Η εξέλιξη αποτελεί ουσιαστική βελτίωση σε σχέση με την πρώτη αξιολόγηση της DBRS για το 2026, τον περασμένο Μάρτιο, όταν ο οίκος είχε διατηρήσει το BBB με σταθερές προοπτικές.

Χρέος και πρωτογενή πλεονάσματα

Σύμφωνα με την DBRS, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ότι το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει από 143,5% του ΑΕΠ τον Μάρτιο του 2026 στο 134,4% στα τέλη του 2027. Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσουν η συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης και η διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Για το 2026 η Κομισιόν προβλέπει ανάπτυξη 1,8%, ενώ για το 2027 αναμένει ρυθμό 1,6%. Παράλληλα, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 4% του ΑΕΠ το 2026 και στο 3,7% το 2027, μετά το 4,9% του 2025.

Η DBRS επισημαίνει ότι τα δημοσιονομικά αποτελέσματα έχουν βελτιωθεί σημαντικά, όχι μόνο εξαιτίας της ανάπτυξης, αλλά και λόγω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενίσχυσαν τη φορολογική συμμόρφωση και διεύρυναν τη φορολογική βάση.

Ανθεκτική η ελληνική οικονομία

Θετική είναι η αποτίμηση του οίκου και για την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι στο ενεργειακό σοκ. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον τουρισμό, με τις αφίξεις να συνεχίζουν να αυξάνονται ισχυρά κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους.

Σημαντικό στήριγμα παραμένει και το τραπεζικό σύστημα. Η DBRS έχει ήδη επισημάνει τα ισχυρά κεφαλαιακά «μαξιλάρια» και την κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών, καθώς και την ισχυρή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις.

Η αναβάθμιση των προοπτικών σε θετικές αυξάνει πλέον τις προσδοκίες για το επόμενο βήμα στην πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας. Η DBRS δεν προχώρησε αυτή τη φορά σε αλλαγή της βαθμίδας BBB, ωστόσο το νέο outlook αποτελεί σαφώς θετικό μήνυμα για τις αγορές, σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα επιδιώκει να εδραιώσει ακόμη περισσότερο τη θέση της εντός της επενδυτικής βαθμίδας.

Ο οίκος εκτιμά ότι η ευνοϊκή δυναμική του ελληνικού δημόσιου χρέους, σε συνδυασμό με τις ισχυρές οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις, αναμένεται να περιορίσει σημαντικά τις επιπτώσεις από το αυξημένο κόστος δανεισμού.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Morningstar DBRS, η δαπάνη για τόκους ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα αναμένεται να μειωθεί κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μεταξύ 2025 και 2030. Η Ελλάδα είναι η μοναδική μεταξύ των εννέα οικονομιών της Ευρωζώνης που εξετάζει ο οίκος όπου προβλέπεται υποχώρηση της σχετικής επιβάρυνσης.

Αντίθετα, στη Γαλλία η δαπάνη για τόκους αναμένεται να αυξηθεί κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, στο Βέλγιο κατά 0,6 μονάδες, στη Γερμανία κατά 0,4 μονάδες και σε Αυστρία και Ολλανδία κατά 0,3 μονάδες.

Περιορισμένη επιβάρυνση προβλέπεται επίσης για την Ισπανία και την Πορτογαλία, όπου η αύξηση των τόκων εκτιμάται σε μόλις 0,1 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ.

Η ανάλυση της Morningstar DBRS καλύπτει εννέα οικονομίες της Ευρωζώνης: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία.

Η δυναμική του ελληνικού χρέους

Η Ελλάδα, μαζί με την Ισπανία και την Πορτογαλία, εμφανίζεται μεταξύ των χωρών που επηρεάζονται λιγότερο από το υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης.

Βασικός παράγοντας είναι η προβλεπόμενη αποκλιμάκωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ την περίοδο 2025-2030, η οποία στηρίζεται στην οικονομική ανάπτυξη και στη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων.

Η μείωση του αποθέματος χρέους περιορίζει σταδιακά και το ποσό που θα χρειάζεται να αναχρηματοδοτείται με υψηλότερα επιτόκια.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου που χρησιμοποιεί η Morningstar DBRS, το ονομαστικό ΑΕΠ της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας αναμένεται να αυξάνεται κατά μέσο όρο 4,4% ετησίως την περίοδο 2026-2030, έναντι 3,1% για τις υπόλοιπες έξι χώρες του δείγματος.

Παράλληλα, και οι τρεις οικονομίες προβλέπεται να καταγράφουν πρωτογενή πλεονάσματα σε όλη την περίοδο 2026-2030, περιορίζοντας τις ανάγκες για νέο δανεισμό.

Υψηλότερο κόστος δανεισμού για μεγαλύτερο διάστημα

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι το κόστος χρηματοδότησης των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης είναι πιθανό να παραμείνει σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν σημαντικά από το 2022, όταν η άνοδος του πληθωρισμού οδήγησε τις κεντρικές τράπεζες σε επιθετική αύξηση των επιτοκίων.

Παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οι αποδόσεις δεν έχουν επιστρέψει στα ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα που επικρατούσαν τα προηγούμενα χρόνια.

Η Morningstar DBRS αποδίδει την εξέλιξη αυτή, μεταξύ άλλων, στην αυξημένη προσφορά κρατικών τίτλων, στις υψηλότερες χρηματοδοτικές ανάγκες αρκετών οικονομιών και στα αυξημένα ασφάλιστρα κινδύνου που απαιτούν οι επενδυτές.

Παράλληλα, η ποσοτική σύσφιξη των κεντρικών τραπεζών έχει περιορίσει τις αγορές κρατικών τίτλων, ενώ η αυξημένη έκδοση εταιρικών ομολόγων δημιουργεί πρόσθετο ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα επενδυτικά κεφάλαια.

Μεγαλύτερη πίεση σε Γαλλία και Βέλγιο

Σύμφωνα με την ανάλυση, οι χώρες που διαθέτουν μεγάλο απόθεμα δημόσιου χρέους και ασθενέστερες δημοσιονομικές προοπτικές είναι περισσότερο εκτεθειμένες στην άνοδο των επιτοκίων.

Η Γαλλία εμφανίζει τη μεγαλύτερη προβλεπόμενη αύξηση της δαπάνης τόκων έως το 2030, κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, ενώ ακολουθεί το Βέλγιο με αύξηση 0,6 μονάδων.

Στον αντίποδα, η Ελλάδα καταγράφει την ευνοϊκότερη εξέλιξη μεταξύ των εννέα χωρών, με τη δαπάνη τόκων ως ποσοστό του ΑΕΠ να προβλέπεται ότι θα μειωθεί κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες μέχρι το 2030.

Η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι η επίδραση ενός περιβάλλοντος υψηλότερων επιτοκίων στα δημόσια οικονομικά εξαρτάται όχι μόνο από το επίπεδο του υφιστάμενου χρέους, αλλά και από την πορεία της οικονομικής ανάπτυξης, τα δημοσιονομικά αποτελέσματα και τις ανάγκες αναχρηματοδότησης κάθε χώρας.

Οι μεγάλοι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης ανοίγουν τον δεύτερο κύκλο των αξιολογήσεών τους για το 2026, έχοντας στο μικροσκόπιο τη μεγάλη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τις πρόωρες αποπληρωμές αλλά και την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι στις νέες διεθνείς ενεργειακές και γεωπολιτικές πιέσεις.

Η πρώτη ετυμηγορία έρχεται σχεδόν αμέσως. Στις 4 Σεπτεμβρίου ανακοινώνει την αξιολόγησή της η DBRS, ενώ δύο εβδομάδες αργότερα ακολουθεί μία ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για την Ελλάδα.

Στις 18 Σεπτεμβρίου θα ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους τόσο η Moody’s όσο και η Scope Ratings. Στις 23 Οκτωβρίου ακολουθεί η Standard & Poor’s και ο δεύτερος κύκλος ολοκληρώνεται στις 6 Νοεμβρίου με τη Fitch.

Οι πέντε κρίσιμες αξιολογήσεις

Το ημερολόγιο του δεύτερου εξαμήνου διαμορφώνεται ως εξής:

4 Σεπτεμβρίου – DBRS

18 Σεπτεμβρίου – Moody’s

18 Σεπτεμβρίου – Scope Ratings

23 Οκτωβρίου – Standard & Poor’s

6 Νοεμβρίου – Fitch

Η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την επενδυτική βαθμίδα και πλέον το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στο επόμενο βήμα: πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί υψηλότερα μέσα στην επενδυτική κατηγορία.

Πού βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα

Η χώρα βρίσκεται στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές από DBRS, Standard & Poor’s και Fitch. Η Moody’s αξιολογεί την Ελλάδα με Baa3 και σταθερές προοπτικές, ενώ η Scope βρίσκεται στο BBB με θετικές προοπτικές.

Αυτό κάνει τη Scope ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα στον νέο γύρο, καθώς οι θετικές προοπτικές αφήνουν περισσότερο ανοικτό το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής αναβάθμισης. Θετικό μήνυμα είχε έρθει μέσα στον Αύγουστο και από τον ιαπωνικό οίκο R&I, ο οποίος διατήρησε την αξιολόγηση BBB αλλά αναβάθμισε τις προοπτικές της Ελλάδας σε θετικές.

Το μεγάλο «όπλο»: Η μείωση του χρέους

Το σημαντικότερο στοιχείο στον νέο κύκλο αξιολογήσεων είναι αναμφίβολα η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Για χρόνια, το πολύ υψηλό χρέος αποτελούσε το μεγαλύτερο μειονέκτημα της ελληνικής οικονομίας στις εκθέσεις των διεθνών οίκων.

Η εικόνα όμως αλλάζει. Τα πρωτογενή πλεονάσματα, η ανάπτυξη και κυρίως η πολιτική πρόωρων αποπληρωμών δημιουργούν ταχύτερη αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Και αυτό είναι ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα της Αθήνας για τις επόμενες αναβαθμίσεις.

Η Scope βλέπει χρέος 107% του ΑΕΠ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τελευταίες εκτιμήσεις της Scope. Τον Μάρτιο ο οίκος προέβλεπε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωνόταν περίπου στο 127% του ΑΕΠ το 2030 και στο 120% το 2035.

