Το ράλι των τιμών στα καύσιμα που πυροδοτείται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή αναμένεται να οδηγήσει στη μικρότερη κατανάλωση πετρελαίου από το ξέσπασμα της πανδημίας του Covid-19.

Η πτώση της θερμοκρασίας από μόνη της δεν προκαλεί κρυολόγημα, αλλά οι πιο σκοτεινές και κρύες μέρες μάς ωθούν να περνάμε περισσότερο χρόνο σε κλειστούς, θερμαινόμενους χώρους, ιδανικό περιβάλλον για να κυκλοφορούν οι ιοί.

Τα παιδιά επιστρέφουν στα σχολεία και τα νηπιαγωγεία, τα οποία λειτουργούν σαν «εκκολαπτήρια» μικροβίων, μεταφέροντας τα μικρόβια και στο σπίτι. Το ίδιο ισχύει και για τους φοιτητές που επιστρέφουν στις εστίες και τα πανεπιστήμια, αφού η στενή επαφή, η έλλειψη ύπνου και το αλκοόλ αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Κρυολόγημα, γρίπη ή Covid; Πώς να τα ξεχωρίσετε

Παρότι τα συμπτώματα μοιάζουν αρκετά, υπάρχουν κάποιες ενδείξεις που μπορούν να μας καθοδηγήσουν:

Κρυολόγημα

• Τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά
• Επηρεάζουν κυρίως τη μύτη και τον λαιμό
• Πρώιμο σημάδι: πίεση στα αφτιά
• Βήχας με φλέγματα

Γρίπη

• Εμφανίζεται απότομα
• Προκαλεί εξάντληση, πυρετό, πόνους στους μύες
• Συνήθως χρειάζεται ξεκούραση στο κρεβάτι
• Ξηρός βήχας

Covid 19

• Παρόμοια συμπτώματα με γρίπη
• Απώλεια γεύσης ή όσφρησης
• Πόνος στο λαιμό (πολλοί αναφέρουν «κοφτερό» ή «ξυραφένιο» πόνο με τις νέες παραλλαγές Stratus και Nimbus)
• Διάρροια ή στομαχικές διαταραχές

Αν τα συμπτώματα διαρκούν πάνω από τρεις εβδομάδες ή συνοδεύονται από δυσκολία στην αναπνοή, καλό είναι να ζητήσετε ιατρική βοήθεια, σύμφωνα με τον Δρ. Όσκαρ Ντιουκ στο BBC.

Πώς να ανακουφιστείτε και να αναρρώσετε πιο γρήγορα

Ο οργανισμός μας διαθέτει φυσικούς μηχανισμούς άμυνας, αλλά μπορούμε να τον βοηθήσουμε με μερικές απλές κινήσεις:

Παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη: Μειώνουν τον πυρετό και ανακουφίζουν από τον πόνο. Προσοχή όμως, γιατί πολλά φάρμακα για το κρυολόγημα περιέχουν ήδη παρακεταμόλη, οπότε μην υπερβείτε τη δοσολογία.

Βιταμίνη C: Αν και πολλοί τη θεωρούν «μαγική» για το κρυολόγημα, δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις. Η σωστή διατροφή παραμένει το πιο σημαντικό.

Βιταμίνη D: Το NHS συνιστά συμπληρώματα βιταμίνης D τους χειμερινούς μήνες, αφού η έκθεση στον ήλιο μειώνεται σημαντικά.

Αποσυμφορητικά σπρέι: Ανακουφίζουν άμεσα τη μύτη, αλλά η υπερβολική χρήση μπορεί να προκαλέσει εξάρτηση και «αντίστροφη συμφόρηση». Χρησιμοποιήστε τα για έως 4-5 ημέρες.

Κοτόσουπα: Ίσως να μην «θεραπεύει» ιούς, αλλά προσφέρει ζεστασιά, ενυδάτωση και καταπραΰνει τον λαιμό.

Η Καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Βιολόγος Παναγιώτα Ζαχαράκη και ο Ιατρός Γιάννης Ντάνασης, συνοψίζουν τα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν στα τέλη Δεκεμβρίου 2023 από το έγκριτο διεθνές περιοδικό JAMA, ώστε να αξιολογηθεί αν οι μακροπρόθεσμες γνωστικές, νευρολογικές ή ψυχιατρικές διαταραχές μεταξύ των ασθενών που νοσηλεύτηκαν για COVID-19 διαφέρουν από αυτές μεταξύ ασθενών που νοσηλεύτηκαν για άλλες ιατρικές καταστάσεις παρόμοιας σοβαρότητας και από υγιή άτομα.

Στόχος η αξιολόγηση της συνολικής γνωστικής λειτουργίας

Αυτή η προοπτική μελέτη με τις αντίστοιχες ομάδες ελέγχου διεξήχθη σε 2 ακαδημαϊκά νοσοκομεία στην Κοπεγχάγη της Δανίας. Η ομάδα μελέτης περιελάμβανε ασθενείς με COVID-19 που νοσηλεύτηκαν μεταξύ 1ης Μαρτίου 2020 και 31ης Μαρτίου 2021.

Οι ομάδες ελέγχου αποτελούνταν από ασθενείς που νοσηλεύτηκαν για πνευμονία, έμφραγμα του μυοκαρδίου ή ασθένεια που απαιτούσε εντατική θεραπεία (εξαιρουμένων των περιπτώσεων COVID-19) μεταξύ 1ης Μαρτίου 2020, και στις 30 Ιουνίου 2021, και υγιή άτομα με αντιστοιχία ηλικίας και φύλου. Η περίοδος παρακολούθησης ήταν 18 μήνες. Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν μεταξύ 1ης Νοεμβρίου 2021 και 28ης Φεβρουαρίου 2023.

Ο πρωταρχικός στόχος ήταν η αξιολόγηση της συνολικής γνωστικής λειτουργίας, που πραγματοποιήθηκε από μία ευρέως κοινή διαγνωστική κλίμακα μεταξύ των ψυχιάτρων (Screen for Cognitive Impairment in Psychiatry – SCIP) καθώς και από ένα παρόμοιας φύσης διαγνωστικό τεστ (Montreal Cognitive Assessment – MoCA). Τα δευτερεύοντα αποτελέσματα αφορούσαν την εκτελεστική λειτουργία, το άγχος, τα καταθλιπτικά συμπτώματα καθώς και τα νευρολογικά ελλείμματα.

