίασε: "Στο πλαίσιο της στρατηγικής "Vision 2025”, ο Όμιλος ΕΛΠΕ προχωρά στην υλοποίηση ενός φιλόδοξου προγράμματος Ψηφιακού Μετασχηματισμού που ενισχύει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, με σημαντικά αναμενόμενα λειτουργικά και οικονομικά οφέλη και ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα από την πρώτη περίοδο εφαρμογής του. Με την υπογραφή της σημερινής συμφωνίας, αξιοποιούμε με τον καλύτερο τρόπο έναν ιδιαίτερα ελκυστικό και μακροπρόθεσμο μηχανισμό χρηματοδότησης, με την υποστήριξη της Alpha Bank και του ΤΑΑ, που θα μας επιτρέψει να επιταχύνουμε το επενδυτικό μας πρόγραμμα".

Ο Ολλανδικός Όμιλος Reggenbourgh απέκτησε το 5,2% της Alpha Bank

Οι εντυπωσιακές επιδόσεις της Alpha Bank και της διοίκησης Ψάλτη, αποτέλεσαν δέλεαρ για τον ολλανδικό όμιλο Reggeborgh, ο οποίος απέκτησε ποσοστό 5,2% του μετοχικού κεφαλαίου. Έτσι, ο όμιλος καθίσταται ο τρίτος μεγαλύτερος μέτοχος μετά το ΤΑΙΠΕΔ, το οποίο κατέχει το 9% των μετοχών και τον Αμερικανό μεγαλοεπενδυτή Τζον Πόλσον με 7,32%.

Το ολλανδικό γκρουπ Reggeborgh, που ελέγχει τον κατασκευαστικό όμιλο Ελλάκτωρ, ήταν παλαιότερα ο μεγαλύτερος μέτοχος της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) και με το deal, επιβεβαίωσε τις φήμες που υπήρχαν από καιρό για την είσοδο μεγάλου ξένου ομίλου στην Alpha Bank. Οι Ολλανδοί αποδεικνύουν ότι έχουν έρθει στην Ελλάδα αποφασισμένοι να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, έχοντας ως καθοδηγητή κορυφαίο νομικό γραφείο, κορυφαίου πολιτικού στελέχους. Τώρα, το ζητούμενο για την αγορά είναι εάν ο Ολλανδικός Όμιλος θα πάρει τη μεγάλη απόφαση να ξεπεράσει το ποσοστό του Τζον Πόλσον στην Alpha Bank ή ακόμη και αυτό που κατέχει ο πρώτος μέτοχος, δηλαδή το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Η μεγάλη διασπορά των "χαρτιών" της τράπεζας θα διευκόλυναν μια τέτοια στρατηγική για τους Ολλανδούς. Αν μη τι άλλο, τέτοιες κινήσεις αποδεικνύουν το έμπρακτο ενδιαφέρον των ξένων στην Ελληνική οικονομία και στις προοπτικές της.

Η Ελένη Βρεττού, πρώτη γυναίκα Ελένη Βρεττού στο τιμόνι Ελληνικής τράπεζας!

Η τοποθέτηση της πρώτης γυναίκας σε ηγετική θέση στο Ελληνικό τραπεζικό σύστημα, αποτελεί πλέον γεγονός ιστορικής σημασίας. Η κυρία Ελένη Βρεττού αναλαμβάνει Διευθύνουσα Σύμβουλος της Attica Bank, προκειμένου να ξεκαθαρίσει οριστικά το μείζον ζήτημα της εξυγίανσης της, το οποίο κρατάει εδώ και κάτι χρόνια.

Η εμπιστοσύνη του Διοικητού της Τραπέζης Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα και του υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα στις ικανότητες της κυρίας Βρεττού, αποτελούν τα πιο ισχυρά διαπιστευτήρια για τη νέα επικεφαλής της πολύπαθης τράπεζας, η οποία θα αναλάβει τα καθήκοντα της, τη μεθεπόμενη Παρασκευή 16 Σεπτεμβρίου. Χθες, εγκρίθηκε η ανασυγκρότηση του διοικητικού συμβουλίου της Attica Bank, με την αντικατάσταση του μεταβατικού διευθύνοντος συμβούλου Μιχάλη Ανδρεάδη ο οποίος είχε οριστεί στη θέση αυτή από τον Φεβρουάριο.

Είναι σίγουρο ότι το νέο διοικητικό σχήμα θα ζητήσει παράταση για την κατάθεση του business plan και του σχεδίου κεφαλαιακής ενίσχυσης της Attica, καθώς η προθεσμία λήγει αύριο. Τη νέα επικεφαλής της τράπεζα καλωσόρισε ο πρόεδρος, Κωνσταντίνος Μακέδος, ο οποίος εξέφρασε τη βεβαιότητα του ότι "με τις διοικητικές ικανότητες και τη σημαντική τραπεζική εμπειρία που διαθέτει, θα συμβάλλει καθοριστικά στη νέα σελίδα που ανοίγεται για την Τράπεζα προς όφελος των πελατών, των μετοχών και της ελληνικής οικονομίας". Εξέφρασε δε τις ευχαριστίες του προς τον απελθόντα διευθύνοντα σύμβουλο, Μιχάλη Ανδρεάδη για τη συνεισφορά του στην τράπεζα σε μια σημαντική χρονική συγκυρία.

Από την πλευρά της, η νέα Διευθύνουσα Σύμβουλος της Αttica Bank, Ελένη Βρεττού ανέφερε ότι "είναι μεγάλη τιμή και χαρά για εμένα η ανάληψη των καθηκόντων μου ως Διευθύνουσα Σύμβουλος της Attica Bank. Εντάσσομαι στη διοικητική ομάδα της Attica Bank με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν στο πρόσωπό μου οι μέτοχοι και το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας, οι θεσμοί και εποπτικοί φορείς και με πλήρη συναίσθηση του έργου που καλούμαστε να επιτελέσουμε προς όφελος των πελατών, των εργαζομένων, των επενδυτών και μετόχων της Τράπεζας. Δεσμευόμαστε να υλοποιήσουμε ένα στρατηγικό σχέδιο, το οποίο θα διασφαλίζει τόσο την εξυγίανση όσο και την βιώσιμη ανάπτυξη της Attica Bank μέσω της ουσιαστικής στήριξης της ελληνικής οικονομίας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους μετόχους και το Διοικητικό Συμβούλιο της Τράπεζας, καθώς επίσης και τον κ. Ανδρεάδη για την μέχρι τώρα συνεισφορά του στην πορεία και εξέλιξη της Attica Bank".

H Ελένη Βρεττού διαθέτει εμπειρία άνω των 20 ετών σε τράπεζες της Ελλάδας και του εξωτερικού, με εξειδίκευση στους τομείς της εταιρικής και επενδυτικής τραπεζικής. Κατείχε τη θέση της Ανώτερης Γενικής Διευθύντριας - Chief of Corporate and Investment Banking στον Όμιλο της Τράπεζας Πειραιώς, ενώ προηγουμένως είχε εργαστεί για 14 χρόνια στην HSBC Bank Plc στην Ελλάδα και τη Μεγάλη Βρετανία. Ο πιο πρόσφατος ρόλος της στην HSBC ήταν αυτός της Managing Director and Head of Wholesale Banking Greece, ενώ πρωτύτερα υπήρξε Head of Multinationals and Business Development της HSBC για τις περιοχές CEE, CIS, Mediterranean and SubSaharan Africa. Μέχρι πρόσφατα ήταν Chief Strategy και Investor Relations Officer στην εταιρεία Lamda Development.

