Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 36% των επενδυτών εκτιμά ότι η παγκόσμια οικονομία θα επιβραδυνθεί μέσα στους επόμενους 12 μήνες, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη απαισιοδοξία από τον περασμένο Αύγουστο.

Η εικόνα είναι ακόμη πιο αρνητική για την Ευρώπη, όπου το 25% των συμμετεχόντων προβλέπει επιβράδυνση, σε αντίθεση με τον Φεβρουάριο, όταν η πλειοψηφία ανέμενε επιτάχυνση της ανάπτυξης. Παρά τις ανησυχίες, τα σενάρια ύφεσης παραμένουν περιορισμένα, με το 79% να θεωρεί απίθανη μια ύφεση τον επόμενο χρόνο.

Καθοριστικό ρόλο στις ανησυχίες διαδραματίζουν οι τιμές της ενέργειας. Το 61% των επενδυτών εκτιμά ότι το πετρέλαιο Brent θα παραμείνει πάνω από τα 80 δολάρια ανά βαρέλι έως το τέλος του έτους, με το 71% να προβλέπει αύξηση του πυρήνα του πληθωρισμού στην Ευρώπη. Ως αποτέλεσμα, ο στασιμοπληθωρισμός αναδεικνύεται στο κυρίαρχο μακροοικονομικό σενάριο για το 58% των ερωτηθέντων, ενώ αυξάνονται και οι προσδοκίες για υψηλότερα επιτόκια και αποδόσεις ομολόγων.

Παρά το δυσμενές περιβάλλον, οι επενδυτές δεν εγκαταλείπουν τις ευρωπαϊκές μετοχές. Αν και η σχετική ελκυστικότητά τους έχει μειωθεί, το 33% εξακολουθεί να βλέπει περιθώρια ανόδου βραχυπρόθεσμα και το 63% σε ορίζοντα 12 μηνών. Ωστόσο, ενισχύεται το φαινόμενο FOMO (fear of missing out), καθώς ολοένα και περισσότεροι επενδυτές φοβούνται ότι μια υπερβολική μείωση της έκθεσης στις μετοχές μπορεί να τους αφήσει εκτός πιθανής ανόδου της αγοράς.

Σε επίπεδο τοποθετήσεων, ο τομέας των πρώτων υλών  (basic resources) αναδεικνύονται στον πιο ελκυστικό κλάδο στην Ευρώπη, ακολουθούμενοι από τις τηλεπικοινωνίες και την υγεία. Αντίθετα, η τοποθέτηση σε τεχνολογία, τράπεζες και βιομηχανία υποχωρεί προς ουδέτερα επίπεδα, ενώ οι λιγότερο προτιμώμενοι κλάδοι περιλαμβάνουν την αυτοκινητοβιομηχανία, τα μέσα ενημέρωσης και πλέον και την αγορά ακινήτων. Για τους επόμενους 12 μήνες, οι επενδυτές βλέπουν τις καλύτερες επιδόσεις να προέρχονται από τους τομείς της ενέργειας και των utilities.

Συνολικά, η έρευνα αποτυπώνει μια μεταστροφή του επενδυτικού κλίματος προς μεγαλύτερη προσοχή και επιφυλακτικότητα, με την Ευρώπη να αντιμετωπίζει αυξημένες προκλήσεις σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων και επίμονου πληθωρισμού.

Η σύγκρουση στο Ιράν, η οποία ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών του πετρελαίου πάνω από 60% φέτος, προκαλώντας ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τον κίνδυνο της στασιμοπληθωρισμού, όπου οι αυξανόμενες τιμές πιέζουν τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, ενώ η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται.

Ανησυχίες για τις τράπεζες και τον ιδιωτικό δανεισμό

Οι ανησυχίες γύρω από την έκθεση των τραπεζών στον ιδιωτικό δανεισμό εντείνονται, καθώς η κατηγορία αυτή των περιουσιακών στοιχείων αντιμετωπίζει εκροές κεφαλαίων, ερωτήματα για τα πρότυπα υποβολής δανείων και τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στους δανειολήπτες. Παράλληλα, οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας προκαλούν φόβους για τον στασιμοπληθωρισμό, ο οποίος θα αναγκάσει τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια, όπως συνέβη το 2008, όταν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αύξησε τα επιτόκια την ίδια μέρα που οι τιμές του πετρελαίου είχαν φτάσει στο ανώτατο επίπεδο, γεγονός που αποδείχθηκε «ένα από τα μεγαλύτερα λάθη πολιτικής όλων των εποχών».

Ειδικότερα, σε ενημέρωση που παρείχαν οι δύο αναλυτές, μεταξύ άλλων επιβεβαίωσαν ότι η ανάπτυξη αναμένεται να επιταχυνθεί στο δεύτερο εξάμηνο του έτους, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωζώνη, με τον πληθωρισμό στην ελληνική οικονομία να παραμένει σε χαμηλά επίπεδα (1,9%).

Κύριοι καταλύτες της ανάπτυξης της Ελλάδας θα είναι οι επενδύσεις, η καταναλωτική δραστηριότητα, η ισχυρή αγορά εργασίας, η οποία θα ενισχύσει το πραγματικό εισόδημα, και ο τουρισμός.

Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο όμως, ο κ. Ρουσάκης (από την ομάδα G10 FX Strategy) τόνισε ότι η BofA θα περιμένει να δει περισσότερα στο μέτωπο των μεταρρυθμίσεων, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγικότητα στη χώρα. Σε δημοσιονομικό επίπεδο, οι επιδόσεις παραμένουν εξαιρετικές, ανέφερε.

Θετική η BofA και για τις ελληνικές τράπεζες

Ο Ιωάννης Αγγελάκης (European Credit Strategist), από την πλευρά του τόνισε ότι η Ελλάδα συνεχίζει να υπεραποδίδει στην Ευρωζώνη, με το επενδυτικό κενό να παραμένει μεγάλο και τον εταιρικό δανεισμό να αποτελεί τον βασικό οδηγό ανάπτυξης.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες εμφανίζουν ισχυρά κεφάλαια, πολύ πάνω από τα απαιτούμενα όρια, και εισέρχονται σε φάση αύξησης διανομών. Σύμφωνα με την Bank of America, οι διανομές και οι εξαγορές και συγχωνεύσεις θα είναι οι καταλύτες της νέας χρονιάς, ενώ η κερδοφορία συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό κλάδο.

Σε επίπεδο αποτιμήσεων, ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος εξακολουθεί να διαπραγματεύεται με discount περίπου 10%.

Επίσης, τα ελληνικά ομόλογα, τόσο τα κρατικά όσο και τα εταιρικά, θα παραμείνουν στο επίκεντρο, όπως και το 2025.

Διεθνές περιβάλλον

Για το διεθνές οικονομικό περιβάλλον, ο κ. Ρουσάκης σημείωσε ότι τα αμερικανικά επιτόκια παραμένουν υψηλά, διατηρώντας ακριβά τα ασφάλιστρα κινδύνου και στην Ευρώπη. Παράλληλα, ανέφερε τη θετική σύνδεση μεταξύ των αμερικανικών μετοχών και του ευρώ, υπενθυμίζοντας ότι όταν οι αμερικανικές μετοχές υποχωρούν, ακολουθεί και το ευρωπαϊκό νόμισμα.

Σχετικά με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο Ρουσάκης ανέφερε ότι αναμένει μία περικοπή επιτοκίων τον Μάρτιο, η οποία ωστόσο δεν αναμένεται να επηρεάσει ιδιαίτερα την πορεία του ευρώ. Σημαντικό σημείο για την Ευρώπη παραμένουν τα μέτρα που ελήφθησαν στη Γερμανία, με τον Ρουσάκη να υπογραμμίζει ότι Ευρωζώνη και ΗΠΑ θα συγκλίνουν στο ρυθμό ανάπτυξης, ειδικά στο β’ εξάμηνο του επόμενου έτους.

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, εκτιμάται ότι ο πληθωρισμός στην Ευρώπη θα κινηθεί κάτω από το 2%, ενώ στις ΗΠΑ θα διατηρηθεί πάνω από το 2%. Παράλληλα, παραμένουν δημοσιονομικές ανησυχίες στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιαπωνία, ενώ στην Ευρώπη δεν υπάρχουν αντίστοιχες ανησυχίες. Ίσως στη Γαλλία ελαφρώς, αλλά τα ζητήματα είναι περισσότερο πολιτικά παρά οικονομικά.

Στην έκθεση “The EEMEA Equity Strategist” (5 Νοεμβρίου 2025), η Αθήνα κατατάσσεται στην πέμπτη θέση ανάμεσα στις 15 αγορές της περιοχής, μετά την Ουγγαρία, την Αίγυπτο, τη Νότια Αφρική και την Τουρκία, σύμφωνα με τα στοιχεία του οίκου.

Η τράπεζα σημειώνει ότι οι εισροές σε μετοχές της EEMEA αυξήθηκαν τον Οκτώβριο, με τη θέση της Ελλάδας στα GEM funds να βελτιώνεται, όπου η χώρα εμφανίζει θετική καθαρή μεταβολή επενδυτικής στάθμισης, μαζί με το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία.

Στην ενότητα που είναι αφιερωμένη στην Ελλάδα, η Bank of America παρουσιάζει πλήρη εικόνα της αγοράς, με ισχυρά θεμελιώδη και διατηρήσιμη κερδοφορία. Η ελληνική αγορά αποτιμάται με δείκτη τιμής προς κέρδη (P/E) 10,3 φορές, δείκτη τιμής προς λογιστική αξία (P/B) 2,0 φορές και λόγο επιχειρηματικής αξίας προς EBITDA στις 6,4 φορές.

Η μερισματική απόδοση υπολογίζεται στο 4,7%, η αύξηση κερδών σε δωδεκάμηνη βάση στο 7,4%, το πριμ κινδύνου των ελληνικών μετοχών στο 9,7% και η απόδοση του δεκαετούς ομολόγου στο 3,3%. Η BofA επισημαίνει ότι οι αποτιμήσεις της ελληνικής αγοράς είναι 10 έως 18% υψηλότερες από τους ιστορικούς μέσους όρους, ενώ η κερδοφορία των εισηγμένων παραμένει ανθεκτική και πάνω από τον μέσο όρο της περιοχής.

