«Η κύρια διαφορά είναι ότι πριν από τον Ιανουάριο, ο κύριος όγκος των εισαγόμενων δέντρων δεν απαιτούσε πιστοποιητικά υγείας, ενώ τώρα όλα τα δέντρα απαιτούν», δήλωσε ο Κάσπερ Κορτεγκάαρντ Γκράβεν, διευθύνων σύμβουλος της Kortegaard, ενός δανέζικου χονδρεμπόρου χριστουγεννιάτικων δέντρων.

«Από το να μπορούμε να κάνουμε εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου χωρίς καμία γραφειοκρατία, εκτός από ένα τιμολόγιο πριν [το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρήσει από την ενιαία αγορά], περάσαμε στο να πρέπει να έχουμε τελωνειακές δηλώσεις και τώρα πιστοποιητικά φυτοϋγείας».

Οι νέοι κανονισμοί που βασίζονται στο Brexit, οι οποίοι τέθηκαν σε ισχύ την περασμένη εβδομάδα, αύξησαν το κατώτατο όριο μισθού για βίζα ειδικευμένης εργασίας από 26.000 σε 38.700 λίρες, πολύ περισσότερα από όσα κερδίζουν πολλοί υπάλληλοι εστιατορίων. Ο μέσος μισθός για το προσωπικό στον χώρο της εστίασης (σερβιτόροι κ.α.) στο Λονδίνο το 2024 είναι 28.000 λίρες, σύμφωνα με τον ιστότοτο απασχόλησης Glassdoor.

Την περασμένη εβδομάδα, ο ιταλικός Τύπος θρηνούσε για το τέλος μιας ιεροτελεστίας για νεαρούς Ιταλούς, οι οποίοι δεν θα μπορούσαν πλέον να λάβουν βίζα για να εργαστούν ως σερβιτόροι στο Λονδίνο. Στην καθημερινή εφημερίδα Corriere della Sera, ο Antonio Polito έγραψε: «Ένας νεαρός Ιταλός με πρωτοβουλία, θέληση για δουλειά και περιέργεια θα μπορούσε κάποτε να πει «Θα πάω στο Λονδίνο».

H Reccia, η οποία εργάζεται στο Ciao Bella, ένα εστιατόριο στο Bloomsbury που λειτουργεί από το 1983, είπε: «Σε αυτή τη χώρα είμαστε πολύ αγχωμένοι τώρα και υπό πίεση. Πριν από το Brexit… ήμασταν ελεύθεροι.

«Αν φύγω, θα μου λείψει πολύ. Όταν λείπω από την Ιταλία, μου λείπει η οικογένειά μου, αλλά το Λονδίνο έγινε το δεύτερο σπίτι μου και αγόρασα ένα σπίτι εδώ. Για μένα είναι πολύ δύσκολο να φύγω».

Ο σύζυγος της Reccia έχει ήδη μετακομίσει στην Ισπανία για να αναζητήσει ευκαιρίες εργασίας, επειδή το ζευγάρι θεωρεί ότι το κόστος διαβίωσης στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι πολύ υψηλό.

Η Plaxy Locatelli, που διευθύνει τη Locanda Locatelli στο Marylebone, στο κέντρο του Λονδίνου, με τον σύζυγό της, βραβευμένο με αστέρι Michelin σεφ Giorgio Locatelli, είπε ότι πριν από το Brexit δεν είχαν ποτέ κανένα πρόβλημα να βρουν Ιταλούς σεφ και σερβιτόρους.

Κάμψη στη διαθεσιμότητα προσωπικού

Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, έχει παρατηρήσει μια κάμψη στη διαθεσιμότητα του ιταλικού προσωπικού. «Ήταν μια απόλυτη καταστροφή», είπε. «Είμαστε ανοιχτοί για 22 χρόνια και κρατήσαμε πολλά μέλη του ίδιου προσωπικού για μεγάλο χρονικό διάστημα. Τώρα νιώθουν ότι δεν αξίζει τον κόπο στο Ηνωμένο Βασίλειο και αποφασίζουν να φύγουν μετά από τόσο καιρό».

Το αφεντικό της Reccia, η ιδιοκτήτρια του Ciao Bella, Patrizia Pollano, ανέλαβε το εστιατόριο με τον εκλιπόντα σύζυγό της το 1999. Είπε ότι δεν είχε αντιμετωπίσει ποτέ τέτοια έλλειψη ιταλικού προσωπικού εδώ και 25 χρόνια: «Έχω προσωπικό που είναι μαζί μου για οκτώ χρόνια, αλλά τώρα θέλουν να φύγουν». Πρόσθεσε ότι ακόμη και αν κερδίζουν καλούς μισθούς, βρίσκουν το κόστος ζωής στο Ηνωμένο Βασίλειο πολύ υψηλό. «Το καταλαβαίνω απόλυτα. Αν φύγουν, δεν ξέρω πόσο καιρό μπορώ θα μπορώ να συνεχίσω [με την επιχείρηση]».

Η Pollano έχει προσφέρει στο προσωπικό της υψηλότερους μισθούς με την ελπίδα να τους ενθαρρύνει να μείνουν. Και παρόλο που προσλαμβάνει μη ιταλικό προσωπικό, περιμένει να γνωρίζουν για το ιταλικό φαγητό και τον πολιτισμό. «Όταν διευθύνετε ένα ιταλικό εστιατόριο, πρέπει να έχετε μάγειρες και σερβιτόρους που καταλαβαίνουν το φαγητό και το κρασί», είπε. «Αυτό είναι ένα αυθεντικό ιταλικό μέρος: οι πελάτες περιμένουν ότι θα έχει μια ιταλική ατμόσφαιρα και ατμόσφαιρα.»

Ο Locatelli συμφωνεί: «Το φαγητό είναι σημαντικό στον ιταλικό τρόπο ζωής. Νέοι Ιταλοί έρχονται στο Ηνωμένο Βασίλειο για να εργαστούν σε καφέ και εστιατόρια και το βλέπουν ως πραγματική τέχνη. Είναι κάτι περισσότερο από δουλειά – είναι καριέρα. Οι άνθρωποι έρχονται στο εστιατόριο για το ιταλικό φαγητό και σχολίασαν ότι είναι περίεργο να μην έχουμε τόσο πολύ ιταλικό προσωπικό όσο θα περίμενε κανείς πλέον. Αυτό είναι καταστροφικό για τον κλάδο».