Διαθέτει σημαντική εμπειρία σε εταιρικούς μετασχηματισμούς και στη διαχείριση Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων, καθώς και στη συστηματική ανάπτυξη παράλληλων εργασιών σε επενδυτική και συναλλακτική τραπεζική και τα Αναπτυξιακά Προγράμματα. Πριν την HSBC είχε εργαστεί για ελληνικούς και διεθνείς Χρηματοοικονομικούς Οργανισμούς, στην Αθήνα και την Νέα Υόρκη, στους τομείς Credit and Risk Management και Investment Banking (M&A). Μεταξύ των ετών 2019 και 2021 διετέλεσε Πρόεδρος του Δ.Σ. της Piraeus Factors S.A, της Piraeus Leasing και Piraeus Leases, καθώς και μέλος του Δ.Σ. της ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ. Είναι ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της εταιρείας Star Bulk Carriers Corp, όπως και ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της εταιρείας ΜΟΤΟΔΥΝΑΜΙΚΗ Α.Ε. Είναι κάτοχος Bachelor of Science in Economics από το Wharton School του University of Pennsylvania.

Σημειώνεται ότι η κυρία Βρεττού ήταν από τα πρόσωπα που ουσιαστικά "ξεκλείδωσαν" τις εξελίξεις για να αποκαλυφθεί το σκάνδαλο της Folli Follie, καθώς ως στέλεχος της HSBC, διαπίστωσε πολλά "σκοτεινά" σημεία στους ισολογισμούς της εταιρείας. Η εισήγηση της προς το διοικητικό συμβούλιο της βρετανικής τράπεζας για μείωση του κινδύνου από τα δάνεια που είχε χορηγήσει και τη διατήρηση μόνο των καταθέσεων, ήταν καταλυτική. Μάλιστα, είχε ως αποτέλεσμα τη βράβευση της από τη βρετανική τράπεζα, η οποία απέφυγε να αναλάβει ένα πολύ μεγάλο κίνδυνο στις τραπεζικές χορηγήσεις της, κάτι που αποδεικνύεται από τις μετέπειτα καταιγιστικές εξελίξεις.

Η νέα "πτήση" της τιμής του φυσικού αερίου στα 160 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ίσως αποτελεί τα προεόρτια για έναν πάρα πολύ σκληρό χειμώνα για τη Δύση, η οποία προσπαθεί απεγνωσμένα να βρει τρόπους για να... ζεσταθεί και να μην υποστεί πλήγμα στην οικονομία, καθώς αυτός είναι ο στόχος του Πούτιν, για να εκδικηθεί την ανάμειξη της στο θέμα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Ουσιαστικά τα νέα δεδομένα θα τιμολογηθούν σήμερα, καθώς χθες παρέμειναν κλειστές οι αγορές στις ΗΠΑ, λόγω της Ημέρας της Ανεξαρτησίας. Έτσι, οι ευρωπαϊκές αγορές βρήκαν ευκαιρία για μια... χαλαρή διόρθωση, αλλά οι εξελίξεις στο φυσικό αέριο, μάλλον ανησυχία προκαλούν, παρά συγκρατημένη... απαισιοδοξία!

Το πετρέλαιο ξαναπαίρνει την ανηφόρα και βρίσκεται πάλι μια ανάσα πριν τα 120 δολάρια το βαρέλι, ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές δείχνουν αδύναμες για να συνεχίσουν προς υψηλότερα επίπεδα, έχοντας ως "βαρίδια" τις εκτιμήσεις για ύφεση και για διατήρηση των ισχυρών πληθωριστικών τάσεων, οι οποίες φέρνουν αναπόφευκτα συνεχείς αυξήσεις των επιτοκίων. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, είναι προφανές ότι οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη πρέπει να μεριμνήσουν από τώρα για τη λήψη ακόμη και... ακραίων μέτρων, αν χρειαστεί, τα οποία ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρότατες και πρωτοφανείς οικονομικές και κοινωνικές μεταβολές.

Χθες, η Ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε το πρόγραμμα για... δελτίο στην ψύξη και τη θέρμανση τους προσεχείς μήνες, έτσι ώστε να περιοριστεί η κατανάλωση και κατ΄ επέκταση να μειωθούν οι ποσότητες φυσικού αερίου που προορίζονται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Τέτοιες παρεμβάσεις δείχνουν και το μέγεθος του προβλήματος, το οποίο όταν βρίσκεσαι σε παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, δεν θέλεις να το βρεις μπροστά σου...

Η "φυτιλιά" της Morgan Stanley

Μέσα στο εξαιρετικά προβληματικό περιβάλλον στο οποίο βρισκόμαστε, είναι φυσικό και επόμενο να προσπαθούμε να πιαστούμε από κάποιες θετικές εξελίξεις, προκειμένου να δώσουμε μια νότα... αισιοδοξίας.

Για παράδειγμα χθες, άνοιξε για πρώτη φορά το θέμα της επενδυτικής βαθμίδας για την Ελλάδα, με τη... "φυτιλιά" της Morgan Stanley, ότι ίσως την Παρασκευή, ο αμερικανικός οίκος αξιολόγησης Fitch, να μας αναβαθμίσει. Φυσικά, όλα αυτά δεν αναφέρονται τυχαία, αν δεν υπάρχει και κάποια αξιόπιστη πληροφόρηση. Ο αμερικανικός επενδυτικός οίκος εστιάζει στα σημαντικά οφέλη που θα έχουν για την Ελληνική οικονομία, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ. Θεωρεί δε ότι ότι η προώθηση των επενδυτικών σχεδίων σε συνδυασμό με την εμπιστοσύνη που υπάρχει στις κυβερνητικές αποφάσεις, μπορούν να φέρουν πολύ γρηγορότερα, τα αποτελέσματα που όλοι θέλουμε και περιμένουμε. Αυτό που κρατάμε, είναι ότι το κλειδί των εξελίξεων για την ανάκτηση επενδυτικής βαθμίδας και την ολική επαναφορά της Ελλάδας στις αγορές, είναι τα σίγουρα λεφτά από τα ευρωπαϊκά ταμεία. Αισιοδοξούμε και αναμένουμε...

Ο γερμανικός κολοσσός RWE μετά τη ΔΕΗ κάνει "μπίζνες" και με τα ΕΛΠΕ!

Σαν... κεραυνός έπεσε χθες η είδηση ότι τα Ελληνικά Πετρέλαια, μέσω της θυγατρικής στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, προχώρησε σε συμφωνία με τον γερμανικό ενεργειακό κολοσσό της RWE, για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων.

