Σε διαρκή αύξηση του αριθμού των υποθαλάσσιων καλωδιακών συστημάτων οπτικών ινών που θα συνδέουν την Αττική με την Κρήτη αλλά τη βόρεια Ελλάδα, φέρνει η δημιουργία όλο και περισσότερων κέντρων δεδομένων (data centers) στην ευρύτερη περιοχή της πρωτεύουσας της χώρας.

Η συμφωνία, που ανακοινώθηκε τη Δευτέρα, στοχεύει να εξασφαλίσει στη Google πρόσβαση σε επιπλέον παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για τα κέντρα δεδομένων της, σε μια περίοδο κατά την οποία τα γηρασμένα ηλεκτρικά δίκτυα των Ηνωμένων Πολιτειών δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε μια ζήτηση που αυξάνεται με ρυθμούς που είχαν να παρατηρηθούν εδώ και δεκαετίες. Καταλύτες αυτής της έκρηξης θεωρούνται η τεχνητή νοημοσύνη, η ίδρυση νέων βιομηχανικών μονάδων και η γενικότερη ηλεκτροδότηση της οικονομίας.

Η Google είχε ήδη αποκτήσει μειοψηφική συμμετοχή στην Intersect το 2024, μέσω στρατηγικής συνεργασίας για την κατασκευή μεγάλων ενεργειακών εγκαταστάσεων δίπλα σε campus data centers, ένα μοντέλο που επιτρέπει καλύτερο συγχρονισμό μεταξύ παραγωγής ενέργειας και κατανάλωσης.

«Η Intersect θα μας βοηθήσει να αυξήσουμε τη δυναμικότητά μας, να κινηθούμε πιο ευέλικτα στην ανάπτυξη νέας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε απόλυτη ευθυγράμμιση με τα νέα φορτία των data centers και να επανασχεδιάσουμε ενεργειακές λύσεις που θα ενισχύσουν την καινοτομία και την ηγετική θέση των ΗΠΑ», ανέφερε σε δήλωσή του ο διευθύνων σύμβουλος της Google και της Alphabet, Σούνταρ Πιτσάι.

Η Intersect Power είναι εταιρεία ανάπτυξης έργων καθαρής ενέργειας με βασικό μέτοχο το private equity fund TPG. Το 2025 διατηρούσε στενή επαφή με hyperscalers, προωθώντας τεράστια projects data centers στο Τέξας, μια πολιτεία που ο διευθύνων σύμβουλός της, Σέλντον Κίμπερ, έχει χαρακτηρίσει «Disneyland της ενέργειας», λόγω της αφθονίας αιολικών και ηλιακών πόρων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας, η Intersect διαθέτει ενεργειακά assets συνολικής αξίας περίπου 15 δισ. δολαρίων που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία ή υπό κατασκευή στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν από την κ. Μαρίνα Τσίλη, στέλεχος του ΑΔΜΗΕ, στην 32η Σύνοδο της Ελληνικής Επιτροπής CIGRE (Διεθνούς Συμβουλίου για τα Μεγάλα Ηλεκτρικά Συστήματα). Σύμφωνα με την κ. Τσίλη, από τα 1.189 MW υποψήφιων επενδύσεων, έργα συνολικής ισχύος 315 MW έχουν ήδη λάβει οριστικές προσφορές σύνδεσης από τον Διαχειριστή, ενώ για ένα χαρτοφυλάκιο 873,5 MW βρίσκονται σε εξέλιξη οι μελέτες σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ.

Σημαντικό χαρακτηριστικό της γεωγραφικής κατανομής είναι η υπερσυγκέντρωση επενδυτικών σχεδίων στην Αττική. Είναι ενδεικτικό ότι από τις 19 αιτήσεις, οι 13 (συνολικής ισχύος 840 MW) αφορούν το Λεκανοπέδιο. Η δεύτερη περιοχή που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέροντος είναι η ζώνη σε Κοζάνη – Φλώρινα, με μόλις όμως 4 αιτήσεις, συνολικής ισχύος 108,5 MW.