Ο οίκος καταγράφει θετικό momentum στα κέρδη ανά μετοχή και στα περιθώρια EBITDA, ενισχύοντας την εικόνα σταθερότητας και ποιότητας των ελληνικών εταιρειών.

Η Ελλάδα διατηρεί ισορροπία μεταξύ αποτιμήσεων και ποιότητας, με ισχυρά εταιρικά μεγέθη, προβλεψιμότητα μερισμάτων και σταθερή κερδοφορία. Η χώρα παραμένει overweight στα διεθνή χαρτοφυλάκια, με τη ΔΕΗ, τη Metlen και τις τρεις μεγάλες τράπεζες –Πειραιώς, Eurobank και Εθνική– να αποτελούν τον πυρήνα της ελληνικής παρουσίας στη στρατηγική της Bank of America για την περιοχή EEMEA.

Στο Top-20 των μετοχών της EEMEA, η μετοχή της ΔΕΗ κατατάσσεται στην τρίτη θέση, πίσω από τις Sibanye Stillwater και Momentum Group της Νότιας Αφρικής. Η ΔΕΗ συγκεντρώνει υψηλές επιδόσεις σε αποτίμηση, αύξηση κερδών, μερισματική απόδοση και τοποθέτηση στα GEM funds, αποτελώντας την κορυφαία ελληνική παρουσία στη λίστα της BofA.

Η Metlen Energy & Metals εντάσσεται στις ελληνικές μη χρηματοοικονομικές εταιρείες που παρουσιάζονται στους πίνακες αποτίμησης της τράπεζας, με σταθερή λειτουργική κερδοφορία και μερισματική απόδοση κοντά στο 5%.

Στον τραπεζικό κλάδο, η Τράπεζα Πειραιώς, η Eurobank και η Εθνική Τράπεζα καταγράφουν υψηλές αποδόσεις ιδίων κεφαλαίων, άνω του 14%, χαμηλό δείκτη τιμής προς λογιστική αξία και διατηρήσιμη κερδοφορία, στοιχεία που, σύμφωνα με τη BofA, τοποθετούν τον ελληνικό τραπεζικό δείκτη στην κορυφή των ευρωπαϊκών αναδυόμενων τραπεζικών αγορών.

Η τράπεζα υπογραμμίζει ότι οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν κεφαλαιακά ισχυρές, με σταθερό ρυθμό αύξησης κερδών και θετική συμβολή στη συνολική απόδοση της ελληνικής αγοράς.

Η Bank of America επισημαίνει τις θετικές εισροές στην περιοχή EEMEA κατά τη διάρκεια του Οκτωβρίου, με την Ελλάδα να συγκαταλέγεται στις αγορές όπου η τοποθέτηση των επενδυτών έχει αυξηθεί. Το report επισημαίνει ότι το περιβάλλον παραμένει ευνοϊκό για τις μετοχές της περιοχής, καθώς οι αποτιμήσεις είναι ελκυστικές και η αποδυνάμωση του δολαρίου λειτουργεί υποστηρικτικά για τις αναδυόμενες αγορές.

Στρατηγικοί αναλυτές της Bank of America έριξαν φως στο πού μπορεί να κατευθυνθούν κάποια από τα κεφάλαια που φεύγουν από τις ΗΠΑ, όπως μεταδίδει το CNBC.

Σύμφωνα με την ανάλυση των δεδομένων τους, οι αμερικανικές μετοχές σημείωσαν εκροές 8,9 δισ. δολαρίων την εβδομάδα έως τις 30 Απριλίου. Για κάθε εισροή 100 δολαρίων σε αμερικανικές μετοχές από τις προεδρικές εκλογές του 2024, υπήρξε εκροή 5 δολαρίων τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, ανέφεραν οι στρατηγικοί αναλυτές της επενδυτικής τράπεζας σε σημείωμα προς τους πελάτες της την 1η Μαΐου.

Την ίδια στιγμή, οι ευρωπαϊκές μετοχές σημείωσαν εισροή 3,4 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με την τράπεζα της Wall Street.

Εν τω μεταξύ, οι ιαπωνικές μετοχές είδαν εισροή 4,4 δισ. δολαρίων την εβδομάδα έως τις 30 Απριλίου – τη μεγαλύτερη εβδομάδα εισροών από τον Απρίλιο του 2024.

Σε μια ένδειξη ότι οι επενδυτές είχαν διάθεση ανάληψης κινδύνου, η BofA ανέφερε ότι τα κρυπτονομίσματα και τα ομόλογα υψηλής απόδοσης είδαν εισροές ύψους 2,3 δισ. δολαρίων και 3,9 δισ. δολαρίων την περασμένη εβδομάδα, αντίστοιχα. Ο χρυσός και τα ομόλογα του αμερικανικού Δημοσίου είχαν συνολικά εκροές ύψους 6 δισ. δολαρίων.