Η θυγατρική της RWE στις ΑΠΕ, υπέγραψε με τα ΕΛΠΕ ΑΠΕ συμφωνία ανάπτυξης, λειτουργίας και διαχείρισης υπεράκτιων αιολικών πάρκων στην Ελλάδα, κατέχοντας ποσοστά 50% και 50% αντίστοιχα, ενώ θα συμμετέχουν από κοινού και σε διαγωνιστικές διαδικασίες που θα εκκινήσει το Ελληνικό Δημόσιο. Είναι δεδομένο ότι οι Γερμανοί ψάχνονται στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, καθώς η διαδικασία απεξάρτησης από τις ρωσικές πλουτοπαραγωγικές πηγές, μετά από αρκετές δεκαετίες πλήρους εξάρτησης, αναγκάζει τη γερμανική κυβέρνηση, σε ριζική στροφή. Δεν μπορεί να γίνει άλλωστε και διαφορετικά.

Θυμίζουμε ότι το 2007-2008, η γερμανική εταιρεία βρισκόταν μια ανάσα από την ανάληψη του στρατηγικού επενδυτή στη ΔΕΗ, αλλά τα πράγματα, δυστυχώς, εξελίχθηκαν διαφορετικά. Επιπλέον, η RWE, μέσω της θυγατρικής στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, Επιπλέον, η RWE μέσω της θυγατρικής στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχει ήδη συνάψει συμφωνία με τη ΔΕΗ ΑΠΕ, για το μεγάλο "πράσινο" φωτοβολταίκό πάρκο στη Δυτική Μακεδονία. Άρα, οι Γερμανοί έχουν ήδη ανοίξει δουλειές με τους δύο κατ΄ εξοχήν κορυφαίους ενεργειακούς ομίλους της χώρας και αυτό κάτι λέει για τις μελλοντικές εξελίξεις. Ιδίως τώρα, που έχουν πάρει φωτιά τα... μπατζάκια όλων μας!

Deal μεγατόνων της Alpha με την ιταλική Nexi

Άλλη μία θετική είδηση της χθεσινής ημέρας αποτέλεσε η σπουδαία συμφωνία συνεργασίας ανάμεσα στην Alpha Bank και τον ιταλικό κολοσσό της Nexi, για την από κοινού συνεργασία στον τομέα των ηλεκτρονικών πληρωμών.

Μιλάμε για μια "πίτα" τουλάχιστον 45 δισ. ευρώ, όπου το μερίδιο της Alpha διαμορφώνεται στο 25% και αυτό από μόνο του αποτελεί ισχυρό δέλεαρ για τους Ιταλούς, έτσι ώστε να διεισδύσουν στην εγχώρια αγορά. Από τη συνεργασία των δύο, θα προκύψει η εταιρεία Nexi Payment, η οποία θα επιδιώξει ακόμη μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά των ηλεκτρονικών πληρωμών, η οποία αναμένεται να παρουσιάσει αύξηση τουλάχιστον 11%, κατά το τρέχον έτος, ενώ λίγο πριν την πανδημία, αλλά και κατά τη διάρκεια αυτής, η ανάπτυξη της "έτρεχε" με 25%.

"Η Alpha Bank βρίσκεται σταθερά στην πρώτη γραμμή της καινοτομίας στον τομέα των ψηφιακών συναλλαγών", όπως σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Alpha Bank, Βασίλης Ψάλτης στο πλαίσιο παρουσίασης της συνεργασίας, προσθέτοντας ότι η Alpha αποτελεί την πρώτη τράπεζα που έβαλε το ψηφιακό πορτοφόλι στην καθημερινότητα των Ελλήνων με τη μεγαλύτερη γκάμα ψηφιακών wallets.

• Η αποδοτικότητα του δείκτη απόδοσης ενσώματου ενεργητικού (ROTE) θα τείνει προς τα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα,
• Τα NPEs θα συγκλίνουν στα ευρωπαϊκά επίπεδα,
• Ο δείκτης μόχλευσης Texas θα μειωθεί κατά το ήμισυ περίπου 30%, από περίπου 60% το 2021 μέσω τη μείωσης των NPEs και τη δημιουργία κεφαλαιακών/προβλεπτικών αποθεμάτων, και
• Τα μερίσματα θα επιστρέψουν «στη συζήτηση».

Η Goldman Sachs προχωρά σε αύξηση των τιμών - στόχων και δίνει τιμή στα 1,68 ευρώ για την Alpha Bank από 1,12 ευρώ προηγουμένως, για την Eurobank 1,40 από 0,65 και για την Πειραιώς 1,70 ευρώ από 1,47 ευρώ.

Τέλος για την Εθνική Τράπεζα δεν δίνει σύσταση.

Οι αναλυτές μιλούν για ένα μεγάλο σημείο καμπής, αφού εκτιμούν ότι έως το 2023, η απόδοση ιδίων κεφαλαίων του κλάδου θα κινείται προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τα κόκκινα δάνεια θα συγκλίνουν με τα ευρωπαϊκά επίπεδα, το Texas ratio θα έχει μειωθεί στο μισό, περίπου στο 30% και η διανομή μερίσματος θα έχει επιστρέψει στο τραπέζι.

Η εμπειρία σε Τουρκία, Ρωσία και Ιταλία δείχνει ότι η επιτυχημένη αποκατάσταση των κεφαλαιακών buffers φέρνει και ένα σημαντικό σημείο καμπής για τις αποτιμήσεις, τονίζουν οι αναλυτές.

Τα NPEs στο 5-6%

Τα τελευταία πέντε χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες μπόρεσαν να μειώσουν τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα κατά 85%, φέρνοντας τους δείκτες NPE από το 49% στο 12%. Η Godman Sachs υπολογίζει ότι προχώρησαν στην τιτλοποίηση δανείων 29 δισ. ευρώ το 2021 και με τιτλοποιήσεις επιπλέον 4 δισ. ευρώ που θα ολοκληρωθούν έως τα τέλη του 2022, ο δείκτης NPE αναμένεται να φτάσει στο 7% και να κινηθεί προς το 5% το 2023 και το 3% το 2024.

Συγκεκριμένα, η Εθνική και η Eurobank εκτιμάται ότι θα φτάσουν σε NPE 5-6% από το 2022, με τις Alpha και Πειραιώς να ακολουθούν το 2023.

Επιστροφή σε φάση ανάπτυξης

Έπειτα από τουλάχιστον μία δεκαετία μείωσης των δανείων, η Goldman Sachs εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα εισέλθουν σε φάση ανάπτυξης, λόγω των βελτιωμένων buffers κεφαλαίων, της γενικής ανάκαμψης της οικονομίας και των πακέτων κονδυλίων της Ε.Ε.

Ο οίκος περιμένει μέση ετήσια αύξηση των εξυπηρετούμενων δανείων κατά 6,5% για το διάστημα 2021-2024 και αύξηση περίπου 5% στις προμήθειες στο ίδιο διάστημα.

Μπορεί η συνολική αύξηση των εσόδων στην περίοδο αυτή να είναι υποτονική (λόγω της εξόδου από NPEs που φέρουν τόκους), όμως η ποιότητα των νέων ροών εσόδων είναι υψηλότερη, καθώς αυτές παράγονται από εξυπηρετούμενα δάνεια, τονίζουν οι αναλυτές.

Ο συνδυασμός της βελτίωσης των λειτουργικών τάσεων και του χαμηλότερου κόστους ρίσκου αναμένεται να μεταφραστεί σε ανάκαμψη του ROTE, με την τάση να το φέρνει προς υψηλά μονοψήφια επίπεδα, κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο μακροπρόθεσμα.

