Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επενδύσει 1 δισ. ευρώ στην Αίγυπτο, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε η πρόεδρος της Κομισιόν. Η διάσκεψη πραγματοποιείται σήμερα και αύριο στο Διεθνές Συνεδριακό Κέντρο Αλ Μανάρα στο Κάιρο.

Στη διάσκεψη επενδύσεων ΕΕ-Αιγύπτου, που συνδιοργανώθηκε από την ΕΕ και την κυβέρνηση της Αιγύπτου στις 29-30 Ιουνίου, η ΕΕ και η Αίγυπτος συνεργάζονται για να εντείνουν τις επενδύσεις του ιδιωτικού τομέα στην Αίγυπτο. Υπογράφουν επίσης μνημόνιο συνεννόησης (MoU) για την εκταμίευση στην Αίγυπτο μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής ύψους έως και 1 δισεκατομμυρίου ευρώ. Η επενδυτική διάσκεψη και η υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης αποτελούν τα πρώτα συγκεκριμένα παραδοτέα της στρατηγικής και συνολικής εταιρικής σχέσης (η εταιρική σχέση), που υπεγράφη από την ΕΕ και την Αίγυπτο τον Μάρτιο του 2024, σε αναγνώριση του σημαντικού γεωστρατηγικού ρόλου που διαδραματίζει η Αίγυπτος ως πυλώνας σταθερότητας στην περιοχή.

Ανοίγοντας τη Διάσκεψη για τις Επενδύσεις, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Πριν από εκατό ημέρες εγκαινιάσαμε μια νέα εποχή στις σχέσεις μεταξύ της Αιγύπτου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη στρατηγική και ολοκληρωμένη εταιρική μας σχέση. Σήμερα, παραδίδουμε. Προσφέρουμε στις αιγυπτιακές επιχειρήσεις και επιχειρηματίες μακροοικονομική χρηματοδοτική συνδρομή ύψους 1 δισεκατομμυρίου ευρώ, η οποία θα παράσχει κίνητρα για τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται οι επιχειρήσεις και οι επιχειρηματίες του ιδιωτικού τομέα. Πραγματοποιούμε στρατηγικές επενδύσεις που θα βοηθήσουν να καταστεί η Αίγυπτος κόμβος καθαρής ενέργειας στο κέντρο της Μεσογείου, σταυροδρόμι. Και προσφέρουμε στους νέους της Αιγύπτου, με ένα νέο πρόγραμμα δεξιοτήτων, ώστε να επιτύχουν στην οικονομία του μέλλοντος. Και αυτό είναι μόνο η αρχή».

Η επενδυτική διάσκεψη αποτελεί βασική πλατφόρμα συζήτησης σχετικά με τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που επιδιώκει η Αίγυπτος για τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την προσέλκυση περαιτέρω επενδύσεων της ΕΕ σε βασικούς τομείς. Αυτές οι μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις αναμένεται να προωθήσουν την ενεργειακή μετάβαση, σε τομείς όπως η παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου, να προωθήσουν την κυκλική οικονομία και να τονώσουν τους τομείς της φαρμακευτικής, της ιατρικής και της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι επενδύσεις κατευθύνονται επίσης προς τη βιώσιμη γεωργία και τα συστήματα τροφίμων, την ασφάλεια των υδάτων, καθώς και την καινοτομία και την ψηφιοποίηση. Η επενδυτική διάσκεψη συγκεντρώνει περίπου 1.000 συμμετέχοντες, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων της ΕΕ και των κρατών μελών, αιγυπτίων ανώτερων αξιωματούχων, διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και διευθυνόντων συμβούλων ευρωπαϊκών και αιγυπτιακών εταιρειών.

Σημαντικός αριθμός ιδιωτικών επενδυτικών συμφωνιών ύψους 40 δισ. ευρώ αναμένεται να ανακοινωθούν και να υπογραφούν από ευρωπαϊκές και αιγυπτιακές εταιρείες στο επενδυτικό συνέδριο, μεταξύ άλλων σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και το υδρογόνο.

Στη διάσκεψη, η ΕΕ και η κυβέρνηση της Αιγύπτου υπογράφουν το πρόγραμμα για την πράσινη βιώσιμη βιομηχανία. Το πρόγραμμα, το οποίο υποστηρίζεται από επιχορήγηση της ΕΕ ύψους 30 εκατ. ευρώ που αποδεσμεύει δάνειο ύψους 271 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και τράπεζες εταίρους, θα βοηθήσει τη βιομηχανία στην Αίγυπτο να επενδύσει στη μείωση της ρύπανσης, την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, την ενεργειακή απόδοση και την αποδοτικότητα των πόρων.

Για την ενίσχυση της απασχολησιμότητας και των δεξιοτήτων των νέων, τη στήριξη της Αιγύπτου για την αντιμετώπιση των κενών στο σύστημα προστασίας των παιδιών και την ενίσχυση των ικανοτήτων παρασκευής και της πρόσβασης σε εμβόλια, φάρμακα και τεχνολογίες υγείας, η ΕΕ και η κυβέρνηση της Αιγύπτου υπογράφουν τρεις συμφωνίες χρηματοδότησης, συνολικής αξίας 36 εκατομμυρίων ευρώ, στο πλαίσιο προγραμμάτων διμερούς συνεργασίας. Στη διάσκεψη υπογράφεται επίσης δέσμη μέτρων στήριξης της ΕΕ ύψους 60 εκατομμυρίων ευρώ για τη βελτίωση της αποθήκευσης σιτηρών στην Αίγυπτο στο πλαίσιο του Μηχανισμού Τροφίμων και Ανθεκτικότητας.