Η μελέτη περιελάμβανε 345 συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων 120 ασθενών με COVID-19

Τα δεδομένα της μελέτης

Η μελέτη περιελάμβανε 345 συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων 120 ασθενών με COVID-19 (μέση ηλικία 60,8 έτη, 70 άνδρες), 125 νοσηλευόμενων ατόμων στην ομάδα έλέγχου (μέση ηλικία 66 έτη, 73 άνδρες) και 100 υγιών ατόμων (μέση ηλικία 62,9 έτη, 46 άνδρες).  Οι ασθενείς με COVID-19 βρίσκονταν σε χειρότερη γνωστική κατάσταση από τα υγιή άτομα στην ομάδα ελέγχου (εκτιμώμενη μέση βαθμολογία SCIP, 59,0 έναντι 68,8 • εκτιμώμενη μέση βαθμολογία MoCA, 26,5 έναντι 28,2) αλλά όχι από τους νοσηλευόμενους στην ομάδα ελέγχου (μέση βαθμολογία SCIP, 61,6• μέση βαθμολογία MoCA, 27,2).

Οι ασθενείς με COVID-19 είχαν επίσης χειρότερες επιδόσεις από τα υγιή άτομα σε όλες τις άλλες ψυχιατρικές και νευρολογικές αξιολογήσεις. Ωστόσο, εκτός από την εκτελεστική δυσλειτουργία, η υγεία του εγκεφάλου των ασθενών με COVID-19 δεν ήταν περισσότερο διαταραγμένη συγκριτικά με τους νοσηλευόμενους ασθενείς στην ομάδα ελέγχου. Αυτά τα αποτελέσματα παρέμειναν σταθερά σε μεγάλου εύρους ευαισθησίας αξιολογήσεις.

Η προοπτική μελέτη δηλώνει ότι η υγεία του εγκεφάλου μετά τον COVID-19 διαταράσσεται, αλλά, συνολικά, όχι περισσότερο από την υγεία του εγκεφάλου ασθενών από ομάδες (χωρίς COVID-19) με παρόμοια σοβαρότητα νόσου. Οι μακροχρόνιες συσχετίσεις με την υγεία του εγκεφάλου μπορεί να μην είναι συγκεκριμένες για τον COVID-19, αλλά σχετίζονται με τη συνολική σοβαρότητα της νόσου και τη νοσηλεία.

Το προσδόκιμο ζωής στη γέννηση για τα νεογέννητα του 2022 ήταν 77,5 έτη, από 76,4 το 2021 αλλά και πάλι χαμηλότερα από τα 78,8 έτη για τα μωρά που γεννήθηκαν το 2019, σύμφωνα με στοιχεία των αμερικανικών Κέντρων για τον Έλεγχο και την Πρόληψη Νόσων (CDC).

Θα χρειαστεί «κάποιος χρόνος για να επιστρέψουμε εκεί που ήμασταν το 2019 πριν από την πανδημία», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Άριας, ερευνήτρια των CDC που εργάστηκε στη μελέτη αυτή.

Η μελέτη εκτιμά το προσδόκιμο ζωής των μωρών εάν οι συνθήκες θνησιμότητας που υφίσταντο όταν γεννήθηκαν πρόκειται να διατηρηθούν καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους.

«Υπήρχαν θετικά συμπεράσματα από όλες τις απόψεις…όλες οι ομάδες με βάση τη φυλή και το φύλο είχαν αυξήσεις στο προσδόκιμο ζωής», δήλωσε η Άριας.

Το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε πάνω από τα επίπεδα του 2021 για το μεγαλύτερο μέρος των νεογέννητων μη ισπανόφωνων οικογενειών, με καταγωγή από τους Ινδιάνους της Αμερικής ή από γηγενείς της Αλάσκας, κατά 2,3 έτη, από τα 65,6 στα 67,9, ενώ ακολουθούν με αύξηση κατά 2,2 έτη τα μωρά από ισπανόφωνες οικογένειες από τα 77,8 στα 80.

Οι μαύροι, μη ισπανόφωνοι Αμερικανοί, που επηρεάστηκαν δυσανάλογα από την πανδημία, είδαν το προσδόκιμο ζωής να αυξάνεται κατά 1,6 έτος, από τα 71,2 στα 72,8, κυρίως χάρη στη μείωση της θνητότητας λόγω COVID-19, καθώς και στις μειώσεις των θανάτων από καρδιακά νοσήματα, αυτοκτονίες, διαβήτη και καρκίνο.

Το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε κατά 1 έτος για τα ασιατικής καταγωγής, μη ισπανόφωνα βρέφη στα 84,5 έτη και κατά 0,8 έτος για τα λευκά, μη ισπανόφωνα μωρά στα 77,5.

Σε όλες τις ομάδες, οι προηγούμενες μειώσεις στη θνητότητα λόγω COVID αποτελούσαν εξήγηση για πάνω από το 80% των αυξήσεων στο προσδόκιμο ζωής, σύμφωνα με τη μελέτη.

Όπως συνήθως, το προσδόκιμο ζωής παραμένει μεγαλύτερο για τις γυναίκες. Το 2020, η διαφορά μεταξύ των φύλων έφθασε τα 6 έτη, ένα επίπεδο που έχει να καταγραφεί από το 1996. Το 2022, η διαφορά αυτή μειώθηκε στα 5,4 έτη, από 5,8 έτη το 2021.

Τα στοιχεία για το 2022 είναι προσωρινά, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να αλλάξουν και υπόκεινται σε αρκετούς περιορισμούς, όπως η διαφορά στο πότε είναι ο προβλεπόμενος χρόνος για την κατάθεση πιστοποιητικών θανάτου σε κάποιες περιοχές.

Το εμβόλιο της Moderna, για παράδειγμα, εκτόξευσε τον καθαρό πλούτο του διευθύνοντος συμβούλου Στέφαν Μπάνσελ στο ποσό των 15 δισ. δολαρίων, ενόσω η μετοχή της φαρμακοβιομηχανίας εκτοξεύθηκε κατά σχεδόν 2.400%! 

Ο Έρικ Γουάν της Zoom Video Communications είδε τον τραπεζικό του λογαριασμό να γεμίζει με 29 δισ. δολάρια, καθώς όλος ο κόσμος άρχισε να χρησιμοποιεί την πλατφόρμα του, προκειμένου να κάνει τηλεδιασκέψεις και τηλε-συναντήσεις.  