Το 2015, ήτοι το έτος πριν η Βρετανία ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κανείς στο τμήμα της τράπεζας που εδρεύει στη Φρανκφούρτη δεν πήρε σπίτι, το οποίο να άξιζε πάνω από 1 εκατομμύριο ευρώ (1,09 εκατομμύρια δολάρια). Μέχρι το 2019 υπήρχαν εννέα και μέχρι το 2021, το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα, ο αριθμός αυξήθηκε σε 85. Μάλιστα επτά στελέχη έφτασαν τα 3,5 εκατομμύρια ευρώ.

Άνοδος στην ανώτερη κλίμακα

Η εκρηκτική ανάπτυξη στις υψηλότερες κλίμακες των εισοδημάτων αναδεικνύει μερικές τάσεις. Μετά το Brexit, η JPMorgan έχει μετατρέψει το τμήμα της στη Γερμανία σε μια πιο ουσιαστική θυγατρική με έδρα την ΕΕ. Το προσωπικό της μοιράζεται σε 14 τοποθεσίες στην Ευρώπη, αλλά και στο Λονδίνο. Και η αμερικανική τράπεζα έχει προσθέσει καλά αμειβόμενα στελέχη στο Παρίσι και τη Φρανκφούρτη και προσωπικό πωλήσεων σε πόλεις σε όλη την ευρωπαϊκή ήπειρο. Την ίδια εξαετία, οι υψηλές αποδοχές στην κύρια επιχείρηση της JPMorgan στο Λονδίνο αυξήθηκαν μόλις 4% σε 312.

Αυτή την εβδομάδα συμπληρώνονται τρία χρόνια από το Brexit, και ενώ οι προειδοποιήσεις για απώλεια δεκάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας στο Λονδίνο αποδείχθηκαν άστοχες, ο τραπεζικός κλάδος έχει ευθυγραμμιστεί. Τράπεζες, όπως η Goldman Sachs Group Inc., η Morgan Stanley και η JPMorgan έχουν ενισχύσει τις δραστηριότητές τους στην ΕΕ.

Αυτό σήμαινε μετακίνηση ή δημιουργία νέων υψηλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας εντός του ευρωπαϊκού μπλοκ. Ο αριθμός των τραπεζιτών και των στελεχών εντός της ΕΕ που πήραν σπίτια άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ αυξήθηκε κατά 42% το 2021 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, ανέφερε η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών τον Ιανουάριο. Ο τελευταίος αριθμός, στα 1.957, είναι ο υψηλότερος που έχει καταγραφεί και σημειώθηκε καθώς οι εταιρείες  έλαβαν αύξησαν τα έσοδά τους και οι επενδυτικές τράπεζες μετέφεραν προσωπικό εντός της Ευρώπης.

Το 2018 αναμφίβολα υπήρξε διαταραχή στις εμπορικές σχέσεις των δύο παραδοσιακών συμμάχων. Τότε ο πρόεδρος Τραμπ, εις το όνομα της εθνικής ασφάλειας, είχε επιβάλλει δασμούς όχι μόνο σε προϊόντα της Βρετανίας αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας. Συγκεκριμένα, είχε επιβάλει φόρο 25% στις εισαγωγές του βρετανικού χάλυβα και ένα 10% στις εισαγωγές του βρετανικού αλουμινίου.

Βέβαια το Λονδίνο δεν έμεινε άπραγο στις κινήσεις της Ουάσιγκτον. Ως αντίποινα, επέβαλλε αντίστοιχους δασμούς σε διάφορα αμερικανικά προϊόντα όπως το bourbon και τα Levi’s jeans.

Αν και είναι ένα μεγάλο βήμα για τους δυο συμμάχους δεν φαίνεται να είναι η αρχή ενός πλήρους ελεύθερου εμπορίου.

Παρά τη διακαή επιθυμία του Μπόρις Τζόνσον να κάνει ομαλότερη τη μετά – Brexit εποχή και να στηρίξει την επιλογή της εξόδου της χώρας από την ενιαία αγορά της Ευρώπης, υπάρχουν πολλά τρωτά σημεία στη νέα αυτή συμφωνία.

Πηγή: DW

Οι τελωνειακοί κατάσχεσαν ένα σάντουιτς με ζαμπόν που είχε μαζί του οδηγός φορτηγού ως… λαθραίο, καθώς όφειλαν να συμμορφωθούν με τους νέους κανονισμούς.

«Καλώς ήρθατε στο Brexit», είπε ένας τελωνειακός στον οδηγό φορτηγού γελώντας. «Μπορείς να πάρεις το ζαμπόν και να μου αφήσεις το ψωμί;» τον παρακάλεσε ο οδηγός. Εις μάτην… Κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό. «Λυπάμαι»
περιορίστηκε να του απαντήσει ο αξιωματικός.

Οι σκηνές απείρου κάλλους διαδραματίστηκαν στον τερματικό σταθμό του Hook of Holland, όπου καταφθάνουν οι οδηγοί των φορτηγών από τη Βρετανία. Πλέον, μετά την 31η Δεκεμβρίου, ένα σάντουιτς με ζαμπόν θεωρείται λαθραίο

Αντικείμενο έρευνας έγιναν και οι... σαρδέλες. «Δεν επιτρέπεται το ψάρι» δήλωσε ο τελωνειακός για τις σαρδέλες. Ωστόσο αποδεικνύεται ότι ούτε ο ίδιος είναι εξοικειωμένος με τους κανονισμούς, γιατί οι ταξιδιώτες μπορούν να φέρουν συνολικά 20 κιλά ψάρια στην ΕΕ. Παράλληλα, οι τελωνειακοί ελέγχουν τα αγαθά, αλλά και τις ποσότητες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πλέον δεν επιτρέπει στους ταξιδιώτες από εξωτερικές χώρες να φέρνουν φρούτα, λαχανικά, κρέας ή γαλακτοκομικά, ακόμη κι αν πρόκειται για προσωπική τους χρήση. Η διαφορά είναι ότι πλέον και η Βρετανία θεωρείται τρίτη χώρα.