Η ΕΕ και η Αίγυπτος υπογράφουν επίσης τη συμφωνία χρηματοδότησης για το πρόγραμμα συνεργασίας Interreg NEXT MED, το οποίο αποσκοπεί στην προώθηση της δίκαιης, ισότιμης και βιώσιμης ανάπτυξης σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου και, ως εκ τούτου, συμβάλλει στο θεματολόγιο της ΕΕ για τη Μεσόγειο. Με συνεισφορά της ΕΕ ύψους 263 εκατ. ευρώ, το NEXT MED είναι το μεγαλύτερο χρηματοδοτούμενο από την ΕΕ πρόγραμμα εξωτερικής συνεργασίας στη λεκάνη της Μεσογείου. Συγκεντρώνει τα παράκτια εδάφη 15 χωρών (7 χώρες της ΕΕ και 8 χώρες εταίροι), συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου.

Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου

Όπως ανέφερε ο Ot.gr το mega project της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου θα βρεθεί στο επίκεντρο των εργασιών του κοινού επενδυτικού φόρουμ ΕΕ- Αιγύπτου (EU-Egypt Investment Conference) στο οποίο ο κ. Δημήτρης Κοπελούζος, έχει κληθεί να παρουσιάσει την επένδυση.

Στη συνδιάσκεψη, στην οποία θα συμμετέχουν ο πρόεδρος της Αιγύπτου κ. Αμπντέλ Φατάχ Ελ-Σίσι και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κυρία Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όπως επίσης και άλλοι 1.000 συμμετέχοντες -μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και επικεφαλής μεγάλων επενδυτικών ομίλων και funds- θα γίνουν επαφές για χρηματοδότηση έργων στο πλαίσιο της συνεργασίας της Ευρώπης με την αφρικανική χώρα.

Όσον αφορά στο GREGY, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, πληθαίνουν το τελευταίο διάστημα οι διεθνείς «παίκτες» που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για είσοδο στη μετοχική βάση της ELICA (θυγατρική του ομίλου Κοπελούζου που αναπτύσσει το καλώδιο Ελλάδας – Αιγύπτου).

Πάντως, οι διαδικασίες για τη διεύρυνση της μετοχικής σύνθεσης του φορέα υλοποίησης του έργου βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, με τον ΑΔΜΗΕ να ολοκληρώνει την επενδυτική του πρόταση για τη συμμετοχή του με ποσοστό έως 33,3%, ενώ αντίστοιχο είναι και το ενδιαφέρον του Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της Αιγύπτου EETC, με τον οποίο έχει υπογραφεί και MoU. Σε κάθε περίπτωση, το έργο στηρίζεται από την ελληνική και την αιγυπτιακή κυβέρνηση, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες προωθούν την ταχεία υλοποίηση του project.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Αυτό είναι το συμπέρασμα του χθεσινού Eurogroup, όπου συζητήθηκαν δομικές αλλαγές στη διακυβέρνηση της Ευρωζώνης τα επόμενα χρόνια, κάτι που φυσικά θα αποτελέσει αντικείμενο σκληρής διαπραγμάτευσης μεταξύ των αρχηγών των κρατών-μελών. Ο πληθωρισμός δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, το φυσικό αέριο έχει καταρρεύσει και όπως επεσήμαναν ο πρόεδρος του Eurogroup, Πασκάλ Ντόναχιου και ο Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων, Πάολο Τζεντιλόνι "Η Ευζωρώνη έδειξε ανθεκτικότητα 2022 παρά τις μεγάλες προκλήσεις, με ανάπτυξη πάνω από τις προσδοκίες και με θετικές εξελίξεις στην απασχόληση". Ακόμη και η όποια ύφεση θα είναι μικρή, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του συμβουλίου αλλά η κρίση δεν έχει τελειώσει και η... στραβή μπορεί να γίνει ανά πάσα στιγμή.

Στη συνεδρίαση του Μαρτίου θα συζητηθεί ο οδικός χάρτης για τα δημοσιονομικά του 2024, ενώ μετά από 18 μήνες εντατικών συζητήσεων, τώρα γίνεται η ανάλυση της μελέτης για τη μετάβαση στο ψηφιακό ευρώ. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Επίτροπο Πάολο Τζεντιλόνι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κομισιόν σχεδιάζει να παρουσιάσει μια νομοθετική πρόταση για το ψηφιακό ευρώ εντός του προσεχούς Μαίου. Στα παραπάνω, ας κρατήσουμε την παρέμβαση του νέου επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Πιέρ Γκραμέγκνα, ο οποίος ζήτησε από τις κυβερνήσεις να τρέξουν τις μεταρρυθμίσεις και την αξιολόγηση της οικονομικής διακυβέρνησης, ώστε οι αγορές να έχουν πλήρη και σαφή εικόνα προς τα πού βαδίζουμε. Άλλωστε, η τρέχουσα περίοδος υψηλής μεταβλητότητας στην οποία βρισκόμαστε, δεν αφήνει περιθώρια για καθυστερήσεις και παρερμηνείες. Αναμφίβολα, το χθεσινό Eurogroup έδωσε μια νότα αισιοδοξίας για τις εξελίξεις και τελικώς φαίνεται ότι το... κακό που μας περίμενε, είτε θα είναι πολύ μικρό ή θα... αργήσει πολύ ακόμη!

Η ρέντα του Μητσοτάκη, πονοκέφαλος για τον Τσίπρα

Ο Μητσοτάκης συνεχίζει να είναι ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού και η φθορά που παρουσιάζει τόσο ο ίδιος όσο και το κυβερνών κόμμα είναι απολύτως φυσιολογική.