Όμως, όσο γρήγορα είδαν την περιουσία τους να «αυγατίζει», τόσο γρήγορα την είδαν και να κατρακυλάει. Άλλωστε, κανείς απ’ αυτούς δεν κατάφερε να «χτίσει» μια ανοσία στη μετα-Covid οικονομία και στη σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής (αυξήσεις επιτοκίων).

Ενδεικτικά είναι τα παρακάτω παραδείγματα:

• Στέφαν Μπάνσελ (Moderna): Από 15 δισ. σε 3,7 δισ. – Πτώση 75% 
• Έρικ Γουάν (Zoom): Από 28,6 δισ. σε 4,6 δισ. – Πτώση 84%  
• Φόρεστ Λι (Sea): Από 21,9 δισ. σε 3,8 δισ. – Πτώση 83% 
• Έρνι Γκαρσία (Carvana): Από 21,8 δισ. σε 4 δισ. – Πτώση 82% 
• Μπομ Κιμ (Coupang): Από 8,9 δισ. σε 3 δισ. – Πτώση 67% 

Οι συνολικά 58 δισεκατομμυριούχου της Covid, οι οποίοι είδαν την περιουσία τους να αυξομειώνεται σε εντυπωσιακά επίπεδα, μπορούν να χωριστούν σε επτά διαφορετικές κατηγορίες, ανάλογα με τον χώρο δραστηριοποίησής τους.  

Οι 14 κέρδισαν δισεκατομμύρια δολάρια χάρη στον εγκλεισμό των πολιτών και τα μέτρα κοινωνικής απόστασης, οι 10 χάρη στην ανάγκη για εμβόλια, ακόμη 10 χάρη στην εξ αποστάσεως εργασία, οκτώ χάρη στο ηλεκτρονικό εμπόριο, επιπλέον οκτώ χάρη στη στροφή προς την υγεία, έξι χάρη στην εκτίναξη των ηλεκτρονικών πληρωμών και δύο χάρη στην «τρέλα» για μικροτσίπς. 

Παρότι ακόμη και σήμερα, ο πλούτος τους είναι σημαντικά μεγαλύτερος σε σχέση με τα προ-πανδημίας επίπεδα, είναι σαφές ότι το μεγαλύτερο μέρος των πρόσφατων δυσθεώρητων κερδών έχει εξαφανιστεί, ενόσω ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι επιστρέφουν πλέον στις προ-πανδημίας συνήθειες.  

Σύμφωνα με τον υφυπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Γεώργιο Γεωργαντά, «επίσημα στοιχεία για τον αριθμό των προστίμων που έχουν επιβληθεί θα έχουμε στις 31 Ιανουαρίου» και αυτό γιατί υπάρχουν ορισμένες κατηγορίες εξαίρεσης, οι οποίες ακόμα διασταυρώνονται.

Οπως αναφέρει ο κ. Γεωργαντάς, «θεωρητικά είναι περίπου 300.000 όσοι είναι πάνω από 60 ετών και δεν έχουν εμβολιστεί. Πρέπει όμως να δούμε πόσοι εξ αυτών είχαν πραγματικά την υποχρέωση να εμβολιαστούν».

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, από τη Δευτέρα 17 Ιανουαρίου έως και την Παρασκευή 28 Ιανουαρίου έχουν εμβολιαστεί 24.338 άνθρωποι που ανήκουν σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

«Δηλαδή οι εμβολιασμοί συνεχίζονται, δεν σημαίνει ότι σταμάτησαν. Ισως επειδή κάποιοι το ξανασκέφτηκαν, ίσως κάποιοι είχαν αργήσει να το προγραμματίσουν και το προγραμμάτισαν μετά τις 17 Ιανουαρίου και κάποιοι το αποφασίζουν τώρα με τη σκέψη ας πληρώσουμε μόνο τον Ιανουάριο τα 50 ευρώ. Αρα οι εμβολιασμοί συνεχίζονται» λέει ο κ. Γεωργαντάς.

Ποιοι εξαιρούνται

Ολοι όσοι νοσούν και για 90 ημέρες από τη νόσησή τους. «Το λέω αυτό γιατί αυτοί που νόσησαν τον Δεκέμβριο και να ήθελαν να εμβολιαστούν δεν μπορούσαν. Δηλαδή εξαιρούνται προς το παρόν από την επιβολή προστίμου όσοι στις 16 Ιανουαρίου νοσούσαν» εξηγεί ο κ. Γεωργαντάς.

«Υπάρχουν επίσης περίπου 15.000 Ελληνες οι οποίοι έχουν ζητήσει κατ’ οίκον εμβολιασμό και τους οποίους δεν έχουμε προλάβει να πάμε να τους εμβολιάσουμε. Εχετε υπόψη ότι ενώ οι κατ’ οίκον εμβολιασμοί ήταν περίπου 26.000 τον Σεπτέμβριο που είχαν ζητηθεί και είχαν εκτελεστεί, στη συνέχεια έφθασαν τις 77.000 περίπου. Από αυτές εξυπηρετήσαμε τις 62.000, αλλά όπως καταλαβαίνετε δεν έχουμε προλάβει να τους εξυπηρετήσουμε όλους. Αρα για περίπου 15.000 εκκρεμούν τα ραντεβού τους, ενώ έχουν κάνει εμπρόθεσμα την αίτηση».

Ο κ. Γεωργαντάς επισημαίνει ότι μια ακόμα περίπτωση εξαίρεσης είναι όσοι έχουν ζητήσει από την ειδική υγειονομική επιτροπή, μετά από αίτηση του θεράποντος ιατρού τους, να εξαιρεθούν για λόγους υγείας.

Οι λόγοι εξαίρεσης είναι πολύ περιοριστικοί, καθώς ο νόμος δεν αφήνει πολύ μεγάλα περιθώρια. Αυτές οι αιτήσεις εξετάστηκαν όλες μέχρι την περασμένη Παρασκευή 21 Ιανουαρίου. Οσες έγιναν δεκτές εξαιρούνται και για όσες απορρίφθηκαν θα πρέπει να εμβολιαστούν μέχρι τις 28 Ιανουαρίου.

Οσοι διαμένουν στο εξωτερικό

Επίσης υπάρχει ένας αριθμός Ελλήνων οι οποίοι διαμένουν στο εξωτερικό και είναι γραμμένοι σε ΔΟΥ του εσωτερικού και έχουν και ΑΜΚΑ. Ομως δεν είναι κάτοικοι του εσωτερικού.