Λίγους μήνες αργότερα, όμως, έγινε αισθητά πιο αισιόδοξος. Σε έκθεση του Ιουνίου προέβλεψε ότι το χρέος θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 107% του ΑΕΠ το 2031.

Εφόσον επιβεβαιωθεί μια τέτοια πορεία, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί με χαμηλότερο δείκτη χρέους από μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Βέλγιο.

Η Moody’s και το ενδιαφέρον για την επόμενη κίνηση

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση της Moody’s στις 18 Σεπτεμβρίου. Στην προηγούμενη αξιολόγησή της, τον Μάρτιο, η Moody’s εκτιμούσε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωνόταν περίπου στο 140% του ΑΕΠ το 2027.

Οι νεότερες δημοσιονομικές εξελίξεις και οι πρόωρες αποπληρωμές δημιουργούν πλέον διαφορετικά δεδομένα.Ο ίδιος ο οίκος είχε επισημάνει ότι μία διατηρήσιμη μείωση του χρέους, σημαντικά ταχύτερη από τις προβλέψεις του, θα μπορούσε να ασκήσει ανοδική πίεση στην αξιολόγηση της Ελλάδας.

Γι' αυτό η νέα έκθεση της Moody’s θα διαβαστεί προσεκτικά από κυβέρνηση, τράπεζες και αγορές.

Πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ. ευρώ

Ένα ακόμη θετικό στοιχείο είναι η εκτέλεση του προϋπολογισμού. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου καταγράφηκε πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ. ευρώ, υψηλότερο από τον στόχο.

Η δημοσιονομική επίδοση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τους οίκους αξιολόγησης. Δεν εξετάζουν μόνο το σημερινό ύψος του χρέους αλλά και το κατά πόσο η χώρα μπορεί να διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα και να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις της χωρίς να δημιουργούνται νέες δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Ανάπτυξη 2% στο πρώτο τρίμηνο

Θετική παραμένει και η εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας. Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Το επόμενο σημαντικό τεστ έρχεται στις 7 Σεπτεμβρίου, όταν η ΕΛΣΤΑΤ αναμένεται να ανακοινώσει τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο.

Μια ισχυρή επίδοση θα ενισχύσει το επιχείρημα ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον.

Ο μεγάλος κίνδυνος έρχεται από την ενέργεια

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Από τον πρώτο γύρο αξιολογήσεων του Μαρτίου μέχρι σήμερα, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον έχει επιδεινωθεί σημαντικά.

Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέες αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά. Το Brent βρίσκεται κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, έναντι περίπου 60 δολαρίων στις αρχές του έτους. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, όπου οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του 2026.

Γιατί η ενέργεια μπορεί να αλλάξει τις προβλέψεις

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους λειτουργεί σε πολλά επίπεδα. Επιβαρύνει επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυξάνει τις πληθωριστικές πιέσεις. Περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα.

Και μπορεί να υποχρεώσει την κυβέρνηση να λάβει πρόσθετα μέτρα στήριξης, δημιουργώντας δημοσιονομικό κόστος.

Γι' αυτό οι οίκοι αξιολόγησης θα εξετάσουν όχι μόνο τις σημερινές επιδόσεις της οικονομίας αλλά και το πόσο ανθεκτικές μπορούν να παραμείνουν εάν η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί.

Στο μικροσκόπιο και οι εξαγγελίες της ΔΕΘ

Υπάρχει φέτος και μία ενδιαφέρουσα χρονική σύμπτωση. Ο νέος γύρος αξιολογήσεων συμπίπτει ουσιαστικά με τις κυβερνητικές εξαγγελίες στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Οι οίκοι θα παρακολουθούν επομένως προσεκτικά το δημοσιονομικό αποτύπωμα των νέων μέτρων. Φοροελαφρύνσεις, αυξήσεις εισοδημάτων και μέτρα στήριξης θα αξιολογηθούν όχι μόνο ως προς το όφελος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις αλλά και ως προς το κατά πόσο συμβαδίζουν με τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Τι σημαίνει μια νέα αναβάθμιση για την οικονομία

Μια αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας δεν είναι απλώς ένας καλύτερος «βαθμός» σε μια διεθνή έκθεση. Μπορεί να έχει πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις. Όσο βελτιώνεται η αξιολόγηση της χώρας, τόσο μειώνεται θεωρητικά το ρίσκο που αποδίδουν οι διεθνείς επενδυτές στα ελληνικά ομόλογα.

Αυτό μπορεί να συμβάλει σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο και να λειτουργήσει θετικά για τράπεζες και επιχειρήσεις που αντλούν κεφάλαια από τις αγορές. Παράλληλα, υψηλότερες αξιολογήσεις μπορούν να διευρύνουν τη βάση των διεθνών επενδυτών που τοποθετούν κεφάλαια σε ελληνικούς τίτλους.

Το στοίχημα δεν είναι πλέον η επενδυτική βαθμίδα

Η μεγάλη αλλαγή σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια είναι ακριβώς αυτή. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον το εάν η Ελλάδα θα επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα.

Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το ερώτημα είναι πλέον πόσο γρήγορα μπορεί να ανέβει στα επόμενα σκαλοπάτια της επενδυτικής κατηγορίας.

Για να συμβεί αυτό χρειάζεται συνέχεια στη μείωση του χρέους, διατηρήσιμη ανάπτυξη, δημοσιονομική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας.

Ο κρίσιμος Σεπτέμβριος

Ο Σεπτέμβριος θα δώσει τις πρώτες απαντήσεις.

Η DBRS ανοίγει τον χορό στις 4 Σεπτεμβρίου.

Στις 7 Σεπτεμβρίου έρχονται τα νέα στοιχεία για το ΑΕΠ.

Και στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθεί το διπλό τεστ Moody’s και Scope.

Μέσα σε δύο εβδομάδες θα έχει διαμορφωθεί μια πολύ καθαρότερη εικόνα για το πώς βλέπουν οι διεθνείς οίκοι την ελληνική οικονομία μετά την ενεργειακή αναταραχή και τις νέες δημοσιονομικές εξελίξεις.

Η Ελλάδα μπαίνει στον δεύτερο γύρο με σημαντικά πλεονεκτήματα: πλεονάσματα, ανάπτυξη και ταχύτερη μείωση του χρέους. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτά θα αποδειχθούν αρκετά για να ανοίξει μέσα στους επόμενους μήνες ο δρόμος για το επόμενο σκαλοπάτι της πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Το καλοκαίρι του 2026 αποτελεί, σύμφωνα με τον οίκο αξιολόγησης, χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο διαφορετικοί κλιματικοί κίνδυνοι μπορούν να λειτουργήσουν σωρευτικά. Οι καύσωνες δημιουργούν συνθήκες ξηρασίας, η ξηρασία αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών και στη συνέχεια το σκληρό και αποξηραμένο έδαφος μπορεί να ενισχύσει ακόμη και τον κίνδυνο αιφνίδιων πλημμυρών.

Για την Ελλάδα τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Τα μοντέλα της Morningstar DBRS την κατατάσσουν 5η μεταξύ των χωρών που εξετάστηκαν ως προς την προβλεπόμενη ετήσια απώλεια βιομηχανικής παραγωγικότητας εξαιτίας των καυσώνων, με βάση το μέτριο κλιματικό σενάριο.

Η χώρα βρίσκεται επίσης στην 5η θέση ως προς τις εκτιμώμενες ετήσιες ζημιές σε περιουσίες από πυρκαγιές, αναδεικνύοντας τη διπλή έκθεση της ελληνικής οικονομίας στις υψηλές θερμοκρασίες και στις δασικές πυρκαγιές.

Μετά τις φωτιές έρχεται η ξηρασία

Η Morningstar DBRS επισημαίνει ότι η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από τις υπόλοιπες ηπείρους, ενώ οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται πλέον με ιδιαίτερα ξηρές συνθήκες σε μεγάλες περιοχές.

Καθώς το καλοκαίρι πλησιάζει στο τέλος του, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται από τους καύσωνες και τις πυρκαγιές στην ξηρασία, η οποία εξελίσσεται σε δυνητικά μεγαλύτερη οικονομική απειλή.

Οι ξηρασίες γίνονται συχνότερες, μεγαλύτερης διάρκειας και εντονότερες, ενώ η οικονομική τους επίδραση δεν περιορίζεται στον αγροτικό τομέα. Μπορούν να πλήξουν τη βιομηχανική παραγωγή, τις μεταφορές, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και το εμπόριο, ενώ ταυτόχρονα δημιουργούν πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις.

Η εικόνα στην Ευρώπη είναι ήδη ανησυχητική. Στην Αγγλία και την Ουαλία ο Ιούλιος του 2026 ήταν ο ξηρότερος που έχει καταγραφεί, ενώ στις αρχές Αυγούστου περίπου το 72% της Αγγλίας, μαζί με ολόκληρη την Ουαλία, βρισκόταν επισήμως σε συνθήκες ξηρασίας.

Στη Γαλλία, περισσότερο από 85% της χώρας βρισκόταν από τα μέσα Ιουλίου σε κατάσταση προειδοποίησης ή συναγερμού για ξηρασία. Ανάλογα προβλήματα αντιμετωπίζουν η Γερμανία, η Πολωνία, η Ουγγαρία και χώρες των Βαλκανίων.

Έως μία μονάδα από την ανάπτυξη

Το οικονομικό κόστος μπορεί να είναι σημαντικό. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Morningstar DBRS, περίπου 40% του πλανήτη αντιμετωπίζει πλέον συχνές και έντονες ξηρασίες, ενώ οι σχετικές οικονομικές απώλειες αυξάνονται διεθνώς με ετήσιο ρυθμό 3% έως 7,5%.

Μάλιστα, εκτιμάται ότι το κόστος μιας μέσης ξηρασίας το 2035 θα είναι τουλάχιστον 35% υψηλότερο σε σχέση με μια αντίστοιχη ξηρασία το 2025.

Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η επίδραση στην ανάπτυξη. Μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνει ότι μια ακραία ξηρασία μπορεί να αφαιρέσει σχεδόν μία ποσοστιαία μονάδα από την αύξηση του ΑΕΠ βραχυπρόθεσμα.