Η Goldman προβλέπει τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας CET1 πάνω από το 13% για το 2023, κάτι που σημαίνει ένα άνετο κεφαλαιακό buffer. «Αυτό δείχνει μια πιθανότητα συζήτησης της πρόσθετης διανομής κεφαλαίων στους μετόχους», σημειώνει.

Σε σχετική έκθεση των αναλυτών της τράπεζας, επισημαίνεται ότι το 2022, η ελληνική και η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να εισέλθουν στην τελική φάση της διαδικασίας επανόδου σε μία νέα μορφή κανονικότητας με πολλά, ωστόσο, διακριτά χαρακτηριστικά. Η δυναμική ανάκαμψη των οικονομιών, το 2021, οδήγησε ήδη αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων και την Ελλάδα, σε υψηλότατου βαθμού ανάκτηση των απωλειών της πανδημικής, υφεσιακής διαταραχής, σε όρους ακαθάριστου εγχωρίου προϊόντος, αναφέρουν.

Η διαδικασία διαμόρφωσης, όμως, του μεταπανδημικού περιβάλλοντος χαρακτηρίζεται διεθνώς από νέες προκλήσεις. Η νέα κανονικότητα αναμένεται να έχει ως βασικό δομικό στοιχείο τον υψηλό βαθμό αβεβαιότητας, καθώς η πανδημία είτε επιτάχυνε τεκτονικές αλλαγές που αναμένονταν να λάβουν χώρα μεταγενέστερα, είτε πυροδότησε κινδύνους -αλλά και ανέδειξε σημαντικές ευκαιρίες- για την παγκόσμια και την ελληνική οικονομία. Οι βασικές αβεβαιότητες για το νέος έτος είναι παγκόσμιας κλίμακας και συνδέονται αφενός, με τη μετάλλαξη Omicron και την εξέλιξη της πανδημίας και αφετέρου, με την πορεία του πληθωριστικού φαινομένου και ιδιαίτερα την αύξηση των τιμών της ενέργειας, αναφέρεται στην οικονομική ανάλυση.

Η εμφάνιση της νέας μετάλλαξης επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η πανδημία Covid-19 εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη. Ορισμένες χώρες υποχρεώνονται να εισάγουν εκ νέου περιοριστικά μέτρα, προκειμένου να μετριαστεί η διασπορά της νέας μετάλλαξης. Παρά την αυξανόμενη προσαρμοστικότητα των οικονομιών στα περιοριστικά μέτρα, η εξέλιξη αυτή βραχυπρόθεσμα μπορεί να επιβραδύνει, σε κάποιο βαθμό, την οικονομική δραστηριότητα ιδιαίτερα των χωρών που είναι ευάλωτες σε διαταραχές της διεθνούς ζήτησης. Αντισταθμιστικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη αναμένεται να διαδραματίσει η διάθεση νέων φαρμάκων και η διεύρυνση της εμβολιαστικής κάλυψης που θα συμβάλλουν στη βαθμιαία εξασθένιση της πανδημίας εντός του 2022, κυρίως, όμως, στις ανεπτυγμένες χώρες όπου τα εμβολιαστικά προγράμματα λαμβάνουν χώρα ταχύτερα.

Όπως επισημαίνεται, ο πληθωρισμός, τον Νοέμβριο, σε αρκετές χώρες, καταγράφει ιστορικά υψηλά πολλών ετών. Οι πιέσεις αυτές συνδέονται με τη ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας και της αναντιστοιχίας μεταξύ της αυξημένης ζήτησης και της αδύναμης προσφοράς, λόγω των δυσχερειών που επέφερε η πανδημία στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Στην Ελλάδα, το πληθωριστικό φαινόμενο εξελίσσεται με μικρή καθυστέρηση και ελαφρώς μικρότερη ένταση σε σύγκριση με την ευρωζώνη (ευρωζώνη: Σεπτέμβριος 3,4%, Οκτώβριος 4,1%, Νοέμβριος 4,9%, Ελλάδα: Σεπτέμβριος 1,9%, Οκτώβριος 2,8%, Νοέμβριος 4%). Ο μέσος πληθωρισμός του 2021, στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, εκτιμάται ότι ήταν πολύ χαμηλότερος συγκριτικά με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, καθώς τους πρώτους μήνες του έτους διατηρήθηκε σε αρνητικό έδαφος.

Η αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων, εκτιμούν οι αναλυτές της τράπεζας, θεωρείται μείζονος σημασίας, καθώς η άνοδος του επιπέδου τιμών σε βασικά προϊόντα και κυρίως στην ενέργεια επιβαρύνει σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, συμπιέζοντας εν τέλει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Ωστόσο, η συσσώρευση αποταμιεύσεων, το προηγούμενο διάστημα, καθώς και οι φορολογικές ελαφρύνσεις και οι μεταβιβάσεις (π.χ. η επιδότηση ηλεκτρικής ενέργειας και πετρελαίου θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο 2021-2022) αντισταθμίζουν, εν μέρει, την αρνητική επίπτωση των πληθωριστικών πιέσεων στο διαθέσιμο εισόδημα και συνεπώς στην κατανάλωση. Στο μεσοχρόνιο ορίζοντα, πρόσθετη αιτία ανησυχίας είναι η πιθανότητα πρόκλησης δευτερογενών επιδράσεων που θα έθετε σε κίνηση μία σπειροειδή εξέλιξη τιμών-μισθών, ένα φαινόμενο που επικρατούσε στη χώρα μας σε προηγούμενες δεκαετίες. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι κεντρικές τράπεζες των χωρών επιδιώκουν, στην τρέχουσα συγκυρία, να επιλέξουν την κατάλληλη νομισματική πολιτική, ώστε να συμβιβάσουν τη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και έναν έντονο πληθωρισμό, ώστε να μην υπερβαίνει τον στόχο που έχουν θέσει. Η ΕΚΤ εκτιμά πως θα υπάρξει σταδιακή εξομάλυνση των τιμών ενέργειας σταδιακά κατά το 2022 (Ch. Lagarde, ΕΚΤ, συνέντευξη Τύπου 16.12.2021).

Εκτός των παραπάνω προκλήσεων, η νέα χρονιά μπορεί να αναδείξει και σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα. Η ταχεία και ισχυρή ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας, το 2021, οδήγησε στην ανάκτηση μεγάλου μέρους των απωλειών που προκάλεσε η υφεσιακή διαταραχή του προηγούμενου έτους. Τούτο οφείλεται, κυρίως, στην καλύτερη του αναμενομένου επίδοση των εξαγωγών υπηρεσιών, λόγω της αξιοσημείωτης ανάκαμψης του τουρισμού και της ισχυρής αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης. Το 2022, το μίγμα της οικονομικής μεγέθυνσης αναμένεται να διαφοροποιηθεί ελαφρώς, με μεγαλύτερη συμμετοχή των επενδύσεων, ούτως ώστε η νέα χρονιά να αποτελέσει σημείο καμπής στην προσπάθεια κάλυψης του επενδυτικού κενού που δημιουργήθηκε κατά τη μακρά ύφεση που ακολούθησε την κρίση χρέους το 2010. Προς αυτήν την κατεύθυνση, η ενεργοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική δραστηριότητα, μέσω επενδυτικών προγραμμάτων και μόχλευσης από το τραπεζικό σύστημα.