«Αυτό κανονικά δεν είναι ορθό γιατί όποιος είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού πρέπει να γραφτεί στη ΔΟΥ κατοίκων εξωτερικού οι οποίοι και έχουν εξαιρεθεί. Είναι περίπου 1.000.000. Ομως υπάρχουν και για παράδειγμα Ελληνες που διαμένουν στην Αυστραλία και είναι παράλληλα γραμμένοι και σε κάποια ελληνική ΔΟΥ. Η προσπάθειά μας αυτή τη στιγμή είναι να μπορέσουμε να βρούμε αυτούς τους ανθρώπους έτσι ώστε σε περίπτωση που έχουν εμβολιαστεί στο εξωτερικό να μην τους επιβληθεί πρόστιμο. Εμάς δεν μας ενδιαφέρει να εισπράξουμε. Μας ενδιαφέρει να μην επιβληθεί κατά λάθος πρόστιμο σε ανθρώπους που έχουν εμβολιαστεί. Δεν έχουμε ακόμα σαφή εικόνα πόσοι άνθρωποι συμπεριλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία, αλλά προσπαθούμε με όσα μέσα διαθέτουμε να τους βρούμε και να τους εξαιρέσουμε από το πρόστιμο. Για αυτόν τον λόγο θα δώσουμε τη δυνατότητα στους διαμένοντες στο εξωτερικό να δηλώσουν τον εμβολιασμό τους σε πλατφόρμα που θα δημιουργήσουμε και θα είναι εύχρηστη» τονίζει ο κ. Γεωργαντάς.

«Το καλό είναι ότι με την επιβολή προστίμου ανεβήκαμε 12 μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο ποσοστό, δηλαδή είχαν εμβολιαστεί 208.000 και με όσους εκκρεμούν οι εμβολιασμοί κατ’ οίκον πηγαίναμε στις 223.000. Οσοι πραγματικά είναι υπόχρεοι να πληρώσουν το πρόστιμο πιστεύω ότι είναι γύρω στις 250.000» συμπληρώνει.

Αναγκαστικά μέτρα εκτέλεσης μετά τα 500 ευρώ

Οι Ελληνες που είναι άνω των 60 και δεν έχουν εμβολιαστεί, όταν θα πάνε στην Εφορία για να πάρουν φορολογική ενημερότητα από τον Φεβρουάριο και μετά θα βλέπουν ότι υπάρχει οφειλή 50 ευρώ και δεν θα μπορεί να την πάρουν. Από τον Μάρτιο και μετά θα βλέπουν 150 ευρώ κ.ο.κ.

Ομως, σύμφωνα με τους αρμοδίους, αναγκαστικά μέτρα εκτέλεσης μπορούν να λειτουργήσουν μόνο εάν συμπληρωθούν 500 ευρώ και άνω. Δηλαδή ποτέ το Δημόσιο δεν επιδιώκει αναγκαστικά μέτρα σε οφειλή κάτω των 500 ευρώ.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές δεν θα υπάρχει κανένα αναγκαστικό μέτρο για ποσόν κάτω των 500 ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση για τους συνταξιούχους με χαμηλή σύνταξη, αλλά και για τους εργαζομένους με χαμηλές αποδοχές, το ακατάσχετο του λογαριασμού τους φτάνει το ποσόν των 1.250 ευρώ. Αυτό ισχύει και για τους εργαζομένους αλλά και για τους εμπόρους.

Τα νοσοκομεία της Αττική δέχονται την μεγαλύτερη πίεση από την αρχή της πανδημίας και το υπουργείο Υγείας και η Κυβέρνηση προσπαθούν να ενισχύσουν το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ).

Καθημερινά γίνονται περίπου 500 εισαγωγές Covid σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων πάνω από 200 στην Αττική.

Η κατάσταση σε πολλά νοσοκομεία της χώρας παραμένει ασφυκτική και γι' αυτόν τον λόγο ο υπουργός Υγείας προ ημερών είχε τονίσει πως θα εισηγηθεί επίταξη ιδιωτών γιατρών εάν αυτοί δεν προσέλθουν εθελοντικά.

Παρά την έκκληση, ένας πολύ μικρό αριθμός ιατρών προσφέρθηκε να συμβάλει στη μάχη κατά της πανδημίας.

Σημειώνεται πως η επιστράτευση αφορά 206 ιατρούς, με κριτήρια να είναι κάτω των 60 ετών καθώς και να είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ στις ειδικότητες της Πνευμονολογίας, Παθολογίας και Γενικής Ιατρικής στην Περιφέρεια Αττικής.

Η διάρκεια της επίταξης είναι για χρονικό διάστημα ενός μήνα. Θα κληθούν να αναλάβουν καθήκοντα βαθμίδας Επιμελητή Β’, σε νοσοκομεία της 1ης και 2ης ΥΠΕ.

Ο υπουργός Υγείας, Βασίλης Κικίλιας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Το Υπουργείο Υγείας απηύθυνε επί εβδομάδες πρόσκληση – έκκληση προς τους ιδιώτες ιατρούς, για την ενίσχυση των Νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. στο τρίτο σφοδρό κύμα της πανδημίας COVID-19.

Δυστυχώς, πολύ μικρός αριθμός ιδιωτών ιατρών προσήλθε. Τους ευχαριστούμε.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις έκτακτες συνθήκες και την επιτακτική ανάγκη περίθαλψης των συνανθρώπων μας, το Υπουργείο Υγείας προβαίνει σε επίταξη προσωπικών υπηρεσιών ιατρών των ειδικοτήτων Παθολόγων, Πνευμονολόγων και Γενικών Ιατρών στην Αττική».

Ερωτήσεις και απαντήσεις για την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών ιατρών στην Αττική

Πώς είναι η κατάσταση σήμερα στο Ε.Σ.Υ.;

Το Εθνικό Σύστημα Υγείας στην Ελλάδα, και ειδικά στην Αττική, δέχεται τη μεγαλύτερη πίεση από την αρχή της πανδημίας και το υγειονομικό προσωπικό έχει ξεπεράσει τα όριά του. Παρόλα αυτά, το σύστημα στέκεται όρθιο και συνεχίζει να φροντίζει τους συμπολίτες μας που έχουν ανάγκη.