Η επίπτωση είναι μεγαλύτερη από εκείνη ενός ακραίου καύσωνα, η οποία υπολογίζεται περίπου στις 0,5 ποσοστιαίες μονάδες. Παράλληλα, ενώ οι οικονομίες φαίνεται ότι έχουν προσαρμοστεί καλύτερα στις υψηλές θερμοκρασίες τις τελευταίες δεκαετίες, η επίδραση των ξηρασιών γίνεται ολοένα πιο καταστροφική.

Γεωργία, ενέργεια και πληθωρισμός

Οι οικονομικές επιπτώσεις μεταδίδονται μέσω πολλών καναλιών. Η γεωργία είναι ο πρώτος και πλέον εμφανής τομέας, καθώς οι χαμηλές βροχοπτώσεις μειώνουν τις αποδόσεις των καλλιεργειών. Ήδη Γαλλία και Ουγγαρία έχουν καταγράψει σημαντικές απώλειες στην παραγωγή σιτηρών, μεταξύ άλλων σε καλαμπόκι και σιτάρι.

Οι χαμηλές στάθμες των ποταμών δημιουργούν ταυτόχρονα προβλήματα στις εμπορευματικές μεταφορές, αυξάνοντας το κόστος logistics, ενώ η έλλειψη νερού μπορεί να επηρεάσει την υδροηλεκτρική παραγωγή αλλά και άλλες ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Το αποτέλεσμα μπορεί να περάσει στις τιμές καταναλωτή μέσω ακριβότερων τροφίμων, υψηλότερου ενεργειακού κόστους και αυξημένων μεταφορικών δαπανών, μετατρέποντας την κλιματική πίεση και σε πληθωριστικό πρόβλημα.

Υπάρχει παράλληλα και δημοσιονομικό κόστος. Οι κυβερνήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν αποζημιώσεις και μέτρα στήριξης για τους πληγέντες κλάδους, αλλά και να αυξήσουν τις επενδύσεις σε υποδομές ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή.

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα οι ακραίες θερμοκρασίες και οι ξηρασίες είναι πιθανό να επηρεάζουν όλο και περισσότερο την πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ. Μακροπρόθεσμα, το μέγεθος της ζημιάς θα εξαρτηθεί κυρίως από τις επενδύσεις στην προσαρμογή και την ανθεκτικότητα των οικονομιών.

Για την ώρα, πάντως, ο οίκος δεν βλέπει σημαντική άμεση απειλή για τις κρατικές πιστοληπτικές αξιολογήσεις, θεωρώντας ότι το κόστος παραμένει διαχειρίσιμο σε εθνικό επίπεδο. Για την Ελλάδα, όμως, η παρουσία στην πρώτη πεντάδα τόσο για τις απώλειες παραγωγικότητας από τους καύσωνες όσο και για τις ζημιές από τις πυρκαγιές δείχνει ότι ο κλιματικός κίνδυνος αποκτά πλέον σαφές οικονομικό αποτύπωμα.

Ο οίκος επισημαίνει ότι η ανθεκτική οργανική κερδοφορία, η σταθερή ποιότητα ενεργητικού, η ισχυρή πιστωτική επέκταση, αλλά και οι υγιείς δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας λειτουργούν ως βασική ασπίδα απέναντι στις αυξανόμενες εξωτερικές αβεβαιότητες, όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις, οι πληθωριστικές πιέσεις και οι διακυμάνσεις στο επιτοκιακό περιβάλλον.

Σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, οι τέσσερις μεγάλες ελληνικές τράπεζες εισέρχονται στο δεύτερο εξάμηνο του έτους με σημαντικά περιθώρια απορρόφησης πιθανών κραδασμών, χάρη στην ισχυρή οργανική δημιουργία κεφαλαίων, στα υψηλά επίπεδα προβλέψεων και στη σταθερή χρηματοδοτική τους βάση.

Κέρδη 2,4 δισ. ευρώ και απόδοση ιδίων κεφαλαίων κοντά στο 12%

Τα οικονομικά αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου επιβεβαιώνουν τη δυναμική του κλάδου.

Οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εμφάνισαν συνολικά καθαρά κέρδη 2,4 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2% σε ετήσια βάση. Εξαιρουμένων των έκτακτων παραγόντων, η άνοδος των κερδών διαμορφώνεται στο 11%, ενώ η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE) διατηρήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, κοντά στο 12%.

Η Morningstar DBRS αποδίδει τις επιδόσεις αυτές κυρίως στην ανθεκτικότητα των καθαρών εσόδων από τόκους (Net Interest Income - NII), στη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των δανείων και στη σημαντική ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες, γεγονός που ενισχύει περαιτέρω τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων των ελληνικών τραπεζών.

Παράλληλα, αν και το λειτουργικό κόστος αυξήθηκε, κυρίως λόγω των επενδύσεων στην τεχνολογία, της ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού και της ενσωμάτωσης εξαγορών, η λειτουργική κερδοφορία παρέμεινε ισχυρή.

Η εξέλιξη αυτή επέτρεψε στις διοικήσεις των τραπεζών είτε να επιβεβαιώσουν είτε να αναβαθμίσουν τους στόχους τους για το σύνολο του 2026, βασιζόμενες σε πιο αισιόδοξες προβλέψεις για τα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια, την πιστωτική επέκταση και την αύξηση των εσόδων από προμήθειες.

Άνοδος εσόδων και ενίσχυση των προμηθειών

Η έκθεση καταγράφει αύξηση 5% των συνολικών εσόδων σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025, ενώ τα βασικά οργανικά έσοδα – δηλαδή τα καθαρά έσοδα από τόκους και οι καθαρές προμήθειες – ενισχύθηκαν κατά 8%.

Τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν κατά 5%, με βασικούς μοχλούς:

• την ισχυρή αύξηση των χορηγήσεων,
• τα υψηλότερα έσοδα από τα χαρτοφυλάκια ομολόγων,
• και την αύξηση των επιτοκίων πολιτικής κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026.

Οι παράγοντες αυτοί υπεραντιστάθμισαν τις πιέσεις που προκάλεσαν το χαμηλότερο επιτοκιακό περιβάλλον και η ήπια συμπίεση των επιτοκιακών περιθωρίων σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι οι προοπτικές των καθαρών εσόδων από τόκους παραμένουν θετικές και για το υπόλοιπο του έτους, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει νέα αύξηση επιτοκίων και θα συνεχιστεί η ισχυρή δυναμική της πιστωτικής επέκτασης.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η συμβολή των προμηθειών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 20% σε ετήσια βάση, χάρη στην αυξημένη δραστηριότητα στη διαχείριση περιουσίας, στις τραπεζικές υπηρεσίες προς επιχειρήσεις, στις ασφαλιστικές εργασίες και στις υπηρεσίες κεφαλαιαγοράς.

Ως αποτέλεσμα, οι προμήθειες αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 23% των συνολικών εσόδων, έναντι 20% πριν από έναν χρόνο, μειώνοντας περαιτέρω την απόσταση των ελληνικών τραπεζών από τους μεγάλους ευρωπαϊκούς ομίλους ως προς τη διαφοροποίηση των πηγών εσόδων.

Παράλληλα, ο μέσος δείκτης κόστους προς έσοδα (Cost to Income) διατηρήθηκε σε εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο, στο 36%, ενώ τα οργανικά κέρδη προ προβλέψεων αυξήθηκαν κατά 3%, ενισχύοντας περαιτέρω την ικανότητα απορρόφησης πιθανών μελλοντικών πιστωτικών ζημιών.

Μειωμένες προβλέψεις, αλλά αυξημένη προσοχή στους νέους κινδύνους

Η Morningstar DBRS σημειώνει ότι οι προβλέψεις για επισφαλείς απαιτήσεις μειώθηκαν κατά 24% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, γεγονός που αντανακλά τη σημαντική βελτίωση του προφίλ κινδύνου των ελληνικών τραπεζών.

Έτσι, το μέσο κόστος κινδύνου (Cost of Risk) διαμορφώθηκε περίπου στις 44 μονάδες βάσης, ευνοούμενο τόσο από τις χαμηλότερες προβλέψεις όσο και από τη συνεχιζόμενη αύξηση των χορηγήσεων.

Ωστόσο, ο οίκος υπογραμμίζει ότι οι τράπεζες εξακολουθούν να λειτουργούν με ιδιαίτερα συντηρητική προσέγγιση.

Στα μοντέλα προβλέψεών τους έχουν ήδη ενσωματωθεί οι αυξημένοι γεωπολιτικοί κίνδυνοι, ενώ πραγματοποιήθηκαν και επιπλέον προβλέψεις για τα στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο, καθώς και για τις πρόσφατες αποφάσεις του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των επιτοκίων στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη.

Οι πρόσθετες αυτές προβλέψεις αποσκοπούν στην κάλυψη πιθανών ζημιών από την ανατίμηση του ελβετικού φράγκου έναντι του ευρώ, αλλά και από την αυξημένη επιβάρυνση συγκεκριμένων αναδιαρθρωμένων δανείων που προέρχονται από παλαιότερες τιτλοποιήσεις.

Παράλληλα, ο οίκος επισημαίνει ότι ορισμένες τράπεζες χρησιμοποιούν ήδη αποθεματικά προβλέψεων που είχαν σχηματίσει τα προηγούμενα χρόνια, ενώ η συνολική κάλυψη των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Δεν αποκλείει πάντως το ενδεχόμενο νέας ενίσχυσης των προβλέψεων τους επόμενους μήνες, εφόσον οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμείνουν αυξημένοι ή οι επιπτώσεις από τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και τον νόμο Κατσέλη αποδειχθούν μεγαλύτερες των σημερινών εκτιμήσεων.

Σταθερή ποιότητα ενεργητικού και πρωταγωνιστές στην πιστωτική επέκταση

Η Morningstar DBRS χαρακτηρίζει ιδιαίτερα ικανοποιητική την ποιότητα του ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών.

Ο μέσος δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) παρέμεινε αμετάβλητος στο 2,6% στα τέλη Ιουνίου του 2026, ενώ ο καθαρός δείκτης NPE αυξήθηκε οριακά στο 0,6%, από 0,5%, κυρίως λόγω περιορισμένης αποδέσμευσης προβλέψεων.

