Στο νομοσχέδιο θα κατατεθεί και η υπουργική τροπολογία σχετικά με τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη συζήτηση του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2026. Η ψήφιση του νομοσχεδίου και των τροπολογιών θα διεξαχθεί την Παρασκευή, καθώς όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης η ΝΔ θα καταθέσει αίτημα ονομαστικής ψηφοφορίας.

Ο αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης ερωτηθείς από τους εισηγητές του ΠΑΣΟΚ KΙΝΑΛ και του ΣΥΡΙΖΑ για το εάν η κυβέρνηση θα καταθέσει ως τροπολογία στο παρόν σχέδιο νόμου τη διάταξη για τους δανειολήπτες με ρήτρα ελβετικού φράγκου είπε ότι η νομοθετική παρέμβαση που «πράγματι θα κατατεθεί στο παρόν σχέδιο νόμου, είναι μια δίκαιη και θεσμική πράξη υπευθυνότητας που την οφείλουμε απέναντι στους συμπολίτες που έχουν δανειστεί με ρήτρα ελβετικού φράγκου».

Προσέθεσε ότι «πράγματι, υπήρξε ένα κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα για αυτούς τους δανειολήπτες που δεν μπορεί να λυθεί μόνο μέσα από τα Δικαστήρια ή με αποσπασματικές τραπεζικές ρυθμίσεις» σημειώνοντας ότι με την τροπολογία «θα αντιμετωπίσουμε ένα σημαντικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε στα δάνεια αυτά που κυρίως χορηγήθηκαν την περίοδο 2005 - 2009, σε ένα εντελώς διαφορετικό τότε διεθνές περιβάλλον». Εκείνη την εποχή, ανέφερε, «δεν υπήρχε καμία διεθνής πρόβλεψη για έντονη ανατίμηση του ελβετικού φράγκου. Το επιτόκιο του ελβετικού φράγκου ήταν σταθερά χαμηλότερο του ευρώ. Η διεθνής χρηματιστηριακή κρίση όμως ανέτρεψε αυτά τα δεδομένα καθώς επήλθε σημαντική ανατίμησή του, με αποτέλεσμα ακόμη και να παρέμβει η Κεντρική Ελβετική Τράπεζα».

Ο αναπληρωτής υπουργός είπε πως με την τροπολογία αυτή «η κυβέρνηση θα προσφέρει επιλογές». «Η ρύθμιση σέβεται απολύτως την ελευθερία των οφειλετών, δεν υποχρεώνει κανέναν εάν δεν το θελήσει να αλλάξει το δάνειό του» επισήμανε και προσέθεσε: «Η πρώτη επιλογή, που θα προσφέρεται από την διάταξη θα είναι ο εξωδικαστικός μηχανισμός και θα αφορά τους μη ενήμερους οφειλές. Η λύση που θα παράγεται από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού μηχανισμού θα δεσμεύει υποχρεωτικά τους πιστωτές. Η δεύτερη επιλογή, είναι η άμεση και καθαρή λύση της μετατροπής».

Οι δύο αυτές επιλογές της ρύθμισης της τροπολογίας τόνισε ο κ. Παπαθανάσης, «έχει ισχυρό κοινωνικό πρόσημο, δίνει έμφαση στην ελάφρυνση των οικονομικά ασθενέστερων οφειλετών, με κλιμακωτή ελάφρυνση που φτάνει στο πολύ υψηλό ποσοστό του 50%».

Ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Γιώργος Νικητιάδης υποστήριξε ότι η διάταξη για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο δεν θα πρέπει να κατατεθεί ως τροπολογία αλλά ως αυτοτελές ή ως μέρος νομοσχεδίου προκειμένου να υπάρξει χρόνος μελέτης αλλά κυρίως ακρόαση προκειμένου οι εκπρόσωποι αυτών των δανειοληπτών να καταθέσουν τις απόψεις τους για τη ρύθμιση που φέρνει η κυβέρνηση. Δεν μπορούμε, είπε, για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα να μην υπάρχει χρόνος ούτε μελέτης του από τα κόμματα. Ο κ. Νικητιάδης, παράλληλα κατέθεσε στην Επιτροπή και μια σχετική τροπολογία για το θέμα που είχε καταθέσει το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ αλλά η κυβέρνηση δεν την είχε κάνει αποδεκτή και δεν την έθεσε σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια.