Η τράπεζα ανέφερε ότι οι επενδυτές πελάτες της αγόραζαν μετοχές εταιρειών κοινής ωφέλειας και ETFs χαμηλής μεταβλητότητας με υψηλά μερίσματα, που συνήθως θεωρούνται «αμυντικά» περιουσιακά στοιχεία για τον αποπληθωρισμό, και πωλούσαν «αντισταθμιστικά στοιχεία για τον πληθωρισμό», όπως χρεόγραφα, κρατικά ομόλογα προστατευμένα από τον πληθωρισμό και ETFs του χρηματοπιστωτικού τομέα.

«Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ξεπερνά σε ανάπτυξη την Ευρωζώνη και το 2025-2026, με ρυθμούς ανάπτυξης 1,4% φέτος, 1,6% το 2025 και 1,9% το 2026. Τα τρία στοιχεία είναι η πορεία των επενδύσεων, βοηθούμενη επίσης από το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η ηπιότερη μετάβαση της νομισματικής πολιτικής σε σχέση με τις αντίστοιχες χώρες της Ευρωζώνης και η συνεχιζόμενη δημοσιονομική σύνεση και δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Για το μέλλον, βλέπουμε ότι τα σημεία των επενδύσεων και της δημοσιονομικής σύνεσης είναι οι καταλύτες μιας θετικής προσέγγισης στα ελληνικά μακροοικονομικά μεγέθη. Δεδομένης της χαμηλότερης ευαισθησίας της ελληνικής οικονομίας στα επιτόκια σε σχέση με τους ομολόγους της ζώνης του ευρώ, οι παρενέργειες από τη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής θα μπορούσαν να είναι σχετικά περιορισμένες», προβλέπει ο οίκος.

Τι αποκόμισε από το ταξίδι στην Αθήνα

«Tο ταξίδι στην Αθήνα μας άφησε την εντύπωση ότι η οικονομία εξακολουθεί να περιορίζεται από πολλές διαρθρωτικές δυσχέρειες και τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη είναι συνολικά εύθραυστα, με υπερβολική εξάρτηση της οικονομίας από ευμετάβλητους τομείς όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία. Αυτό ενισχύει την άποψη ότι οι κίνδυνοι για τις προοπτικές είναι στραμμένοι για χαμηλότερα. Ενώ δεν συμμεριζόμαστε τις μεγάλες ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο υπερθέρμανσης της οικονομίας, η χαλαρότητα εξακολουθεί να είναι υπαρκτή, αναγνωρίζουμε ότι οι καθυστερήσεις στην έγκαιρη εφαρμογή των δυνητικών μεταρρυθμίσεων που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανάπτυξη θα μπορούσαν να περιορίσουν την κυκλική ανοδική πορεία, ιδίως μέσω των πιστωτικών περιορισμών και των ελλείψεων εργασίας.

Ωστόσο, παρατηρήσαμε μια θετική βραχυπρόθεσμη μακροοικονομική αφήγηση που αντανακλά την καλή οικονομική επίδοση μέχρι στιγμής στο α’ εξάμηνο, πολύ υψηλότερα πάνω από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ. Η αγορά εργασίας συνέχισε να ανακάμπτει με σταθερό ρυθμό και η κυβερνητική σταθερότητα δεν φαίνεται να κινδυνεύει και, παρά τις εσωτερικές διαιρέσεις στα κύρια κόμματα. Επίσης, οι δημοσιονομικές προοπτικές φαίνονται βελτιωμένες, ενώ η συνεχιζόμενη εφαρμογή του εθνικού σχεδίου δίνει ώθηση στην οικονομία. Η υπεραπόδοση της ανάπτυξης θα αποτελέσει θέμα και για το 2025-2026», συνεχίζει ο οίκος.

«Το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης προχωρά, εν μέρει χάρη στη σημαντική συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα, ιδίως στη συνιστώσα των πράσινων επενδύσεων. Ανεπίσημα στοιχεία από τις συναντήσεις που είχαμε ήταν ότι οι αιτήσεις για πράσινες επενδύσεις ήταν 2,5 φορές περισσότερες από τον διαθέσιμο χώρο για έργα. Τα κύρια δομικά στοιχεία στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο της κυβέρνησης για το μέλλον περιλαμβάνουν συνολικό έλλειμμα κάτω του 1% τα επόμενα δύο χρόνια, διαρθρωτικό πρωτογενές ισοζύγιο στο 2% του ΑΕΠ το 2025 και στο 2,3% από το 2028, το χρέος σε σταθερή πτωτική τροχιά και προβλέπεται να είναι χαμηλότερα από την Ιταλία το 2028. Από την άλλη πλευρά, οι καθυστερήσεις στην εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης, η ελλιπής απορρόφηση των κονδυλίων του και ο κίνδυνος ανάκαμψης με πιστωτικούς περιορισμούς είναι τα προβλήματα για τη χώρα, μαζί με τον κίνδυνο βραδύτερου αποπληθωρισμού από ότι στην υπόλοιπη περιοχή της ζώνης του ευρώ.