Παράλληλα, ο δείκτης κάλυψης των προβληματικών δανείων διαμορφώθηκε περίπου στο 80%, επίπεδο που εξακολουθεί να θεωρείται ιδιαίτερα ισχυρό ακόμη και σε ευρωπαϊκή σύγκριση.

Ο οίκος επισημαίνει ότι η ποιότητα του ενεργητικού θα μπορούσε να επηρεαστεί αρνητικά σε περίπτωση κλιμάκωσης των γεωπολιτικών εντάσεων, εφόσον αυτές οδηγήσουν σε υψηλότερες τιμές ενέργειας, αναζωπύρωση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.

Παρά τις εξωτερικές αβεβαιότητες, οι ελληνικές τράπεζες εξακολουθούν να εμφανίζουν έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης στην Ευρώπη.

Η επιχειρηματική πίστη αυξήθηκε κατά περίπου 11% σε ετήσια βάση τον Ιούνιο του 2026, έναντι περίπου 4% στην Ευρωζώνη, ενώ τα δάνεια προς τα νοικοκυριά αυξήθηκαν κατά 2,8%, έναντι 2,9% στην Ευρωζώνη, αντανακλώντας τη σταδιακή ανάκαμψη της ζήτησης, αν και η στεγαστική πίστη εξακολουθεί να επηρεάζεται από τη μακρά περίοδο απομόχλευσης της ελληνικής οικονομίας.

Ισχυρά κεφαλαιακά «μαξιλάρια» και βελτίωση της ποιότητας κεφαλαίων

Ιδιαίτερα θετική είναι η αξιολόγηση της Morningstar DBRS και για την κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών.

Παρά τη χρηματοδότηση της πιστωτικής ανάπτυξης, τις εξαγορές και τις αυξημένες διανομές προς τους μετόχους, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εξακολουθούν να διαθέτουν ισχυρά κεφαλαιακά αποθέματα.

Στο τέλος Ιουνίου του 2026, ο μέσος δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 14,9%, έναντι 15,5% στο τέλος του 2025, ενώ ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας υποχώρησε οριακά στο 19,7%, από 20,1%.

Παρά τη μικρή αυτή αποκλιμάκωση, ο οίκος υπογραμμίζει ότι οι τράπεζες εξακολουθούν να διαθέτουν ιδιαίτερα άνετα εποπτικά περιθώρια, καθώς το μέσο κεφαλαιακό «μαξιλάρι» ανέρχεται σε περίπου 470 μονάδες βάσης πάνω από τις ελάχιστες εποπτικές απαιτήσεις.

Η Morningstar DBRS αναμένει ήπια περαιτέρω μείωση των κεφαλαιακών δεικτών έως το τέλος του έτους, καθώς οι τράπεζες θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη της οικονομίας και να ενισχύουν τις αποδόσεις προς τους μετόχους.

Την ίδια στιγμή, όμως, επισημαίνει ότι η ποιότητα των κεφαλαίων βελτιώνεται σταθερά, καθώς οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (DTCs) αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 40% των κεφαλαίων CET1, έναντι 43% στο τέλος του 2025, εξέλιξη που ενισχύει περαιτέρω τη βιωσιμότητα και την ποιότητα της κεφαλαιακής βάσης των ελληνικών τραπεζών.

Η συνολική εικόνα που αποτυπώνει η Morningstar DBRS είναι ότι ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος παραμένει σε τροχιά ισχυρής ανάπτυξης, έχοντας πλέον μεταβεί από τη φάση της εξυγίανσης σε μια περίοδο βιώσιμης κερδοφορίας, ενισχυμένης κεφαλαιακής επάρκειας και δυναμικής χρηματοδότησης της οικονομίας, παρά το γεγονός ότι το διεθνές περιβάλλον εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από αυξημένη γεωπολιτική και οικονομική αβεβαιότητα.

Στη νέα της έκθεση, ο οίκος αξιολόγησης μειώνει την πρόβλεψη για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας το 2026 στο 1,9%, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 2%, ενώ διατηρεί αμετάβλητη την πρόβλεψη για το 2027 στο 1,8%.

Η μικρή αυτή αναθεώρηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα ήπιων υποβαθμίσεων των μακροοικονομικών προβλέψεων για τις περισσότερες οικονομίες που καλύπτει η Morningstar DBRS, ως αποτέλεσμα του παγκόσμιου ενεργειακού σοκ που προκάλεσε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, αλλά και της μεταβολής των προσδοκιών σχετικά με τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες.

Περαιτέρω αποκλιμάκωση της ανεργίας

Παρά τη μικρή υποβάθμιση της πρόβλεψης για το ΑΕΠ, η εικόνα της αγοράς εργασίας παραμένει θετική.

Η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η ανεργία στην Ελλάδα θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 8,4% το 2026, ενώ προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση στο 7,8% το 2027, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας.

Το ενεργειακό σοκ και οι κεντρικές τράπεζες

Ο οίκος επισημαίνει ότι οι υποβαθμίσεις των προβλέψεων παραμένουν μέχρι στιγμής περιορισμένες, καθώς βασικό σενάριο αποτελεί ότι τυχόν διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα είναι προσωρινή, ενώ οι επιπτώσεις στις οικονομίες θα περιοριστούν είτε λόγω της σύντομης διάρκειας της κρίσης είτε μέσω δημοσιονομικών παρεμβάσεων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Ωστόσο, η Morningstar DBRS προειδοποιεί ότι ο πληθωρισμός εξακολουθεί να κινείται πάνω από τους στόχους των κεντρικών τραπεζών, ενώ η ανεργία παραμένει σε σχετικά χαμηλά επίπεδα στις περισσότερες οικονομίες. Ως αποτέλεσμα, οι αγορές προεξοφλούν πλέον μια πιο αυστηρή νομισματική πολιτική, εξέλιξη που επιβεβαιώθηκε και από την πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά 25 μονάδες βάσης.

Η τεχνητή νοημοσύνη στηρίζει την παγκόσμια ανάπτυξη

Σύμφωνα με τον οίκο, οι παγκόσμιες οικονομικές και χρηματοπιστωτικές εξελίξεις επηρεάζονται ολοένα και περισσότερο από μια «τεχνολογική εξοπλιστική κούρσα», η οποία τροφοδοτεί σημαντικές επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη, στις ενεργειακές υποδομές που απαιτούνται για την υποστήριξή της, καθώς και στις αεροδιαστημικές και αμυντικές βιομηχανίες.

Η τάση αυτή λειτουργεί υποστηρικτικά για την παγκόσμια ανάπτυξη, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εξακολουθούν να ξεχωρίζουν μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών, ενώ Ινδία και Κίνα διατηρούν πρωταγωνιστικό ρόλο στις αναδυόμενες αγορές.

Η Ελλάδα εξακολουθεί να υπεραποδίδει στην Ευρώπη

Για την Ευρώπη, η Morningstar DBRS προβλέπει ότι Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο θα κινηθούν με ιδιαίτερα χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, μεταξύ 0,6% και 0,9% το 2026, με ήπια μόνο επιτάχυνση το 2027.

Η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής μεταποίησης χαρακτηρίζεται αργή, κυρίως λόγω της εντεινόμενης ανταγωνιστικής πίεσης και της αύξησης των εισαγωγών από την Ασία.

Αντίθετα, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις οικονομίες που εξακολουθούν να υπεραποδίδουν, μαζί με τις χώρες της Ιβηρικής Χερσονήσου, την Ιρλανδία, ορισμένες οικονομίες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και επιλεγμένες σκανδιναβικές χώρες, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας παρά το δυσμενέστερο διεθνές περιβάλλον.

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και επιδείνωσης των διατλαντικών σχέσεων, η επιτυχία της SIU θα είναι καθοριστική για τη διατήρηση του ρόλου της Ευρώπης ως σημαντικού παίκτη στις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές.

Παρότι οι πρωτοβουλίες που έχουν ανακοινωθεί θεωρούνται θετικές για την ανθεκτικότητα της χρηματοδότησης και τη μετάδοση της πιστωτικής επέκτασης στην οικονομία, η DBRS προειδοποιεί ότι η πρόοδος εξακολουθεί να σκοντάφτει σε χρόνιες αδυναμίες, όπως η κατακερματισμένη εποπτεία, οι διαφορετικές εθνικές νομοθεσίες και οι δυσκολίες στις διασυνοριακές συναλλαγές.

Η ενοποίηση των αγορών στο επίκεντρο

Η DBRS θεωρεί ότι το σημαντικότερο κομμάτι της πρωτοβουλίας είναι το πακέτο μέτρων για την ενοποίηση των αγορών και την ενίσχυση της εποπτείας, το οποίο παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο του 2025.

Στόχος των παρεμβάσεων είναι η άρση εμποδίων που εξακολουθούν να κατακερματίζουν την ενιαία αγορά στις συναλλαγές, τις υπηρεσίες μετασυναλλακτικής υποστήριξης και τη διαχείριση κεφαλαίων, καθώς και η ενίσχυση της εποπτείας και της καινοτομίας.

Παρά το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις σε τομείς όπως η φορολογία, το εταιρικό δίκαιο και οι διαδικασίες αφερεγγυότητας, η DBRS εκτιμά ότι η εφαρμογή της SIU θα μπορούσε σταδιακά να βελτιώσει το περιβάλλον λειτουργίας των χρηματιστηρίων, των αποθετηρίων τίτλων, των χρηματοπιστωτικών υποδομών και των εταιρειών διαχείρισης κεφαλαίων.

Οι θετικές επιπτώσεις αναμένεται να προκύψουν μέσα από τη μείωση των λειτουργικών τριβών, την ενίσχυση της διασυνοριακής συνέπειας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές.

Καθοριστικός ο ρόλος της εποπτείας

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην ενίσχυση της εποπτείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη εκφράσει τη στήριξή της στις προτάσεις της Κομισιόν, χαρακτηρίζοντάς τες φιλόδοξο βήμα προς βαθύτερη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών και του εποπτικού πλαισίου.

Η ΕΚΤ θεωρεί ότι η ενίσχυση των διασυνοριακών μηχανισμών και η πιο ολοκληρωμένη εποπτεία μεγάλων χρηματοπιστωτικών οργανισμών θα συμβάλουν στη βελτίωση της ρευστότητας και της αποτελεσματικότητας των ευρωπαϊκών αγορών.