Στο ίδιο μήκος, το να μην κατατεθεί στο παρόν σχέδιο νόμου η ρύθμιση ως τροπολογία, τάχθηκε και ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Βασίλης Κόκκαλης προκειμένου αυτή να τεθεί στην Επιτροπή Οικονομικών σε ακρόαση φορέων, ειδικά από την στιγμή που υπάρχει και Σύλλογος Δανειοληπτών σε Ελβετικό Φράγκο.

Το νομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών ψηφίσθηκε κατά πλειοψηφία επί της αρχής και κατά την β' ανάγνωσή του από την Επιτροπή. Ειδικότερα, «υπέρ» του σχεδίου νόμου ψήφισε η ΝΔ, καταψήφισαν ΚΚΕ, Νέα Αριστερά και Πλεύση Ελευθερίας ενώ ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ΣΥΡΙΖΑ, Ελληνική Λύση και ”Νίκη” επιφυλάχθηκαν να τοποθετηθούν κατά την αυριανή συζήτηση στην Ολομέλεια.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης, ολοκληρώνοντας τη συζήτηση στην Επιτροπή και αναφερόμενος στις διατάξεις για το «Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης» είπε ότι το νομοσχέδιο αυτό «αποτυπώνει την αναπτυξιακή πορεία της χώρας, που έχει ξεκινήσει με μια στρατηγική που ξεκίνησε από το 2019 και βλέπει την Ελλάδα του 2030».

Όταν σχεδιάζουμε το μέλλον, είπε ο κ. Παπαθανάσης «έχουμε υποχρέωση αυτός ο σχεδιασμός να είναι μακροχρόνιος, να θέτουμε τις βάσεις με καθαρή ορατότητα των υποχρεώσεων που έχει το κράτος, έτσι ώστε να μην μεταφέρουμε βαρίδια και βάρη του παρελθόντος στις επόμενες γενιές». Παρατήρησε ότι όσο πιο δυνατό είναι το κράτος δημοσιονομικά, τόσο μεγαλύτερα είναι και τα μερίσματα που επιστρέφουν στην κοινωνία και την οικονομία. «Και επειδή το σημαντικό για εμάς ως κυβέρνηση είναι η κοινωνία, θα πρέπει να πούμε ότι ένα μέρος της ενίσχυσης της κοινωνίας προκύπτει μέσα από τα μερίσματα που προέρχονται από την Ανάπτυξη, που είναι αποτέλεσμα της υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης συνεπικουρούμενο και από τα ευρωπαϊκά Προγράμματα». «Οι πόροι που διαθέτουμε για την καθημερινότητα των πολιτών, είναι αυτοί που προκύπτουν από τους ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους» σημείωσε ο αναπληρωτής υπουργός προσθέτοντας πως «η σωστή και η καλή διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων ακολουθώντας μια στρατηγική μάς δίνει τη δυνατότητα να δούμε τι έρχεται στο μέλλον» ενώ για το εθνικό σκέλος «θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί δημοσιονομικά, να μην επιβαρύνουμε δυσανάλογα τον Προϋπολογισμό. Με δράσεις που μπορεί να έχουν θετική επίπτωση στην καθημερινότητα των πολιτών αλλά και να μην επιβαρύνουμε τον Προϋπολογισμό παραπάνω της δυνατότητας που έχουμε ως χώρα». Και αυτό κάνει το παρόν σχέδιο νόμου» είπε ο κ. Παπαθανάσης. «Δημιουργώντας μια ορατότητα υποχρεώσεων, βάζοντας τάξη στην πορεία των δημοσιονομικών σε ό,τι έχει σχέση με τις δημόσιες επενδύσεις - όπου τμήμα τους είναι και η στήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων, που με τη σειρά τους δημιουργούν ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, υψηλότερους μισθούς, ανταγωνισμό στην αγορά».