Εκπρόσωπος των ολλανδικών τελωνείων περιορίστηκε να δηλώσει: «Εμείς απλώς εφαρμόζουμε κανονισμούς. Από την 1η Ιανουαρίου δεν επιτρέπεται πλέον η μεταφορά ευπαθών αγαθών από το Ηνωμένο Βασίλειο για ταξιδιώτες».

Παρόμοιοι κανόνες υπάρχουν και για τους ταξιδιώτες που έρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο στο αεροδρόμιο του Άμστερνταμ.

Η πανδημία δεν έχει δείξει στην πλήρη έκτασή τους τα αποτελέσματα του διαζυγίου, καθώς υπάρχει σχετικά μικρή κίνηση ανάμεσα στις δύο πλευρές. Πάντως οι τελωνειακοί σημειώνουν ότι είναι μία νέα πραγματικότητα στην οποία πρέπει όλοι να προσαρμοστούν.

Σύμφωνα με τον κ. Ιωάννη Κλεώπα, Διευθύνοντα Σύμβουλο της Kleopas Alliott Business Consultants, το νέο πλαίσιο στους 5 βασικότερους τομείς της οικονομίας των δύο χώρων, διαμορφώνεται ως εξής:

1. Εμπόριο. Διασφαλίζεται ότι για τις εμπορικές συναλλαγές δεν θα υπάρχουν δασμοί ή ποσοστώσεις στις εισαγωγές ή εξαγωγές, αλλά μια σειρά νέων συνοριακών κανονισμών "για όλα τα αγαθά που συμμορφώνονται με τους κανόνες καταγωγής". Με την προσέγγιση αυτή αποφεύγεται η διάσπαση στις αλυσίδες παραγωγής, που θα προκαλούσε πολλά προβλήματα σε αρκετούς τομείς, (π.χ. αυτοκινητοβιομηχανία). Βέβαια, θα υπάρχουν τελωνειακοί έλεγχοι στα σύνορα πράγμα που συνεπάγεται υψηλότερο κόστος. Ειδικά οι έλεγχοι στις εισαγωγές τροφίμων και ζωικών ειδών θα είναι πιο αυστηροί.
2. Ανταγωνισμός. Τα δύο μέρη δεσμεύονται να τηρήσουν τους ίσους όρους ανταγωνισμού, διατηρώντας τα υψηλά επίπεδα προστασίας σε πολλούς τομείς μεταξύ των οποίων η τιμολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, τα κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα, η φορολογική διαφάνεια και οι κρατικές επιδοτήσεις. Προβλέπεται όμως η δυνατότητα λήψης διορθωτικών μέτρων (π.χ. επιβολή τελωνειακών δασμών) αν μία από τις δύο πλευρές δεν τηρήσει τις υποχρεώσεις αυτές.
3. Μεταφορές. Εξασφαλίζεται η αεροπορική, οδική και σιδηροδρομική σύνδεση των βρετανικών νησιών με την ηπειρωτική Ευρώπη, αλλά με μερικά μόνο από τα πλεονεκτήματά που απολάμβανε το Ηνωμένο Βασίλειο όταν ήταν μέλος της ενιαίας αγοράς. Οι βρετανικές αεροπορικές θα έχουν ευρεία πρόσβαση για δρομολόγια προς ευρωπαϊκούς προορισμούς, δεν θα έχουν όμως τη δυνατότητα να συνδέουν προορισμούς εντός της Ε..Ε. Το Ηνωμένο Βασίελιο θα χρειασθεί διμερείς συμφωνίες με τις χώρες-μέλη της ΕΕ για να αρχίσει τη μεταφορά εμπορευμάτων εκτός της Ε.Ε., (πχ προς ΗΠΑ, μέσω ΗΒ και αντίστροφα). Για τους Βρετανούς αυτοκινητιστές θα ισχύουν περιορισμοί ως προς τους ευρωπαϊκούς προορισμούς που μπορούν να διασχίσουν για τη μεταφορά των εμπορευμάτων. Το ίδιο ισχύει και τους Ευρωπαίους αυτοκινητιστές στη Βρετανία. Στόχος των ρυθμίσεων αυτών είναι να μην υπονομευθούν τα δικαιώματα των επιβατών, των εργαζομένων αλλά και η ασφάλεια των μεταφορών.
4. Ταξίδια - Εργασία. Οι πολίτες του Η.Β. θα έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν την περιοχή Schengen χωρίς Visa για 90 ημέρες. Δημιουργείται νέος μηχανισμός για την αναγκαία υγειονομική κάλυψη των ταξιδιωτών. Για την εργασία και διαμονή σε άλλες χώρες θα χρειάζονται άδειες από τις εθνικές αρχές. Τα επαγγελματικά προσόντα που είχαν αποκτηθεί στο Η.Β., από δικηγόρους και λογιστές, δεν θα αναγνωρίζονται στην Ε.Ε. και το αντίθετο.
5. Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες. Η δυνατότητα των χρηματοοικονομικών εταιριών να λειτουργούν στην αγορά εξαρτάται από το εάν θα έχουν εξασφαλίσει ειδικό καθεστώς. Θα επιτρέπεται όμως η πρόσβαση των πολιτών σε τραπεζικούς λογαριασμούς εκατέρωθεν. Η συμφωνία έχει επίσης προβλέψεις για πολλούς άλλους τομείς όπως την αλιεία, τα προγράμματα έρευνας και καινοτομίας, την δικαστική συνεργασία, τη μεταβίβαση δεδομένων, κ.α.