Παρά το γεγονός της αναζωογόνησης των επενδύσεων, η επίτευξη του στόχου για επενδύσεις στο 20% του ΑΕΠ (έναντι 14% σήμερα) θα μπορούσε να είναι δύσκολη χωρίς αλλαγή καθεστώτος στην αποστροφή κινδύνου. Αυτό αυξάνει τους κινδύνους για ελλείψεις στην αγορά εργασίας, ιδίως σε τομείς εντάσεως εργασίας. Τέλος, η ανοδική βραχυπρόθεσμη μακροοικονομική εικόνα δεν θα πρέπει να επισκιάζει τις μακροχρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες.

Η βελτίωση της παραγωγικότητας μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η στροφή προς ένα πιο ανθεκτικό μοντέλο ανάπτυξης παραμένουν βασικές εκκρεμείς προκλήσεις για να οδηγήσουν στην προσαρμογή του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών και να αντιμετωπίσουν τις διαρθρωτικές ανισορροπίες που προκύπτουν από τις χαμηλές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και τα ακόμη χαμηλά επίπεδα επενδύσεων», καταλήγει ο αμερικανικός οίκος.

Αυτή η δέσμευση για καινοτομία έχει οδηγήσει σε αύξηση κατά 94% των πατεντών τεχνητής νοημοσύνης (AI) και μηχανικής μάθησης (ML) που έχουν εγκριθεί ή βρίσκονται υπό εξέταση από το 2022. Σήμερα, η εταιρεία διαθέτει σχεδόν 1.100 πατέντες AI και ML στο χαρτοφυλάκιό της, με περισσότερες από τις μισές να έχουν ήδη εγκριθεί.

Συνολικά, η τράπεζα κατέχει σχεδόν 7.000 εγκεκριμένες πατέντες και υπό εξέταση αιτήσεις, και είναι η τράπεζα με τις περισσότερες εγκεκριμένες πατέντες στον κλάδο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών. Αυτό οφείλεται στη δημιουργικότητα των περισσότερων από 7.500 ταλαντούχων εφευρετών της που εδρεύουν σε 14 χώρες και 42 πολιτείες των ΗΠΑ, καθώς και σε μια κουλτούρα που ενθαρρύνει τους συνεργάτες να εξερευνούν και να αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις για ιδιώτες και επιχειρήσεις παγκοσμίως.

“Καινοτομούμε για να ικανοποιούμε και να προβλέπουμε τις ανάγκες των πελατών μας. Καθώς ο ρυθμός της καινοτομίας μας επιταχύνεται, ακούμε συνεχώς τους πελάτες μας και χτίζουμε λύσεις για να βελτιώσουμε και να απλοποιήσουμε τις εμπειρίες τους”, δήλωσε ο Aditya Bhasin, Επικεφαλής Τεχνολογίας και Πληροφορικής της Bank of America. “Αυτό συμβαίνει εδώ και πολλά χρόνια με την προσέγγισή μας στη AI, τη μηχανική μάθηση και τις σχετικές τεχνολογίες – η χρήση τους επικεντρώνεται στα οφέλη για τους πελάτες και τους εργαζομένους μας”.

Η Bank of America ξοδεύει περισσότερα από 12 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως στην τεχνολογία, εκ των οποίων περίπου 4 δισεκατομμύρια δολάρια θα διατεθούν για νέες τεχνολογικές πρωτοβουλίες το 2024. Αυτές οι συνεχείς επενδύσεις συνεχίζουν να βελτιώνουν τις εμπειρίες των πελατών και να ενισχύουν την λειτουργική αποδοτικότητα.

1) Τη θετική δυναμική για τις επενδύσεις, μετά από χρόνια υποεπενδύσεων και εν μέσω πλήρους απορρόφησης των κονδυλίων της ΕΕ,

2) Την ηπιότερη μετακύλιση της νομισματικής πολιτικής, δεδομένης της ειδικής για τη χώρα δομής του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του εγχώριου χρέους και

3) Τη δημοσιονομική σύνεση και δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, καθώς ορισμένες μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί.

Για την Ελλάδα, η ΒοfΑ εκτιμά ότι οι κίνδυνοι της χώρας είναι περιορισμένοι, αλλά παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. «Αναμένουμε ανάπτυξη 1,1% το 2024 και 1,7% το 2025. Με τις προβλέψεις μας για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης στο 0,4% και 1,1% αντίστοιχα, διατηρούμε την άποψη ότι η Ελλάδα θα υπεραποδώσει έναντι του περιφερειακού μέσου όρου εντός του ορίζοντα προβλέψεων. Οι προβλέψεις μας παραμένουν κάτω από το consensus της αγοράς για τα έτη 2024 και 2025, στο 1,5% και 2,3% αντίστοιχα», εξηγεί η Chiara Angeloni, οικονομολόγος του αμερικανικού οίκου.

Μετά τη σταθερή ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο πέρυσι (με κινητήρια δύναμη την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό), η οικονομία κατά μέσο όρο παρέμεινε στάσιμη το δεύτερο εξάμηνο, με τις επενδύσεις να έχουν σταθμίσει αρνητικά την ανάπτυξη το τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο. «Μετά το 2023 με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 2%, βλέπουμε την Ελλάδα να εισέρχεται σε φάση μη θεαματικής αναπτυξιακής δυναμικής.