Επιπλέον, καθοριστικής σημασίας στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων είναι η βελτίωση του αξιόχρεου της ελληνικής οικονομίας από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης και η μείωση της απόκλισης από την επενδυτική βαθμίδα. Ο στόχος αυτός είναι εφικτός, αφού οι ιδιαίτερα ισχυροί ρυθμοί μεγέθυνσης σε ονομαστικούς όρους, σε συνδυασμό με τις χαμηλές ονομαστικές πληρωμές τόκων, θα οδηγήσουν τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ σε πτωτική πορεία. Η πρόσφατη διεύρυνση από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) του χρονικού ορίζοντα επανεπένδυσης σε ελληνικούς τίτλους, μετά το τέλος του έκτακτου προγράμματος αγοράς περιουσιακών στοιχείων τον προσεχή Μάρτιο, δύναται να διασφαλίσει τη διατήρηση ευνοϊκών συνθηκών ρευστότητας στο μεσοδιάστημα, μέχρι την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, από τη χώρα μας. Παράλληλα, αποτελεί ένα ισχυρό, διπλό μήνυμα για τις χρηματοοικονομικές αγορές.

Πρώτον, ότι δεν θα δημιουργηθούν εκ νέου συνθήκες που θα οδηγήσουν σε άνοδο του κόστους δανεισμού της χώρας και δεύτερον, ότι εμπράκτως επιβραβεύεται η πρόοδος της Ελλάδας στο πεδίο του μεταρρυθμιστικού προγράμματος. Η ανωτέρω εξέλιξη, σε συνδυασμό με τη μεγάλη συμμετοχή της χώρας μας στα διαθέσιμα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ενισχύουν την εικόνα της ελληνικής οικονομίας, ως ελκυστικού προορισμού άμεσων ξένων επενδύσεων, αναφέρεται στην οικονομική ανάλυση.

Μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, οι κυβερνήσεις, παγκοσμίως, υιοθέτησαν πρωτοφανή -σε έκταση- μέτρα στήριξης των οικονομιών τους και ιδιαίτερα της απασχόλησης. Η σταδιακή απόσυρση των μέτρων δημοσιονομικής στήριξης αναμένεται να συνεχιστεί εντός του 2022, επιφυλάσσοντας αρκετούς κινδύνους και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις ανάγκες του κάθε κλάδου και τον βαθμό στον οποίο έχει πληγεί από την πανδημία. Επιπροσθέτως, η ανάγκη κοινωνικής αποστασιοποίησης ενίσχυσε έτι περαιτέρω τον ψηφιακό μετασχηματισμό των οικονομιών σε πολλούς κλάδους της οικονομίας. Ο ρυθμός υιοθέτησης της τεχνολογίας αναμένεται να διατηρηθεί αμείωτος και ενδεχομένως να επιταχυνθεί σε ορισμένους κλάδους, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος των υφιστάμενων θέσεων εργασίας να αλλάξει σημαντικά ως προς τον τρόπο με τον οποίο εκτελούνται, υπό την έννοια ότι μπορεί να αυτοματοποιηθεί μέρος των καθηκόντων τους, ή να προκύψουν νέα ("The Future of Jobs Report 2020", World Economic Forum, Οκτώβριος 2020). Η εξέλιξη της τεχνολογίας αναμένεται να οδηγήσει και στη δημιουργία νέων αντικειμένων εργασίας που σχετίζονται, πρωτίστως, με την τεχνολογία

Κατά συνέπεια, οι κυβερνήσεις και οι επιχειρήσεις καλούνται να υιοθετήσουν πολιτικές επανεκπαίδευσης του εργατικού δυναμικού, με σκοπό την απόκτηση νέων δεξιοτήτων. Επιπλέον, αξίζει να σημειωθεί ότι η επιταχυνόμενη εξάρτηση από την ψηφιοποίηση καθιστά τις οικονομίες πιο ευάλωτες σε κυβερνοεπιθέσεις και, συνεπώς, η κυβερνοασφάλεια αποτελεί ύψιστης σημασίας προτεραιότητα για τις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις.

Παράλληλα, αρκετές από τις αναμενόμενες εξελίξεις στο διεθνές περιβάλλον, το 2022, θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη χώρα μας. Συγκεκριμένα:

Πρώτον, οι πολιτικές εξελίξεις σε ευρωπαϊκές χώρες. Τον Ιανουάριο και τον Απρίλιο, διεξάγονται οι προεδρικές εκλογές στην Ιταλία και την Γαλλία, αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα αυτών των εκλογικών αναμετρήσεων, σε συνδυασμό με τον πολιτικό βηματισμό που θα αποκτήσει ο νέος κυβερνητικός συνασπισμός στην Γερμανία, θα διαμορφώσουν τις τάσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επί μίας σειράς σημαντικών ζητημάτων. Αναφέρεται, χαρακτηριστικά, η ανάγκη αναθεώρησης των υφιστάμενων δημοσιονομικών κανόνων, η διαβούλευση για τους οποίους έχει ήδη εκκινήσει, καθώς η παρούσα μορφή τους θεωρείται παρωχημένη, έναντι των νέων συνθηκών που έχουν δημιουργηθεί, ιδιαίτερα με την πανδημία. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι για χώρες με υψηλό λόγο χρέους προς ΑΕΠ, η χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων πρέπει να είναι συμβατή με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του χρέους της κάθε χώρας.

Δεύτερον, η επιβράδυνση της οικονομίας της Κίνας, που συνδέεται μεταξύ άλλων με την κρίση ρευστότητας του κατασκευαστικού ομίλου Evergrande, έχει συμπαρασύρει σε γενική κρίση την κινεζική αγορά ακινήτων. Επιπλέον, οι ελλείψεις ηλεκτρικού ρεύματος, που παρατηρήθηκαν τους τελευταίους μήνες, οι οποίες επιβράδυναν τη βιομηχανική παραγωγή, υπονομεύουν τις αναπτυξιακές προοπτικές της Κίνας.

Τρίτον, ο γεωπολιτικός ανταγωνισμός των ΗΠΑ και της Κίνας, σε διάφορα πεδία (εμπορικό, τεχνολογικό), ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση των πολιτικών προστατευτισμού (π.χ. αύξηση δασμών), επηρεάζοντας αρνητικά τη λειτουργία του ελεύθερου εμπορίου και της οικονομικής δραστηριότητας παγκοσμίως. Οι σχέσεις των δύο κρατών θα μπορούσαν να επιδεινωθούν ραγδαία, σε ενδεχόμενη όξυνση των εντάσεων μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν. Παράλληλα, εστίες γεωπολιτικών αναταραχών υπάρχουν σε διάφορες περιοχές του πλανήτη, η όξυνση των οποίων θα μπορούσε να έχει δυσμενείς οικονομικές συνέπειες, λόγω της έντονης αλληλεπίδρασης των οικονομιών. Για παράδειγμα, η κλιμάκωση των ήδη τεταμένων σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ενδέχεται να επηρεάσει δυσμενώς την τροφοδοσία των εξαρτώμενων από το ρωσικό φυσικό αέριο ευρωπαϊκών κρατών. Η εξέλιξη αυτή δύναται να οδηγήσει σε αύξηση των -ήδη υψηλών- τιμών του φυσικού αερίου, τροφοδοτώντας περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη.