Η συνεργασία σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική, την ασφάλεια και την άμυνα δεν καλύπτεται από τη συμφωνία, γιατί το Η.Β. δεν ήθελε να διαπραγματευτεί αυτά τα ζητήματα. Εάν κάποια πλευρά δεν τηρήσει τη συμφωνία, θα αναλάβει να εξετάσει το πρόβλημα ένας μηχανισμός επίλυσης διαφορών, όπως γίνεται στις περισσότερες εμπορικές συμφωνίες, χωρίς το Δικαστήριο της Ε.Ε. να έχει δικαίωμα παρέμβασης σε αυτή τη διαδικασία. Η συμφωνία προβλέπει πως για όλα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω θα υπάρχει λεπτομερής ρύθμιση στις λεπτομέρειες εφαρμογής τους επόμενους μήνες ή και χρόνια. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η Βόρεια Ιρλανδία θα παραμείνει στην εσωτερική αγορά και τελωνειακή ένωση της Ε.Ε.

Ακόμη και μετά την επί της αρχής Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΗΒ-ΕΕ (Trade and Cooperation Agreement, TCA) της 24ης Δεκεμβρίου, αναμένεται ότι θα προκύψουν νέα δεδομένα με τον νέο χρόνο, καθώς το ΗΒ θα βγει από την Ενιαία Αγορά και την τελωνειακή ένωση της ΕΕ, ιδίως στους τομείς του εμπορίου, των δασμών, των οδικών μεταφορών, των τελωνειακών διαδικασιών και των συνοριακών ελέγχων, προσώπων και εμπορευμάτων, καθώς και σε θέματα φορολογικά, υγειονομικά και φυτοϋγειονομικά.

Παρόλο που οι εθνικές προετοιμασίες εξαρτώνται και είναι άρρηκτα δεμένες με τις προετοιμασίες σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ελληνική κυβέρνηση προετοιμάστηκε όλο το προηγούμενο διάστημα με εντατικούς ρυθμούς, για να μετριάσει τις άμεσες συνέπειες της αποχώρησης του ΗΒ από την Ενιαία Αγορά και την Τελωνειακή Ένωση της ΕΕ, είτε επιτυγχανόταν συμφωνία τελικά είτε όχι.

Ειδικότερα, στόχος της ελληνικής κυβέρνησης ήταν:

- να είναι έτοιμα τα εθνικά νομοθετικά και διοικητικά μέτρα εκτάκτου ανάγκης που θα μπορούσαν να τεθούν άμεσα σε ισχύ, εφόσον δεν επιτυγχανόταν τελικά συμφωνία.

- να εφαρμοστούν πλήρως και εγκαίρως όσες πρόνοιες της Συμφωνίας Αποχώρησης τεθούν σε ισχύ την 1.1.2021 και

- να ενημερωθούν επαρκώς πολίτες και επιχειρήσεις για τις αλλαγές που θα προκύψουν στο τέλος της μεταβατικής περιόδου, με ή χωρίς συμφωνία.

Στο πλαίσιο αυτό, οι παρεμβάσεις της ελληνικής κυβέρνησης κινήθηκαν σε τρεις άξονες: νομοθετικό, διοικητικό και ενημέρωσης ενδιαφερομένων πολιτών και επιχειρήσεων.

Α) Νομοθετική προετοιμασία

Ο Νόμος 4652/2020 για το Brexit κατατέθηκε από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών Μιλτιάδη Βαρβιτσιώτη και υιοθετήθηκε στις 23 Ιανουαρίου 2020, ρυθμίζοντας τα βασικά θέματα εθνικής αρμοδιότητας που προκύπτουν από την θέση σε ισχύ της Συμφωνίας Αποχώρησης (δικαιώματα πολιτών, θέματα διαχωρισμού). Επιπλέον, προβλέπει την ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της ΑΑΔΕ, για να αντιμετωπισθούν καθυστερήσεις και προβλήματα στις εμπορικές και τελωνειακές διαδικασίες στο τέλος της μεταβατικής περιόδου. Περιλαμβάνει επίσης πρόνοιες για την περίπτωση μη συμφωνίας αποχώρησης (σενάριο no deal) στον χρηματοπιστωτικό, τουριστικό, ασφαλιστικό και μεταφορικό τομέα.
Κατ' εξουσιοδότηση του ανωτέρω νόμου (N. 4652/2020), υιοθετήθηκε, στις 19 Οκτωβρίου 2020, ΚΥΑ και ερμηνευτικές εγκύκλιοι των Υπουργείων Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης για τα δικαιώματα διαμονής των Βρετανών δικαιούχων της Συμφωνίας Αποχώρησης.
Ταυτόχρονα εκδόθηκε εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας για θέματα συντονισμού κοινωνικής ασφάλισης, που στηρίζεται απευθείας στα σχετικά άρθρα της Συμφωνίας Αποχώρησης.
Στο τελευταίο νομοσχέδιο του 2020 που κατέθεσε το Υπουργείο Υγείας και ψηφίσθηκε 21/12/2020 (για τον COVID19), προβλέφθηκαν και οι ακόλουθες τροπολογίες:

• δυνατότητα υιοθέτησης ξεχωριστών ΚΥΑ (Υπουργοί Οικονομικών, Εξωτερικών, Υγείας και Εργασίας) για την συνέχιση του συντονισμού κοινωνικής ασφάλισης και ιατροφαρμακευτικής κάλυψης για τους δικαιούχους της Συμφωνίας Αποχώρησης και
• τροπολογία που θα επέτρεπε την αδιάλειπτη συνέχιση παροχής χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών μέχρι 31.12.2021 για την περίπτωση που δεν επιτυγχάνετο συμφωνία (σενάριο no deal).

Επιπλέον είναι έτοιμη ΚΥΑ του Υπουργείου Εξωτερικών και του Υπουργείου Υποδομών & Μεταφορών (και σχετική ανταλλαγή επιστολών μεταξύ Ελλάδας και ΗΒ) ώστε να ρυθμισθεί εθνικά η ανταλλαγή αδειών οδήγησης χωρίς επανεξέταση προσόντων των Βρετανών υπηκόων στην Ελλάδα και των Ελλήνων υπηκόων στο ΗΒ, σε περίπτωση που το θέμα δεν ρυθμιστεί για όλους τους πολίτες της ΕΕ από την Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΗΒ-ΕΕ.
Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής υιοθέτησε τροπολογία που διατηρεί στο ελληνικό νηολόγιο πλοία βρετανικών συμφερόντων μέχρι το 2024 με δυνατότητα παράτασης, προκειμένου να έχουν τον χρόνο να ακολουθήσουν τις διαδικασίες που απαιτούνται για να παραμείνουν στο ελληνικό νηολόγιο.