Η πίεση είναι τεράστια, είναι καθημερινή και η διασπορά της νόσου ακολουθεί το χειρότερο σενάριο από όσα είχαμε επεξεργαστεί. Κάθε μέρα έχουμε 500 εισαγωγές με Covid σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων πάνω από 200 στα νοσοκομεία της Αττικής – είναι σαν να γεμίζει σε μία εφημερία ένα περιφερειακό νοσοκομείο.

Πώς έχει αντιμετωπιστεί αυτή η έκτακτη κατάσταση;

Έχουμε εκπονήσει και υλοποιούμε το Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης για την Αττική. Η χώρα είναι μια Υγειονομική Περιφέρεια. Το Σύστημα Υγείας είναι ένα και είναι εθνικό: Νοσοκομεία του ΕΣΥ, στρατιωτικά νοσοκομεία ιδιωτικές κλινικές, νέες πολυδύναμες ΜΕΘ. Έχουμε ήδη παραδώσει, κυρίως στα νοσοκομεία της Αττικής, 900 αναπνευστικές συσκευές υψηλής ροής οξυγόνου (high flow therapy) και όταν χρειαστεί θα κάνουμε διακομιδές ή και αεροδιακομιδές στην Περιφέρεια με μέριμνα του ΕΚΑΒ.

Πώς έχουν ενισχυθεί τα νοσοκομεία;

Μέσα στην πανδημία προσλάβαμε ως επικουρικό προσωπικό περισσότερους από 10.000 υγειονομικούς εκ των οποίων οι 4.000 θα μονιμοποιηθούν μέσω ΑΣΕΠ. Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο έχουν πραγματοποιηθεί επιπλέον πάνω από 1.200 προσλήψεις μονίμων ιατρών.

Έχουν ενισχυθεί οι κλίνες Covid στην Αττική;

Οι κλίνες ΜΕΘ-Covid στην Αττική είναι σήμερα 389, από 229 πριν από ένα μήνα. Δηλαδή, τις έχουμε αυξήσει κατά 70%.

Οι απλές κλίνες Covid είναι σήμερα 3.000 από 1600 πριν από ένα μήνα. Δηλαδή, τις έχουμε αυξήσει κατά 88%.

Γιατί δεν προσλήφθηκαν γιατροί με τις αναγκαίες ειδικότητες (πνευμονολόγοι/παθολόγοι) από τις λίστες των επικουρικών στις Υγειονομικές Περιφέρειες;

Γιατί δεν υπάρχουν. Σύμφωνα με τις καταστάσεις των Διοικητών των ΥΠΕ, αυτή τη στιγμή υπάρχει μόνο ένας Παθολόγος στις λίστες επικουρικών, στην 4η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας-Θράκης.

Γιατί φτάσαμε στην επίταξη;

Εδώ και ένα μήνα έχουμε προχωρήσει σε επανειλημμένες εκκλήσεις προς τους ιατρούς του ιδιωτικού τομέα, για να συνεισφέρουν στην μεγάλη εθνική προσπάθεια.

Ειδικά για την Αττική, η έκκληση έλαβε χώρα και θεσμικά μαζί με τον Πρόεδρο του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και Περιφερειάρχη Αττικής Γιώργο Πατούλη, στις 10 Μαρτίου σε κοινή συνέντευξη τύπου με τον Υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια. Η απόφαση εντάσσεται στο Σχέδιο Έκτακτης Ανάγκης του Υπουργείου Υγείας και δυστυχώς κατέστη αναγκαία λόγω του μικρού αριθμού ιδιωτών ιατρών που δήλωσαν ότι συνδράμουν οικειοθελώς την εθνική προσπάθεια για τη στήριξη των νοσοκομείων του Ε.Σ.Υ. και την προστασία της Δημόσιας Υγείας.

Τι σημαίνει «επίταξη ιατρικών υπηρεσιών»;

Σημαίνει υποχρεωτική ένταξη ιδιωτών ιατρών στο Ε.Σ.Υ. για ορισμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να συνδράμουν τις δημόσιες δομές.

·Ποια κίνητρα έχουν δοθεί στους ιατρούς που δεν είναι μόνιμοι ιατροί του Ε.Σ.Υ;
Το Υπουργείο Υγείας έχει προβεί σε μια σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών με σκοπό να δώσει κίνητρα και διευκολύνσεις στους ιατρούς, ώστε να ενταχθούν και να ενισχύσουν το Ε.Σ.Υ.

Οι ιατροί που είχαν αιτηθεί για ειδίκευση μέχρι τις 15/12/2020, μπόρεσαν άμεσα να προσέλθουν στα νοσοκομεία επιθυμίας τους και να απασχοληθούν για 4 μήνες, δηλαδή μέχρι να έρθει κανονικά η σειρά διορισμού τους, το εν λόγω διάστημα να προσμετράται ως χρόνος άσκησης στην ειδικότητα.

Επίσης, απαλλάχθηκαν από τη εκπλήρωση υπηρεσίας υπαίθρου (αγροτικό) οι ιατροί που έχουν εγγραφεί στο Α΄ έτος Ιατρικών Σχολών της ημεδαπής και αλλοδαπής μέχρι και το ακαδημαϊκό έτος 2005-2006, ώστε μεγάλος αριθμός ιατρών να αποκτήσουν άμεσα το δικαίωμα στις εξετάσεις ειδικότητας και της συμμετοχής τους στις προκηρύξεις μόνιμων θέσεων ιατρών Ε.Σ.Υ.

Επιπλέον, έχουν απαλλαγεί από την υποχρέωση εκπλήρωση υπηρεσίας υπαίθρου (αγροτικό), οι ιατροί που έχουν αποκτήσει ή θα ασκηθούν προς απόκτηση του τίτλου ειδικότητας Αναισθησιολογίας και για τους ιατρούς που θα δώσουν εξετάσεις έως και την 31η Δεκεμβρίου 2021 για την ειδικότητα Πνευμονολογίας/Φυματιολογίας.

Δόθηκαν και οικονομικά κίνητρα ή η δυνατότητα μόνιμου διορισμού στο Ε.Σ.Υ.;

Φυσικά. Τους δόθηκε η δυνατότητα συνεργασίας με έκδοση δελτίου παροχής υπηρεσιών, με αφορολόγητη μηνιαία αμοιβή δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ. Πέραν αυτού, προβλέπεται και αμοιβή για τη συμμετοχή τους σε εφημερίες – εφόσον συμμετέχουν – ίση με αυτή του Επιμελητή Β’.