Από την άλλη πλευρά, μία αίτηση έχει υποβληθεί για τη Λάρυμνα, αν και αφορά mega data center, με ισχύ 200 MW. Η λίστα των αιτημάτων συμπληρώνεται με μία ακόμη αίτηση, στην Κόρινθο, για ένα data center ισχύος 40 MW.

Προκλήσεις για το ηλεκτρικό σύστημα

Αξίζει να σημειωθεί ότι η γεωγραφική συγκέντρωση των data centers αποτελεί διεθνές φαινόμενο, καθώς οι επενδυτές επιθυμούν την εγγύτητα των έργων τους με τους τηλεπικοινωνιακούς κόμβους. Ωστόσο, το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το ότι οι εν λόγω υποδομές είναι εγκαταστάσεις μεγάλης ισχύος και μεγάλης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργεί προκλήσεις για το σύστημα.

Είναι ενδεικτικό ότι η γεωγραφική συγκέντρωση τόσο ενεργοβόρων υποδομών δημιουργεί σημαντική επιβάρυνση του τοπικού δικτύου καθώς και προβλήματα συμφόρησης. Την ίδια στιγμή, τα data centers έχουν αυξημένες απαιτήσεις αξιοπιστίας, κάτι που σημαίνει ότι θα πρέπει να προστατεύονται από διαταραχές.

Παράλληλα, αποτελούν «σημειακές» υψηλές καταναλώσεις που σε ενδεχόμενη αποσύνδεσή τους, μπορεί να δημιουργήσουν κινδύνους για την ασφάλεια του συστήματος και τη λειτουργία της αγοράς. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά η κ. Τσίλη, οι Διαχειριστές έχουν μέχρι τώρα μεγάλη εμπειρία στον να επιλαμβάνονται περιπτώσεων όπου παρατηρείται μεγάλη απώλεια παραγωγής (π.χ. από μία βλάβη σε μία θερμοηλεκτρική μονάδα), και όχι μεγάλη απώλεια φορτίου.

Επιλογή κατάλληλων θέσεων σύνδεσης

Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το στέλεχος του Διαχειριστή, σε κάποιες περιπτώσεις διαπιστώνεται ότι γίνονται παράλληλα αιτήματα για προσφορά σύνδεσης τόσο στον ΑΔΜΗΕ όσο και στον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε να εξασφαλιστεί ταχύτερη διαδικασία σύνδεσης. Παράλληλα, κάποια αιτήματα υποβάλλονται διερευνητικά, χωρίς να προχωρούν σε διαδικασία σύναψης σύμβασης.

Η συνέπεια είναι να μην είναι πλήρως αξιόπιστη η εικόνα για τη συνολική ισχύ των αιτημάτων. Έτσι, πανευρωπαϊκά έχει αναδειχθεί η ανάγκη για τη θέσπιση ειδικού πλαισίου για την υποβολή αιτήσεων από ενεργοβόρους καταναλωτές (όπως τα data centers) καθώς και απαιτήσεων σύνδεσης για τα κέντρα δεδομένων.

Την ίδια στιγμή, η υψηλή ζήτηση για την υλοποίηση ανάλογων υποδομών στη νοτιοανατολική Αττική, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα μελλοντικά φορτία στην περιοχή, καθιστούν αναγκαία την ενίσχυση τοπικά του συστήματος. Γενικά, η συγκέντρωση αιτημάτων σε συγκεκριμένες περιοχές ανέδειξε την ανάγκη για την ανάπτυξη μεθοδολογίας, για τον εντοπισμό των κατάλληλων θέσεων σύνδεσης.