Για τη DBRS, η ενίσχυση της κοινής εποπτείας αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προϋποθέσεις ώστε η πρωτοβουλία να αποκτήσει ουσιαστικό οικονομικό αποτύπωμα.

Οι τράπεζες περιμένουν ώθηση από τις τιτλοποιήσεις

Για τον τραπεζικό κλάδο, το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει η μεταρρύθμιση του πλαισίου τιτλοποιήσεων.

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συμφώνησε τον Δεκέμβριο του 2025 στη θέση του για την αναζωογόνηση της αγοράς τιτλοποιήσεων στην ΕΕ, η οποία παραμένει ιδιαίτερα μικρή σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο συνολικός όγκος ευρωπαϊκών τιτλοποιήσεων το 2025 αντιστοιχούσε σε λιγότερο από το 15% του αντίστοιχου αμερικανικού όγκου.

Η Κομισιόν και τα κράτη-μέλη θεωρούν ότι η αναβάθμιση του πλαισίου μπορεί να ενισχύσει τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και έργων υποδομής, ενώ παράλληλα θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η DBRS επισημαίνει ότι το βασικό ζητούμενο είναι να αποκτήσουν οι τράπεζες μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των ισολογισμών τους. Εφόσον οι νέοι κανόνες καταστήσουν τις τιτλοποιήσεις πιο λειτουργικές χωρίς να υπονομεύεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τα οφέλη θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν αποτελεσματικότερη χρήση κεφαλαίων, περισσότερες επιλογές χρηματοδότησης και καλύτερη διαχείριση ρευστότητας.

Η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων παραμένει τραπεζοκεντρική

Η έκθεση τονίζει ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες, εξακολουθούν να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις τράπεζες.

Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, πολλές ευρωπαϊκές εταιρείες δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στις αγορές ομολόγων ή σε εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης.

Η διεύρυνση της αγοράς τιτλοποιήσεων θα μπορούσε επομένως να απελευθερώσει κεφάλαια για νέο δανεισμό και να ενισχύσει συνολικά τη χρηματοδοτική ικανότητα του τραπεζικού συστήματος.

Η DBRS υπογραμμίζει ότι οι μεταρρυθμίσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω των αυξημένων επενδυτικών αναγκών που δημιουργούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η άμυνα, οι υποδομές και η τεχνητή νοημοσύνη.

Ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικά ταμεία στο προσκήνιο

Ένα ακόμη βασικό σκέλος της SIU αφορά στην κινητοποίηση θεσμικών κεφαλαίων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Οκτώβριο του 2025 μέτρα που αποσκοπούν στην αξιοποίηση κεφαλαίων τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών, μέσω αλλαγών στο κανονιστικό πλαίσιο Solvency II και στη μεταχείριση των επενδύσεων σε μετοχές.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι οι αλλαγές αυτές θα ενισχύσουν τις επενδύσεις σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και θα συμβάλουν στην περαιτέρω ενοποίηση των κεφαλαιαγορών.

Η DBRS θεωρεί ότι η μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των ευρωπαϊκών αγορών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την ικανότητα ασφαλιστικών εταιρειών και συνταξιοδοτικών ταμείων να χρηματοδοτήσουν πιο ενεργά έργα υποδομών, αμυντικές επενδύσεις και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται τόσο η πρόταση αναθεώρησης του πανευρωπαϊκού ατομικού συνταξιοδοτικού προϊόντος (PEPP) όσο και η διαβούλευση για τις εξόδους από επενδύσεις private equity.

Οι δομικές αδυναμίες επιβραδύνουν την πρόοδο

Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί, η DBRS θεωρεί ότι ο κατακερματισμός παραμένει η σημαντικότερη πρόκληση.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι χρηματοπιστωτικές αγορές της ΕΕ εξακολουθούν να λειτουργούν με σημαντικά εμπόδια που περιορίζουν την κλίμακα, την ανταγωνιστικότητα και τη διασυνοριακή δραστηριότητα.

Αντίστοιχα, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο παραδέχεται ότι η πρωτοβουλία εξακολουθεί να εξελίσσεται μέσα από πολλαπλές νομοθετικές και πολιτικές διαδικασίες και δεν έχει ακόμη διαμορφώσει ένα πλήρως ενοποιημένο πλαίσιο αγοράς.

Για τον λόγο αυτό, η DBRS εκτιμά ότι μέσα στους επόμενους 18 έως 24 μήνες η πιθανότερη εξέλιξη είναι η σταδιακή βελτίωση και όχι μια ριζική μεταμόρφωση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Επιπλέον, η πολιτική αντίσταση που εξακολουθεί να υπάρχει απέναντι σε πιο συγκεντρωτικά μοντέλα εποπτείας, κυρίως από μικρότερα χρηματοοικονομικά κέντρα, ενδέχεται να περιορίσει την τελική έκταση των μεταρρυθμίσεων.

Θετική κατεύθυνση, αλλά ακόμη μακριά από τον στόχο

Συνολικά, η DBRS αξιολογεί θετικά την πορεία της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, θεωρώντας ότι πλέον αγγίζει τα σημεία που επηρεάζουν άμεσα τη χρηματοδοτική ικανότητα και την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών αγορών.

Η βαθύτερη ενοποίηση της εποπτείας, η αναβάθμιση των χρηματοπιστωτικών υποδομών, η ενίσχυση των τιτλοποιήσεων και η μεγαλύτερη συμμετοχή θεσμικών επενδυτών θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα πιο αποτελεσματικό περιβάλλον χρηματοδότησης για τράπεζες, επιχειρήσεις και εκδότες τίτλων.

Ωστόσο, το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Ευρώπη θα καταφέρει να μειώσει τον κατακερματισμό που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τις κεφαλαιαγορές της. Μέχρι να συμβεί αυτό, η SIU παραμένει μια πολλά υποσχόμενη αλλά ακόμη ημιτελής μεταρρύθμιση για το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Στην επικαιροποίηση των βασικών μακροοικονομικών της σεναρίων, ο οίκος επισημαίνει ότι οι προβλέψεις αντικατοπτρίζουν τη σημερινή συναίνεση της αγοράς και βασίζονται στη διάμεση εκτίμηση ενός ευρέος φάσματος αναλυτών, την ώρα που ο τελικός αντίκτυπος των διεθνών εξελίξεων σε ανάπτυξη και πληθωρισμό παραμένει αβέβαιος.

Γεωπολιτικές εντάσεις και ενέργεια στο επίκεντρο

Το τελευταίο τρίμηνο χαρακτηρίζεται από μεικτές αναθεωρήσεις, με την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή να οδηγεί σε άνοδο των τιμών ενέργειας και σε σημαντικές διαταραχές σε μεταφορές και υποδομές. Παρά ταύτα, οι περισσότεροι αναλυτές δεν έχουν ακόμη προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές των εκτιμήσεών τους.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη σύγκρουση με το Ιράν, η οποία επηρεάζει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, πλήττει ενεργειακές υποδομές και εντείνει την αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία. Μια παρατεταμένη ένταση θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τις αναπτυξιακές προοπτικές, ειδικά για οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας.

Πιο αυστηρή νομισματική στάση διεθνώς

Παράλληλα, οι κεντρικές τράπεζες εμφανίζονται πιο «σφιχτές» σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις, καθώς οι προσδοκίες για τα επιτόκια αυξάνονται σε Ευρώπη και Ασία. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ανθεκτικότητα των αγορών εργασίας και την επιμονή του δομικού πληθωρισμού πάνω από τους στόχους.

Σε περίπτωση παρατεταμένων πιέσεων στην ενέργεια, δεν αποκλείεται περαιτέρω άνοδος επιτοκίων ή ακόμη και δημοσιονομικές παρεμβάσεις για τη στήριξη των οικονομιών.

Σταθερές προβλέψεις παρά τα διεθνή σοκ

Παρά την έντονη μεταβλητότητα στις αρχές του 2026, οι συνολικές προβλέψεις για το 2026 και το 2027 παραμένουν σε γενικές γραμμές σταθερές. Στην Ευρώπη, η ανάπτυξη εκτιμάται γύρω στο 1% ή και χαμηλότερα, με την Ισπανία να ξεχωρίζει θετικά, ενώ στις ΗΠΑ η πρόβλεψη ενισχύεται στο 2,5%.

Το πρώτο τρίμηνο του έτους σημαδεύτηκε από σημαντικές γεωπολιτικές εξελίξεις και αυξημένη αστάθεια, που ενισχύουν το ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές.

Μικτές τάσεις στην αγορά εργασίας

Στο μέτωπο της απασχόλησης, οι προβλέψεις εμφανίζουν μικτές τάσεις, με ήπια επιβράδυνση σε ορισμένες οικονομίες, κυρίως στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η περιορισμένη αύξηση του εργατικού δυναμικού διατηρεί την ανεργία σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, γύρω στο 4,4%.

Στην Ευρώπη καταγράφονται διαφοροποιήσεις, με ορισμένες χώρες να εμφανίζουν επιδείνωση και άλλες, όπως η Ισπανία, βελτίωση των δεικτών απασχόλησης.

Βασικό σενάριο αισιοδοξίας με αυξημένους κινδύνους

Συνολικά, το βασικό σενάριο της Morningstar DBRS παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξο, στηριζόμενο στην ισχυρή χρηματοοικονομική θέση των νοικοκυριών και στην αναμενόμενη δημοσιονομική στήριξη. Η νομισματική πολιτική εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε ουδέτερη κατεύθυνση, ενώ ο πληθωρισμός είχε ήδη αρχίσει να αποκλιμακώνεται πριν το ενεργειακό σοκ του 2026.

Ωστόσο, οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, με τη γεωπολιτική αστάθεια και τις εξελίξεις στην ενέργεια να αποτελούν τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας. Ο οίκος τονίζει ότι θα συνεχίσει να επικαιροποιεί τις εκτιμήσεις του, καθώς προκύπτουν νέα δεδομένα από το διεθνές περιβάλλον.