Σε περίπτωση συμμετοχής των εν λόγω ιατρών σε διαδικασία επιλογής πλήρωσης θέσεων ιατρών Ε.Σ.Υ., οι διανυόμενοι μήνες παροχής υπηρεσιών μοριοδοτούνται σύμφωνα με τα ισχύοντα για τους επικουρικούς ιατρούς των δημόσιων νοσοκομείων.

Επίσης, δόθηκε η δυνατότητα μόνιμου διορισμού στους ιατρούς με ειδικότητα στην Πνευμονολογία-Φυματιολογία, Καρδιολογία, Αναισθησιολογία, Παιδιατρική, Χειρουργική Παίδων, Χειρουργική, Εσωτερική Παθολογία και Νεφρολογία, που υπηρέτησαν εντός του 2020 ως επικουρικό ιατρικό προσωπικό στις Μ.Ε.Θ. Ενηλίκων και Παίδων και Μ.Ε.Ν.Ν.

(Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών), μετά από αίτησή τους να διοριστούν, με βαθμό επιμελητή Β, σε οργανικές θέσεις ιατρών κλάδου Ε.Σ.Υ. των μονάδων Μ.Ε.Θ. και Μ.Ε.Ν.Ν.

Επίσης, οι εν λόγω ιατροί έχουν απαλλαχθεί από την υπηρεσία υπαίθρου (αγροτικό).

Έχετε μεριμνήσει για την πληρωμή των εφημεριών;

Τον τελευταίο 1,5 χρόνο έχουμε νομοθετήσει διατάξεις προκειμένου να διασφαλιστεί η έγκαιρη και σε ολόκληρον καταβολή των εφημεριών των Ιατρών των Δημοσίων Νοσοκομείων και των Κέντρων Υγείας:

1. Αυξήσαμε το ποσοστό των πρόσθετων εφημεριών από 9% σε 15%, για περίοδο 7 μηνών (από 1-3-2020 έως 30-6-2020, και από 1-10-2020 έως 31-12-2020), προκειμένου να μην υπάρχουν περικοπές εφημεριών. Προχωρούμε στην έκδοση νέας ΚΥΑ για την αύξηση του ποσοστού μετά την 1η Ιανουαρίου 2021.

2. Για τις λίγες περιπτώσεις που το ποσοστό των πρόσθετων εφημεριών υπερβαίνει το 15%, νομιμοποιήσαμε την υπέρβαση των εφημεριών, προκειμένου να μην χάσει ούτε ένα ευρώ κανένας γιατρός. Η τελευταία νομιμοποίηση πραγματοποιήθηκε στο τέλος Δεκεμβρίου και θα υπάρξει και νέα παράταση.

3. Στην συντριπτική πλειονότητα των νοσοκομείων, έχει πληρωθεί ο Ιανουάριος του 2021 και ακολουθεί η εκκαθάριση και πληρωμή των επομένων μηνών.

Έχετε καλέσει και τους συνταξιούχους ιατρούς να συνδράμουν;

Βεβαίως και τους καλέσαμε. Τους δόθηκε η δυνατότητα απασχόλησης στο Ε.Σ.Υ. Συγκεκριμένα δύναται να εντάσσονται στο δυναμικό της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, των νοσοκομείων και κάθε οργανικής μονάδας του Εθνικού Συστήματος Υγείας συνταξιούχοι ιατροί, των αναγκαίων ειδικοτήτων (παθολόγων, αναισθησιολόγων, καρδιολόγων, πνευμονολόγων και γενικών ιατρών) και να τους ανατίθενται καθήκοντα για ορισμένο χρονικό διάστημα για την καταπολέμηση της έκτακτης ανάγκης Δημόσιας Υγείας.

Μάλιστα, οι συνταξιούχοι ιατροί που παρέχουν αποκλειστικά τις υπηρεσίες τους στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (Μ.Ε.Θ), εξαιρούνται από την κατά 30% μείωση των κύριων και επικουρικών συντάξεων τους.

Πόσους αφορά η επίταξη, ποια είναι τα κριτήρια και για πόσο χρονικό διάστημα;
Αφορά 206 ιατρούς, με κριτήρια να είναι κάτω των 60 ετών καθώς και να είναι συμβεβλημένοι με τον ΕΟΠΥΥ στις ειδικότητες της Πνευμονολογίας, Παθολογίας και Γενικής Ιατρικής στην Περιφέρεια Αττικής. Η διάρκεια της επίταξης είναι για χρονικό διάστημα ενός μήνα. Θα κληθούν να αναλάβουν καθήκοντα βαθμίδας Επιμελητή Β’, σε νοσοκομεία της 1ης και 2ης ΥΠΕ.

Θα δικαιούνται αμοιβής; Ποια είναι η αμοιβή και ποια τα κίνητρα;

Ναι. Θα δικαιούνται αμοιβής ανάλογης των καθηκόντων τους η οποία θα προσδιοριστεί νομοθετικά.

Πόσοι είναι συνολικά οι πνευμονολόγοι/παθολόγοι και γενικοί ιατροί στην Αττική;

Οι ιδιώτες ιατροί στις ειδικότητες αυτές στην Αθήνα είναι συνολικά 2.140: 1.331 παθολόγοι, 469 πνευμονολόγοι και 340 γενικοί ιατροί.

Στον Πειραιά οι ιατροί των συναφών ειδικοτήτων είναι 370.

· Έχουν οι ιδιώτες ιατροί οι οποίοι θα ενισχύσουν τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, αστική ευθύνη;

Όχι. Όσοι ιδιώτες ιατροί ενταχθούν στο Ε.Σ.Υ. καλύπτονται νομικά από τις ισχύουσες διατάξεις για τους ιατρούς του Ε.Σ.Υ. Άρα δεν έχουν ατομική αστική ευθύνη έναντι τρίτου (ασθενή ή συγγενών του), όπως έχει γνωμοδοτήσει σχετικά και ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών.

Έχουν οι ιδιώτες ιατροί, οι οποίοι θα ενισχύσουν τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, τη δυνατότητα να διατηρούν τα ιδιωτικά τους ιατρεία;

Ναι. Έχουν τη δυνατότητα να διατηρούν τα ιδιωτικά τους ιατρεία, πέραν του ωραρίου της υπηρεσίας τους στα νοσοκομεία του Ε.Σ.Υ.