Το πρώτο εξάμηνο φέτος, αναμένουμε ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα χάσει τη δυναμική της, καθώς και ότι θα συνεχιστεί η δυσμενής δυναμική των επενδύσεων και του καθαρού εμπορίου, χάρη στην καθυστερημένη επίδραση της σύσφιξης της ΕΚΤ, το κακό εξωτερικό περιβάλλον και τη μέτρια σύσφιξη της δημοσιονομικής πολιτικής. Αυτό θα ήταν συνεπές με μια μέση ανάπτυξη στο 0,3% σε τριμηνιαίο επίπεδο.

Όταν η ΕΚΤ αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια, ο χαμηλότερος πληθωρισμός επιτρέψει την ανάκαμψη του πραγματικού εισοδήματος και το εξωτερικό περιβάλλον βελτιωθεί, η ελληνική ανάπτυξη θα πρέπει να επιταχυνθεί εκ νέου το δεύτερο εξάμηνο φέτος (στο 0,4% τριμηνιαίως κατά μέσο όρο) πριν συγκλίνει σε ένα μέσο ρυθμό 0,5% τριμηνιαίως το 2025», εξηγεί η Angeloni.

Τρεις βασικές κινητήριες δυνάμεις

«Εντοπίζουμε τρεις βασικές κινητήριες δυνάμεις πίσω από την ελληνική υπεραπόδοση έναντι της υπόλοιπης περιοχής: i) Επενδύσεις, οι οποίες θα πρέπει να στηρίξουν την ανάπτυξη, βασιζόμενες στη μείωση της απόστασης έναντι της ζώνης του ευρώ και υποβοηθούμενες από την πλήρη εφαρμογή του ελληνικού προγράμματος Ελλάδα 2.0, ii) Μια πιο μετριασμένη μετακύλιση της νομισματικής πολιτικής, δεδομένης της ειδικής για τη χώρα δομής του σχεδίου ανάκαμψης, αλλά και του εγχώριου χρέους, και δεδομένης της εστίασης του ελληνικού τραπεζικού τομέα στον περιορισμό των κινδύνων γύρω από τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα, iii) Τη δημοσιονομική σύνεση και δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, η οποία θεωρούμε ότι διευκολύνεται από την τρέχουσα φάση πολιτικής σταθερότητας μετά τις εκλογές του 2023 και από την ενίσχυση του κλίματος μετά την αναβάθμιση της αξιολόγησης σε επενδυτική βαθμίδα από την S&P και τη Fitch το φθινόπωρο του 2023», υπογραμμίζει ο οίκος.

Η δημοσιονομική σύνεση θα παραμείνει

«Η εποικοδομητική μας άποψη ισχύει και για τις δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδας. Ενώ ο συνδυασμός της εξασθένησης της ανάπτυξης και της υψηλότερης επιβάρυνσης από τόκους περιπλέκει τα δημοσιονομικά ζητήματα, ένα φαινόμενο χιονοστιβάδας θα εξακολουθήσει να μειώνει τον δείκτη χρέους το 2024 και 2025 (που προέρχεται από την ονομαστική ανάπτυξη που ξεπερνά τα επιτόκια). Επιπλέον, τα τελευταία δημοσιονομικά σχέδια αποκαλύπτουν τη δέσμευση για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος από το 2023 και μετά.

Αυτό θα πρέπει να εγγυηθεί μια σταθερή καθοδική πορεία του λόγου χρέους προς ΑΕΠ εντός του ορίζοντα πρόβλεψης. Η συνεχιζόμενη δέσμευση της Ελλάδας για δημοσιονομική εξυγίανση ήταν επίσης ένας από τους λόγους για την επιστροφή στην επενδυτική βαθμίδα αξιολόγησης από την S&P και τη Fitch. Πιστεύουμε ότι οι αναβαθμίσεις της αξιολόγησης θα εδραιώσουν με τη σειρά τους τη δέσμευση της κυβέρνησης για εξυγίανση και μεταρρυθμίσεις», επισημαίνει η BofA.

Μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις και κίνδυνοι για τις προοπτικές

«Η πιο ζωηρή βραχυπρόθεσμη μακροοικονομική εικόνα δεν θα πρέπει να επισκιάσει τις μακροχρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες. Η βελτίωση της παραγωγικότητας μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και αποτελεσματικότερης κατανομής των πόρων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η στροφή προς ένα πιο ανθεκτικό μοντέλο ανάπτυξης παραμένουν εκκρεμείς προκλήσεις. Μεσοπρόθεσμα, αυτές θα πρέπει να οδηγήσουν σε προσαρμογή του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι πιθανό να αφήσει την οικονομία εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κινδύνους.

Σημειώνεται ότι ενώ οι κίνδυνοι για τις προοπτικές που σχετίζονται με τη χώρα είναι περιορισμένοι (και συγκεντρώνονται κυρίως γύρω από την έγκαιρη εφαρμογή του εθνικού σχεδίου Ελλάδα 2.0), η λίστα των εξωγενών κινδύνων είναι μεγάλη, από τη γεωπολιτική μέχρι ένα ασθενέστερο από το αναμενόμενο παγκόσμιο αναπτυξιακό περιβάλλον. Κατά συνέπεια, παρά τη βραχυπρόθεσμη υπεραπόδοση, προειδοποιούμε ότι η ελληνική οικονομία και τα ελληνικά assets παραμένουν ακόμη εξαιρετικά ευάλωτα σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς», καταλήγει η BofA.