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Γιάννης Ανδριανός σχετικά με το μέρος του σχεδίου νόμου που αφορά τις διατάξεις για τη μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ είπε ότι αντιμετωπίζοται με ένα μεταρρυθμιστικό τρόπο οι διαχρονικές παθογένειες του Οργανισμού με τις επιδοτήσεις. «Κόβεται ένας γόρδιος δεσμός που είχε ως αποτέλεσμα όχι μόνο να πλήττεται η αξιοπιστία της χώρας μας έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών αλλά το σημαντικό, να αδικούνται οι έντιμοι αγρότες και κτηνοτρόφοι που μοχθούν και ιδρώνουν στο χωράφι ή στην κτηνοτροφική τους μονάδα» είπε ο υφυπουργός και υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση «δεν έκλεισε τα μάτια σε αυτό το πρόβλημα και προχωράει σε μια μεταρρύθμιση που θωρακίζει θεσμικά τον Οργανισμό με την υπαγωγή του στην ΑΑΔΕ». «Επιλέξαμε να αναλάβουμε ως κυβέρνηση το πολιτικό κόστος και προχωράμε σε μια βαθιά τομή με έναν αδιαπραγμάτευτο τρόπο» προσέθεσε.

Επισήμανε ότι η ΑΑΔΕ διαθέτει «υψηλού επιπέδου ψηφιακές υποδομές, ισχυρές δομές ελέγχου, θεσμοθετημένες διαδικασίες λογοδοσίας, αποδεδειγμένη τεχνογνωσία στην διασταύρωση δεδομένων» ενώ απαντώντας στο ερώτημα της αντιπολίτευση για «το ποιος θα κάνει τους ελέγχους για την επιλεξιμότητα» είπε ότι «τα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ μεταφέρονται στην ΑΑΔΕ, επομένως τα στελέχη αυτά του Οργανισμού που έχουν την τεχνογνωσία και το πλαίσιο των ελέγχων και των εσωτερικών ελέγχων θα κάνουν επίσης και το έργο της επιλεξιμότητας, υπό την ΑΑΔΕ».

Ο κ. Ανδριανός είπε ότι η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ γίνεται σε πλήρη συνεργασία και ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές Αρχές. «Με πλήρη και συστηματική προσπάθεια, πείσαμε την ΕΕ για την πλήρη αξιοπιστία του νέου αυτού πλαισίου και πετύχαμε να μην χαθούν οι ενισχύσεις αυτές. Κάτι που δεν ήταν καθόλου αυτονόητο» τόνισε. Επισήμανε ότι το υβριδικό σύστημα που εφαρμόστηκε για τις πληρωμές το 2025, είχε τεράστια προβλήματα - και δεν κλείνουμε τα μάτια αλλά τα αναγνωρίζουμε. Σήμερα, παράλληλα με την μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, είπε ο υφυπουργός «προχωράμε και τις πληρωμές, όπου πράγματι υπήρξαν καθυστερήσεις, όμως αυτές δεν ήταν μεγάλες». Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι η Βασική Ενίσχυση πληρώθηκε τέλος Νοεμβρίου ενώ άλλες χρονιές η πληρωμή γινόταν στα τέλη Οκτωβρίου, «αλλά έπρεπε να γίνουν οι διασταυρωτικοί έλεγχοι». «Η καθυστέρηση όμως αυτή, στο τέλος ωφέλησε τους έντιμους παραγωγούς και τη διαφάνεια που οι ίδιοι θέλουν και είναι στα αιτήματά τους». Ο κ. Ανδριανός, επίσης, ανέφερε ότι χθες υπήρξε ένα πρόβλημα με τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, αλλά τόνισε ότι αυτό «δεν ήταν ευθύνη του ΕΛΓΑ» και «σήμερα το μεσημέρι επιλύθηκε το πρόβλημα» και καταβλήθηκαν 121,5 εκατ. ευρώ σε 27.605 πληγέντες αγρότες από καιρικά προβλήματα (χαλάζι και παγετό).