Κριτήρια για τη μεθοδολογία είναι η ικανότητας του δικτύου να τροφοδοτήσει αξιόπιστα την αιτουμένη ζήτηση, η επίδραση της επιπλέον ζήτησης σε ενδεχόμενες τοπικές συμφορήσεις, καθώς και η επάρκεια του συστήματος μεταφοράς να καλύψει τη συγκεκριμένη ζήτηση. Κι αυτό γιατί θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι λόγω της επιπλέον ισχύος των data centers, σε συνδυασμό
με την αναμενόμενη αύξηση άλλων φορτίων (όπως π.χ. μέσω των ηλεκτρικών οχημάτων και των αντλιών θερμότητας) δεν δημιουργούνται προβλήματα επάρκειας στο σύστημα.

Ο ενεργειακός «χάρτης»

Προς αυτή την κατεύθυνση κατατείνει ο ενεργειακός χάρτης που έχει εκπονήσει ο ΑΔΜΗΕ, με τα κατά τόπους περιθώρια του ηλεκτρικού συστήματος να εξυπηρετήσει τα υψηλά φορτία των κέντρων δεδομένων. Ο χάρτης παραθέτει τα ενδεικτικά περιθώρια σύνδεσης ανά Κέντρο Υψηλής Τάσης ή υποσταθμό στο ηλεκτρικό σύστημα τα αμέσως επόμενα χρόνια, λαμβάνοντας υπόψη τις δρομολογημένες επενδύσεις αναβάθμισης του συστήματος από τον ΑΔΜΗΕ. Όπως είναι φυσικό, από τα στοιχεία αυτά μπορεί να εξαχθεί μία γενικότερη εικόνα ανά Περιφέρεια.

Έτσι, έχει προκύψει πως η Περιφέρεια με τα μεγαλύτερα περιθώρια είναι η Δυτική Μακεδονία, με σημεία σύνδεσης τα οποία επιτρέπουν να εγκατασταθούν έργα συνολικής δυναμικότητας της τάξης των 700 MW. Ακολουθεί η Περιφέρεια Θεσσαλίας, η οποία μπορεί να υποδεχθεί υποδομές συνολικής ισχύος περί τα 650 MW.

Οι Περιφέρειες με τη μεγαλύτερη δυναμικότητα συμπληρώνονται με την Κεντρική Μακεδονία και τη Στερεά Ελλάδα, όπως μπορούν να εγκατασταθούν έργα συνολικής δυναμικότητας περίπου 500 MW σε κάθε μία. Η Αττική κινείται στον αντίποδα, διαθέτοντας διαθέσιμη δυναμικότητα μόλις 250 MW. Μάλιστα, με μία μοναδική εξαίρεση, δεν υπάρχει στο Λεκανοπέδιο σημείο σύνδεσης που μπορεί να «σηκώσει» data center με ισχύ μεγαλύτερη από λίγες δεκάδες MW.

Ο ενεργειακός χάρτης ενσωματώθηκε στη μελέτη που υλοποίησε η PWC για λογαριασμό των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, με σκοπό να αποτυπωθούν οι περιοχές με επάρκεια δικτύων για την υψηλή κατανάλωση που χαρακτηρίζει αυτές τις υποδομές. Για τις κατάλληλες περιοχές χωροθέτησης επενδύσεων σε data centers στη χώρα μας, λαμβάνονται υπόψη και άλλες παράμετροι – π.χ. τηλεπικοινωνιακά δίκτυα ή ευαλωτότητα σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Στόχος είναι να υπάρχει ορατότητα στους επενδυτές, ώστε να γνωρίζουν εκ των προτέρων πού πληρούνται οι προϋποθέσεις για να υλοποιήσουν καινούρια έργα.

Το νέο data center στην Ατλάντα αποτελεί το δεύτερο της οικογένειας Fairwater και ακολουθεί την ίδια αρχιτεκτονική με την εγκατάσταση που ολοκληρώνεται στο Ουισκόνσιν. Σε αντίθεση με τα κλασικά κέντρα δεδομένων, οι Fairwater μονάδες της Microsoft συνδέονται άμεσα μεταξύ τους, δημιουργώντας μια ενιαία υποδομή η οποία, μόλις συμπληρωθεί το δίκτυο των εγκαταστάσεων στις ΗΠΑ, θα μπορεί να εκπαιδεύει μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης σε χρόνους που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ανέφικτοι.

