Η μεγαλύτερη τράπεζα της Ελβετίας ανακοίνωσε καθαρά κέρδη 3,04 δισ. δολαρίων για το πρώτο τρίμηνο έως τον Μάρτιο, υψηλότερα από τις προβλέψεις της αγοράς. Τα αποτελέσματα ενισχύθηκαν κυρίως από τη δυναμική επίδοση της επενδυτικής τραπεζικής, όπου τα έσοδα αυξήθηκαν σχεδόν κατά 30%.

Σύγκρουση με τις ελβετικές αρχές για τα κεφάλαια

Η UBS στέλνει προσεκτικά μηνύματα για αυξημένες αποδόσεις προς τους μετόχους, ενώ συνεχίζεται η αντιπαράθεση στην Ελβετία γύρω από το ρυθμιστικό πλαίσιο που εξετάζει η κυβέρνηση.

Σχέδιο νόμου που παρουσιάστηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα προβλέπει αύξηση των κεφαλαιακών απαιτήσεων της τράπεζας κατά περίπου 20 δισ. δολάρια. Η UBS ασκεί έντονο λόμπινγκ κατά των αλλαγών, καθώς το θέμα εισέρχεται πλέον στη φάση της κοινοβουλευτικής συζήτησης.

Η νομοθετική πρόταση επιχειρεί να αντιμετωπίσει αδυναμίες που αναδείχθηκαν κατά την κρίση της Credit Suisse. Συγκεκριμένα, θα υποχρεώνει την UBS να αφαιρεί πλήρως από τα κεφάλαια της μητρικής εταιρείας το κεφάλαιο που διατηρεί στις ξένες θυγατρικές της.

Στελέχη της τράπεζας έχουν χαρακτηρίσει το πακέτο μέτρων «ακραίο», προειδοποιώντας ότι θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές συνέπειες για την ελβετική οικονομία.

Ισχυρή δραστηριότητα στις αγορές

Στις προοπτικές της, η UBS ανέφερε ότι η δραστηριότητα των πελατών «παραμένει υγιής» προς το παρόν, καθώς οι αγορές εκτιμούν ότι θα υπάρξει λύση στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Η τράπεζα εκτίμησε επίσης ότι τα καθαρά έσοδα από τόκους στις μονάδες wealth management και personal banking θα παραμείνουν «σε γενικές γραμμές σταθερά» το δεύτερο τρίμηνο.

Στην επενδυτική τραπεζική, οι μονάδες Global Markets και Global Banking εκμεταλλεύθηκαν την έντονη μεταβλητότητα των αγορών και την αποδυνάμωση του δολαρίου, ενισχύοντας σημαντικά τα έσοδά τους. Αντίστοιχα ισχυρές επιδόσεις από trading ανακοίνωσαν και μεγάλες τράπεζες της Wall Street στο πρώτο τρίμηνο.

Η βασική μονάδα παγκόσμιας διαχείρισης πλούτου κατέγραψε αύξηση εσόδων κατά 11%, ενώ τα νέα καθαρά κεφάλαια αυξήθηκαν στα 37,4 δισ. δολάρια σε σχέση με έναν χρόνο πριν.

Επαναγορές μετοχών και βασικά μεγέθη

Η UBSείχε ήδη ανακοινώσει πρόγραμμα επαναγοράς μετοχών ύψους 3 δισ. δολαρίων για το 2026, σημειώνοντας ότι το ποσό θα μπορούσε να αυξηθεί ανάλογα με τις επιδόσεις της.

Η τράπεζα ανακοίνωσε ότι επαναγόρασε μετοχές αξίας 900 εκατ. δολαρίων μέσα στο τρίμηνο και ότι βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης του στόχου των 3 δισ. δολαρίων έως το τρίτο τρίμηνο, «με στόχο να προχωρήσει σε ακόμη περισσότερες επαναγορές έως το τέλος του έτους».

Τα καθαρά έσοδα από τόκους ανήλθαν στα 2,3 δισ. δολάρια, έναντι 1,6 δισ. δολαρίων ένα χρόνο πριν, ενώ τα συνολικά έσοδα διαμορφώθηκαν στα 14,2 δισ. δολάρια από 12,6 δισ. δολάρια.

Τα προ φόρων κέρδη της επενδυτικής τραπεζικής ανήλθαν σε 1,2 δισ. δολάρια, ενώ η μονάδα wealth management κατέγραψε προ φόρων κέρδη 1,8 δισ. δολαρίων. Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 διαμορφώθηκε στο 14,7%.