Η πρώτη αξιολόγηση για την ελληνική οικονομία τη φετινή χρονιά ήρθε σε μια ιδιαίτερα δύσκολη διεθνή συγκυρία, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, το ενεργειακό ράλι και οι φόβοι για την αναζωπύρωση του πληθωρισμού δημιουργούν νέες αβεβαιότητες για τις αγορές και τις οικονομίες παγκοσμίως. Κάτι που έχει φανεί ήδη στις πιέσεις που δέχονται οι τιμές των ευρωπαϊκών, αλλά και των ελληνικών ομολόγων, τις τελευταίες ημέρες.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο καναδικός οίκος αξιολόγησης αποφάσισε να κινηθεί προσεκτικά.

Τι αναφέρει η έκθεση

Στις βασικές παραμέτρους της αξιολόγησης η DBRS αναφέρει ότι η σταθερή τάση αντανακλά την εκτίμηση της  ότι οι κίνδυνοι για την πιστοληπτική αξιολόγηση είναι ισορροπημένοι. Οι οικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις παρέμειναν θετικές το τελευταίο έτος.

Ειδικότερα όπως αναφέρει, η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025, με βασικούς μοχλούς την ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα, την άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης και την αύξηση των τουριστικών αφίξεων.

Οι δημοσιονομικές εξελίξεις επωφελήθηκαν όχι μόνο από ευνοϊκές συγκυριακές συνθήκες αλλά και από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που ενίσχυσαν τη φορολογική συμμόρφωση και, κατά συνέπεια, αύξησαν τα δημόσια έσοδα.

Μεταξύ του τέταρτου τριμήνου του 2024 και του τρίτου τριμήνου του 2025, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης κατέγραψε πλεόνασμα 2,6% του ΑΕΠ.

Προοπτικές για το δημόσιο χρέος και την οικονομία

Με βάση το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026, αναφέρει στη συνέχεια η η DBRS, προβλέπεται περαιτέρω μείωση του λόγου δημόσιου χρέους στο 138,2% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2026. Η πρόβλεψη αυτή στηρίζεται στις προσδοκίες για συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα και περαιτέρω πρόωρες αποπληρωμές υφιστάμενου δημόσιου χρέους.

Παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η αυξημένη ένταση στη Μέση Ανατολή θα οδηγήσει σε διατηρήσιμη άνοδο του παγκόσμιου κόστους ενέργειας.

Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, η διατήρηση μιας σαφώς πτωτικής πορείας του δημόσιου χρέους προϋποθέτει επαναλαμβανόμενα πρωτογενή πλεονάσματα και την ικανότητα της Ελλάδας να διατηρήσει τη δυναμική ανάπτυξης της οικονομίας, ιδιαίτερα μετά τη σταδιακή κατάργηση των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης της ΕΕ το 2026.

Παράγοντες που στηρίζουν την αξιολόγηση

Η αξιολόγηση BBB της Ελλάδας στηρίζεται στη βελτιωμένη χρηματοοικονομική κατάσταση του εγχώριου τραπεζικού τομέα, στο αξιόπιστο πλαίσιο οικονομικής πολιτικής της χώρας, καθώς και στη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στη ζώνη του ευρώ.

Διαδοχικές ελληνικές κυβερνήσεις υλοποίησαν σημαντικές μεταρρυθμίσεις που ενίσχυσαν τη διακυβέρνηση, βελτίωσαν το επιχειρηματικό περιβάλλον και ενίσχυσαν τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.

Ωστόσο, η πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας εξακολουθεί να περιορίζεται από το ακόμη υψηλό επίπεδο δημόσιου χρέους, τη σχετικά χαμηλή παραγωγικότητα της εργασίας και το μικρό μέγεθος της οικονομίας, το οποίο την καθιστά πιο ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Επιπλέον, οι εξωτερικές ανισορροπίες, όπως το διαχρονικό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, εξακολουθούν να επιβαρύνουν το πιστοληπτικό προφίλ της χώρας.

Παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αναβάθμιση

Η Morningstar DBRS θα μπορούσε να προχωρήσει σε αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης εάν συμβεί ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

(1) ο λόγος δημόσιου χρέους μειωθεί σε γενικές γραμμές σύμφωνα με τις προσδοκίες μέσα στα επόμενα ένα έως δύο χρόνια και διατηρηθεί σε σταθερά πτωτική πορεία μεσοπρόθεσμα χάρη στις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις, ή

(2) συνεχιστεί η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τις επενδύσεις και βελτιώνουν τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας.

Η Morningstar DBRS θα μπορούσε να υποβαθμίσει την πιστοληπτική αξιολόγηση εάν συμβεί ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα:

(1) παρατεταμένη αποδυνάμωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας ή υλοποίηση ενδεχόμενων υποχρεώσεων που θα θέσουν το δημόσιο χρέος σε σταθερή ανοδική πορεία·

(2) αναστροφή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ή

(3) σημαντική επιδείνωση της εξωτερικής θέσης της ελληνικής οικονομίας.

Αιτιολόγηση πιστοληπτικής αξιολόγησης

Η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, αλλά οι διαρθρωτικές προκλήσεις παραμένουν, σημειώνει ο Οίκος και επισημαίνει:

Η ελληνική οικονομία συνέχισε να αναπτύσσεται με ισχυρό ρυθμό το τελευταίο έτος. Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2,1% το 2025, χάρη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση και την άνοδο των τουριστικών αφίξεων. Η ιδιωτική κατανάλωση ενισχύθηκε από τις ευνοϊκές εξελίξεις στην αγορά εργασίας, οι οποίες χαρακτηρίστηκαν από σταθερή αύξηση της απασχόλησης και περαιτέρω μείωση της ανεργίας (με βάση τον ορισμό της ΔΟΕ) στο 7,5% στο τέλος του 2025, από 9,4% στο τέλος του 2024.

Παράλληλα, οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων καθώς και οι πόροι από το Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ενίσχυσαν την επενδυτική δραστηριότητα, ιδιαίτερα στον τομέα των οικιστικών και μη οικιστικών κατασκευών. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις καλύτερες επιδόσεις στην επίτευξη βασικών ορόσημων και στην απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, το οποίο αντιστοιχεί σε συνολικό πακέτο 35,9 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια, ποσό που ισοδυναμεί με το 15,2% του ονομαστικού ΑΕΠ του 2024.

Για τα επόμενα χρόνια, η ανάπτυξη αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,2% το 2026 και κατά 1,7% το 2027. Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω λόγω της συνεχιζόμενης αύξησης της απασχόλησης και της ανόδου των πραγματικών μισθών, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις υποχωρούν.

Η επενδυτική δραστηριότητα εκτιμάται ότι θα παραμείνει ισχυρή το 2026, αλλά ενδέχεται να αποδυναμωθεί στη συνέχεια καθώς ολοκληρώνεται η εκταμίευση των επιχορηγήσεων από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Παρά τις θετικές προοπτικές, η οικονομική εικόνα παραμένει εκτεθειμένη σε εξωτερικούς καθοδικούς κινδύνους, όπως μια πιθανή κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων ή ένα νέο σοκ στις τιμές της ενέργειας. Εάν οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές για μεγαλύτερο διάστημα, ενδέχεται να επανεμφανιστούν πληθωριστικές πιέσεις και να περιοριστεί η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.

Παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί τα επόμενα χρόνια με ταχύτερο ρυθμό από πολλές άλλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές διαρθρωτικές προκλήσεις.

Η διατήρηση της αυξημένης επενδυτικής δραστηριότητας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα πιθανότατα θα απαιτήσει συνεχιζόμενες μεγάλες εισροές ξένων κεφαλαίων, δεδομένου του χαμηλού επιπέδου εγχώριων αποταμιεύσεων. Επιπλέον, το μικρό μέγεθος της οικονομίας καθιστά τη χώρα πιο ευάλωτη σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τον τουρισμό, ο οποίος παραμένει βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας που βασίζεται στις υπηρεσίες. Οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες αντιστοιχούσαν στο 83% των συνολικών καθαρών εξαγωγών υπηρεσιών το 2024.

Παρότι η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα των περισσότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η ονομαστική παραγωγικότητα εργασίας ανά απασχολούμενο στην Ελλάδα αντιστοιχούσε μόλις στο 70,1% του μέσου όρου της ΕΕ-27 το 2023, με βάση τα πρότυπα αγοραστικής δύναμης.

Την ίδια στιγμή, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και είναι πιθανό να στηρίξει την αύξηση της παραγωγικότητας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα. Οι παράγοντες αυτοί εξηγούν και τη θετική ποιοτική αξιολόγηση στον τομέα της οικονομικής δομής και των επιδόσεων.

Το πρωτογενές πλεόνασμα της κυβέρνησης αναμένεται να παραμείνει υψηλό

Οι δημοσιονομικές εξελίξεις παραμένουν ισχυρές, καθώς η κυβέρνηση εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να καταγράφει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα.

Μετά την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος της γενικής κυβέρνησης ύψους 4,8% του ΑΕΠ το 2024, τα προσωρινά στοιχεία για το 2025 δείχνουν ακόμη ένα ισχυρό δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Σε κυλιόμενη βάση τεσσάρων τριμήνων, το πρωτογενές πλεόνασμα ανήλθε στο 5,2% του ΑΕΠ μεταξύ του τέταρτου τριμήνου του 2024 και του τρίτου τριμήνου του 2025, έναντι στόχου 3,6% για το σύνολο του 2025, όπως είχε δημοσιευθεί στο προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2026 τον Οκτώβριο του 2025.

Το συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα για την ίδια περίοδο διαμορφώθηκε στο 2,6% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 0,6% για το σύνολο του 2025.

Η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση οφείλεται κυρίως στη σημαντική αύξηση των δημόσιων εσόδων. Τα συνολικά έσοδα της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκαν κατά 9,1% σε ετήσια βάση κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2025, υπερβαίνοντας την αύξηση των συνολικών δαπανών, η οποία διαμορφώθηκε στο 5,1%.

Τα δημόσια έσοδα ενισχύθηκαν όχι μόνο από ευνοϊκές οικονομικές συγκυρίες αλλά και από διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που βελτίωσαν τη φορολογική συμμόρφωση, όπως η εισαγωγή της ψηφιακής κάρτας εργασίας και η αυτόματη διαβίβαση δεδομένων λιανικών πωλήσεων από τα τερματικά Point of Sale στις φορολογικές αρχές.