Η Ελλάδα στις προσεχείς εκλογές έχει μια μοναδική ευκαιρία να βάλει στο περιθώριο τουλάχιστον για άλλες τέσσερα χρόνια, τους... μαθητευόμενους μάγους της αντιπολίτευσης που διεκδικούν και πάλι ρόλους, οι οποίοι δεν τους αρμόζουν και που θα μπορούσαν να βάλουν σε κίνδυνο τα ζωτικά συμφέροντα της χώρας. Ο σημερινός πρωθυπουργός ποντάρει σε ένα υψηλό ποσοστό στην αναμέτρηση της απλής αναλογικής, που θα του δώσει το εισιτήριο για διεύρυνση της επιρροής στις επαναληπτικές με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής. Σε κάθε περίπτωση, το ΠΑΣΟΚ είναι το κόμμα που θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες. Η χώρα θέλει σοβαρή διακυβέρνηση με κορμό τη Νέα Δημοκρατία για να πάει παραπέρα. Αλλιώς, θα κάνει πολλά βήματα πίσω και θα γκρεμιστεί ό,τι έχουν χτιστεί τα τελευταία 3,5 χρόνια.

Ο Μητσοτάκης φαίνεται ότι στην πορεία προς τις εκλογές έχει ρέντα, παρά τα πρόσκαιρα εμπόδια, λόγω της υπόθεσης των υποκλοπών. Στην τελική ευθεία προς τις εκλογές, φαίνεται ότι θα γίνει ένα γενικό ξεκαθάρισμα, είτε με τη μη συμμετοχή κομμάτων που αποτελούν εγκληματικές οργανώσεις, είτε με υποθέσεις που μας απασχόλησαν επί των ημερών διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ με τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Συνεπώς, ο Μητσοτάκης θα κινηθεί σε δύο επίπεδα. Το ένα θα έχει να κάνει με τη συνεχή φθορά των αντιπάλων του και ειδικά του ΣΥΡΙΖΑ και από την άλλη, μέσω της ανάδειξης του κυβερνητικού έργου.

Στην πορεία προς τις εκλογές φαίνεται ότι ο Μητσοτάκης αυτή τη στιγμή διαμορφώνει ένα γερό "οπλοστάσιο", ενόψει των προσεχών εκλογών. Για παράδειγμα, σε 10 μέρες θα φανούν οι πρώτες αυξήσεις των συντάξεων για το 70% των δικαιούχων, μετά από 12 χρόνια. Το ίδιο ισχύει και γαι τη βελτίωση του εισοδήματος των δημοσίων υπαλλήλων, ενώ την 1η Απριλίου θα ισχύσει η νέα αύξηση στον βασικό μισθό στον ιδιωτικό τομέα. Αυτά αποτελούν ισχυρά όπλα, τα οποία ωστόσο, μπορεί να έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα ιδίως σε σχέση με τις εξελίξεις στο μέτωπο της ακρίβειας που απασχολεί περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο τους πολίτες.

Η ακρίβεια ιδίως στα τρόφιμα συνδέεται με τις τιμές της ενέργειας. Το φυσικό αέριο έχει υποχωρήσει θεαματικά στα επίπεδα του Σεπτεμβρίου 2021, τον επόμενο μήνα η χονδρική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι μειωμένη κατά 50% σε σχέση με τον τρέχοντα μήνα και το συνολικό ποσό της επιδότησης που θα δώσει ο προϋπολογισμός θα είναι αισθητά μικρότερο. Αυτό σημαίνει ότι ο  προεκλογικός "κουμπαράς" θα γεμίζει συνεχώς. Προς αυτό συνηγορεί η εντυπωσιακή μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος κατά 1,83 δισ. ευρώ το 2022, σε σχέση με την πρόβλεψη που είχε διατυπωθεί στον προϋπολογισμό. Και αυτό, χωρίς ακόμη να προσμετρηθούν τα οφέλη από τις πληρωμές των φόρων έως το τέλος Φεβρουαρίου, καθώς τότε κλείνει η οικονομική χρήση του 2022.

Μέσα σε όλα τα παραπάνω, πρέπει να προσθέσουμε και τις συνεχείς θετικές διεθνείς αναφορές, στον τεράστιο γεωπολιτικό ρόλο που έχει αποκτήσει η Ελλάδα στον τομέα της ενέργειας. Η αναγνώριση ότι η Ελλάδα σώζει την Ευρώπη ή ότι αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες για τα ενεργειακά δρώμενα των επόμενων δεκαετιών, δείχνει την εξαιρετική αλλαγή σκηνικού για τη χώρα μας, σε σχέση με ελάχιστα χρόνια πριν. Ίσα ίσα που αυτό το νέο ευνοϊκό σκηνικό δεν πρέπει να πάει... στράφι στις προσεχείς εκλογές.

Η... φόρμα του Χ.Α.

Η Μoody's έκανε λόγο χθες για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση χρέους στην Ελλάδα, σε σχέση με το σύνολο των υπολοίπων χωρών του πλανήτη, ενώ θετικό κλίμα δημιουργεί για το Χρηματιστήριο της Αθήνας, η απόφαση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας να αποσυρθεί από το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Ο Γενικός Δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών βρίσκεται κοντά στις 1.000 μονάδες και το ταμπλό στέλνει το μήνυμα ότι οι εγχώριες τράπεζες γυρίζουν σελίδα. Από κοντά και όλες οι υγιείς και δυναμικές επιχειρήσεις της Ελληνικής οικονομίας. Καθημερινά, κατακλυζόμαστε από εκθέσεις διεθνών και εγχώριων επενδυτικών οίκων, οι οποίοι διαπιστώνουν ότι οι μετοχές των Ελληνικών τραπεζών βρίσκονται στο πεδίο... βολής των χαρτοφυλακίων. Ο πακτωλός κεφαλαίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το ΕΣΠΑ, σε συνδυασμό με την εντυπωσιακή ρευστότητα, τις αυξημένες πιστώσεις, το μονοψήφιο ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, την ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια και τη δυναμική επιστροφή στην κερδοφορία και στα υψηλά μερίσματα, έχουν αλλάξει ριζικά την κατάσταση.