Σύμφωνα με το Bloomberg, οι Σαουδάραβες, οι οποίοι κατέχουν λίγο λιγότερο από το 10% των μετοχών της Credit Suisse, είχαν προσεγγίσει την ελβετική κυβέρνηση και τις ρυθμιστικές αρχές με μια ομάδα επενδυτών, για να εισφέρουν 5 δισεκατομμύρια δολάρια στην τράπεζα, σύμφωνα με την εφημερίδα, η οποία επικαλείται δύο πηγές που δεν προσδιόρισε.

Η ελβετική ρυθμιστική αρχή Finma άσκησε βέτο στην επενδυτική προσφορά, ανέφερε η Blick. Σύμφωνα με την ελβετική νομοθεσία, οι κύριοι ξένοι μέτοχοι πρέπει να λάβουν έγκριση από τη Finma για να κατέχουν ποσοστό μεγαλύτερο του 10% σε ελβετική τράπεζα.

Ο πρώην πρόεδρος της τράπεζας της Σαουδικής Αραβίας, Ammar Al Khudairy, παραιτήθηκε λίγες μέρες αφότου τα σχόλιά του στο Bloomberg TV βοήθησαν να πυροδοτηθεί η πτώση των μετοχών και των ομολόγων, που ώθησαν την ελβετική κυβέρνηση να παρέμβει και να κανονίσει την εξαγορά.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, ο ελβετικός χρηματοπιστωτικός κολοσσός σκοπεύει να απολύσει πάνω από τους μισούς από τους 45.000 εργαζομένους της Credit Suisse, με αποτέλεσμα σχεδόν όλα τα τμήματα της διεθνώς να επηρεαστούν.

Πάντως, το μεγαλύτερο βάρος των περικοπών θα δεχτούν τα τμήματα επενδυτικής τραπεζικής και οι traders σε Λονδίνο, Νέα Υόρκη και σε τμήματα της Ασίας.

Οι απολύσεις θα γίνουν σε τρεις γύρους που θα ολοκληρωθούν μέχρι τα τέλη της χρονιάς. Ο πρώτος γύρος θα λάβει χώρα στα τέλη Ιουλίου και οι επόμενοι τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.

Μετά την ολοκλήρωση του γάμου μεταξύ των δύο τραπεζών, η UBS βρέθηκε να αριθμεί 120.000 εργαζομένους. Και ο στόχος είναι το νούμερο αυτό να περιοριστεί κατά περίπου 30% ή 35.000 άτομα, με την πλειοψηφία βέβαια να προέρχεται από την Credit Suisse.

Η δημοσιοποίηση της είδησης έφερε κέρδη στη μετοχή της UBS, στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.

Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στην πλειοψηφία των 45.000 εργαζομένων της Credit Suisse.

Όταν επικοινώνησε μαζί της το Γαλλικό Πρακτορείο για να της ζητήσει σχόλιο για το δημοσίευμα, η UBS περιορίστηκε να αναφέρει πως δεν επιθυμεί να σχολιάσει προς το παρόν.

Τη 19η Μαρτίου, η UBS συμφώνησε να εξαγοράσει την Credit Suisse, υπό την πίεση των αρχών, έναντι 3 δισεκατομμυρίων ελβετικών φράγκων (ισόποσου τιμήματος σε ευρώ). Κρίση φερεγγυότητας, έπειτα από σειρά σκανδάλων και σφοδρών επικρίσεων για τη διαχείριση κινδύνων, είχε σπρώξει την Credit Suisse στο χείλος της πτώχευσης.

Στα τέλη του 2022, οι δυο γίγαντες του ελβετικού τραπεζικού τομέα μετρούσαν περίπου 120.000 εργαζόμενους και συνεργάτες σε διεθνές επίπεδο, 37.000 στην ίδια την Ελβετία.

Σύμφωνα με το Μπλούμπεργκ, το οποίο επικαλέστηκε δύο πηγές του ενημερωμένες σχετικά, η διεύθυνση της UBS έχει σκοπό να μειώσει το συνολικό προσωπικό του νέου ομίλου κατά περίπου 30%, με άλλα λόγια κατά περίπου 35.000 ανθρώπους.

Το πρακτορείο πρόσθεσε, βασιζόμενο στις ίδιες πηγές, πως οι εργαζόμενοι ενημερώθηκαν πως πρέπει να αναμένουν τρία κύματα καταργήσεων θέσεων εργασίας φέτος, με το πρώτο να προβλέπεται στα τέλη Ιουλίου και τα άλλα δύο τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο.

Οι υπάλληλοι της επενδυτικής τράπεζας Credit Suisse στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη και σε υποκαταστήματά της στην Ασία αναμένεται πως θα είναι αυτοί που θα πληγούν περισσότερο.