Η άποψη αντανακλά τρεις παράγοντες:

1) θετική δυναμική για τις επενδύσεις, μετά από χρόνια υποεπενδύσεων και εν μέσω πλήρους απορρόφησης των κονδυλίων της ΕΕ,

2) πιο μετριοπαθή μετακύλιση της νομισματικής πολιτικής, δεδομένης της ειδικής για τη χώρα δομής του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΣΑΑ) και του εγχώριου χρέους και

3) δημοσιονομική σύνεση και δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

«Από την άλλη πλευρά, ορισμένες μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί και επίσης, ενώ οι κίνδυνοι ανά χώρα είναι περιορισμένοι, η Ελλάδα παραμένει ευάλωτη σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Όσον αφορά τα επιτόκια, καθώς τα μακροοικονομικά και τεχνικά θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν εποικοδομητικά, θεωρούμε ότι το 10ετές spread του ελληνικού δεκαετούς έναντι του γερμανικού θα μπορούσε να διαπραγματεύεται μεταξύ Ισπανίας και Πορτογαλίας. Αναμένουμε έως και άλλες 30 μ.β. σύσφιξης από εδώ και πέρα.», προβλέπει ο οίκος.

«Αναμένουμε ανάπτυξη 1,1% το 2024 και 1,7% το 2025. Με τις προβλέψεις μας για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης στο 0,4% και 1,1% αντίστοιχα, διατηρούμε την άποψη ότι η Ελλάδα θα υπεραποδώσει έναντι του περιφερειακού μέσου όρου εντός του ορίζοντα προβλέψεων. Οι προβλέψεις μας παραμένουν κάτω από το consensus της αγοράς για το 2024 και το 2025, που κυμαίνονται σε 1,5% και 2,3%, αντίστοιχα», συνεχίζει η BofA.

Μετά από σταθερή ανάπτυξη το α’ τρίμηνο πέρυσι, η οποία καθοδηγήθηκε κυρίως από την κατανάλωση και τις καθαρές εξαγωγές (εν μέσω ισχυρής ανάκαμψης του τουρισμού), η οικονομία έμεινε στάσιμη το γ’ τρίμηνο, εισερχόμενη σε φάση μη θεαματικής αναπτυξιακής δυναμικής. «Για τα επόμενα τρία τρίμηνα, αναμένουμε ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα χάσει δύναμη, καθώς η πιο υποτονική δυναμική των επενδύσεων και του καθαρού εμπορίου από την επίδραση της σύσφιξης της ΕΚΤ, το κακό εξωτερικό περιβάλλον και τη μέτρια σύσφιξη της δημοσιονομικής πολιτικής θα επιδράσουν. Αυτό θα ήταν συνεπές με μια μέση ανάπτυξη στο 0,2% τριμηνιαίως. Όταν η ΕΚΤ αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια, ο χαμηλότερος πληθωρισμός επιτρέψει την ανάκαμψη του πραγματικού εισοδήματος και το εξωτερικό περιβάλλον βελτιωθεί, η ελληνική ανάπτυξη θα επιταχυνθεί εκ νέου το β’ εξάμηνο φέτος στο 0,4% τριμηνιαίως κατά μέσο όρο, πριν συγκλίνει σε ένα μέσο ρυθμό 0,5% τριμηνιαίως το 2025», εκτιμά η BofA.

«H δημοσιονομική σύνεση και δέσμευση για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, θεωρούμε ότι διευκολύνεται από την τρέχουσα φάση πολιτικής σταθερότητας μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2023 και από την ενίσχυση του κλίματος μετά τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της αξιολόγησης σε επενδυτική βαθμίδα από την S&P και τη Fitch το φθινόπωρο του 2023», εξηγεί η τράπεζα.

 Μακροχρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις και κίνδυνοι για τις προοπτικές

Η πιο ζωηρή βραχυπρόθεσμη μακροοικονομική εικόνα δεν θα πρέπει να επισκιάζει τις μακροχρόνιες διαρθρωτικές αδυναμίες. Η βελτίωση της παραγωγικότητας μέσω διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και αποτελεσματικότερης κατανομής των πόρων, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και η στροφή προς ένα πιο ανθεκτικό μοντέλο ανάπτυξης παραμένουν εκκρεμείς προκλήσεις.