Για το μέλλον, το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2026 προβλέπει μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 2,8% του ΑΕΠ το 2026, παραμένοντας ωστόσο σε υψηλό επίπεδο, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο εκτιμάται ότι θα εμφανίσει οριακό έλλειμμα 0,1%.

Η μέτρια αυτή επιδείνωση οφείλεται κυρίως στην υιοθέτηση επεκτατικών μέτρων, όπως μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, αυξήσεις στις συντάξεις και υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις.

Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν από το 2,3% του ΑΕΠ το 2025 στο 2,6% το 2026.

Παρότι οι πιέσεις στις δημόσιες δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια, ιδίως λόγω των αναγκών για άμυνα, της γήρανσης του πληθυσμού και της πράσινης μετάβασης, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης θα παραμείνει συνετή.

Η συστηματική υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με τη διαρθρωτική βελτίωση των δημόσιων εσόδων, δικαιολογεί τη θετική αξιολόγηση στον τομέα της δημοσιονομικής διαχείρισης και πολιτικής.

Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας παραμένει πολύ υψηλό αλλά βρίσκεται σε πτωτική πορεία

Ο λόγος δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας, συνεχίζει ο DBRS έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ωστόσο εξακολουθεί να είναι ο υψηλότερος μεταξύ των χωρών της ευρωζώνης. Το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στο 149,7% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβριο του 2025, μειωμένο από 158,6% ένα χρόνο νωρίτερα, ενώ ο μέσος όρος για το σύνολο της ευρωζώνης ανέρχεται στο 88,1%.

Για τα επόμενα χρόνια, το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2026 προβλέπει περαιτέρω μείωση του λόγου δημόσιου χρέους στο 138,2% του ΑΕΠ έως το τέλος του 2026. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στις προσδοκίες για ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα και επιπλέον πρόωρες αποπληρωμές υφιστάμενου δημόσιου χρέους, ιδίως δανείων από το Greek Loan Facility (GLF).

Παρότι το υψηλό επίπεδο χρέους εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική αδυναμία για την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας, οι κίνδυνοι αναχρηματοδότησης περιορίζονται σε μεγάλο βαθμό χάρη στη ιδιαίτερα ευνοϊκή δομή του χρέους και στα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου.

Η σταθμισμένη μέση διάρκεια ωρίμανσης του χρέους της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκε στα 18,4 έτη τον Δεκέμβριο του 2025, καθώς μεγάλο μέρος του χρέους αποτελείται από δάνεια ευνοϊκών όρων που έχουν χορηγηθεί από τον επίσημο τομέα, όπως ο ESM και ο EFSF, με πολύ μεγάλες λήξεις.

Τα ταμειακά διαθέσιμα της γενικής κυβέρνησης ανήλθαν στα 39,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 15,9% του ΑΕΠ του 2025. Επιπλέον, το σύνολο του ελληνικού χρέους βρίσκεται σε σταθερά επιτόκια μετά από πράξεις αντιστάθμισης κινδύνου. Οι παράγοντες αυτοί στηρίζουν τη θετική αξιολόγηση της Morningstar DBRS ως προς τη δομή του χρέους και τη ρευστότητα.

Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων και από τη συνέχιση ισχυρών ρυθμών αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ, καθώς το χρέος προς τον επίσημο τομέα σταδιακά θα αντικαθίσταται από χρέος που θα χρηματοδοτείται από τις αγορές, εκθέτοντας τη χώρα σε μεγαλύτερη μεταβλητότητα των αγορών.

Κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά προκύπτουν επίσης από τις κρατικές εγγυήσεις, οι οποίες ανέρχονταν σε 25,1 δισ. ευρώ το 2025, ποσό που αντιστοιχεί στο 10% του ΑΕΠ. Περίπου το 68% αυτών των εγγυήσεων συνδέεται με το πρόγραμμα προστασίας στοιχείων ενεργητικού «Ηρακλής».

Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να παραμείνει υψηλό

Το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας και η υψηλή αρνητική καθαρή διεθνής επενδυτική θέση επιβαρύνουν το πιστοληπτικό προφίλ της χώρας.

Παρότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών μειώθηκε από το 7,2% του ΑΕΠ το 2024 σε εκτιμώμενο 5,7% το 2025, κυρίως λόγω χαμηλότερων τιμών στις εισαγωγές ενέργειας, παραμένει σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα.

Η επιδείνωση αυτή αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στον τομέα των επενδύσεων, η οποία οδήγησε σε αύξηση των εισαγωγών. Η εξέλιξη αυτή υπεραντιστάθμισε την αύξηση των εσόδων από τις εξαγωγές τουριστικών υπηρεσιών.

Το έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών εκτιμάται στο 13,5% του ΑΕΠ για το 2025, έναντι πλεονάσματος 9,1% στο ισοζύγιο υπηρεσιών.

Για τα επόμενα χρόνια, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει υψηλό, στο 5,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 5,8% το 2027.

Παράλληλα, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η εξωτερική θέση της χώρας είναι σήμερα πιο ανθεκτική σε σχέση με το παρελθόν, καθώς σημαντικό μέρος του ελλείμματος χρηματοδοτείται από εισροές που δεν δημιουργούν χρέος, όπως επενδύσεις σε μετοχικό κεφάλαιο και επιχορηγήσεις επενδύσεων.

Το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος της ελληνικής οικονομίας διαμορφώθηκε στο 238% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβριο του 2025, από 247% τον Δεκέμβριο του 2019. Η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της οικονομίας ανήλθε στο -138% του ΑΕΠ τον Σεπτέμβριο του 2025.

Ωστόσο, μεγάλο μέρος των εξωτερικών υποχρεώσεων αφορά δημόσιο χρέος προς επίσημους πιστωτές, με χαμηλό κόστος δανεισμού και μεγάλες περιόδους αποπληρωμής.

Η χρηματοοικονομική κατάσταση του τραπεζικού συστήματος έχει βελτιωθεί

Η ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος έχει βελτιωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια χάρη στα μέτρα στήριξης της κυβέρνησης και την ανάκαμψη της οικονομίας.

Η ποιότητα των τραπεζικών χαρτοφυλακίων ενισχύθηκε μέσω του προγράμματος κρατικής εγγύησης «Ηρακλής», το οποίο επέτρεψε τη μεταφορά παλαιών μη εξυπηρετούμενων δανείων εκτός των ισολογισμών των τραπεζών.

Ως αποτέλεσμα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των ελληνικών τραπεζών μειώθηκε στο 3,6% τον Σεπτέμβριο του 2025, από 40,6% τον Δεκέμβριο του 2019.

Οι τράπεζες χρηματοδοτούνται σε μεγάλο βαθμό από εγχώριες καταθέσεις και διαθέτουν ισχυρά αποθέματα ρευστότητας. Ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας διαμορφώθηκε στο 207,2% το τρίτο τρίμηνο του 2025, ενώ ο δείκτης καθαρής σταθερής χρηματοδότησης έφτασε το 136,2%, επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από το ελάχιστο εποπτικό όριο του 100%.

Η κερδοφορία των τραπεζών ενισχύθηκε επίσης τα τελευταία χρόνια λόγω της αύξησης των χορηγήσεων προς επιχειρήσεις, της προσωρινής διεύρυνσης των καθαρών επιτοκιακών περιθωρίων, της διαφοροποίησης των εσόδων και της βελτίωσης της λειτουργικής αποδοτικότητας.

Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής Τραπεζών, η απόδοση επί του ενεργητικού διαμορφώθηκε στο 1,4% το τρίτο τρίμηνο του 2025.

Η αύξηση της κερδοφορίας συνέβαλε στην ενίσχυση των κεφαλαιακών αποθεμάτων των τραπεζών. Ο δείκτης κεφαλαίων CET1 ανήλθε στο 16,1% το τρίτο τρίμηνο του 2025, από 12,6% τέσσερα χρόνια νωρίτερα.

Παρά τη βελτίωση αυτή, η ποιότητα της κεφαλαιακής βάσης παραμένει σχετικά αδύναμη, καθώς οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις αποτελούν ακόμη σημαντικό μέρος των εποπτικών κεφαλαίων των τραπεζών. Τον Ιούνιο του 2025 αντιστοιχούσαν στο 44,6% των κεφαλαίων CET1, αν και προβλέπεται να μειωθούν σταδιακά έως το 2034.

Η πολιτική σταθερότητα εκτιμάται ότι θα παραμείνει υψηλή

Το πολιτικό περιβάλλον στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται τα τελευταία χρόνια από υψηλό βαθμό σταθερότητας.

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη διαθέτει ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία από τις εκλογές του 2023, γεγονός που επέτρεψε την προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και την επίτευξη των στόχων του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας.

Οι επόμενες βουλευτικές εκλογές αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως τον Ιούλιο του 2027.

Η Morningstar DBRS δεν αναμένει σημαντικές αλλαγές πολιτικής μετά τις εκλογές, καθώς υπάρχει ευρεία συναίνεση μεταξύ των βασικών πολιτικών κομμάτων σε βασικά ζητήματα οικονομικής πολιτικής.

Παράλληλα, η θεσμική ποιότητα της χώρας εξακολουθεί να επηρεάζεται από αδυναμίες στη διακυβέρνηση, όπως η μεγάλη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών.

Οι δείκτες διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Ελλάδα παραμένουν χαμηλότεροι από εκείνους των περισσότερων χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερα ως προς τον δείκτη κράτους δικαίου.

Ωστόσο, η Morningstar DBRS εκτιμά ότι η θεσμική ποιότητα της χώρας αναμένεται να βελτιωθεί τα επόμενα χρόνια χάρη στις συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στη δικαιοσύνη, όπως η αναθεώρηση του δικαστικού χάρτη και η ολοκλήρωση του κτηματολογίου.

Η βελτίωση του πολιτικού περιβάλλοντος και η δέσμευση της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει χρόνιες προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας δικαιολογούν τη θετική αξιολόγηση της Morningstar DBRS ως προς το πολιτικό περιβάλλον.

Τα επόμενα ραντεβού

Ο κύκλος των αξιολογήσεων για την Ελλάδα θα συνεχιστεί μέσα στην άνοιξη με τη Moody’s στις 13 Μαρτίου και τη Scope Ratings στις 20 Μαρτίου, ενώ ακολουθούν η Standard & Poor’s στις 24 Απριλίου και η Fitch Ratings στις 8 Μαΐου.