Το ότι η εξαγορά της Credit Suisse από την UBS θα οδηγούσε σε απολύσεις και καταργήσεις θέσεων εργασίας είχε ήδη προεξοφληθεί από αναλυτές. Οι θέσεις εργασίας επρόκειτο να είναι «η πιο δύσκολη πτυχή» της συγχώνευσης, προειδοποιούσε εξάλλου πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της UBS, ο Σέρτζο Ερμότι, κατά τη διάρκεια του Swiss Economic Forum. Κατά την άποψή του οι καταργήσεις θέσεων εργασίας ήταν αναπόφευκτες καθώς ορισμένες από τις δραστηριότητες των δύο τραπεζών αλληλοεπικαλύπτονται.

Όπως αποκαλύπτει το Bloomberg, όταν ο Colm Kelleher ανέλαβε πρόεδρος της UBS τον περασμένο Απρίλιο, κληρονόμησε μελέτες σκοπιμότητας του προκατόχου του Axel Weber που χρονολογούνταν τουλάχιστον από το 2020 σχετικά με το ενδεχόμενο εξαγοράς της Credit Suisse. Και στις αρχές του τρέχοντος έτους, όταν οι πελάτες απέσυραν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια από τον «μεγάλο ασθενή» του ελβετικού τραπεζικού συστήματος, ο Kelleher κάλεσε μια μικρή ομάδα κορυφαίων συμβούλων της Morgan Stanley να ενισχύσουν τον σχεδιασμό ενός πλάνου εκτάκτου ανάγκης, για την περίπτωση δηλαδή που προέκυπτε η δυνατότητα εξαγοράς της Credit Suisse.

Το σχέδιο

Σύμφωνα με το αμερικανικό πρακτορείο, το σχέδιο ήταν άκρως απόρρητο και λίγοι στην αμερικανική τράπεζα γνώριζαν πάνω σε τι εργάζονταν οι ανώτεροι συνάδελφοί τους στον τομέα των συγχωνεύσεων και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών από κοινού με έναν στενό κύκλο στελεχών της UBS. Οι προσπάθειες αυτές σήμαιναν ότι στα μέσα Μαρτίου, καθώς η κρίση εμπιστοσύνης που ξεκίνησε στις περιφερειακές τράπεζες των ΗΠΑ εξαπλώθηκε στην Ελβετία, η UBS ήταν έτοιμη να «επιτεθεί».

Όταν στις 15 Μαρτίου η Credit Suisse έλαβε ένα έκτακτο πακέτο διάσωσης από την ελβετική κεντρική τράπεζα, η αντίπαλός της – περιγράφει το Bloomberg – «γρήγορα πέρασε από τα πολεμικά παιχνίδια στην εκτέλεση». Η UBS «κάλεσε τους συμβούλους της Morgan Stanley και τραπεζίτες της JPMorgan Chase ορισμένοι από τους οποίους πέταξαν στη Ζυρίχη και υπέγραψαν συμφωνίες εμπιστευτικότητας». 

Ακολούθησαν διαπραγματεύσεις που διήρκεσαν όλο το κρίσιμο Σαββατοκύριακο, με ορισμένους συμβούλους «να εργάζονται με μόλις τρεις ώρες ύπνο και χωρίς ντους». Έτσι προέκυψε μια συμφωνία διάσωσης «που εξολόθρευσε ορισμένους κατόχους ομολόγων, καταπάτησε τα παραδοσιακά δικαιώματα των μετόχων, αύξησε τις ανησυχίες για την (τράπεζα που θεωρούνταν) “too-big-to-fail” και εξόργισε το ελβετικό κοινό – αλλά κατάφερε να αποτρέψει μια ακόμη μεγαλύτερη παγκόσμια κρίση».

Κερδισμένη η UBS

Το αποτέλεσμα είναι μια συμφωνία πολλαπλώς επωφελής για την UBS, που ενέχει πάντως ορισμένα στοιχεία ρίσκου για την τράπεζα που θεωρείται ως η πιο υγιής μεγάλη επιχείρηση της Ευρώπης. Πλέον, επαφίεται στον 65χρονο Ιρλανδό τραπεζίτη Colm Kelleher να δώσει «σάρκα και οστά» στη μεγαλύτερη τραπεζική συνένωση εδώ και πάνω από δέκα χρόνια. Μια συνένωση που αναμένεται να δώσει τον τόνο «στην παγκόσμια μάχη για την επικερδή επιχείρηση διαχείρισης του πλούτου των ελίτ και θα δημιουργήσει μια μεγατράπεζα που όχι μόνο θα επισκιάζει κάθε άλλη ελβετική αντίπαλή της, αλλά θα είναι διπλάσια σε μέγεθος από την οικονομία της χώρας».