Ένας «εικονικός» υπερυπολογιστής

Το νέο σύστημα θα ενώσει data centers που φιλοξενούν εκατοντάδες χιλιάδες GPU τελευταίας γενιάς, εκατομμύρια CPU cores και αποθήκευση μετρούμενη σε exabytes (1 exabyte = ένα εκατομμύριο terabytes). Όλα αυτά θα λειτουργούν ως μία ενιαία υπολογιστική μονάδα, εξυπηρετώντας τις ανάγκες της OpenAI, της ομάδας Microsoft AI Superintelligence, των δυνατοτήτων Copilot και άλλων υπερ-απαιτητικών εφαρμογών.

«Χτίζουμε ένα κατανεμημένο δίκτυο που μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας εικονικός υπερυπολογιστής και να αντιμετωπίσει τις πιο σύνθετες παγκόσμιες προκλήσεις. Ο όρος “υπερεργοστάσιο AI” δεν είναι τυχαίος», εξηγεί ο Αλιστέιρ Σπέιρς, υπεύθυνος υποδομών Azure της Microsoft.

Η ανάγκη για τέτοιες υποδομές μεγαλώνει ραγδαία, καθώς τα σύγχρονα μοντέλα AI εκτοξεύουν τον αριθμό των παραμέτρων και απαιτούν τεράστιους όγκους δεδομένων. Η εκπαίδευσή τους δεν είναι πλέον μια ενιαία διαδικασία, αλλά μια ακολουθία σταδίων — από την προεκπαίδευση και την τελειοποίηση έως την παραγωγή συνθετικών δεδομένων — με κάθε στάδιο να επιβάλλει ξεχωριστές απαιτήσεις σε υπολογιστική ισχύ και αποθήκευση.

Δικτύωση ταχύτητας φωτός και ψύξη κλειστού κυκλώματος

Για να πετύχει την ενοποίηση αυτών των κέντρων, η Microsoft ανέπτυξε το δίκτυο AI WAN: ένα υπερ-ταχύ σύστημα που ενώνει απομακρυσμένες εγκαταστάσεις μέσω 190.000 χιλιομέτρων ειδικών οπτικών ινών, επιτρέποντας σε κέντρα χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά να συνεργάζονται σαν να βρίσκονταν στο ίδιο κτήριο.

Η υψηλή πυκνότητα υπολογιστικών μονάδων δημιουργεί όμως εξίσου υψηλά θερμικά φορτία. Για αυτό η Microsoft εφαρμόζει ένα εξελιγμένο σύστημα κλειστής υγρής ψύξης, το οποίο απομακρύνει τη θερμότητα και την αποβάλλει εκτός των εγκαταστάσεων, με ελάχιστη ανάγκη για ανανέωση νερού.

Η αύξηση αυτή έρχεται μετά την απόφαση της εταιρείας να καθυστερήσει την ανακοίνωση των τιμολογίων προμήθειας για τα συμβόλαια Οκτωβρίου, μια διαδικασία που κανονικά πραγματοποιείται σε μηνιαία βάση.

Οι τιμές των chip μνήμης DDR, που χρησιμοποιούνται κυρίως σε servers, συνεχίζουν να αυξάνονται, επιβαρύνοντας τους μεγάλους τεχνολογικούς ομίλους που ενισχύουν τις υποδομές τους. Η άνοδος αναμένεται να επηρεάσει και το κόστος παραγωγής smartphones και υπολογιστών.