Οι τραπεζικές μετοχές έχουν ενισχυθεί κατά 30% το τελευταίο τρίμηνο και 10% από την αρχή του έτους, "σβήνοντας" τις συνέπειες της πολεμικής περιπέτειας στην Ουκρανία, ενώ διαπραγματεύονται στο μισό της λογιστικής τους αξίας, δηλαδή στο 50% της πραγματικής αξίας των χαρτοφυλακίων τους. Οι εξελίξεις συνδέονται και με την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, ωστόσο, αυτό είναι ένα ζήτημα που μάλλον θα μας απασχολήσει μετά τις εκλογές. Η επανεκλογή της Νέας Δημοκρατίας θα φέρει την επενδυτική βαθμίδα το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ενώ σε κάθε άλλη αρνητική περίπτωση, είναι πολύ πιθανό να δούμε τη βαθμίδα με τα... κιάλια.

 Ενίσχυση προφίλ μέσω deals για Mytilineos και Sunlight

Εμβληματικές επιχειρήσεις της Ελληνικής οικονομίας ανακοινώνουν συνεχώς νέα deals και επιχειρηματικές πρωτοβουλίες εντός και εκτός συνόρων.

Το χθεσινό... δελτίο περιλάμβανε νέα συμφωνία της Mytilineos στη Μεγάλη Βρετανία, αλλά και νέα επένδυση της Sunlight. Αμφότερες αποτελούν δύο από τις πιο δυνατές επιχειρήσεις της εγχώριας οικονομίας, με πολύ μεγάλο βαθμό εξωστρέφειας. Ειδικότερα, η Mytilineos ανέλαβε την εκτέλεση σύμβασης για την "Προμήθεια και εγκατάσταση Σύγχρονου Πυκνωτή", για λογαριασμό της RWE Generation UK PLC, μίας από τις κορυφαίες εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου. Οι σύγχρονοι πυκνωτές θεωρούνται ευρέως απαραίτητοι για την ανάπτυξη έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μπορούν να ρυθμίζουν την ισχύ στα ηλεκτρικά δίκτυα, ιδιαίτερα όταν οι ΑΠΕ δεν μπορούν να παρέχουν σταθερότητα στο σύστημα. Η αξία του συμβολαίου για τη Mytilineos ανέρχεται σε 62 εκατ. ευρώ.

Από την άλλη πλευρά, ο Όμιλος Olympia του Παναγιώτη Γερμανού, προχωρά σε μια νέα επένδυση στην αγορά του logistics & last mile, μέσω του επενδυτικού βραχίονα PCP. Στηρίζει δε το πλάνο της BOX NOW Group για τη δημιουργία του μεγαλύτερου δικτύου αυτόματων μηχανημάτων παραλαβής δεμάτων (lockers) στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, μέσω της επέκτασης της εταιρείας σε αγορές επιπλέον της Ελλάδας, της Κροατίας και της Βουλγαρίας, όπου ήδη διατηρεί παρουσία. Έτσι, η PCP αποκτά μειοψηφικό ποσοστό στο BOX NOW Group, ενώ η EMMA Capital παραμένει ισχυρός πλειοψηφικός μέτοχος. Στόχος της Olympia είναι, σε συνεργασία με την EMMA Capital Group και μέσω των υπηρεσιών που προσφέρει η BOX NOW, να συμβάλλει στην προώθηση ενός νέου μοντέλου στην αγορά του ηλεκτρονικού εμπορίου που αξιοποιεί σύγχρονες πλατφόρμες logistics, ώστε να ενδυναμώσει τον τελικό χρήστη με νέες επιλογές για καλύτερες και ταχύτερες παραδόσεις, σε χρόνο και τόπο που διευκολύνει και ταιριάζει με τον τρόπο ζωής του.

Η BOX NOW είναι μια δυναμικά αναπτυσσόμενη εταιρία που αναβαθμίζει την εμπειρία του καταναλωτή στο last mile, προσφέροντας σύγχρονες και αυτοματοποιημένες υπηρεσίες παράδοσης και αποστολής δεμάτων. Διαθέτοντας αυτή τη στιγμή ένα πανελλαδικό δίκτυο από 1.200 Lockers, έχοντας εξυπηρετήσει ήδη 200.000 πελάτες στη χώρα μας, με ένα ευρύ δίκτυο 400 συνεργαζόμενων e-shops, η BOX NOW είναι μια καινοτόμος και φιλική προς το περιβάλλον εταιρεία, που εξασφαλίζει εύκολη και γρήγορη πρόσβαση 365 μέρες το χρόνο σε Αυτόματα Μηχανήματα Παραλαβής Δεμάτων, σε συνδυασμό με δυνατότητες αντικαταβολής με χρήση χρεωστικής και πιστωτικής κάρτας και με 99% δυνατότητα παράδοσης δεμάτων την ίδια ή την επόμενη ημέρα.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Ο μήνας που έφυγε είχε μεγάλες ανατροπές. Για παράδειγμα, το φυσικό αέριο κατρακύλησε ακόμη και κάτω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, το πετρέλαιο έκλεισε με άνοδο 9% και ο χρυσός κατέγραψε πτώση για έβδομο συνεχόμενο μήνα μέσα σε συνθήκες διαρκώς αυξανόμενου πληθωρισμού! Και τα... πικάντικα δεν σταματούν εδώ. Τον Οκτώβριο είδαμε πληθωρισμό 11,6% στη Γερμανία και 16,8% στην Ολλανδία. Για να καταλάβετε τι συμβαίνει στον κόσμο, τέτοιες μεταβολές ισοδυναμούν με το να βλέπει κάποιος χιόνι στην Υποσαχάρια Αφρική!  

Απίστευτα και όμως... Ελληνικά!