Τέλος, με ΚΥΑ του Υπουργείου Εξωτερικών και των συναρμοδίων Υπουργείων, θα συσταθούν άμεσα δύο διυπουργικές Ομάδες Παρακολούθησης Έργου, που θα επιλύουν ανακύπτοντα προβλήματα για τα δικαιώματα πολιτών και για ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας και γεωγραφικών ενδείξεων, όπως προβλέπονται στη Συμφωνία Αποχώρησης και την πρόσφατη Συμφωνία Εμπορίου και Συνεργασίας ΗΒ-ΕΕ.

Β) Διοικητική προετοιμασία (σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο)

Για την καλύτερη ενημέρωση και ετοιμότητα της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης ως προς το τι θα ισχύσει στο τέλος της μεταβατικής περιόδου, το Υπουργείο Εξωτερικών εντατικοποίησε από τον Ιούνιο 2020 τον συντονισμό των συναρμόδιων υπουργείων και φορέων, μέσω συντονιστικών τηλεδιασκέψεων. Στόχος ήταν να διαπιστώνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα το επίπεδο προετοιμασίας των υπουργείων, να εξετάζονται πιθανά προβλήματα σε κάθε τομέα ξεχωριστά και να λαμβάνονται αποφάσεις για τα απαιτούμενα νομοθετικά, διοικητικά, τεχνικά, οργανωτικά και ενημερωτικά μέτρα.

Οι τηλεδιασκέψεις αυτές έγιναν μεταξύ Ιουνίου και Νοεμβρίου 2020, αρχικά μεταξύ του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών κ. Βαρβιτσιώτη, που είχε ρόλο επικεφαλής συντονιστή ως αρμόδιος υπουργός για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις και το BREXIT, και των Γενικών Γραμματέων των Υπουργείων (2 τηλεδιασκέψεις). Στη συνέχεια, ακολούθησε σειρά 13 θεματικών τηλεδιασκέψεων της διυπουργικής επιτροπής BREXIT σε υπηρεσιακό επίπεδο.

Παράλληλα, πλήθος τηλεδιασκέψεων και συναντήσεων έλαβαν χώρα μεταξύ αφενός των ελληνικών υπηρεσιών και αφετέρου των βρετανικών και ευρωπαϊκών οργανισμών, ώστε τα στελέχη της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης να λύσουν απορίες και να παρακολουθήσουν βέλτιστες πρακτικές για την καλύτερη εφαρμογή των συμβατικών και διοικητικών υποχρεώσεων της χώρας.

Έτσι, μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί:

- 2 τηλεδιασκέψεις του Αναπληρωτή Υπουργού Εξωτερικών κ. Βαρβιτσιώτη με Γενικούς Γραμματείς των Υπουργείων.

- 1 τηλεδιάσκεψη ολομέλειας διυπουργικής επιτροπής για το Brexit σε υπηρεσιακό επίπεδο

- 13 θεματικές τηλεδιασκέψεις της διυπουργικής επιτροπής BREXIT σε υπηρεσιακό επίπεδο

- 1 τηλεδιάσκεψη της διυπουργικής Επιτροπής με τους αρμοδίους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την προετοιμασία των κρατών-μελών ενόψει του τέλους της μεταβατικής περιόδου,

- 1 e-workshop της διυπουργικής επιτροπής BREXIT με την Βρετανική πλευρά για τα δικαιώματα των πολιτών.

- 4 τηλεδιασκέψεις της Ομάδας FREEMO

- 6 συναντήσεις/τηλεδιασκέψεις των Ειδικών Επιτροπών της Συμφωνίας Αποχώρησης

- 2 συναντήσεις/τηλεδιασκέψεις της Διοικητικής Επιτροπής της ΕΕ για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης

- 2 τηλεδιασκέψεις της βρετανικής ΥΠΑ με την Ελληνική ΥΠΑ.

Ενδεικτικά, μεταξύ των θεμάτων που εξετάσθηκαν:

· τα δικαιώματα Βρετανών υπηκόων στην Ελλάδα και Ελλήνων υπηκόων στο ΗΒ

· οι τελωνειακές και φορολογικές διαδικασίες μετά το πέρας της μεταβατικής περιόδου,

· οι αλλαγές στις αεροπορικές, οδικές (εμπορευματικές και επιβατικές), σιδηροδρομικές και θαλάσσιες μεταφορές,

· οι επιπτώσεις στον τουριστικό τομέα

· οι επιπτώσεις στον χρηματοπιστωτικό τομέα

· οι επιπτώσεις στην πνευματική ιδιοκτησία και τις γεωγραφικές ενδείξεις

· η διαχείριση των εμπορευματικών ροών από και προς το ΗΒ

· η μελλοντική αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε περίπτωση μη συμφωνίας (no deal)

· τα θέματα εκπαίδευσης και πολιτισμού,

· τα θέματα ψηφιακής πολιτικής

· τα θέματα ενέργειας, περιβάλλοντος και κλίματος, κλπ.