Ο Τόμπι Γκόνερμαν, πρόεδρος της Fusion Worldwide, δήλωσε ότι «οι μεγάλοι κατασκευαστές servers και data centers αποδέχονται πλέον ότι δεν θα εξασφαλίσουν αρκετό προϊόν», σημειώνοντας ότι τα premium που πληρώνουν είναι «τεράστια».

Η Samsung αύξησε την τιμή των DDR5 32GB στα 239 δολάρια τον Νοέμβριο, από 149 δολάρια τον Σεπτέμβριο. Τα DDR5 16GB και 128GB αυξήθηκαν κατά περίπου 50%, ενώ τα μοντέλα 64GB και 96GB αυξήθηκαν πάνω από 30%. Δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε τις αυξήσεις.

Η έλλειψη μνήμης έχει οδηγήσει σε «αγορές πανικού», ενώ η κινεζική SMIC ανέφερε ότι οι ελλείψεις προκαλούν καθυστερήσεις σε παραγγελίες άλλων τύπων chip. Η Xiaomi προειδοποίησε ότι το αυξημένο κόστος πλήττει την παραγωγή κινητών της.

Για τη Samsung, ωστόσο, η συγκυρία λειτουργεί ως ευκαιρία, καθώς υστερούσε στα προηγμένα AI chip και δεν είχε δει τα κέρδη της να αυξάνονται όσο οι ανταγωνιστές.

Σύμφωνα με τον Τζεφ Κιμ της KB Securities, η πιο αργή μετάβαση στα AI chip δίνει στη Samsung μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ έναντι εταιρειών όπως η SK Hynix και η Micron.

Η αναλύτρια της TrendForce, Έλι Γουάνγκ, εκτιμά ότι η Samsung θα αυξήσει τις τριμηνιαίες τιμές κατά 40%–50% στο διάστημα Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της αγοράς.

Όπως σημειώνει, «η ζήτηση είναι πολύ ισχυρή και όλοι πλέον κλείνουν μακροχρόνια συμβόλαια για το 2026 ή και για 2026–2027», με τη Samsung να διατηρεί υψηλές προσδοκίες για περαιτέρω ανατιμήσεις.

Η συμφωνία προβλέπει την έκδοση 166 εκατομμυρίων νέων μετοχών προς τη Nvidia στην τιμή των 6,01 δολαρίων ανά μετοχή, όπως γνωστοποίησαν οι δύο εταιρείες την Τρίτη. Η Nokia θα αξιοποιήσει τα τσιπ της Nvidia για να επιταχύνει το λογισμικό των δικτύων 5G και 6G, ενώ η Nvidia θα εξετάσει τρόπους ενσωμάτωσης της τεχνολογίας data center της Nokia στο δικό της AI οικοσύστημα.

Η Nokia στρέφεται στην τεχνητή νοημοσύνη
Η Nokia, γνωστή για τον εξοπλισμό κινητών δικτύων, έχει στραφεί δυναμικά στα data centers, ανταποκρινόμενη στην εκρηκτική ζήτηση για υπολογιστική ισχύ που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη. Η στρατηγική αυτή ήδη αποδίδει, καθώς η εταιρεία ξεπέρασε τις προσδοκίες της Wall Street στο τελευταίο τρίμηνο.

Νωρίτερα φέτος, η Nokia —με έδρα το Espoo της Φινλανδίας— εξαγόρασε την Infinera Corp. έναντι 2,3 δισ. δολαρίων, επεκτείνοντας το χαρτοφυλάκιό της σε δικτυακά προϊόντα για κέντρα δεδομένων AI. Μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας με τη Nvidia, η μετοχή της εκτοξεύτηκε κατά 17% στο χρηματιστήριο του Ελσίνκι — τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από το 2013.

Η συμφωνία αποτελεί ισχυρή ενίσχυση του brand της Nokia, το οποίο ανασχηματίζει ο διευθύνων σύμβουλος Τζάστιν Χόταρντ, επανατοποθετώντας τη φινλανδική εταιρεία ως τη μοναδική δυτική εναλλακτική στην Huawei για την πλήρη γκάμα τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού — από κεραίες 5G έως οπτικές ίνες.