Η Ελλάδα τον Οκτώβριο επέστρεψε σε μονοψήφιο πληθωρισμό, σύμφωνα με τις προκαταρκτικές μετρήσεις της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Πιο συγκεκριμένα, ο δείκτης διαμορφώθηκε στο 9,8% από 12,1% τον Σεπτέμβριο, ως αποτέλεσμα της μεγάλης πτώσης της τιμής του φυσικού αερίου, η οποία συμπαρέσυρε την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ υποστηρικτικά λειτούργησε και η αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης, ασχέτως, εάν σε επίπεδο μηνός, ο "μαύρος χρυσός" ενισχύθηκε 9%, όπως προαναφέρθηκε. Ωστόσο, δεν πρέπει να παίρνουν τα... μυαλά μας αέρα, καθώς οι απότομες μεταβολές των τιμών της ενέργειας, θα τροφοδοτούν απότομα και τον πληθωρισμό.

Ωστόσο, η εκτίναξη του τιμάριθμου στη Γερμανία στο 11,6% και της Ολλανδίας στο 16,8%, λόγω των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου, σε αντιδιαστολή με το 9,8% της Ελλάδας, δείχνει ότι οι ανατροπές που βλέπουμε και έχουμε να δούμε, θα είναι ιστορικές. Ακόμη και η Πορτογαλία τον Οκτώβριο είχε πληθωρισμό στο 10,6%. Πριν από μερικές ημέρες ο Τσίπρας... έσκουζε για τον "πληθωρισμό Μητσοτάκη", αλλά τώρα, μάλλον πρέπει να αρχίσει να αναθεωρεί. Αν μη τι άλλο, για να είμαστε πλήρως συμβατοί με την οικονομική πραγματικότητα, κάποιος πρέπει να του διδάξει Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομικά, για να αποφεύγει τις... αστοχίες! Για να καταλαβαίνει τι συμβαίνει στον πραγματικό κόσμο, το κόβουμε... χλωμό. Οπότε καταλήγουμε στην άποψη ότι έχει επιλέξει συνειδητά να λέει μόνο ψέματα και να φαντάζεται διάφορα...

Και αν ο μονοψήφιος πληθωρισμός ήταν το ένα καλό νέο, με βάση τα στοιχεία της Eurostat, το άλλο... τραγικό νέο είναι ότι η Ελλάδα "σκαρφάλωσε" 16 θέσεις στον πίνακα με τις χώρες που διαθέτουν το πλέον "φιλικό" επιχειρηματικό περιβάλλον! Ξεπερνάμε χώρες όπως οι ΗΠΑ, το Κατάρ, η Σιγκαπούρη και τόσες άλλες! Και φανταστείτε να διορθωθούν τα πράγματα και στο θέμα της γραφειοκρατίας όπου έχουμε ακόμη αρκετό δρόμο... Θα τους... φάμε λάχανο όλους! Αν υπήρχε περίπτωση να (ξανα)κυβερνήσει τη χώρα ο Τσίπρας, τέτοιο... χάος θα... παραλάμβανε! Όλα... αριστερά του πάνε του ανθρώπου. Εν ολίγοις, γεμίζει... κουβάδες!

Η ΔΕΗ "παίζει" μεγάλη... μπάλα

Το στρατηγικό πλάνο της ΔΕΗ θέτει στο επίκεντρο, μεταξύ πολλών άλλων, τις εξαγορές εταιρειών ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και συγκεκριμένα σε Ρουμανία και Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή θα... σκάσουν deals και ως εκ τούτου, οι φήμες εντείνονται. Στο πλαίσιο αυτό η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ζήτησε περισσότερες... εξηγήσεις από τη διοίκηση, η οποία απάντησε ότι επί του παρόντος δεν υπάρχουν συμφωνίες, ούτε μνημόνια κατανόησης. Το μόνο σίγουρο είναι ότι "ψήνονται" συμφωνίες. Και δεν μιλάμε για συμφωνίες τύπου... Σκοπίων, σαν αυτές που υπέγραφε ο Τσίπρας, όταν η ΔΕΗ βρισκόταν με το ένα πόδι στον γκρεμό και έπρεπε να κλείσει το "deal" της ονομασίας της γειτονικής χώρας, με παραχώρηση εθνότητας και γλώσσας.

Ο Στάσσης με την προηγούμενη εμπειρία από την παρουσία του στη Ρουμανία, ξέρει να επενδύει σε εταιρείες που κρύβουν αξίες, συμβάλλοντας ταυτόχρονα και στην ενίσχυση της θέσης της Ελλάδας στην ενεργειακή σκακιέρα, μέσα σε μια ιστορική συγκυρία. Αυτά δεν μπορεί ο Τσίπρας και κάθε τρεις και λίγο, τον πιάνει στο στόμα του. Η ΔΕΗ γίνεται μεγάλη, ενώ σε πολιτικό επίπεδο, το μόνο που έχουμε να... υπενθυμίσουμε είναι ότι το 2023 περιλαμβάνει δύο εκλογικές αναμετρήσεις σε εθνικό επίπεδο και άλλες δύο σε αυτοδιοικητικό...

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Το Ταμείο προχώρησε στην τρίτη επί τα χείρω αναθεώρηση των προβλέψεων και αυτό δεν πέρασε... απαρατήρητο στις αγορές. Στην ανάλυση του, επισημαίνει η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με την "τέλεια καταιγίδα", αφού συνυπάρχουν πόλεμος, ενεργειακή κρίση, προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα, φόβος για νέα lockdown λόγω κορωνοϊού, υψηλός πληθωρισμός και διαρκώς αυξανόμενα επιτόκια.