Σήμερα, Τετάρτη, ο Kelleher και το διοικητικό συμβούλιο της UBS επρόκειτο να βρεθούν αντιμέτωποι με τους μετόχους που δεν είχαν δικαίωμα ψήφου για τη συμφωνία στην ετήσια συνέλευση της εταιρείας την Τετάρτη, μια ημέρα μετά την ετήσια συνέλευση της Credit Suisse κατά την οποίαν τα στελέχη του ΔΣ ζήτησαν συγγνώμη από τους οργισμένους επενδυτές για την κατάληξη.

Σύμφωνα με το Bloomberg, η UBS έχει ήδη αρχίσει να συγκεντρώνει ομάδες για την αξιολόγηση του προσωπικού, των συστημάτων και των πελατών της Credit Suisse, καθώς στη νέα υπερτράπεζα περνούν περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω του 1,5 τρισ. δολαρίων καθώς και 12.000 υπάλληλοι σε όλον τον κόσμο. 

Το ρίσκο

Οι μέτοχοι της UBS επικροτούν, κατά πλειοψηφία, την απόκτηση της Credit Suisse για μόλις 5 σεντς το δολάριο. Δίνοντας άλλωστε μια τάξη μεγέθους για το πόσο επωφελής ήταν η συμφωνία για την μεγαλύτερη ελβετική τράπεζα, το Bloomberg αναφέρει: Πέρυσι, η UBS συμφώνησε να δαπανήσει 1,4 δισεκατομμύρια δολάρια για να αποκτήσει την αμερικανική εταιρεία αυτοματοποιημένων επενδυτικών υπηρεσιών Wealthfront και να αποκτήσει τα 27 δισεκατομμύρια δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία που είχε υπό διαχείριση. Εν τέλει, η εξαγορά δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Στην περίπτωση της Credit Suisse, η UBS κατέβαλε μόλις λίγο παραπάνω από το διπλάσιο ποσό για περισσότερο από 50 φορές ισχυρότερα περιουσιακά στοιχεία πελατών.

Οι κάτοχοι ομολόγων, πάντως, επικεντρώθηκαν κυρίως στην αρνητική πλευρά της συμφωνίας, καθώς μετά την εξαγορά της Credit Suisse οι οίκοι αξιολόγησης υποβάθμισαν τις προοπτικές για το χρέος της τράπεζας. Για ρίσκο είχε μιλήσει άλλωστε και ο Kelleher: «Θα έλεγα ότι είναι μεγαλύτερη από οποιαδήποτε συμφωνία που έγινε το 2008», δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου την προηγούμενη εβδομάδα. «Αυτό συνεπάγεται σημαντικό κίνδυνο εκτέλεσης».

Οι θετικές προοπτικές, πάντως, μοιάζουν κατά πολύ ισχυρότερες για τα στελέχη UBS.

«Ζητώ συγγνώμη που δεν μπορέσαμε να περιορίσουμε την έλλειψη εμπιστοσύνης που είχε συσσωρευθεί μέσα στα τελευταία χρόνια και που σας απογοητεύσαμε», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στη σημερινή συνεδρίαση, ένας μεγάλος αριθμός μετόχων συγκεντρώθηκε στη Ζυρίχη, προκειμένου να αναζητήσει απαντήσεις και ευθύνες για την έκτακτη διάσωση της ελβετικής τράπεζας έναντι 3 δισ. ελβετικών φράγκων. Υπενθυμίζεται ότι προτού καταλήξουν στη συμφωνία οι ελβετικές αρχές, οι καταθέσεις και η μετοχή της Credit Suisse κατέρρευσαν λόγω ανησυχιών για διεθνές τραπεζικό ντόμινο.

Αξίζει να σημειωθεί πως για την ολοκλήρωση της εξαγοράς εκκρεμούν ακόμη νομικά και λογιστικά εμπόδια. Σε αυτή την περίοδο, ο ομοσπονδιακός εισαγγελέας ερευνά κατά πόσον η συμφωνία ακολουθεί τον ομοσπονδιακό νόμο.

«Χαμένοι» οι μέτοχοι

Προσερχόμενος στη συνεδρίαση, ο Vincent Kaufmann, CEO της Ethos Foundation, η οποία αντιπροσωπεύει επενδυτικά ταμεία με μερίδιο μεταξύ 3-5% στην Credit Suisse, δήλωσε ότι «έχουν χάσει πολλά χρήματα» και «χρειάζεται να ξέρουν τι κάνει η διοίκηση».