Σύμφωνα με τη νέα ανάλυση της Morningstar DBRS, ο ελληνικός τραπεζικός κλάδος επιβεβαίωσε την επιστροφή του σε σταθερή και διατηρήσιμη κερδοφορία, έπειτα από μια πολυετή περίοδο εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης ισολογισμών. Όπως δήλωσε ο Andrea Costanzo, Αντιπρόεδρος Αξιολογήσεων Ευρωπαϊκών Χρηματοπιστωτικών Ιδρυμάτων της DBRS, οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις παραμένουν αυξημένες και ενδεχόμενη κλιμάκωσή τους θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά κλάδους στους οποίους οι ελληνικές τράπεζες έχουν σημαντική έκθεση, κυρίως τη ναυτιλία και τον τουρισμό. Παρά το πιο απαιτητικό διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται για το 2026, οι τράπεζες εμφανίζονται επαρκώς θωρακισμένες.

Το 2025 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες κατέγραψαν συνολικά καθαρά κέρδη ύψους περίπου 4,5 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 5% σε ετήσια βάση. Η επίδοση αυτή επιβεβαιώνει ότι ο κλάδος έχει περάσει σε φάση κανονικότητας και υψηλής λειτουργικής απόδοσης. Η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE) διαμορφώθηκε στο 12%, έναντι 13% το 2024, παραμένοντας σε υγιή επίπεδα, παρότι οι κεφαλαιακές βάσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω λόγω εξαγορών και στρατηγικών κινήσεων. Η ισχυρή κερδοφορία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυξημένες διανομές προς τους μετόχους, με τα τρέχοντα σχέδια να προβλέπουν διανομή περίπου 2,5 δισ. ευρώ από τα κέρδη του 2025 μέσω μερισμάτων και επαναγορών μετοχών, που αντιστοιχεί σε μέσο δείκτη διανομής 56%, έναντι 45% το 2024.

Σε επίπεδο πιστοληπτικής αξιολόγησης, η Morningstar DBRS διατηρεί τις μεγάλες ελληνικές τράπεζες στην επενδυτική βαθμίδα. Η Eurobank αξιολογείται με BBB και θετική προοπτική, ενώ η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Πειραιώς διαθέτουν επίσης αξιολόγηση BBB με σταθερή προοπτική. Οι αξιολογήσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την ισχυρή κερδοφορία, τη βελτίωση της ποιότητας ενεργητικού και την ενίσχυση των κεφαλαιακών αποθεμάτων, ακόμη και σε περιβάλλον αυξημένων εξωτερικών κινδύνων.

Η εικόνα των εσόδων το 2025 ανέδειξε μια σημαντική διαρθρωτική μεταβολή. Τα συνολικά έσοδα υποχώρησαν οριακά κατά 1% σε ετήσια βάση, καθώς η αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες και λοιπών μη τοκοφόρων εσόδων αντιστάθμισε μόνο εν μέρει τη μείωση των καθαρών εσόδων από τόκους. Τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 5% σε ετήσια βάση, αντανακλώντας τη σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων. Ωστόσο, η ισχυρή πιστωτική επέκταση, η χρήση εργαλείων αντιστάθμισης επιτοκιακού κινδύνου, τα αυξημένα έσοδα από τίτλους σταθερού εισοδήματος και η αποτελεσματική διαχείριση υποχρεώσεων περιόρισαν σημαντικά τις πιέσεις. Μάλιστα, στο τέταρτο τρίμηνο του 2025 τα καθαρά έσοδα από τόκους αυξήθηκαν σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, χάρη στη σταθεροποίηση των επιτοκίων και τη συνεχιζόμενη πιστωτική ανάπτυξη, δημιουργώντας δυνητικά θετικές προοπτικές για το 2026, εφόσον οι συνθήκες παραμείνουν σταθερές.

Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ενίσχυση των καθαρών εσόδων από προμήθειες κατά 12% σε ετήσια βάση, αποτέλεσμα οργανικής και ανόργανης ανάπτυξης σε δραστηριότητες που σχετίζονται με χορηγήσεις, διαχείριση περιουσιακών στοιχείων και τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα. Η αύξηση αυτή υπερκάλυψε τις πιέσεις στις υπηρεσίες συναλλαγών και πληρωμών λόγω της κυβερνητικής απόφασης για μείωση ορισμένων προμηθειών λιανικής από το 2025. Ως αποτέλεσμα, η συνεισφορά των προμηθειών στα συνολικά έσοδα αυξήθηκε στο 21% από 19% το 2024, καταδεικνύοντας τη σταδιακή σύγκλιση των ελληνικών τραπεζών προς το ευρωπαϊκό μοντέλο μεγαλύτερης διαφοροποίησης εσόδων.

Το λειτουργικό κόστος αυξήθηκε κατά 7% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω διεύρυνσης ομίλων από εξαγορές, υψηλότερων αμοιβών προσωπικού και αυξημένων επενδύσεων σε τεχνολογία και ψηφιακά συστήματα. Παρά την άνοδο αυτή, ο δείκτης κόστους προς έσοδα παρέμεινε ισχυρός στο 36%, ενώ τα συνολικά κέρδη προ προβλέψεων και φόρων μειώθηκαν κατά 4%, διατηρώντας ωστόσο σημαντικά αποθέματα για την απορρόφηση πιθανών πιστωτικών ζημιών.

Στο μέτωπο της ποιότητας ενεργητικού, το 2025 καταγράφηκε περαιτέρω βελτίωση των δεικτών κινδύνου. Ο μέσος δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων μειώθηκε στο 2,6% από 2,9% το 2024, ενώ ο καθαρός δείκτης διαμορφώθηκε στο 0,5% από 0,8%. Η κάλυψη των προβληματικών δανείων ενισχύθηκε περίπου στο 85%, ενισχύοντας την ανθεκτικότητα έναντι μελλοντικών πιέσεων. Οι προβλέψεις για ζημίες από δάνεια μειώθηκαν κατά 3%, με το μέσο κόστος κινδύνου να διαμορφώνεται στις 60 μονάδες βάσης, αντανακλώντας τη χαμηλή δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων και τη συνεχιζόμενη απομείωση κινδύνου.

Παράλληλα, η πιστωτική επέκταση παρέμεινε βασικός μοχλός ανάπτυξης. Τα επιχειρηματικά δάνεια αυξήθηκαν περίπου κατά 12% σε ετήσια βάση στις αρχές του 2026, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ενώ τα δάνεια προς τα νοικοκυριά αυξήθηκαν περίπου κατά 3%, σηματοδοτώντας σταδιακή ανάκαμψη της λιανικής τραπεζικής. Η διεύρυνση του χαρτοφυλακίου συνέβαλε και στη σχετική μείωση του βάρους των προβληματικών δανείων.

Ωστόσο, παραμένουν εξωτερικοί κίνδυνοι. Οι γεωπολιτικές και εμπορικές εντάσεις, καθώς και η αβεβαιότητα σχετικά με τις επιπτώσεις της αναθεώρησης από το Ανώτατο Δικαστήριο της μεθοδολογίας υπολογισμού επιτοκίων για τιτλοποιήσεις στο πλαίσιο του Νόμου Κατσέλη, ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τις ανακτήσεις και τις αποτιμήσεις σχετικών χαρτοφυλακίων. Ενδεχόμενη αύξηση προβλέψεων ή ενεργοποίηση κρατικών εγγυήσεων παραμένει πιθανή, αν και ο συνολικός αντίκτυπος δεν μπορεί ακόμη να εκτιμηθεί με βεβαιότητα. Παρά ταύτα, εκτιμάται ότι οι τράπεζες μπορούν να απορροφήσουν πρόσθετες ζημίες χάρη στα ενισχυμένα κέρδη και τα κεφαλαιακά τους αποθέματα.

Σε επίπεδο χρηματοδότησης, οι ελληνικές τράπεζες διατηρούν ισχυρή και σταθερή καταθετική βάση, με τις καταθέσεις να αντιπροσωπεύουν περίπου το 87% της συνολικής χρηματοδότησης στο τέλος του 2025. Οι καταθέσεις αυξήθηκαν περαιτέρω, ενώ η εξάρτηση από χρηματοδότηση κεντρικής τράπεζας παραμένει χαμηλή μετά την αποπληρωμή των στοχευμένων πράξεων μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης προς την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 2024. Η πρόσβαση στις αγορές βελτιώθηκε, με αυξημένες εκδόσεις χρέους και επαρκή αποθέματα άνω των κανονιστικών απαιτήσεων.

Οι δείκτες ρευστότητας παραμένουν ιδιαίτερα ισχυροί, με δείκτη κάλυψης ρευστότητας (LCR) 202%, δείκτη καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) 136% και δείκτη δανείων προς καταθέσεις 69% στο τέλος του 2025, επιβεβαιώνοντας τη σταθερότητα του χρηματοδοτικού προφίλ.

Σε όρους κεφαλαίων, η κεφαλαιοποίηση του κλάδου παραμένει ισχυρή. Ο μέσος δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 15,5% και ο συνολικός δείκτης κεφαλαίου στο 20,1%, προσφέροντας σημαντικό περιθώριο άνω των ελάχιστων εποπτικών απαιτήσεων. Η ποιότητα των κεφαλαίων βελτιώθηκε, με τις αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις να αντιστοιχούν περίπου στο 42% των κεφαλαίων CET1, μειωμένες από 49% το 2024. Παρά τη θετική εικόνα, τα κεφαλαιακά αποθέματα ενδέχεται να αρχίσουν να μειώνονται το 2026, λόγω αυξημένων διανομών προς μετόχους και πιθανών νέων εξαγορών, αν και η αφετηρία παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.

Συνολικά, το 2025 αποτέλεσε ισχυρή παρακαταθήκη για το 2026, με τις ελληνικές τράπεζες να διαθέτουν βελτιωμένους ισολογισμούς, διαφοροποιημένες πηγές εσόδων, ισχυρή ρευστότητα και επαρκή κεφαλαιακή θωράκιση, στοιχεία που ενισχύουν την ικανότητά τους να διαχειριστούν ένα πιο αβέβαιο και απαιτητικό διεθνές περιβάλλον.