Το ΔΝΤ τοποθετεί τον πήχυ της ανάπτυξης φέτος στο 3,2%, ενώ πέρυσι ήταν στο 6,1%, επισημαίνοντας ότι η ανάκαμψη του 2021, μετά την "κοιλιά" του 2020, λόγω κορωνοϊού, ήταν πρόσκαιρη. Για τις ΗΠΑ εκτιμά ότι φέτος η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί στο 2,3% και θα υποχωρήσει στο 1% το 2023, ενώ για την Κίνα τοποθετεί τον πήχυ φέτος στο 3,3%, αλλά στο 4,6% την επόμενη χρονιά. Σημειώνεται ότι σημείο αναφοράς για την παγκόσμια οικονομία αποτελεί ένας ρυθμός ανάπτυξης τουλάχιστον 7% για την Κίνα, οπότε, αντιλαμβάνεστε πόσο σημαντικό είναι το "ψαλίδισμα" που γίνεται από το ΔΝΤ.

Όσο για την Ευρωζώνη, οι προβλέψεις του ΔΝΤ κατεβάζουν την ανάπτυξη φέτος στο 2,6% έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 2,8% τον περασμένο Απρίλιο, ενώ το 2023 θα σημειωθεί περαιτέρω επιβράδυνση, καθώς το ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί μόλις κατά 1,2%. Όσο για τον πληθωρισμό, εκεί είναι που τα μαντάτα είναι πολύ άσχημα, καθώς εκτιμάται ότι φέτος θα διαμορφωθεί στο 8,3% και του χρόνου στο 5,7%.

Η έκθεση του Ταμείου προειδοποιεί πως το οικονομικό περιβάλλον διεθνώς έχει επιδεινωθεί σημαντικά και συνάμα παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο, καθώς ο πληθωρισμός «τρέχει» σε ιστορικά υψηλά επίπεδα και οι προκλήσεις για τα επίπεδα ανάπτυξης αυξάνονται. Μάλιστα, επισημαίνει πως το ρίσκο μιας ύφεσης είναι εξαιρετικά πιθανό μέσα στο 2023. Πάντως, πολλά θα εξαρτηθούν και από την εξέλιξη του πολέμου ή καλύτερα της ενεργειακής κρίσης που μαστίζει κυρίως την Ευρώπη. Στο χειρότερο σενάριο πλήρους διακοπής του ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέχρι το τέλος του έτους, συνάμα με την περαιτέρω μείωση των ρωσικών πετρελαϊκών εξαγωγών κατά 30%, το ΔΝΤ υποστηρίζει ότι τα πράγματα θα γίνουν ακόμη χειρότερα. Η παγκόσμια ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί στο 2,6% το 2022 και στο 2% το 2023, καθώς σε μεγάλες οικονομίες, όπως οι ΗΠΑ και η Ευρώπη, η ανάπτυξη θα καθηλωθεί σε σχεδόν μηδενικά επίπεδα.

Συμφωνία για μείωση κατανάλωσης αερίου

Στον απόηχο των προειδοποιήσεων του ΔΝΤ, η Ευρωπαϊκή Ένωση έκλεισε εσπευσμένα τη συμφωνία για την πανευρωπαϊκή μείωση στην κατανάλωση φυσικού αερίου, αν και το πολύτιμο καύσιμο κινήθηκε χθες στα 215 ευρώ ανά μεγαβατώρα, έναντι 78 ευρώ πριν από ένα μήνα!

Στο κείμενο υιοθετείται και η ελληνική πρόταση για παρέκκλιση από τον κανόνα, σε περίπτωση που έχουν υπερβεί τους στόχους πλήρωσης αποθήκευσης αερίου, εάν εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αέριο ως πρώτη ύλη για κρίσιμες βιομηχανίες ή εάν η κατανάλωση αερίου τους έχει αυξηθεί τουλάχιστον κατά 8% το περασμένο έτος σε σύγκριση με τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας.

Όπως αναφέρεται στο κείμενο, «σε μια προσπάθεια να αυξηθεί η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ, τα κράτη-μέλη κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία για εθελοντική μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου κατά 15% αυτόν τον χειμώνα». Ο κανονισμός του Συμβουλίου προβλέπει επίσης τη δυνατότητα ενεργοποίησης «πανευρωπαϊκής προειδοποίησης» σχετικά με την ασφάλεια του εφοδιασμού, οπότε η μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου θα καταστεί υποχρεωτική. Σκοπός της μείωσης της ζήτησης φυσικού αερίου είναι η εξοικονόμηση πόρων ενόψει του χειμώνα, προκειμένου να προετοιμαστούμε για πιθανές διακοπές στον εφοδιασμό φυσικού αερίου από τη Ρωσία, που χρησιμοποιεί συνεχώς τον ενεργειακό εφοδιασμό ως όπλο.

Η απόφαση, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δείχνει ότι τα κράτη-μέλη θα ορθώνουν το ανάστημά τους απέναντι σε κάθε προσπάθεια της Ρωσίας να διχάσει την ΕΕ, χρησιμοποιώντας τον ενεργειακό εφοδιασμό ως όπλο. Η εξοικονόμηση αερίου θα βελτιώσει την ετοιμότητα, σύμφωνα με την Ε.Ε., η οποία διαβεβαιώνει ότι ο χειμώνας θα είναι πολύ φθηνότερος και ευκολότερος για τους πολίτες και τη βιομηχανία της Ένωσης. Στον αντίποδα, ο αμερικανικός οίκος Goldman Sachs βλέπει νέα άνοδο της τιμής του αερίου και δεν βλέπει να ξεμπερδεύουμε με τον εφιάλτη της ρωσικής εξάρτησης, πριν το 2025! Να δούμε ποιοι θα πέσουν μέσα στις προβλέψεις τους...