Μιλώντας στο CNBC υποστήριξε πως μια πιθανή λύση είναι η ανάκτηση ενός μέρους της αμοιβής που δρομολογείτο προς την προηγούμενη διοίκηση, η οποία «απέτυχε να προστατεύσει τα συμφέροντα των μετόχων».

«Εξακολουθούμε να αναζητούμε διόδους – είναι κάπως δύσκολο με το ελβετικό εμπορικό δίκαιο να αποδειχθεί η ζημία. Η κακή διαχείριση μιας εταιρείας δεν είναι per se κάτι που μπορούμε να αξιοποιήσουμε εναντίον τέως ή τωρινών μελών της διοίκησης, αλλά πρέπει να διασφαλίσουμε ότι έχουν πει όλη την αλήθεια στους επενδυτές και στην αγορά, επομένως είναι ακόμη ανοιχτή ερώτηση» τόνισε ο Kaufmann στο CNBC.

Οι κάτοχοι των ομολόγων Additional Tier 1 (AT1) της Credit Suisse, που είδαν κούρεμα 17 δισ. δολαρίων στο πλαίσιο της εξαγοράς, αναμένεται να κινηθούν νομικά εναντίον των ελβετικών αρχών.

ADVERTISEMENT
«Υπάρχει ακόμη μια περίπτωση οι διάφοροι εμπλεκόμενοι να αναγνωρίσουν και να διορθώσουν τα λάθη που έκαναν στη βιαστική ενορχήστρωση αυτής της συγχώνευσης», δήλωσε ο Thomas Werle, partner στη δικηγορική εταιρεία Quinn Emanuel Urquhart & Sullivan, η οποία εκπροσωπεί ένα «σημαντικό ποσοστό» των μετόχων σε Ελβετία, Βρετανία και ΗΠΑ.

Η εισαγγελία της Βέρνης εξετάζει ενδεχόμενες παραβάσεις του ελβετικού ποινικού κώδικα από κυβερνητικούς αξιωματούχους, ρυθμιστικές αρχές και στελέχη στις δύο τράπεζες, που συμφώνησαν για την επείγουσα συγχώνευση τον περασμένο μήνα, ανέφερε η εφημερίδα, η οποία επικαλείται την αρχή.

Υπήρξαν «πολλές διαστάσεις γεγονότων γύρω από την Credit Suisse» που απαιτούσαν έρευνα και έπρεπε να αναλυθούν προκειμένου να «ταυτοποιηθούν ενδεχόμενα αδικήματα που θα μπορούσαν να εμπίπτουν στην αρμοδιότητα» της δικαιοσύνης, σύμφωνα με το ρεπορτάζ.

Τον περασμένο μήνα, η UBS απέκτησε την αντίπαλη Credit Suisse σε μια συμφωνία αξίας τριών δισεκατομμυρίων ελβετικών φράγκων (3,3 δισεκατομμύρια δολάρια).

Πιθανή η κατάργηση ως και 36.000 θέσεων εργασίας

Οι επικεφαλής της μεγατράπεζας που γεννήθηκε από την εξαγορά της Credit Suisse από τη UBS εξετάζουν την κατάργηση του 20-30% των θέσεων εργασίας - μεταξύ 25.000 και 36.000 θέσεων σε όλο τον κόσμο - σύμφωνα με την εβδομαδιαία εφημερίδα SonntagsZeitung, που επικαλείται ανώνυμες πηγές.

Ο αριθμός αυτός ξεπερνά τις θέσεις εργασίας που σκεφτόταν να καταργήσει η Credit Suisse στο πλαίσιο του σχεδίου αναδιάρθρωσής της πριν οι ελβετικές αρχές πιέσουν την UBS να αγοράσει εσπευσμένα την ανταγωνίστριά της που κινδύνευε με κατάρρευση.

Μόνο στην Ελβετία, θα επηρεαστούν έως 11.000 θέσεις εργασίας, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Πριν από την εξαγορά, η UBS απασχολούσε λίγους περισσότερους από 72.000 υπαλλήλους, και η Credit Suisse πάνω από 50.000.

Στο δημοσίευμα δεν διευκρινίζεται το διάστημα κατά το οποίο σχεδιάζονται οι περικοπές των θέσεων εργασίας, ούτε οι δραστηριότητες που θα επηρεαστούν περισσότερο στους δύο τραπεζικούς κολοσσούς.

Πριν εξαγορασθεί στις 19 Μαρτίου από την υπ’ αριθμόν 1 τράπεζα της Ελβετίας, η Credit Suisse σχεδίαζε την κατάργηση 9.000 θέσεων εργασίας ως το 2025 στο πλαίσιο του προγράμματος αναδιάρθρωσής της.