Γ) Ενημέρωση ενδιαφερομένων πολιτών και επιχειρήσεων

Για την προετοιμασία των Ελλήνων πολιτών και των ελληνικών επιχειρήσεων ενόψει της αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου, το Υπουργείο Εξωτερικών:

Συνδιοργάνωσε, το 2019, με την Κεντρική Ένωση Εμπορικών Επιμελητηρίων Ελλάδος, το ΕΒΕΑ και το ΕΒΕΘ 3 ημερίδες για την προετοιμασία των ελληνικών επιχειρήσεων για το no deal σενάριο, με τη συμμετοχή της Αναπληρώτριας Γενικής Γραμματέως της Ευρ. Επιτροπής κας Gauer, του ΑΝΥΠΕΞ κ. Βαρβιτσιώτη και του ΥΦΥΠΕΞ κ. Φραγκογιάννη.
Διοργάνωσε, το 2020, τρία e-webinars, σε συνεργασία με τις αρμόδιες τελωνειακές και συνοριακές αρχές του ΗΒ, για την παρουσίαση του νέου τελωνειακού μοντέλου του ΗΒ που θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται από 1.1.2021.
Δημιούργησε την ιστοσελίδα brexit.gov.gr, την οποία ανανεώνει συνεχώς με πληροφορίες για το Brexit και μέσω της οποίας απαντά σε ερωτήματα πολιτών (Βρετανών και Ελλήνων) και επιχειρήσεων.
Αναρτά επίσης συχνά στον ιστότοπο Agora πληροφόρηση για τις επιχειρήσεις, μέσω του Γραφείου ΟΕΥ Λονδίνου. Επιμέρους θεματικές πληροφορίες έχουν αναρτηθεί και στις ιστοσελίδες άλλων υπουργείων και φορέων (YΠΡΟΠΟ, Μετανάστευσης, Μεταφορών, ΑΑΔΕ, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Γενικό Χημείο Κράτους κλπ), με το banner του brexit.gov.gr.
Εντός Ιανουαρίου – Ιουνίου 2021 θα τρέξει και ψηφιακή ενημερωτική καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τους Βρετανούς πολίτες στην Ελλάδα.
Εντός του Ιανουαρίου 2021, σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί e-conference ή ψηφιακή ενημερωτική καμπάνια προς ενημέρωση των επιχειρήσεων για το τι θα ισχύσει τελικώς στις τελωνειακές και λοιπές διαδικασίες, βάσει της πρόσφατης εμπορικής συμφωνίας ΗΒ-ΕΕ.
Για τις πρώτες εβδομάδες του Ιανουαρίου 2021, θα λειτουργήσει Helpline της Ευρ. Επιτροπής και αντίστοιχο helpline στο Υπουργείο Εξωτερικών, το Υπουργείο Προστασίας Πολίτη, το Υπουργείο Μετανάστευσης και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων για την ενημέρωση πολιτών και επιχειρήσεων.

Η επί της αρχής συμφωνία ΕΕ-ΗΒ που υπεγράφη στις 24 Δεκεμβρίου έχει χαιρετιστεί από το Υπουργείο Εξωτερικών, καθώς θέτει τις βάσεις για τη δημιουργία μιας νέας δυνατής εταιρικής σχέσης και, όπως δήλωσε μετά την ανακοίνωσή της, τόσο ο Αναπληρωτής Υπουργός Εξωτερικών κ. Βαρβιτσιώτης, όσο και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με αυτή η Ευρώπη προχωράει μπροστά, καθώς πρόκειται για μία ιστορική εμπορική συμφωνία και θα αποτελέσει την βάση για μία αμοιβαίως επωφελή συνεργασία των δύο πλευρών στο μέλλον. Αντιθέτως, ένα no deal, θα είχε απρόβλεπτες συνέπειες για το εμπόριο, την οικονομία, τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.

Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα, αποβλέποντας στην ενίσχυση της συνεργασίας με το Ηνωμένο Βασίλειο σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος και στη μετα-Brexit εποχή, συνεχίζει τις διμερείς διαβουλεύσεις της με τη βρετανική πλευρά. Στο πλαίσιο αυτό, ήδη έχουν προχωρήσει πρωτοβουλίες, όπως το Σχέδιο Δράσης για την μετανάστευση και σχέδιο δράσης για την άμυνα, ενώ αξιολογείται η δυνατότητα αναθεώρησης (α) της μορφωτικής και πολιτιστικής συμφωνίας Ελλάδας-ΗΒ του 1953, (β) της συμφωνίας Ελλάδας-ΗΒ για τον τομέα της ναυτιλίας και (γ) της συμφωνίας αποφυγής διπλής φορολογίας.

«Τώρα, που έχουμε αποχωρήσει από την ΕΕ, μπορούμε να κάνουμε τα πράγματα, λίγο διαφορετικά στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες» δήλωσε στα ΜΜΕ ο Βρετανός ΥΠΟΙΚ.

«Αλλά, αυτή η συμφωνία είναι καθησυχαστική, επειδή υπάρχει ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο συνεργασίας που αναφέρεται στη συμφωνία, το οποίο νομίζω ότι θα δώσει στους ανθρώπους την επιβεβαίωση, ότι θα παραμείνουμε σε έναν -από κοινού- διάλογο με τους Ευρωπαίους εταίρους μας, όταν πρόκειται για ζητήματα, όπως, οι αποφάσεις αμοιβαίας εφαρμογής».

Με το επίσημο τέλος της μεταβατικής περιόδου για το Brexit στις 31 Δεκεμβρίου, το Ηνωμένο Βασίλειο αποκόπτεται πλήρως από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν και ακόμα δεν έχει αποκαλυφθεί το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας Βρετανίας – ΕΕ, το Brexit αναμένεται να επηρεάσει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων.

Οι επιπτώσεις του Brexit θα επηρεάσουν και τη χώρα μας αλλά και τους Έλληνες που ζουν, εργάζονται ή σπουδάζουν στη Βρετανία.

Αύξηση διδάκτρων

Μία από τις επιπτώσεις του Brexit θα την καταλάβουν στην τσέπη τους οι Έλληνες φοιτητές που έχουν επιλέξει την Αγγλία για σπουδές, καθώς θα αυξηθούν τα δίδακτρα. Όσοι θα εγγραφούν από το 2021, θα πρέπει να πληρώσουν τα δίδακτρα που καταβάλλουν οι διεθνείς φοιτητές, τα οποία ανέρχονται, κατά μέσο όρο, σε 16.500 ευρώ τον χρόνο. Οσοι, όμως, είναι ήδη εγγεγραμμένοι, θα συνεχίζουν να πληρώνουν το ίδιο ποσό που πληρώνουν οι Βρετανοί συμφοιτητές τους, και αυτό δεν θα αλλάξει για όσο καιρό διαρκέσουν οι σπουδές τους.