Ψήφος εμπιστοσύνης στην Ελλάδα

          Ψήφο εμπιστοσύνης στις προοπτικές της Ελληνικής οικονομίας δίνει η Moody’s Analytics, βλέποντας φέτος την ανάπτυξη να διαμορφώνεται στο 5,7%

Όπως επισημαίνει, θα είναι η τρίτη υψηλότερη επίδοση στην Ευρωζώνη, καθώς η χώρα μας θα ωφεληθεί σημαντικότατα από τον τουρισμό και τις επενδύσεις, ενώ το εργαλείο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τον έλεγχο των spreads στα επιτόκια των κρατικών τίτλων, βάζει την Ελλάδα στην πρώτη θέση των ωφελούμενων, καθορίζοντας αποφασιστικά το μέλλον της οικονομίας.

Σύμφωνα με τον αναλυτή Μιχάλη Γραμματικόπουλο, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 7% σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2022, ξεπερνώντας τις προσδοκίες του οίκου αλλά και της αγοράς, και κινείται πλέον 3% πάνω από το προ-πανδημίας επίπεδα, τη στιγμή που το ΑΕΠ της ευρωζώνης βρίσκεται μόλις 0,8% πάνω. Μέχρι το τέλος του 2022, το ΑΕΠ της Ελλάδας θα είναι υψηλότερο κατά 5% σε σχέση με τα επίπεδα προ πανδημίας, ενώ στην Ευρωζώνη, θα είναι μόλις 1,1%.

Το βασικό σενάριο του οίκου, δεν προβλέπει πρόωρες εκλογές φέτος, αλλά ούτε και μετάδοση της σύγκρουσης Ρωσίας-Ουκρανίας σε γειτονικές χώρες, ενώ η αντιπαράθεση Ελλάδας-Τουρκίας, δεν αναμένεται να κλιμακωθεί περαιτέρω. Μάλιστα, προβλέπει ότι φέτος οι πάγιες επενδύσεις στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 9,6%, βάζοντας μεγάλη "πλάτη" στην ενίσχυση της αναπτυξιακής πορεία της χώρας.

Οι Σαουδάραβες ψάχνουν στην Ελλάδα...

Μεγάλες επενδυτικές ευκαιρίες στη χώρα μας ψάχνουν οι Σαουδάραβες, κάτι που μετέφερε στον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρίγκιπας και διάδοχος του θρόνου Μοχάμεντ Μπιν Σαλμάν.

Ο πρίγκιπας αναφέρθηκε στο σχέδιο για φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα στην Ελλάδα, αποκάλυψε ότι θα καταστήσει την Ελλάδα σε κόμβο για τη μεταφορά υδρογόνου στην Ευρώπη, ενώ θα υπάρξει και σύνδεση των δύο χωρών με υποθαλάσσιο δίκτυο τηλεπικοινωνιών. Η επίσκεψη του Σαουδάραβα μεγιστάνα στην Ελλάδα θεωρείται ως κίνηση εξαιρετικά υψηλού συμβολισμού και ουσίας, καθώς η χώρα του θέτει την Ελλάδα σε περίοπτη θέση, για επενδύσεις. Αντιστοίχως, η Ελλάδα θεωρεί τη Σαουδική Αραβία ως κρίσιμο επενδυτικό εταίρο διάφορους τομείς, ενώ τα κεφάλαια που ακούγονται ότι θα επενδυθούν στη χώρα μας, είναι βγαλμένα μέσα από... παραμύθι.

"Με χαροποιεί ιδιαίτερα ότι βρίσκομαι στην Αθήνα και σας ευχαριστώ πραγματικά για τη θερμή υποδοχή, η οποία σημαίνει πολλά για εμένα και για τη Σαουδική Αραβία", ανέφερε ο υψηλός προσκεκλημένος στη συνάντηση του με τον Έλληνα πρωθυπουργό, επισημαίνοντας ότι "η σχέση μεταξύ των δύο χωρών μας είναι μια ιστορική σχέση και πιστεύω ότι έχουμε επίσης ιστορικές ευκαιρίες, πολλές από τις οποίες πρόκειται να οριστικοποιήσουμε σήμερα. Συνδέοντας τα δίκτυα ηλεκτρικού ρεύματος, μπορούμε να παρέχουμε στην Ελλάδα και τη νοτιοανατολική Ευρώπη μέσω της Ελλάδας πολύ φθηνότερη ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές και θα υπογράψουμε μνημόνιο κατανόησης σχετικά με αυτό σήμερα. Μας απασχολεί επίσης το υδρογόνο και πώς να μετατρέψουμε την Ελλάδα σε κόμβο για την Ευρώπη όσον αφορά το υδρογόνο, πρόκειται για κάτι που αλλάζει τα δεδομένα και για τις δύο χώρες. Εργαζόμαστε επίσης για τη διασύνδεση του δικτύου τηλεπικοινωνιών".

Αυτά τα τρία είναι όλα σημαντικά ζητήματα που πρόκειται να αλλάξουν τη θέση της Ελλάδας και της Σαουδικής Αραβίας και θα υποστηρίξουν την Ευρώπη, ειδικά τη νότια και τη δυτική Ευρώπη, με πολύ φθηνότερη και αποδοτική ενέργεια που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές. Επιπλέον, η συζήτηση των δύο ανδρών είχε πλούσια ατζέντα για τις επενδύσεις, το εμπόριο, την ασφάλεια, αλλά και τα γεωπολιτικά. "Σας υπόσχομαι λοιπόν ότι όταν έρχομαι στην Ελλάδα, δεν θα έρχομαι με άδεια χέρια", τόνισε με νόημα ο Σαουδάραβας πρίγκιπας, αφήνοντας υποσχέσεις για μεγάλα πράγματα!