Συγκεκριμένα με τίτλο «Η UBS έσωσε Credit Suisse. Τώρα για τα κακά νέα», το ειδησεογραφικό πρακτορείο Bloomberg επισημαίνει πως ναι μεν η διάσωση της μεγάλης ελβετικής τράπεζας αποτέλεσε ένα θετικό γεγονός, ωστόσο ο τρόπος με τον οποίον έγινε αλλά και οι αιτίες πίσω από την κατάρρευση του τραπεζικού κολοσσού εμπεριέχουν πτυχές οι οποίες μόνο ευοίωνες δεν είναι για το οικονομικό τοπίο.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, οι ελβετικές αρχές μπορεί να απέτρεψαν την καταστροφή αναγκάζοντας τη συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας, της προβληματικής Credit Suisse Group AG και της ισχυρότερης UBS Group AG, ωστόσο οι ενέργειές τους στέλνουν επίσης ένα ανησυχητικό μήνυμα: Περίπου 15 χρόνια μετά την τελευταία παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, οι ρυθμιστικές αρχές δεν είναι ακόμα σίγουρες ότι μπορούν να διαχειριστούν με ασφάλεια την κατάρρευση μιας συστημικά σημαντικής τράπεζας, ακόμη και μιας σχετικά μικρής.

«Υπό αυτές τις συνθήκες, η εξαγορά από την UBS ήταν ίσως η καλύτερη που θα μπορούσαμε να ελπίζουμε», επισημαίνει η ανάλυση του Bloomberg και συνεχίζει σημειώνοντας πως με δεδομένο το πόσο γρήγορα έφευγαν οι καταθέτες και οι αντισυμβαλλόμενοι της Credit Suisse και πόσο επειγόντως οι ρυθμιστικές αρχές αναζήτησαν μια συμφωνία, οποιοδήποτε άλλο αποτέλεσμα θα είχε προκαλέσει όλεθρο.

Τα καλά νέα

Οι αρθρογράφοι του ειδησεογραφικού πρακτορείου είναι ξεκάθαροι ως προς την εξέλιξη των γεγονότων. «Μην κάνετε λάθος: Αυτή ήταν μια διάσωση», αναφέρουν και συνεχίζουν, «η ελβετική κυβέρνηση, εκ μέρους των φορολογουμένων, συμφώνησε να παράσχει στην UBS ασφάλιση σχεδόν 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων έναντι ζημιών σε ορισμένα περιουσιακά στοιχεία και να καλύψει τυχόν ζημίες σε πιστωτική γραμμή έκτακτης ανάγκης 108 δισεκατομμυρίων δολαρίων από την Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας».

Τα κακά νέα

Το Bloomberg σημειώνει πως τα παραπάνω μπορεί να αποτέλεσαν μία θετική εξέλιξη, ωστόσο τα δεδομένα ανοίγουν παράθυρο για πραγματικά άσχημη έκβαση. «Αντιμέτωποι με την αποτυχία της Credit Suisse, οι αξιωματούχοι έδωσαν στην UBS αυτό που ήθελε και δημιούργησαν μια ακόμη μεγαλύτερη τράπεζα με ρητές κρατικές εγγυήσεις. Αυτό ενισχύει την αντίληψη ότι οι κυβερνήσεις θα στέκονται πάντα πίσω από συστημικά σημαντικές τράπεζες — μια προσδοκία που ενθαρρύνει ακόμη πιο ανεύθυνη συμπεριφορά», αναφέρει η ανάλυση.

Έτσι, στο ίδιο πλαίσιο γίνεται σαφές πως παρά τις προσπάθειες που έγιναν από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση για την εξυγίανση των τραπεζών, οι τυχόν αποτυχίες πάντα θα φέρνουν την κρατική παρέμβαση στο προσκήνιο, σαν να μην έχει αλλάξει τίποτε.

Γράφει σχετικά το Bloomberg: «Αυτό είναι ιδιαίτερα ατυχές δεδομένου ότι οι παγκόσμιες ρυθμιστικές αρχές έχουν περάσει την τελευταία δεκαετία περίπου προετοιμασμένες να ανταποκριθούν διαφορετικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ελβετία δημιούργησαν έναν μηχανισμό εξυγίανσης μεγάλων τραπεζών που επιτρέπει στους κρατικούς αξιωματούχους να αντικαταστήσουν τη διοίκηση και να ανακεφαλαιοποιήσουν ένα ίδρυμα σε πτώση χωρίς να διακόπτουν τις παγκόσμιες δραστηριότητές του. Το σχέδιο απαιτούσε από τις τράπεζες να έχουν ένα επιπλέον στρώμα χρέους που απορροφά τις ζημιές που θα μπορούσε να διαγραφεί ή να μετατραπεί σε μετοχικό κεφάλαιο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε αναδιάρθρωση δεν θα γινόταν σε βάρος των φορολογουμένων και των καταθετών. Η ΕΕ χρησιμοποίησε με επιτυχία τον μηχανισμό της το 2017, για να σώσει και να πουλήσει την αφερέγγυα ισπανική Banco Popular».