Τέταρτον, η εξέλιξη του ενεργειακού προβλήματος το 2022 και η έντασή του μπορεί να επιβραδύνουν ή να επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση, δηλαδή τη στροφή της παραγωγής σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το 2022, θα είναι άλλη μία χρονιά που η επείγουσα ανάγκη λήψης μέτρων για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει οδηγήσει στην εμφάνιση, όλο και συχνότερα, ακραίων καιρικών φαινομένων (ξηρασία, πυρκαγιές) με υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Το 2020, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, παγκοσμίως, μειώθηκαν μόλις κατά 5,8%, παρά τα εκτεταμένα περιοριστικά μέτρα που εφαρμόστηκαν από τις κυβερνήσεις των κρατών, για μεγάλο διάστημα του έτους (ΙΕΑ, Global Energy Review 2021). Ως εκ τούτου, αποτελεί αδήριτη ανάγκη η επιτάχυνση της υιοθέτησης πολιτικών, φιλικότερων προς το περιβάλλον, παρά το υψηλό κόστος μετάβασης που θα απαιτηθεί. Πιθανότατα, η επιτάχυνση του βηματισμού μας, την περασμένη δεκαετία, προς αυτήν την κατεύθυνση θα είχε οδηγήσει στην αποφυγή της επιβάρυνσης του καταναλωτή από τις καταστροφές, εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων. Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος είναι η συνεργασία μεταξύ των κρατών, καθώς η κλιματική αλλαγή είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, το οποίο χρήζει συλλογικής αντιμετώπισης.

Τέλος, στις λιγότερο ανεπτυγμένες γεωγραφικές περιοχές, όπως την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ασία, τα χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού θα συντείνουν στην υστέρηση της οικονομικής τους ανάκαμψης έναντι των ανεπτυγμένων χωρών. Συνεπώς, η επιτάχυνση της εμβολιαστικής κάλυψης στον αναπτυσσόμενο κόσμο αποτελεί εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση, ώστε να αποφευχθεί η διεύρυνση των οικονομικών αποκλίσεων μεταξύ πλούσιων και φτωχών οικονομικών περιφερειών, εξέλιξη που θα επέτεινε τις γεωπολιτικές εντάσεις και θα δυσχέραινε το διεθνές εμπόριο.

Σε χρόνους dt προωθήθηκαν λύσεις, (με πρώτες τις ψηφιακές) σε θέματα παραγωγής, συναλλαγών και εμπορίου, που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα έφταναν να εφαρμοστούν ίσως και μετά από 10 χρόνια…

Μια αναμφισβήτητα καλή “κληρονομιά”, που θα συμβάλλει, βοηθούσης πάντα της ιατρικής επιστήμης, στην ταχεία ανάπτυξη…

Ο τραπεζικός τομέας στην Ελλάδα, παρά τις αδυναμίες του εξ αιτίας των “αμαρτιών” της δεκαετούς οικονομικής κρίσης, στο παρά 1′ που επρόκειτο να πάρει βαθιά ανάσα με λύσεις για τα κόκκινα δάνεια που θα τον οδηγούσαν στο να παίξει ξανά πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη με τη χρηματοδότηση της οικονομίας, “χτυπήθηκε” και αυτός από το lockdown…

”Πάει, τέλειωσε”, βιάστηκαν να πουν κάποιοι. Ήταν ίσως η μόνη φορά μέσα στο διαρκείας “μένος” που εκπέμπουν για τις τράπεζες, που αρκετοί νουνεχείς που παρακολουθούν τις ακροβασίες τους, είπαν “ε, μάλλον δίκιο τώρα έχουν. Τελείωσαν όλα!”…

Κάπου εδώ όμως, βγήκε το τσαγανό, η “ψυχή” και οι αρχές που αναφερθήκαμε (Αξιοπιστία, υπομονή, επιμονή στον στόχο, πειθαρχία, εφευρετικότητα) τόσο των διοικούντων τις τράπεζες, όσο και κυρίως των εργαζομένων σε αυτές…

”Όχι”, τίποτα δεν τελείωσε, είπαν…Και το εννοούσαν, όπως αποδεικνύεται…

Τα προβλήματα δεν λύθηκαν (πολλά τώρα αρχίζουν), η πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα επιχειρήσεων και νοικοκυριών κάθε άλλο παρά είναι η καλύτερη δυνατή. Όμως, επιτυγχάνεται το βασικό: Η ζωή! Πάνω σε αυτό το “επίτευγμα”, θα πρέπει τώρα να πατήσουν όλα τα άλλα που απαιτούνται για να βγουν στο ξέφωτο “μαζί” οι επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά και οι τράπεζες…

…Ενδεικτικό και αποδεικτικό του πως οι τράπεζες μπορούν να αλλάξουν το κλίμα, είναι αυτό που έγινε με τα 350 εκατομμύρια ευρώ των νέων χρηματοδοτήσεων, μέσω της Δράσης «ΤΕΠΙΧ ΙΙ – Κεφάλαιο Κίνησης με

Επιδότηση Επιτοκίου από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα»…
Παρά τις δυσκολίες, παρά τις μεμψιμοιρίες και παρά τις γραφειοκρατικές διαδικασίες που επιχείρησαν να βάλουν ορισμένες πλευρές, οι χορηγήσεις εγκρίθηκαν και εγκρίνονται, με τους περισσότερους υπαλλήλους των διευθύνσεων εγκρίσεων να εργάζονται σε συνθήκες «αποστασιοποίησης» και τηλεργασίας!…

Θα κάνουμε ειδική αναφορά στην Alpha Bank, που με εγκεκριμένες χορηγήσεις πάνω από 170 εκατομμύρια ευρώ (στα 350) έρχεται μακράν πρώτη, επιβεβαιώνοντας και πάλι τον παλιό της “τίτλο”: ΠΙΣΤΕΩΣ…

Δεν επικοινωνήσαμε και δεν γνωρίζουμε που οφείλεται η επιτυχία αυτή. Δημοσιοποιήθηκε πάντως σε ΜΜΕ, ότι “η Alpha προχώρησε έγκαιρα στον στρατηγικό σχεδιασμό και στις αναγκαίες τεχνικές προεργασίες, ώστε να διεκπεραιώνονται με ταχύτητα τα αιτήματα των πελατών, με τα δικαιολογητικά τους”…

Αυτό όμως που γνωρίζουμε, όχι από την τράπεζα αλλά από πελάτες, είναι ότι διάφορες ώρες των δύο τελευταίων Σαββατοκύριακων, στελέχη της τράπεζας (και μπράβο τους!) τηλεφωνούσαν στους πελάτες για να τους καθοδηγήσουν τι θα κάνουν και πως θα το κάνουν για να πάρει έγκριση η αίτησή τους…