"Ηλεκτροκίνητη" συνεργασία ΕΛΠΕ-Συγγελίδη

Στρατηγική συμφωνία για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης συνήψαν ο Όμιλος των Ελληνικών Πετρελαίων με τον όμιλο εισαγωγής και διανομής αυτοκινήτων, Συγγελίδη. Η συμφωνία θα υλοποιηθεί μέσω των θυγατρικών εταιρειών ElpeFuture και Aiglon και στο αρχικό στάδιο αφορά στους στους αγοραστές αμιγώς ηλεκτροκίνητων οχημάτων (BEV) της DS Automobiles, της premium μάρκας του ομίλου Stellantis. Οι αγοραστές θα έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν, χωρίς επιβάρυνση, την εταιρική κάρτα της ElpeFuture. Με τον τρόπο αυτό, θα έχουν δωρεάν παροχή 300 kWh ταχείας φόρτισης του αυτοκινήτου τους, ενώ και μετά την κατανάλωση της συγκεκριμένης προσφοράς θα μπορούν να έχουν αυτόματη πρόσβαση στο πανελλαδικό δίκτυο φόρτισης, συνεχίζοντας να απολαμβάνουν τις προνομιακές τιμές των εγγεγραμμένων χρηστών της ElpeFuture. Η ElpeFuture έχει εισέλθει δυναμικά στην αγορά της ηλεκτροκίνησης, έχοντας ήδη υλοποιήσει το πιο εκτεταμένο δίκτυο σταθμών ταχείας φόρτισης στην Ελλάδα, καλύπτοντας γεωγραφικά το σύνολο, σχεδόν, της χώρας. Σε επιλεγμένα πρατήρια υγρών καυσίμων της ΕΚΟ και της bp εγκαθίστανται φορτιστές ταχείας φόρτισης (DC), ενώ σημαντικός αριθμός φορτιστών AC δημιουργείται σε εμπορικά κέντρα, supermarkets, εταιρικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης. Η πρόσβαση στο δίκτυο της ElpeFuture θα γίνεται μέσω της εφαρμογής κινητού “ElpeFuture ChargenGo”.

Η πιο τρανή ένδειξη είναι πόσο εύκολο είναι να «μαζέψει» κάποιος «μίλια». Το αποτέλεσμα που απορρέει από αυτή την διευκόλυνση είναι η χρήση των μιλίων αυτών και η παράταση που έχουν συστήσει πολλές εταιρείες στην ημερομηνία λήξης χρήσης τους. Ολα τα παραπάνω μπόνους διευκολύνουν τους επίδοξους ταξιδιώτες στην μεγιστοποίηση των ανταμοιβών τους. Ιδού και μερικά tips για το πως μπορούμε να βγούμε κερδισμένοι από τις προσφορές αυτές.

Ιστορικές προσφορές μέσω πιστωτικών καρτών

Η κατανάλωση των ταξιδίων αλλά και της διασκέδασης έχει μειωθεί σε ιστορικό χαμηλό κατά τη διάρκεια της πανδημίας, με τους περισσότερους να βασίζονται στο «πλαστικό χρήμα» για την αγορά των καθημερινών τους αγαθών. Προσπαθώντας να προσελκύσουν νέους πελάτες, οι εκδότες πιστωτικών καρτών έχουν αρχίσει να προσφέρουν τεράστια οφέλη για νέες κάρτες: 80.000 πόντους για νέους κατόχους της Chase Sapphire Preferred και 100.000 μίλια για την κάρτα Capital One Venture Rewards. Οι τράπεζες επίσης προσφέρουν νέες προσφορές στους ήδη υπάρχοντες κατόχους των καρτών τους. Η Platinum Card της Αmerican Express, αποτελεί και καίριο παράδειγμα. Η κάρτα προσφέρει τεράστιες προσφορές όσον αφορά τη χρήση της για ταξίδια, όπως τα Gold Elite Status στα Marriott Bonvoy και Hilton Honors, αλλά και διάφορες προσφορές διευκόλυνσης για τα αεροδρόμια, τα check-in και πρόσβασε σε ελίτ χώρους των αεροπορικών.

Εκτός των ταξιδίων, τα οποία έχουν περιοριστεί λόγω της πανδημίας, κάρτες όπως αυτές της Amex προσφέρουν τεράστια μπόνους σε πόντους βάσει αγορών, αλλά και προσφορές σε ντελίβερι όπως DoorDash, Grubhub και σε όργανα γυμναστικής (τα οποία προφανώς πολλοί αγοράζουν αφού δεν μπορούν να πάνε στα γυμναστήρια).

Η απόφαση για τον προγραμματισμό κάποιου ταξιδίου αποτελεί προσωπική επιλογή, αλλά σύμφωνα με την κοινή λογική και τους ειδικούς, οποιοσδήποτε «κλείσει» κάποιο ταξίδι θα πρέπει να είναι έτοιμος να το αλλάξει, λόγω της ανασφάλειας και της ασάφειας που δημιουργεί η πορεία της πανδημίας. Σύμφωνα, όμως, με τον ιδρυτή της ιστοσελίδας Straight to the Points, Σπένσερ Χάουαρντ, η αλλαγή ή η ακύρωση πτήσεων γίνεται -πια- πολύ εύκολα και με μειωμένες ή μηδενικές χρεώσεις. Εάν κάποιος συνδυάσει την επιλογή αυτή με τη γενική διευκόλυνση της ακύρωσης των δωματίων σε πολλά ξενοδοχεία μόλις ένα 24ωρο πριν την άφιξή του, ο καταναλωτής θα έχει την ευχέρεια να αλλάξει τα πλάνα του μέχρι την τελευταία στιγμή. Οσον αφορά για τα elite status που προσφέρουν αρκετές αεροπορικές και ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, οι καταναλωτές δεν θα πρέπει να ανησυχούν αφού οι περισσότερες έχουν επεκτείνει το πρόγραμμα ανταμοιβής και μπόνους των υπηρεσιών αυτών του 2019, μέχρι το τέλος του 2021.