Ο υφυπουργός ανέφερε ότι μέχρι σήμερα έχουν καταβληθεί ποσά της Βασικής Ενίσχυσης ύψους 208,6 εκατ. ευρώ σε 482.853 δικαιούχους. Καταβλήθηκαν 142,9 εκατ. ευρώ Συνδεδεμένης Ενίσχυσης σε 285.214 δικαιούχους. Καταβλήθηκαν 14,9 εκατ. ευρώ σε 33.477 δικαιούχους της ενίσχυσης γεωργών νεαρής ηλικίας. Επίσης, σήμερα καταβλήθηκε και η τέταρτη δόση επιστροφής από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης που είναι ύψους 22.533.445,19 ευρώ. Σε αυτή την τέταρτη πληρωμή αυξήθηκε με εντολή του πρωθυπουργού το πλαφόν για καλλιέργειες. Εξ αυτών δεν έχουν πληρωθεί 1.366 ΑΦΜ γιατί δεν είχαν δηλώσει τραπεζικούς λογαριασμούς και πλέον απομένει η πληρωμή τής επιστροφής του ΕΦΚ του Δεκεμβρίου, η οποία θα καταβληθεί τον Ιανουάριο του 2026 για να ανέβουν τα τιμολόγιο στην πλατφόρμες.

Από το 2026, είπε ο υφυπουργός «με το σύστημα που είμαστε υποχρεωμένοι να ακολουθήσουμε βάσει του Axion plan 2 που έχει εγκριθεί από την ΕΕ, οι έντιμοι δικαιούχοι θα πληρώνονται αυτό που δικαιούνται στην ώρα τους, με διαφάνεια, δικαιοσύνη και με πρόνοια για διορθώσεις στο σύστημα».

Από το 2006 έως το 2009 χορηγήθηκαν στην Ελλάδα, από τα πιστωτικά ιδρύματα σε 85.000 οικογένειες, στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Όμως, όπως επισημαίνουν οι βουλευτές, η επιδείνωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας ανέτρεψε κάθε αναλογία παροχής και αντιπαροχής για τους δανειολήπτες, οδηγώντας τους σε τραγικό αδιέξοδο. «Εξαιτίας της ακραίας ανατροπής της ισοτιμίας, οι δανειολήπτες αυτοί καλούνται τελικά σήμερα να πληρώσουν όχι μόνο υψηλότερους τόκους, αλλά και να επιστρέψουν ένα πολύ μεγαλύτερο κεφάλαιο από αυτό που έλαβαν και χρησιμοποίησαν για την αγορά της κατοικίας τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι, παρά την 15ετή σχεδόν εξυπηρέτηση των δανείων αυτών, συνήθως βέβαια μέσα από ρυθμίσεις, οι οφειλές από τα δάνεια παραμένουν πάντα υψηλές και σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα και υψηλότερες του κεφαλαίου που τελικά έλαβαν και χρησιμοποίησαν οι δανειολήπτες», αναφέρουν οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Όπως εξηγούν, η τροπολογία που καταθέτουν δεν επεμβαίνει στις αντιδικίες που έχουν προκληθεί σχετικά με την τήρηση των κανόνων πληροφόρησης και διαφώτισης κατά τη χορήγηση αυτών των δανείων ή των θεμάτων που συνδέονται με το κύρος των όρων των συμβάσεων. Λαμβάνει, ωστόσο, υπόψη το γεγονός ότι η ανατροπή της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε βάρος του ευρώ προσέλαβε τέτοιες ακραίες διαστάσεις, με τις οποίες αμφότερες οι συμβαλλόμενες πλευρές δεν υπολόγιζαν ως ενδεχόμενο κατά τον χρόνο χορήγησης αυτών των δανείων.

«Η εμμονή στην εφαρμογή συναλλαγματικής ισοτιμίας που διογκώνει πέρα από κάθε οικονομική λογική και μέτρο την οφειλή του δανειολήπτη είναι ιδιαίτερα επαχθής για τον τελευταίο, οδηγεί, δε, σε μία αδιέξοδη κατάσταση τους δανειολήπτες και εντέλει πλήττει και τα πιστωτικά ιδρύματα, αφού καθιστά αδύνατη την εξυπηρέτηση των δανείων αυτών. Αντίθετα, ο μετριασμός των συνεπειών για τους δανειολήπτες θα αποκαταστήσει καλύτερες συνθήκες αποπληρωμής, θα αμβλύνει τις αντιδικίες που έχουν προκληθεί και θα επιτρέψει την καλύτερη εξυπηρέτηση των εν λόγω δανείων σε όφελος και των πιστωτικών ιδρυμάτων», σημειώνουν οι βουλευτές.