Ήδη, οι ιδιοκτήτες ακινήτων, που έχουν υποβάλει δηλώσεις Covid, λαμβάνουν e-mail από την ΑΑΔΕ για να επισκεφθούν τη σχετική ιστοσελίδα (επιλογή ΔΗΛΩΣΕΙΣ COVID). Εκεί, μπορούν να ενημερωθούν για την κατάσταση των δηλώσεών τους (αποδοχή, πορεία διεκπεραίωσης), καθώς και να λάβουν οδηγίες για τη διόρθωση τυχόν λαθών ή παραλείψεων. Η πλατφόρμα θα λειτουργεί έως και τις 19 Απριλίου 2021. Ταυτόχρονα, η πλατφόρμα για την υποβολή δήλωσης λύσης μίσθωσης χωρίς πρόστιμα, για όσες μισθώσεις έχουν λυθεί μέχρι την 12η Ιουνίου 2020, θα λειτουργεί έως τις 12 Απριλίου 2021.

Συνιστάται στους ιδιοκτήτες, που έχουν υποβάλει δηλώσεις Covid για ακίνητα με διαδοχικές μισθώσεις στην πλατφόρμα των Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης, να δηλώσουν τη λύση των προηγούμενων μισθώσεων, ώστε να επιταχυνθεί η διεκπεραίωση των δηλώσεων αυτών.

Παρόλο που οι προβλέψεις και τα χρονοδιαγράμματά τους διαφέρουν, οι δημιουργοί των μοντέλων αυτών συμφωνούν σε δύο πράγματα: η COVID-19 είναι εδώ για να μείνει και το μέλλον εξαρτάται από πολλούς άγνωστους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσο οι άνθρωποι αναπτύσσουν διαρκή ανοσία στον ιό, εάν η εποχικότητα επηρεάζει την εξάπλωσή του και - ίσως το πιο σημαντικό - οι επιλογές που γίνονται καθημερινά από κυβερνήσεις και άτομα.

Το έγκυρο επιστημονικό περιοδικό Nature διερευνά τις προβλέψεις για την πανδημία, με τα μέχρι τώρα δεδομένα και με βάση τα διάφορα μαθηματικά και επιδημιολογικά μοντέλα και επιχειρεί να συνοψίσει τα πιθανά σενάρια, από το χειρότερο μέχρι το πιο αισιόδοξο για το 2021 και για τα επόμενα χρόνια. Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής Της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), συνοψίζουν τα πιθανά σενάρια.

Τι θα συμβεί στο άμεσο μέλλον;

Η πανδημία δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο από τόπο σε τόπο. Χώρες όπως η Κίνα και η Νέα Ζηλανδία έχουν φθάσει σε χαμηλό επίπεδο κρουσμάτων - μετά από περιοριστικά μέτρα διαφορετικής διάρκειας - και χαλαρώνουν τους περιορισμούς, ενώ παρακολουθούν τα νέα κρούσματα.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βραζιλία, τα νέα κρούσματα αυξάνονται γρήγορα, αφού οι κυβερνήσεις χαλάρωσαν πρόωρα τα περιοριστικά μέτρα ή δεν τα ενεργοποίησαν ποτέ σε εθνικό επίπεδο. Αυτή η τελευταία ομάδα κρατών έχει ανησυχήσει τους επιδημιολόγους.

Υπάρχουν όμως ελπιδοφόρα νέα καθώς τα περιοριστικά μέτρα αποσύρονται σε ορισμένες περιοχές. Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι οι αλλαγές της ατομικής συμπεριφοράς, όπως το πλύσιμο των χεριών και η χρήση μάσκας, εξακολουθούν να ακολουθούνται και πέραν της λήξης των αυστηρών περιοριστικών μέτρων, βοηθώντας στην αναχαίτιση του κύματος των λοιμώξεων.

Μεταξύ 53 χωρών που άρχισαν αποσύρουν τα περιοριστικά μέτρα, δεν υπήρξε τόσο μεγάλη αύξηση στα κρούσματα όπως είχε προβλεφθεί βάσει προηγούμενων δεδομένων, καθώς είχε υποτιμηθεί κατά πόσο έχει αλλάξει η συμπεριφορά των ανθρώπων όσον αφορά την χρήση μάσκας, το πλύσιμο των χεριών και την κοινωνική αποστασιοποίηση.

Ερευνητές στην Βραζιλία, μια χώρα με μεγάλη εξάπλωση του ιού, έτρεξαν περισσότερα από 250.000 μαθηματικά μοντέλα στρατηγικών κοινωνικής αποστασιοποίησης και κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αν το 50-65% των ανθρώπων είναι προσεκτικοί όταν βρίσκονται σε δημόσιο χώρο, τότε η σταδιακή χαλάρωση των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης κάθε 80 ημέρες θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποτροπή περαιτέρω αιχμών νέων κρουσμάτων στα επόμενα δύο χρόνια.

Συνολικά, είναι θετικό ότι ακόμη και χωρίς εκτεταμένη χρήση μοριακών τεστ ή εμβόλιο, οι αλλαγές στην συμπεριφορά και τις κοινωνικές συνήθειες μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά στη μετάδοση της νόσου.

Ερευνητές στο Μεξικό, μια άλλη χώρα με μεγάλη εξάπλωση του ιού, εξέτασαν επίσης την αλληλεπίδραση μεταξύ των γενικών περιοριστικών μέτρων και των μέτρων ατομικής προστασίας. Διαπίστωσαν ότι εάν το 70% του πληθυσμού του Μεξικού είχε ακολουθήσει τα ατομικά μέτρα, όπως το πλύσιμο των χεριών και η χρήση μάσκα μετά από τα προαιρετικά περιοριστικά μέτρα που ξεκίνησαν στα τέλη Μαρτίου, τότε το ξέσπασμα της επιδημίας στην χώρα θα μειωνόταν μετά από μια αιχμή στα τέλη Μαΐου ή στις αρχές Ιουνίου.

Ωστόσο, η κυβέρνηση απέσυρε τα περιοριστικά μέτρα την 1η Ιουνίου και, αντί να ελαττωθεί, ο υψηλός αριθμός εβδομαδιαίων θανάτων από COVID-19 παρέμεινε σταθερός. Φαίνεται, ότι δύο δημόσιες αργίες λειτούργησαν ως γεγονότα υπερμετάδοσης της νόσου, προκαλώντας υψηλά ποσοστά μολύνσεων αμέσως πριν από την άρση των περιοριστικών μέτρων.