Η συνεργασία με τη Nvidia εδραιώνει τη θέση της Nokia στο ευρωπαϊκό τεχνολογικό οικοσύστημα, σε μια περίοδο που η ΕΕ επιδιώκει αυτονομία στην τεχνητή νοημοσύνη και στηρίζει επενδύσεις που θα περιορίσουν την εξάρτηση από τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η επιθετική επενδυτική στρατηγική της Nvidia
Η Nvidia έχει επιδοθεί σε σειρά στρατηγικών επενδύσεων τους τελευταίους μήνες: έχει δεσμεύσει έως και 100 δισ. δολάρια για την OpenAI, καθώς και κεφάλαια για τις εταιρείες Wayve, Oxa, Revolut και PolyAI. Παράλληλα, ετοιμάζει επένδυση 1 δισ. ευρώ για data center στη Γερμανία, σε συνεργασία με τη Deutsche Telekom.

Ο Τζένσεν Χουάνγκ, επικεφαλής της Nvidia, έχει καλέσει την Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα στην ανάπτυξη υποδομών AI, υπογραμμίζοντας την ανάγκη δημιουργίας ενός αυτόνομου ευρωπαϊκού οικοσυστήματος τεχνητής νοημοσύνης που θα κρατά τα δεδομένα εντός της ηπείρου.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει πραγματοποιήσει η Google στην Ινδία αλλά και παγκοσμίως εκτός Ηνωμένων Πολιτειών. Το σχέδιο περιλαμβάνει την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και την επέκταση του δικτύου οπτικών ινών. Όπως ανέφερε στο Bloomberg ο υπουργός Τεχνολογίας της περιοχής Nara Lokesh, το κρατίδιο Άντρα Πραντές, όπου θα κατασκευαστούν οι εγκαταστάσεις, αναμένεται να διαθέτει συνολική υπολογιστική ισχύ 6 γιγαβάτ έως το 2029.

Η Ινδία εξελίσσεται σε βασικό «παίκτη» στον παγκόσμιο χάρτη της τεχνητής νοημοσύνης. Πριν από την ανακοίνωση της Google, η Amazon είχε γνωστοποιήσει επένδυση ύψους 12,7 δισ. δολαρίων σε cloud υποδομές έως το 2030, ενώ η OpenAI εξετάζει την ανάπτυξη ενός data center με ισχύ 1 γιγαβάτ. Σύμφωνα με την CBRE Group, οι συνολικές επενδύσεις σε data centers στην Ινδία αναμένεται να υπερβούν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2027.

«Δεν πρόκειται μόνο για νέες θέσεις εργασίας. Η πραγματική επίδραση είναι η οικονομική δραστηριότητα που δημιουργείται», τόνισε ο Lokesh, σχολιάζοντας τη σημασία της επένδυσης της Google.

Ο Ινδός πρωθυπουργός Narendra Modi προωθεί την τεχνολογία ως βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης για εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας. Ωστόσο, σημαντικά εμπόδια παραμένουν, όπως οι ελλείψεις σε νερό και η αστάθεια στο δίκτυο ηλεκτροδότησης.

Ο κόμβος τεχνητής νοημοσύνης της Google έχει σχεδιαστεί για να παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες AI, εξυπηρετώντας όχι μόνο τις δικές της ανάγκες αλλά και τις απαιτήσεις επιχειρήσεων και οργανισμών σε ολόκληρη την Ινδία, σύμφωνα με τον επικεφαλής της Google Cloud, Thomas Kurian.

Η κατασκευή έχει ήδη ξεκινήσει για δύο κέντρα δεδομένων στη Μελβούρνη και την Τασμανία, στο πλαίσιο του Project Southgate, μιας επένδυσης ύψους 4,5 δισ. αυστραλιανών δολαρίων (2,9 δισ. δολ. ΗΠΑ) που θα αξιοποιεί ισχύ 150 μεγαβάτ. Τα κέντρα θα βασίζονται στους νέους επεξεργαστές GB300 της Nvidia και αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως τον Απρίλιο.