Οι ρυθμίσεις

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις οργανώνουν και αποδίδουν μία πιο δίκαιη και ισόρροπη κατανομή του κινδύνου, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση της τροπολογίας του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛΛ. Ειδικότερα:

– Αναγνωρίζεται, κατ’ αρχήν, ότι ο δανειολήπτης φέρει, όσον αφορά τα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια που έχουν χορηγηθεί ή μετατραπεί σε ελβετικό φράγκο κατά τη χρονική περίοδο 2006-2009, αποκλειστικά τον κίνδυνο της συναλλαγματικής ισοτιμίας ευρώ προς ελβετικό φράγκο μέχρι, όμως, τη μείωση αυτής σε ποσοστό 10% σε σχέση με την τιμή της συναλλαγματικής ισοτιμίας στην οποία εκταμιεύτηκε το δάνειο σε ελβετικό φράγκο.

– Από την έναρξη της ισχύος των διατάξεων της παρούσης τροπολογίας, σε περίπτωση που η επιδείνωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας υπερβαίνει το 10%, ο συναλλαγματικός κίνδυνος για τα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια που έχουν χορηγηθεί ή μετατραπεί σε ελβετικό φράγκο, κατά τη χρονική περίοδο 2006-2009, αναλαμβάνεται κατά τα δύο τρίτα από τον πιστωτή (πιστωτικό ίδρυμα ή διάδοχό του) και κατά το ένα τρίτο από τον οφειλέτη (πρώτη παράγραφος). «Οι τράπεζες που ενέταξαν στη στρατηγική της πιστωτικής τους επέκτασης και διέθεσαν, υπό ανεπαρκείς για την προστασία των καταναλωτών θεσμικές συνθήκες και δίχως ουσιαστικά προϊόντα αντιστάθμισης, τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο αναλαμβάνουν πλέον το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης», τονίζουν οι βουλευτές και επισημαίνουν: «Έτσι, ένα δάνειο σε ελβετικό φράγκο που εκταμιεύτηκε το 2007 με συναλλαγματική ισοτιμία 1,62 και αποπληρώνεται με τη σημερινή ισοτιμία να βρίσκεται στο 0,98, με την ισχύ της τροπολογίας θα αποπληρώνεται εφαρμόζοντας συναλλαγματική ισοτιμία 1,41».

– Προβλέπεται η αναδρομική εφαρμογή στις συγκεκριμένες συμβάσεις ευνοϊκότερης για τον οφειλέτη συναλλαγματικής ισοτιμίας, η οποία ορίζεται στο ήμισυ της τιμής που προκύπτει ανάμεσα στην ισοτιμία που υπήρχε όταν εκταμιεύτηκε το δάνειο σε ελβετικό φράγκο και στην ισοτιμία που ίσχυε κατά τον χρόνο της αντίστοιχης καταβολής. Έτσι, οι καταβολές που πραγματοποιήθηκαν για την αποπληρωμή οφειλής με χαμηλότερη συναλλαγματική ισοτιμία θα πρέπει να υπολογιστούν με βάση αυτό το όριο και, συνεπώς, να μειωθεί σήμερα το υπόλοιπο της οφειλής. Σε περίπτωση που με βάση τις καταβολές που έχουν πραγματοποιηθεί προκύπτει να έχει καταβληθεί μεγαλύτερο ποσό από αυτό που απαιτείτο για την εξόφληση του δανείου, ο πιστωτής δεν υποχρεούται στην επιστροφή της διαφοράς.

– Διασφαλίζεται ότι τα οφέλη των παραπάνω διατάξεων θα έχουν και οι δανειολήπτες, των οποίων οι συμβάσεις έχουν καταγγελθεί ή η οφειλή τους από αυτές μετατράπηκε για οποιαδήποτε αιτία από ελβετικό φράγκο σε ευρώ.

– Διασφαλίζεται ότι οι ρυθμίσεις δεν θίγουν και δεν περιορίζουν υφιστάμενες νόμιμες αξιώσεις ή δικαιώματα των δανειοληπτών από τη σύναψη των συμβάσεων δανείου σε ελβετικό φράγκο, είτε αυτές προκύπτουν από τους όρους των συμβάσεων είτε, ασφαλώς, από ευνοϊκές για τους ίδιους δικαστικές αποφάσεις.