Σε περιοχές όπου η μετάδοση της COVID-19 φαίνεται να μειώνεται, η καλύτερη προσέγγιση είναι η προσεκτική παρακολούθηση με εντατικά τεστ, η απομόνωση των νέων περιπτώσεων και η ανίχνευση των επαφών τους. Αυτή είναι η κατάσταση στο Χονγκ Κονγκ, για παράδειγμα, όπου αναμένεται ότι η στρατηγική αυτή θα αποτρέψει μια απότομη επανεμφάνιση νέων μολύνσεων - εκτός εάν η αυξημένη κίνηση μέσω των αεροπορικών ταξιδιών φέρει σημαντικό αριθμό εισαγόμενων περιπτώσεων.

Αλλά πόσο αυστηρή ανίχνευση των ύποπτων επαφών και απομόνωση απαιτείται για να περιοριστεί αποτελεσματικά μια εστία μετάδοσης;

Τα σχετικά μαθηματικά μοντέλα και οι προσομοιώσεις καταστάσεων με νέα κρούσματα με ποικίλη μεταδοτικότητα, ξεκινώντας από 5, 20 ή 40 εισαγόμενες περιπτώσεις, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι απαιτείται ανίχνευση του 80% των επαφών μέσα σε λίγες ημέρες για τον έλεγχο μιας εστίας μετάδοσης.

Όμως η ανίχνευση του 80% των επαφών είναι σχεδόν αδύνατη σε περιοχές με χιλιάδες νέες λοιμώξεις την εβδομάδα. Επιπλέον, ακόμη και οι υψηλότεροι αριθμοί νέων περιστατικών είναι πιθανό να είναι υποτιμημένοι και ότι οι περιπτώσεις μολύνσεων από τον ιό είναι σημαντικά υψηλότερες από ό,τι αναφέρεται επίσημα, άρα, υπάρχει υψηλότερος κίνδυνος μόλυνσης από ό,τι πιστεύεται.

Συνεπώς, οι προσπάθειες μετριασμού και ελέγχου της εξάπλωσης της πανδημίας, όπως και τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, πρέπει να συνεχιστούν όσο το δυνατόν περισσότερο για να αποφευχθεί μια δεύτερη μεγάλη επιδημία, μέχρι τους χειμερινούς μήνες, όπου τα πράγματα γίνονται πιο επικίνδυνα ξανά.

Τι θα συμβεί τον χειμώνα;

Είναι σαφές τώρα, ότι το καλοκαίρι δεν επιβραδύνει ομοιόμορφα την εξάπλωση του ιού, αλλά σε περιοχές που θα γίνουν πιο ψυχρές το δεύτερο εξάμηνο του 2020, οι ειδικοί πιστεύουν ότι υπάρχει πιθανότητα να αυξηθεί η μετάδοση.

Πολλοί ανθρώπινοι αναπνευστικοί ιοί (όπως της γρίπης, άλλοι ανθρώπινοι κορονοϊοί και ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV)) ακολουθούν εποχιακές μεταβολές που οδηγούν σε χειμερινές εξάρσεις.

Είναι πιθανό ότι ο SARS-CoV-2 θα ακολουθήσει το ίδιο μοτίβο. Ο ξηρός χειμερινός αέρας αυξάνει τη σταθερότητα και τη μετάδοση των αναπνευστικών ιών και η άμυνα του αναπνευστικού συστήματος μπορεί να επηρεαστεί με την εισπνοή ξηρού αέρα.

Επιπλέον, σε ψυχρότερες καιρικές συνθήκες, οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να μείνουν σε κλειστούς χώρους, όπου η μετάδοση των ιών μέσω σταγονιδίων είναι μεγαλύτερη. Οι προσομοιώσεις δείχνουν ότι η εποχιακή διακύμανση είναι πιθανό να επηρεάσει την εξάπλωση του ιού και να καταστήσει δυσκολότερο τον έλεγχό του στο Βόρειο Ημισφαίριο αυτόν τον χειμώνα.

Στο μέλλον, τα κρούσματα του SARS-CoV-2 θα μπορούσαν να έρχονται σε κύματα κάθε χειμώνα. Ο κίνδυνος για τους ενήλικες που είχαν ήδη νοσήσει με COVID-19 θα μπορούσε να μειωθεί, όπως και με τη γρίπη, αλλά θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα εξασθενεί η ανοσία σε αυτόν τον κορονοϊό. Επιπλέον, ο συνδυασμός COVID-19, γρίπης και RSV το φθινόπωρο και το χειμώνα θα μπορούσε να είναι αποτελέσει επιπλέον πρόβλημα με δύσκολη αντιμετώπιση.

Για να τερματιστεί η πανδημία, ο ιός θα πρέπει είτε να εξαλειφθεί παγκοσμίως - το οποίο οι περισσότεροι επιστήμονες συμφωνούν ότι είναι σχεδόν αδύνατο - ή οι άνθρωποι θα πρέπει να αποκτήσουν επαρκή ανοσία μέσω λοιμώξεων ή εμβολίου.

Παραμένει άγνωστο εάν η μόλυνση με άλλους ανθρώπινους κορονοϊούς μπορεί να προσφέρει οποιαδήποτε προστασία έναντι του SARS-CoV-2. Εκτιμάται ότι το 55-80% του πληθυσμού πρέπει να είναι άνοσο για να συμβεί αυτό, ανάλογα με τη χώρα. Δυστυχώς, οι πρώτες έρευνες δείχνουν ότι υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα μέχρι αυτό το σημείο.

Εκτιμήσεις από τεστ αντισωμάτων - που αποκαλύπτει εάν κάποιος έχει εκτεθεί στον ιό και έχει κάνει αντισώματα εναντίον του - υποδηλώνει ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό ανθρώπων έχει μολυνθεί και τα σχετικά μοντέλα της νόσου το υποστηρίζουν επίσης. Μια μελέτη σε 11 ευρωπαϊκές χώρες υπολόγισε το ποσοστό μόλυνσης σε 3-4% έως τις 4 Μαΐου.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου υπήρξαν περισσότεροι από 150.000 θάνατοι από COVID-19, μια έρευνα σε χιλιάδες δείγματα ορού, συντονισμένη από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, διαπίστωσε ότι ο επιπολασμός των αντισωμάτων έναντι του SARS-CoV-2 κυμαινόταν από 1% έως 6.9%, ανάλογα με την περιοχή.