Η Firmus ανέφερε ότι το έργο μπορεί να επεκταθεί σε 1,6 γιγαβάτ ισχύος μέχρι το 2028, με συνολική επένδυση 73,3 δισ. αυστραλιανών δολαρίων. Το σχέδιο θα υποστηρίξει την ανάπτυξη 5,1 γιγαβάτ νέας παραγωγικής ισχύος από αιολική, ηλιακή και υδροηλεκτρική ενέργεια, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 5% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος της Αυστραλίας, σύμφωνα με τα στοιχεία του BloombergNEF.

Η δημιουργία καθαρών ενεργειακών data centers εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τη ζήτηση για μεγάλα έργα ΑΠΕ, αξιοποιώντας τα εκτεταμένα ακατοίκητα εδάφη της χώρας, πλούσια σε ήλιο και άνεμο.

Όπως δήλωσε ο Όλιβερ Κέρτις, συνδιευθύνων σύμβουλος της Firmus, «το Project Southgate αποτελεί οδικό χάρτη για το πώς η Αυστραλία μπορεί να ηγηθεί παγκοσμίως στην ανάπτυξη βιώσιμων και κλιμακούμενων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης».

Σύμφωνα με το Reuters, το νέο data center στο Ελ Πάσο, το τρίτο της Meta στο Τέξας, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το 2028 και να έχει ισχύ 1 γιγαβάτ -αρκετή ενέργεια για να τροφοδοτήσει μια πόλη του μεγέθους του Σαν Φρανσίσκο για μια ημέρα-, καθιστώντας το ένα από τα μεγαλύτερα κέντρα δεδομένων στις ΗΠΑ.

Η νέα εγκατάσταση αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 100 θέσεις εργασίας μόλις τεθεί σε λειτουργία, με πάνω από 1.800 εργάτες να απασχολούνται στο εργοτάξιο κατά την περίοδο αιχμής της κατασκευής, σύμφωνα με δήλωση της Meta.

Η εταιρεία ανέφερε πως το ισχυρό ηλεκτρικό δίκτυο και το εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό του Ελ Πάσο λήφθηκαν υπόψη ως σημαντικοί παράγοντες για την επιλογή της τοποθεσίας.

Οι μεγάλοι πάροχοι υπηρεσιών cloud, οι λεγόμενοι hyperscalers, ανταγωνίζονται για την κατασκευή υποδομών AI, με τις Amazon, Alphabet, Meta και Microsoft να προβλέπουν δαπάνες άνω των 360 δισ. δολαρίων το 2025. Το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων αναμένεται να διατεθεί για την τροφοδοσία κέντρων δεδομένων.

Η Meta έχει επενδύσει πάνω 10 δισ. δολάρια μέχρι ώρας και απασχολεί περισσότερους από 2.500 ανθρώπους σε ολόκληρη την πολιτεία, με τα στοιχεία αυτά να συνυπολογίζουν και το δυναμικό που θα απασχολήσει στο νέο data center που πρόκειται να κατασκευάσει.

Η εταιρεία έχει διαθέσει 1,5 δισ. δολάρια από τα δικά της κεφάλαια για τη χρηματοδότηση της τρέχουσας φάσης του έργου στο El Paso. Η ανακοίνωση της Τετάρτης ακολουθεί την πρόσφατη συμφωνία της Meta ύψους 29 δισ. δολαρίων με τις Pimco και Blue Owl για τη χρηματοδότηση ενός κέντρου δεδομένων στη Λουιζιάνα.