Συμπέρασμα: Τίποτα δεν γίνεται τυχαία. Η δουλειά, ακόμα και τα Σαββατοκύριακα, σε κρίσιμες στιγμές για τον πελάτη μιας τράπεζας, έρχεται η ώρα που αναγνωρίζεται. Και ικανοποιημένος πελάτης, ίσον πάντα πελάτης, λένε όσοι ασχολούνται με το επιχειρείν…

ΠΗΓΗ: bankwars.gr

Οι αναλυτές της τράπεζας εξέτασαν τη διαχρονική εξέλιξη των τιμών στην αγορά κατοικίας σε τρεις φάσεις

• τη φάση της «έκρηξης»/Boom ως το 2008, όταν οι Έλληνες βοηθούμενοι από τα μειωμένα επιτόκια, την προοπτική εισόδου στο ευρώ (τη δεκαετία του 90) και την προσφορά των στεγαστικών οι τιμές αυξήθηκαν εντυπωσιακά καθώς η προσφορά δεν είχε προλάβει να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση.
• τη φάση της κατάρρευσης/bust από το 2008 ως το 2017, αμέσως μετά το ξέσπασμα της κρίσης, μια περίοδο που οι τιμές υποχώρησαν κατά 42,4%.
• τη φάση της ανάκαμψης/recovery – από το τρίτο τρίμηνο του 2017 – κατά την οποία οι τιμές έχουν ανακάμψει κατά 11,5%, καλύπτοντας μικρό μέρος των απωλειών.

Ανάκαμψη χωρίς δανεικά

Η ανάλυση της Alpha Bank επισημαίνει ότι η ανάκαμψη των τιμών στην τελευταία φάση δεν υποστηρίζεται από την αύξηση της στεγαστικής πίστης (τα υπόλοιπα στεγαστικών εξακολουθούν να συρρικνώνονται – έστω ελαφρώς). Η ανοδική τάση στηρίζεται περισσότερο στο γενικότερα θετικό κλίμα (ανάκαμψη ΑΕΠ στα τελευταία δέκα συνεχόμενα τρίμηνα)

Αυτή η ανάκαμψη των αξιών της ελληνικής κτηματαγοράς θα βοηθήσει την ελληνική οικονομία:

Πρώτον, οι αυξανόμενες τιμές ακινήτων θα ενισχύσουν τους ισολογισμούς και την κεφαλαιακή θέση των τραπεζών καθώς κερδίζουν αξία τα ακίνητα που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους.

Δεύτερον θα βοηθήσουν τα οικονομικά των νοικοκυριών με δεδομένο το υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα. Η αύξηση του πλούτου θα ενισχύσει την κατανάλωση και τις επενδύσεις υποστηρίζοντας την παραιτέρω αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ.

Η εκρηκτική άνοδος, η εκκωφαντική πτώση

Στην πρώτη φάση 1996-2008 τα στεγαστικά αυξάνονταν κάθε χρόνο κατά 26,6%, καθώς ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών γινόταν πιο εντατικός. Την ίδια περίπου περίοδο (1998-2008) οι τιμές κατοικιών αυξάνονται κάθε χρόνο κατά 9,2% – πιο γρήγορα από την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος την ίδια περίοδο κατά 8,3%.

Το 2004 η ευφορία των Ολυμπιακών αγώνων βοήθησε στο να υπάρχουν σχεδόν 166 χιλιάδες αγοραπωλησίες ακινήτων – με τις επενδύσεις σε ακίνητα να αγγίζουν το 10% ενός (υψηλού τότε) ΑΕΠ.

Πάντως το βασικό χαρακτηριστικό που επισημαίνουν οι αναλυτές της Aplha Bank για την κτηματαγορά είναι ότι η τρέχουσα φάση ανάκαμψης γίνεται χωρίς τη βοήθεια δανείων. Είναι χαρακτηριστικό το παρακάτω διάγραμμα που δείχνει ότι από το 2017 οι τιμές έχουν αρχίσει να αυξάνονται, αλλά τα στεγαστικά δάνεια παραμένουν σε φάση (μικρής) συρρίκνωσης χρόνο με το χρόνο. Το γεγονός εξηγείται από την εισροή διεθνών κεφαλαίων για προγράμματα χρυσής visa, αλλά και οι επενδύσεις σε ακίνητα για χρήση airbnb.

Προοπτική περαιτέρω ανάπτυξης

Οι αναλυτές της τράπεζας αναμένουν ότι η τρέχουσα τάση (+7,4% σε ετήσια βάση) αναμένεται να συνεχιστεί, παρά τη συνεχιζόμενη πιστωτική συρρίκνωση στη στεγαστική πίστη.

Υποστηρικτικά στη θετική τάση λειτουργεί η μείωση του ΕΝΦΙΑ, η συνεχιζόμενη εισροή κεφαλαίων από το εξωτερικό και η γενικότερα θετική τάση στο οικονομικό κλίμα. Οι επενδύσεις συνεχίζουν να αυξάνουν και το κόστος κατασκευής υποχωρεί.

Κύριος στόχος του Digitalized της Alpha Bank, το οποίο διοργανώθηκε για δεύτερη συνεχή χρονιά, είναι η καθιέρωση ενός δημόσιου βήματος διαλόγου μεταξύ κορυφαίων στελεχών της αγοράς, σχετικά με τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων. Όπως, άλλωστε, αναγνώρισαν όλοι οι ομιλητές της διοργάνωσης, η νέα ψηφιακή πραγματικότητα είναι ήδη εδώ αλλάζοντας ριζικά το επιχειρείν και μεταβάλλοντας καθοριστικά την εταιρική κουλτούρα.

Με βιντεοσκοπημένο μήνυμά του που προβλήθηκε στην έναρξη της εκδήλωσης, ο CEO της Alpha Bank, Βασίλειος Ψάλτης, επεσήμανε ότι «οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες έρχονται να αμφισβητήσουν τα επιχειρηματικά μοντέλα που γνωρίζαμε, να αλλάξουν θεμελιωδώς τις προσδοκίες και συμπεριφορές μας στην αγορά και να μεταβάλουν την κουλτούρα και την καθημερινότητά μας, τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική μας σφαίρα.

Το Digitalized 2019 αναδεικνύει αυτή την κρίσιμη διαδικασία μετάβασης και στοχεύει στο να καταγραφούν οι πτυχές της επίδρασης του ψηφιακού μετασχηματισμού στην εταιρική κουλτούρα.

Υπό την έννοια αυτή, το Digitalized 2019, ως τμήμα του ψηφιακού μετασχηματισμού της Alpha Bank, αποτελεί απόδειξη της επιδίωξής μας να τοποθετήσουμε τους Πελάτες μας στο επίκεντρο της δράσης μας και να τους προσφέρουμε υψηλής ποιότητας υπηρεσίες».

Τους βασικούς πυλώνες της ψηφιακής στρατηγικής της Alpha Bank παρουσίασε ο Εντεταλμένος Γενικός Διευθυντής και Chief Digital Officer and Retail Banking Products της Alpha Bank, Δαμιανός Χαραλαμπίδης, ο οποίος τόνισε ότι η «τράπεζα του μέλλοντος» τοποθετεί την εμπειρία του πελάτη στο επίκεντρο των δραστηριοτήτων της.