Επιπλέον, οι Έλληνες φοιτητές χάνουν τα βρετανικά κρατικά φοιτητικά δάνεια για την πληρωμή διδάκτρων. Με απόφαση της υπουργού Δημοσίων Πανεπιστημίων Μισέλ Ντόνλαν αποφασίστηκε ότι από το ακαδημαϊκό έτος 2021-2022 φοιτητές από την Ε.Ε. και την Ελβετία δεν δικαιούνται πλέον το φοιτητικό δάνειο για την κάλυψη των διδάκτρων σε βρετανικά πανεπιστήμια.

Εκτός όμως από τα δίδακτρα, προκύπτει και το θέμα της φοιτητικής βίζας. Ο λόγος για έναν νέο μηχανισμό που ονομάζεται Student Route, τον οποίο πρέπει να ακολουθήσουν οι πολίτες κράτους-μέλους της Ε.Ε. που θα φτάσουν στη Μεγάλη Βρετανία για σπουδές μετά την 1η Ιανουαρίου 2021.

Τέλος και για τον θεσμό του Erasmus

Όπως αποκαλύπτει ο Guardian, οι φοιτητές από τη Βρετανία δεν θα μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα Erasmus για ανταλλαγή φοιτητών με άλλα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Αντίστοιχα, ούτε οι Ευρωπαίοι φοιτητές θα μπορούν να πάνε στη Βρετανία για το Erasmus τους.Oι δύο πλευρές δεν μπόρεσαν να τα βρουν για το κόστος της συμμετοχής της Βρετανίας στο πολύ επιτυχημένο αυτό πρόγραμμα.

Ο Μπόρις Τζόνσον είχε υποσχεθεί ότι δεν απειλούνταν το Erasmus τον περασμένο Ιανουάριο. Σήμερα, είπε απλά ότι η έξοδος από το Erasmus ήταν «μια πολύ δύσκολη απόφαση». Για τους Βρετανούς φοιτητές, θα δημιουργηθεί ένα νέο πρόγραμμα, το πρόγραμμα Τούρινγκ, για να μπορούν να πηγαίνουν σε πανεπιστήμια της Ευρώπης όσο και του υπόλοιπου κόσμου.

Τι γίνεται με τους Έλληνες που εργάζονται στη Βρετανία

Όσο για τους Έλληνες που ζουν και δραστηριοποιούνται στη Βρετανία, δυσκολεύουν τα πράγματα όσον αφορά την επανένωσή τους με μέλη της οικογένειάς τους, στην περίπτωση που αυτά επιθυμούν να τους ακολουθήσουν στη χώρα.

Φαίνεται ότι για τους Έλληνες που ζουν και δραστηριοποιούνται στη Βρετανία εδώ και χρόνια δεν αλλάζει το σημερινό καθεστώς. Δυσκολεύει, όμως, η επανένωσή τους με μέλη της οικογένειάς τους, στην περίπτωση που αυτά επιθυμούν να τους ακολουθήσουν στη Βρετανία. Υπάρχουν πολλά ζευγάρια, στα οποία το ένα μέλος εργάζεται και διαμένει στην Αγγλία, ενώ το άλλο ετοιμαζόταν να ακολουθήσει. Η μετάβαση αυτή σε κάποιες περιπτώσεις δεν θα είναι εφικτή μετά τις 31 Δεκεμβρίου. Ακόμα και τέκνα ή σύζυγοι οφείλουν να πληρούν τους νέους και αυστηρούς κανόνες μετανάστευσης που έχει θέσει η χώρα.

Τα πράγματα γίνονται πιο δύσκολα για όσους θα επιχειρήσουν να εργαστούν στη Βρετανία από το 2021 και μετά. Σε περίπτωση που κάποιος δεν διαθέτει το pre settled status, δηλαδή το καθεστώς της άδειας προσωρινής παραμονής, η μετανάστευση μετατρέπεται σε δύσκολη υπόθεση. Προβλέπεται ένα point system για τους μετανάστες, όπου οι ενδιαφερόμενοι μοριοδοτούνται με βάση τις δεξιότητες, τις γνώσεις, τις σπουδές και την εμπειρία τους. Το σύστημα περιλαμβάνει μία κατηγορία βίζας για ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, με ειδικές προϋποθέσεις.

Τόσο η ΕΕ όσο και το κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου θα πρέπει να επικυρώσουν μια συμφωνία τουλάχιστον μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου.

Κυριαρχεί συγκρατημένη αισιοδοξία για την επίτευξη της συμφωνίας. 

Με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όμως, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να δηλώνει πως «υπάρχει ακόμη δρόμος προς μια συμφωνία». 

«Χαίρομαι που αναφέρω ότι τα ζητήματα που συνδέονται με τη διακυβέρνηση έχουν πλέον επιλυθεί σε μεγάλο βαθμό. Οι επόμενες μέρες θα είναι καθοριστικές.» προσθέτει.

Αλλά οι κανόνες ανταγωνισμού, για να διατηρήσουν αυτό που η ΕΕ αποκαλεί «ίσους όρους ανταγωνισμού» και τα αλιευτικά δικαιώματα δεν έχουν καθοριστεί ακόμη. Όλα αυτά αποτελούν ζητήματα που παραμένουν άλυτα.

Τι θα συμβεί εάν δεν υπάρξει συμφωνία;

Εάν δεν επιτευχθεί εμπορική συμφωνία τις επόμενες ημέρες και δεν δοθεί παράταση για τη μεταβατική περίοδο (η ΕΕ δεν έχει αποκλείσει την παράταση των συνομιλιών μετά τις 31 Δεκεμβρίου, αλλά το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επανειλημμένα απορρίψει την ιδέα),

τότε το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ θα πρέπει να εμπορεύονται σύμφωνα με τους όρους του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).

Αυτό σημαίνει ότι οι δασμοί θα είναι υψηλότεροι και οι κανόνες του εμπορίου αρκετά πιο περίπλοκοι.