Στην παρούσα φάση, η Credit Suisse ήταν καλή υποψήφια για διάσωση χωρίς οι αναμενόμενες επιπτώσεις να είναι τόσο μεγάλες, καθώς όπως αναφέρει το Bloomberg, με λιγότερα από 600 δισ. δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία στο τέλος του 2022 (η Deutsche Bank AG είχε περισσότερα από 1,4 τρισ. δολάρια). Παράλληλα είχε πολλά ίδια κεφάλαια και χρέη που θα μπορούσαν να διαγραφούν για την προστασία των φορολογουμένων και των καταθετών - μια πιθανότητα που, κρίνοντας από τις τιμές των μετοχών και των ομολόγων της τράπεζας, οι αγορές έρχονταν να αποδεχτούν γρήγορα.

Ωστόσο, όταν η Credit Suisse έφτασε στον γκρεμό, οι αξιωματούχοι έδειξαν μικρή πίστη στην ικανότητά τους να το επιλύσουν με ασφάλεια. Αντ 'αυτού, επέλεξαν μια νομοθετημένη λύση. Έγραψαν περίπου 17 δισ. δολάρια σε ομόλογα bail-in, αλλά επέτρεψαν επίσης στους μετόχους να λάβουν περισσότερα από 3 δισ. δολάρια σε μετοχές της UBS, ανατρέποντας την παραδοσιακή αρχαιότητα των επενδυτών. Έτσι έθεσαν σε κίνδυνο τους φορολογούμενους: «Ίσως θεώρησαν ότι το περιβάλλον της αγοράς ήταν πολύ εύθραυστο, ότι η εμπιστοσύνη είχε πέσει για να αποκατασταθεί μια νέα διαδικασία. Όποιος κι αν ήταν ο λόγος, έδειξαν ότι οι κυβερνήσεις δεν είναι πρόθυμες να πατήσουν τη σκανδάλη», γράφει χαρακτηριστικά το Bloomberg.

Αυτό το επεισόδιο, γράφει κλείνοντας την ανάλυσή του το Bloomberg, θα πρέπει να εμπνεύσει μία σοβαρή ρυθμιστική ενδοσκόπηση. Τουλάχιστον, εάν ορισμένες τράπεζες εξακολουθούν να είναι πολύ μεγάλες για να χρεοκοπήσουν, οι αξιωματούχοι θα πρέπει να απαιτήσουν πολύ περισσότερα ίδια κεφάλαια για να καταστήσουν εξαρχής λιγότερο πιθανά τέτοια γεγονότα. Αλλά ακόμη και τα άφθονα ίδια κεφάλαια δεν θα σταματήσουν απαραιτήτως τις διαδικασίες του είδους που γνώρισαν η Credit Suisse και η Silicon Valley Bank. Η αντιμετώπιση αυτής της αστάθειας θα απαιτήσει μια πολύ βαθύτερη επανεξέταση, με στόχο να διασφαλιστεί ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μπορούν πάντα να αποπληρώνουν τις υποχρεώσεις που μοιάζουν με χρήματα που δημιουργούν.

Μέχρι να συμβεί αυτό, το μάθημα για τις τράπεζες από τη διάσωση της Credit Suisse είναι επικίνδυνο: Εάν είστε αρκετά μεγαλόσωμοι και τρομακτικοί, η κυβέρνηση θα βάλει πλάτη.

Το Bloomberg σε ρεπορτάζ του αναφέρει ότι οι δύο ελβετικές τράπεζες συμπεριλήφθηκαν σε ένα πρόσφατο κύμα κλήσεων που απέστειλε η αμερικανική κυβέρνηση. Τα αιτήματα παροχής πληροφοριών εστάλησαν πριν από την κρίση στην Credit Suisse που οδήγησε στην πρόταση εξαγοράς της από την ανταγωνίστριά της, UBS.

Ειδικότερα, το υπουργείο Δικαιοσύνης επιδιώκει να εντοπίσει τους υπαλλήλους των τραπεζών που συναλλάχθηκαν με πελάτες στους οποίους επιβλήθηκαν κυρώσεις. Ακόμη επιδιώκει να εντοπίσει ποιες ενέργειες έκαναν οι τράπεζες για τον έλεγχο των πελατών αυτών τα τελευταία χρόνια.