«Μεσοπρόθεσμα αυτές οι αλλαγές θα πρέπει να οδηγήσουν σε προσαρμογή του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών είναι πιθανό να παραμείνει μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρωζώνη και να αφήσει την οικονομία εκτεθειμένη σε εξωτερικούς κινδύνους. Ενώ οι κίνδυνοι που αφορούν τις προοπτικές ανά χώρα είναι περιορισμένοι (και συγκεντρώνονται κυρίως γύρω από την έγκαιρη εφαρμογή του εθνικού ΣΣΑ), ο κατάλογος των εξωγενών κινδύνων είναι μακρύς, από τη γεωπολιτική (συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης στην Ουκρανία/Ισραήλ και των πιο πρόσφατων διαταραχών στην Ερυθρά Θάλασσα) και τις επιπτώσεις τους στις τιμές (κόστος ενέργειας/ναυτιλίας) έως το ασθενέστερο του αναμενόμενου παγκόσμιο αναπτυξιακό υπόβαθρο. Από την άλλη πλευρά, ο ταχύτερος του αναμενόμενου αποπληθωρισμού θα στήριζε μια ταχύτερη ανάκαμψη της αγοραστικής δύναμης, Συνολικά, παρά τη βραχυπρόθεσμη υπεραπόδοση, προειδοποιούμε ότι η ελληνική οικονομία και τα περιουσιακά στοιχεία παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτα σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς», συμπεραίνει η BofA.

Έπειτα από την καλή ανάπτυξη του πρώτου εξαμήνου του 2023, η οποία στηρίχθηκε κυρίως στην κατανάλωση και τις εξαγωγές (λόγω της ανάκαμψης του τουρισμού), η ελληνική οικονομία ήταν στάσιμη το τρίτο τρίμηνο, καθώς σύμφωνα με την BofA, μπήκε σε μία φάση μη εντυπωσιακού momentum. Για τα επόμενα τρία τρίμηνα, ο οίκος εκτιμά ότι η ιδιωτική κατανάλωση θα κατεβάσει ταχύτητες, ενώ η δυναμική των κεφαλαιουχικών δαπανών και των εξαγωγών θα είναι χαμηλότερη, λόγω της αύξησης των επιτοκίων, του κακού οικονομικού περιβάλλοντος στο εξωτερικό και της ήπιας δημοσιονομικής σύσφιγξης.

Πρακτικά, η BofA περιμένει μέση τριμηνιαία ανάπτυξη 0,2% ανά τρίμηνο και εκτιμά ότι η ελληνική οικονομία θα ανοίξει το βήμα της το δεύτερο εξάμηνο του 2024, εμφανίζοντας τριμηνιαίους ρυθμούς 0,4% όταν η ΕΚΤ αρχίσει να μειώνει τα επιτόκια, ο χαμηλότερος πληθωρισμός επιτρέψει την ανάκαμψη των πραγματικών εισοδημάτων και το εξωτερικό περιβάλλον βελτιωθεί. Για το 2025 αναμένεται μέσος τριμηνιαίος ρυθμός 0,5%.

Ο οίκος εντοπίζει τρεις βασικούς μοχλούς πίσω από τις υπεραποδόσεις της ελληνικής οικονομίας:

1)      Οι επενδύσεις, που αναμένεται να παραμείνουν η βασική ατμομηχανή της ανάπτυξης, καθώς το χάσμα έναντι της Ευρωζώνης περιορίζεται, με τη στήριξη και του Ταμείου Ανάκαμψης.

2)      Η πιο αδύναμη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής, με δεδομένη την ιδιαίτερη δομή του ελληνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, αλλά και των χαμηλών επιπέδων εσωτερικού δανεισμού, ως αποτέλεσμα της προσπάθειας του τραπεζικού κλάδου να μειώσει τα κόκκινα δάνεια.

3)      Η δημοσιονομική σύνεση και η αφοσίωση στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, κάτι που σύμφωνα με την BofA διευκολύνεται από την πολιτική σταθερότητα μετά τις εκλογές του Ιουνίου και ενισχύεται από τη βελτίωση του κλίματος έπειτα από τις αναβαθμίσεις στην επενδυτική βαθμίδα.

Ενώ τα ρίσκα που σχετίζονται με την Ελλάδα είναι περιορισμένα, η χώρα παραμένει εκτεθειμένη σε εξωτερικά σοκ, τονίζουν οι αναλυτές του οίκου. Ανάμεσα στους κινδύνους αναφέρουν τον γεωπολιτικό παράγοντα (Ουκρανία, Ισραήλ, Ερυθρά Θάλασσα) και τις επιπτώσεις που αυτός έχει στις τιμές (ενέργεια, μεταφορικό κόστος), καθώς και την ασθενέστερη των προβλέψεων παγκόσμια ανάπτυξη. Αντίθετα, μια γρηγορότερη των προβλέψεων μείωση του πληθωρισμού θα στήριζε την ταχύτερη ανάκαμψη της αγοραστικής δύναμης.

Θετική για τα ομόλογα

Κατόπιν τούτων, η Bank of America εκτιμά ότι τα ελληνικά κρατικά ομόλογα θα εμφανιστούν πιο ανθεκτικά, με περαιτέρω συρρίκνωση των spreads.

Τα μακροοικονομικά και τεχνικά θεμελιώδη παραμένουν εποικοδομητικά και οι επενδυτές του real money είναι ακόμα short στους ελληνικούς τίτλους. Η πρόσφατη είσοδός τους στους δείκτες επενδυτικής βαθμίδας θα φέρει τοποθετήσεις 10-16 δισ. ευρώ.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα ελληνικά spreads επηρεάζονται πολύ λιγότερο από τις διακυμάνσεις του risk on/off, τονίζει και η BofA και περιμένει περαιτέρω συρρίκνωση κατά 30 μονάδες βάσης.