Τα σούπερ μάρκετ στην Αγγλία, αποθηκεύουν ήδη ορισμένα αγαθά μακράς διάρκειας σε περίπτωση ελλείψεων ή καθυστερήσεων στα λιμάνια.

Το 2019, οι εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ ανέρχονταν σε 294 δισεκατομμύρια λίρες (393,5 δισ. δολάρια). Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 43% του συνόλου των εξαγωγών του Ηνωμένου Βασιλείου σύμφωνα με στοιχεία του CNBC.  

Οι ειδικοί σημειώνουν ότι το εμπόριο με όρους ΠΟΕ θα επιβαρύνει περισσότερο συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας.

Υπηρεσίες, ταξίδια … και αλιεία

Ο κλάδος των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών εξακολουθεί να παραμένει σε αβεβαιότητα. Η ΕΕ δεν έχει ακόμη αποφασίσει εάν θα παραχωρήσει πρόσβαση στην αγορά για τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου και άλλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες μετά τις 31 Δεκεμβρίου και ενδέχεται να μην λάβει απόφαση μέχρι τον Ιανουάριο . Η αβεβαιότητα αυτή, έχει ήδη ωθήσει ορισμένες τράπεζες να μεταφέρουν τα γραφεία τους στην ηπειρωτική Ευρώπη.

Η μάχη για τα δικαιώματα στην αλιεία είναι ένα από τα ζητήματα που λάβει μεγάλη δημοσιότητα. Εάν δεν υπάρξει εμπορική συμφωνία ευρωπαίοι αλιείς θα χάσουν το δικαίωμα να ψαρεύουν στα βρετανικά νερά. Οι Βρετανοί αλιείς από την άλλη πλευρά, θα έχουν μεν τον πλήρη έλεγχο των περιοχών τους, αλλά και σε αυτόν τον τομέα, χωρίς συμφωνία, οι δασμοί θα κάνουν τα προϊόντα τους ακριβά για την Ευρώπη.

Το Brexit σε συνδυασμό με την πανδημία Covid-19 έχει προκαλέσει μεγαλύτερη αβεβαιότητα σχετικά με τα ταξίδια.

Το Ηνωμένο Βασίλειο θα γίνει «τρίτη χώρα» και θα βρίσκεται εκτός ΕΕ, πράγμα που σημαίνει ότι οι Βρετανοί ταξιδιώτες ενδέχεται να μην επιτρέπεται να ταξιδέψουν στην ΕΕ λόγω της υψηλής μόλυνσης, στη χώρα, εκτός εάν υπάρξει κάποια εξαίρεση ή οι δύο πλευρές καταλήξουν τελικά σε συμφωνία.

Αεροπλάνα, τρένα και αυτοκίνητα

Εάν δεν υπάρξει συμφωνία, αυτό θα πλήξει σημαντικά και τον κλάδο της βιομηχανίας.

Αλυσίδες προμήθειας συστατικών και ανταλλακτικών βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Εάν η κατάσταση αυτή συνεχιστεί, η βρετανική αυτοκινητοβιομηχανία θα πληγεί ανεπανόρθωτα. Θα πρέπει να επιβληθούν δασμοί με όρους ΠΟΕ, πράγμα που σημαίνει ότι ο τομέας της κατασκευής αυτοκινήτων θα επιβραδύνει σημαντικά την παραγωγή του ή μπορεί ακόμη και να την αναστείλει.

Η ΕΕ έχει ήδη δημοσιεύσει μέτρα έκτακτης ανάγκης που καλύπτουν τον κλάδο των αερομεταφορών και των οδικών εμπορευματικών μεταφορών σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία.

Προτείνει επίσης κανονισμούς που σχετίζονται με τη βασική συνδεσιμότητα τόσο για τις οδικές εμπορευματικές μεταφορές όσο και για τις οδικές μεταφορές επιβατών για 6 μήνες, υπό την προϋπόθεση ότι είναι αμοιβαία από το Ηνωμένο Βασίλειο.

Όλα τα βλέμματα στραμμένα στην αγορά

Οικονομολόγοι, αναλυτές και ειδικοί των δύο πλευρών, εδώ και χρόνια, εξετάζουν τον οικονομικό αντίκτυπο του Brexit.

Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις του στη λίρα, στο ΑΕΠ, στις άμεσες ξένες επενδύσεις, στις τιμές ακινήτων και των αγαθών εάν υπάρξει συμφωνία και αν δεν υπάρξει;

Ο Πίτερ Οπενχάιμερ, επικεφαλής μετοχών της Goldman Sachs, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι:

«Aν τελικά δεν υπάρξει συμφωνία, οι εθνικές επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου θα πληγούν σε πολλούς τομείς.»

Επιπτώσεις

Παρακάτω παρουσιάζονται μερικές από τις επιπτώσεις από την μη ύπαρξη συμφωνίας σύμφωνα με την ομάδα του Οπενχάιμερ.

1) Χαμηλότερη αύξηση του ΑΕΠ καθώς θα πληγεί σημαντικά η παραγωγή και το εμπόριο.

2) Το υψηλότερο κόστος σε όρους GBP (στερλίνα) καθώς η στερλίνα θα υποβαθμιστεί έναντι άλλων νομισμάτων.

3) Χαμηλότερα πραγματικά εισοδήματα.

4) Για τους καταναλωτές, θα αγοράζουν λιγότερο καθώς τα προϊόντα θα είναι πιο ακριβά.

Δεν θα ήταν τόσο κακή μια συμφωνία

«Σε αυτό το σημείο, «καμία συμφωνία» σημαίνει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποχωρεί από την ΕΕ χωρίς καμία απολύτως συμφωνία. Καμία απολύτως συμφωνία ούτε για χρηματοοικονομικό διακανονισμό, ούτε για δικαιώματα πολιτών, ούτε για τη Βόρεια Ιρλανδία», υποστηρίζει ο επικεφαλής οικονομολόγος της Capital Economics, Πολ Ντέιλς.

«Με μία συμφωνία,  οι οικονομικές συνέπειες θα ήταν πιθανώς μικρότερες από ό, τι φοβούνται οι περισσότεροι άνθρωποι», προσθέτει.