Η Credit Suisse ήταν γνωστή για τη διαχείριση του πλούτου των Ρώσων πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η τράπεζα είχε φτάσει να διαχειρίζεται περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια δολάρια για Ρώσους πελάτες, μια επιχείρηση που παρήγαγε έσοδα έως και 600 εκατομμύρια δολάρια ετησίως για την τράπεζα, ανέφερε το Bloomberg.

Τον Μάρτιο του 2022, η Credit Suisse αποκάλυψε έκθεση στη Ρωσία ύψους 1,0 δισ. ελβετικών φράγκων (λίγο πάνω από 1 δισ. ευρώ) από την πιστωτική έκθεση και την καθαρή αξία του ενεργητικού των ρωσικών θυγατρικών της στο τέλος του 2021. Το 2018, η τράπεζα δέσμευσε περίπου 5 δισ. δολάρια σε περιουσιακά στοιχεία που συνδέονται με τη Ρωσία ως αποτέλεσμα των αμερικανικών κυρώσεων κατά της χώρας.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, που έχει κάνει τους συγκεκριμένους υπολογισμούς, η ελβετική κυβέρνηση, προκειμένου να υποστηρίξει την πώληση της Credit Suisse στην UBS, δεσμεύτηκε να διαθέσει έως και 109 δισεκατομμύρια φράγκα – ένα μεγάλο βάρος για τη χώρα των 8,7 εκατομμυρίων κατοίκων.

Επιπλέον, υπάρχει επιπλέον εγγύηση από την Εθνική Τράπεζα της Ελβετίας ύψους 100 δισεκατομμυρίων φράγκων, βάσει της συμφωνίας που ανακοινώθηκε το βράδυ της Κυριακής.

Το συνδυασμένο ποσό των 209 δισεκατομμυρίων φράγκων ισοδυναμεί με περίπου το ένα τέταρτο του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Ελβετίας και υπερβαίνει τις συνολικές ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες το 2021. Το τίμημα για τη μεγαλύτερη εταιρική διάσωση της Ελβετίας θα μπορούσε να υπερβεί το τριπλάσιο της διάσωσης των 60 δισεκατομμυρίων φράγκων της UBS το 2008.

Διαμαρτυρίες

To νέο πακέτο διάσωσης, για τους καλοπληρωμένους τραπεζίτες πυροδότησε διαμαρτυρίες. Περίπου 200 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από τα κεντρικά γραφεία της Credit Suisse στη Ζυρίχη τη Δευτέρα, φωνάζοντας «φάτε τους πλούσιους» και πετώντας αυγά στο κτήριο στην καρδιά της οικονομικής περιοχής της πόλης.

«Έχουμε βαρεθεί με την ιδέα ότι αν είσαι αρκετά μεγάλος, παίρνεις τα πάντα», δήλωσε ο Christoph Rechsteiner, συνεργάτης της φορολογικής εταιρείας συμβούλων MME με έδρα τη Ζυρίχη. «Ο νόμος αλλάζει για εσάς μέσα σε ένα Σαββατοκύριακο».

Εκτός από τις οικονομικές εγγυήσεις, η ελβετική κυβέρνηση συμφώνησε να τη αλλάξει νομοθεσία και να παρακάμψει την έγκριση των μετόχων και η χρηματοπιστωτική ρυθμιστική αρχή της χώρας μηδένισε ομόλογα της Credit Suisse αξίας περίπου 16 δισεκατομμυρίων φράγκων.

«Η λύση που έχει συνταχθεί τώρα είναι ότι, αν όλα πάνε καλά, η UBS έχει τεράστιο κέρδος», είπε ο Rechsteiner τηλεφωνικά στο Bloomberg. «Πήραν την Credit Suisse για το τίποτα και η κυβέρνηση υποστηρίζει τις απώλειες».

Παρά την απογοήτευση, οι οικονομικοί εμπειρογνώμονες προειδοποίησαν ότι υπάρχει μικρή πιθανότητα η τελική τιμή να φτάσει τα όρια που έχει θέσει η κυβέρνηση, ενώ το κόστος του να μην  γίνει τίποτα θα μπορούσε να ήταν πολύ υψηλότερο.

Όσον αφορά την εγγύηση 100 δισεκατομμυρίων φράγκων προς την SNB, «βλέπω έναν κάπως περιορισμένο κίνδυνο», δήλωσε ο Manuel Ammann, διευθυντής του Ελβετικού Ινστιτούτου Τραπεζών και Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο του St. Gallen. «Βλέπω περισσότερους κινδύνους στα 9 δισεκατομμύρια φράγκα που εγγυάται η κυβέρνηση όσον αφορά τις υπερβολικές απώλειες για την Credit Suisse».