Η Ελλάδα εξελίσσεται σε ψηφιακό κόμβο

Όπως αναφέρθηκε στο πρόσφατο Advanced Telecoms Summit από στελέχη εταιρειών όπως η Grid Telecom, η EXA Infrastructure και η Islalink, υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από εταιρείες διαχείρισης υποθαλάσσιων καλωδιακών συστημάτων.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «έρχονται και άλλα καλώδια», καθώς η Ελλάδα εξελίσσεται σε κόμβο διακίνησης ψηφιακών δεδομένων για ολόκληρη τη ΝΑ Ευρώπη.

Σημαντικά έργα στον ορίζοντα

Στο ίδιο πάνελ επισημάνθηκε ότι μεγάλα συστήματα όπως το Blue, το 2Africa και το ΙΕΧ έρχονται στη χώρα, ενώ δεν αποκλείεται να προστεθεί και το Medusa.
Παράλληλα, ενισχύονται και οι επίγειες τηλεπικοινωνιακές υποδομές, με επενδύσεις σύνδεσης από τη βόρεια Ελλάδα προς τη Βουλγαρία, προκειμένου να επιτευχθεί διασύνδεση με την κεντρική Ευρώπη.

Εκρηκτική άνοδος της αγοράς data centers

Η ύπαρξη καλωδιακών υποδομών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την πρόοδο των επενδύσεων σε data centers.
Τα τελευταία τρία χρόνια, αρκετές από τις ανακοινώσεις έχουν αρχίσει να υλοποιούνται.
Σύμφωνα με τη Digital Realty, η συνολική ισχύς των ελληνικών data centers ήταν το 2023 μόλις 5 MW, ενώ πλέον αγγίζει τα 50 MW, αν υπολογιστούν και οι υποδομές υπό κατασκευή, όπως αυτές των Microsoft, Data4 και της κοινοπραξίας ΔΕΗ – DAMAC.

Η πρόβλεψη είναι εντυπωσιακή:
μέχρι το 2030 η ισχύς αναμένεται να φτάσει τα 120-130 MW, γεγονός που σημαίνει ότι η αγορά θα πολλαπλασιαστεί μέσα σε επτά χρόνια, με εκτιμώμενη ενίσχυση του ΑΕΠ κατά 2 δισ. ευρώ.

Προθέσεις ή πραγματικά έργα;

Αξίζει να σημειωθεί πως αν συνυπολογιστούν όλα τα MW που έχουν ανακοινωθεί τα τελευταία χρόνια, το νούμερο ανέρχεται σε πολλές εκατοντάδες.
Ωστόσο, σε αρκετές περιπτώσεις πρόκειται για ανακοινώσεις προθέσεων και όχι για ώριμα έργα.
Παρά τη μεγάλη ζήτηση για data centers –ιδίως εντός της ΕΕ, όπου αυξάνεται η συζήτηση για το data sovereignty (το πού αποθηκεύονται τα δεδομένα των Ευρωπαίων πολιτών)– η πραγματική πρόοδος εξαρτάται από την ενεργειακή επάρκεια και τη διαθεσιμότητα πόρων.

Ενέργεια και δεσμεύσεις ισχύος: Το μεγάλο στοίχημα

Το βασικό πρόβλημα, όπως επισημάνθηκε επανειλημμένα στο συνέδριο, παραμένει η παροχή ενέργειας για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών των data centers.
Παρά τη συζήτηση για γεωγραφική διασπορά των υποδομών στην επικράτεια, παράγοντες της αγοράς θεωρούν ότι το πραγματικό εμπόδιο είναι οι δεσμεύσεις σε MW ισχύος από εταιρείες που έχουν ανακοινώσει έργα αλλά δεν έχουν προχωρήσει σε κάποια ουσιαστική κίνηση.

Το αποτέλεσμα είναι να δεσμεύεται πολύτιμη ισχύς από ανενεργά σχέδια, δημιουργώντας έλλειψη διαθεσιμότητας για «παίκτες» που όντως θέλουν να επενδύσουν.
Ένα ζήτημα που, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, πρέπει να λυθεί άμεσα.