Αναφερόμενος στα πρώτα εντυπωσιακά αποτελέσματα του προγράμματος ψηφιακού μετασχηματισμού που εφαρμόζει η Τράπεζα από το 2017, ο κ. Χαραλαμπίδης τόνισε μεταξύ άλλων πως: - το 50% των συναλλαγών έχει ήδη μεταφερθεί από τα ταμεία των Καταστημάτων στα ψηφιακά κανάλια της Τράπεζας, - οι Ιδιώτες Πελάτες μπορούν να ανοίξουν νέο λογαριασμό, να αποκτήσουν χρεωστική κάρτα και πρόσβαση στο Alpha web banking, σε οποιοδήποτε κατάστημα, σε 15 μόλις λεπτά, - η υποβολή των απαιτούμενων εγγράφων για την ανανέωση της νομιμοποίησης των επιχειρήσεων μπορεί πλέον να γίνει και μέσω e-banking, ενώ σε κάθε περίπτωση η διαδικασία ανανέωσης ολοκληρώνεται σε λιγότερο από 3 ημέρες.

Ο κ. Χαραλαμπίδης παρουσίασε επίσης τα οφέλη από τους νέους τρόπους συνεργασίας που εφαρμόζονται στο πλαίσιο του ψηφιακού μετασχηματισμού της Τράπεζας (μεθοδολογία agile), τονίζοντας ότι ενισχύεται το ομαδικό πνεύμα και η ικανοποίηση του Προσωπικού, ενώ παράλληλα αυξάνεται σημαντικά η αποδοτικότητα και η αποτελεσματικότητα στη λειτουργία της Τράπεζας.

2. Ο Chief Customer Officer και CEO Financial Services, Dixons Carphone Group, Ανδρέας Αθανασόπουλος, ως keynote speaker της εκδήλωσης, ανέδειξε την κομβική σημασία του ανθρώπινου παράγοντα για την επιτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων. Υπογράμμισε ότι αφετηρία κάθε προσπάθειας ψηφιακού μετασχηματισμού θα πρέπει να αποτελεί η εμπειρία του πελάτη, ο οποίος έχει πλέον ιδιαίτερα αυξημένες προσδοκίες και απαιτήσεις.

Ο κ. Αθανασόπουλος έθεσε ως αναγκαία προϋπόθεση για την επιτυχή «ψηφιακή στροφή» των επιχειρήσεων, την αναζήτηση νέων μοντέλων ηγεσίας και συνεργασίας. Αναφέρθηκε, επίσης, στις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες που γεννά το νέο πλαίσιο ανταγωνισμού στο οικοσύστημα των fintech και περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο η ανάλυση και διαχείριση δεδομένων μέσω machine learning και artificial intelligence επηρεάζει τον τρόπο λήψης αποφάσεων στις σύγχρονες επιχειρήσεις. Στη συνέχεια, το κοινό της εκδήλωσης είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον πάνελ συζήτησης, στο οποίο κορυφαία στελέχη της αγοράς μοιράστηκαν τη σημαντική εμπειρία τους από τους διαφορετικούς επιχειρηματικούς κλάδους τους οποίους εκπροσωπούν και αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με την επίδραση του ψηφιακού μετασχηματισμού στην εταιρική κουλτούρα.

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος Εύα Αντωνοπούλου, συμμετείχαν ο κ. Ανδρέας Αθανασόπουλος, η Group Strategic Planning, Executive Director του Ομίλου ΤΙΤΑΝ, Αλεξάνδρα Παπαλεξοπούλου, και ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Vodafone Ελλάδας, Χάρης Μπρουμίδης.

Οι ομιλητές συμφώνησαν ότι σημείο – κλειδί στη διαδικασία του ψηφιακού μετασχηματισμού παραμένει ο άνθρωπος, ενώ η νέα εταιρική κουλτούρα που διαμορφώνεται τόσο στον χρηματοπιστωτικό τομέα όσο και στους υπόλοιπους κλάδους της οικονομίας, θα πρέπει να είναι ευθέως εναρμονισμένη με την τεχνολογική αναβάθμιση προϊόντων και υπηρεσιών καθώς και με τη βελτίωση της συνολικής εμπειρίας των πελατών.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την απονομή των βραβείων στους τρεις νικητές του εσωτερικού διαγωνισμού ψηφιακής καινοτομίας και νέων ιδεών της Alpha Bank, i3 (inspiration-innovationimplementation), ο οποίος διοργανώθηκε για πρώτη φορά φέτος και έτυχε μεγάλης ανταπόκρισης από το Προσωπικό της Τράπεζας.

Ακολούθησε η βράβευση των τριών ομάδων που διακρίθηκαν, μεταξύ δεκάδων συμμετοχών από 12 χώρες, στον νέο διαγωνισμό ψηφιακής καινοτομίας FinQuest by Alpha Bank, τον οποίο εγκαινίασε η Τράπεζα τον Σεπτέμβριο του 2019.

Η συμφωνία είναι στα 4,45 εκατ. και αφορά αφορά σε άσκηση δικαιώματος προαίρεσης (option) που υπήρχε στην αρχική συμφωνία του Οκτωβρίου του 2018 για την απόκτηση του 50% συν 2 μετοχές το τηλεοπτικού σταθμού

Αναλυτικά η επίσημη ανακοίνωση:

Στις 29 Νοεμβρίου 2019, η κατά 100% θυγατρική της Motor Oil, εταιρεία MEDIAMAX HOLDINGS LIMITED (*) με έδρα στην Κύπρο προέβη:

– στην απόκτηση του 24,95% των μετοχών εκδόσεως ALPHA ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. κυριότητος της κυπριακής εταιρείας ALPHA MEDIA GROUP LIMITED (Πωλητής)

– στην απόκτηση 998 ονομαστικών μετοχών (επί συνόλου 2.000) εκδόσεως NEVINE HOLDINGS LIMITED (**) κυριότητος της ALPHA MEDIA GROUP LIMITED (Πωλητής)

Το συνολικό συμφωνηθέν τίμημα, δυνάμει και σε εκτέλεση της από 30.10.2018 συμφωνίας μετόχων, ανέρχεται σε Ευρώ 4.450.000 η δε καταβολή του θα πραγματοποιηθεί τμηματικά εντός διαστήματος 12 μηνών από την ημερομηνία ολοκλήρωσης των συναλλαγών.

Διευκρινίζεται ότι, μετά την υλοποίηση της παραπάνω συμφωνίας, η MEDIAMAX HOLDINGS LIMITED θα καταστεί μοναδικός μέτοχος της ALPHA ΔΟΡΥΦΟΡΙΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ Α.Ε. με άμεση συμμετοχή 49,90% και έμμεση συμμετοχή (μέσω της NEVINE HOLDINGS LIMITED) 50,10%.

Επιπρόσθετα, μέσω της NEVINE HOLDINGS LIMITED, η MEDIAMAX HOLDINGS LIMITED θα συμμετέχει με 99,95% στο μετοχικό κεφάλαιο της ALPHA ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ Α.Ε. και με 100% στο μετοχικό κεφάλαιο της ALPHA ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΚΡΟΝΟΣ Α.Ε.

Η ολοκλήρωση των ως άνω συναλλαγών εξαρτάται από τη λήψη των απαραίτητων εγκρίσεων σύμφωνα με την διέπουσα νομοθεσία.