Τίποτα από αυτά δεν έχει συμβεί μέχρι σήμερα, γράφουν οι The New York Times. Ενόψει της προγραμματισμένης δημόσιας εγγραφής της SpaceX, ανάλυση των δημόσιων δηλώσεων που έχει κάνει ο Μασκ τα τελευταία 15 χρόνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε παρουσιάσεις προς επενδυτές δείχνει ότι μόνο ένα μέρος όσων είχε υποσχεθεί υλοποιήθηκε στον χρόνο που είχε ανακοινώσει.

Από περισσότερες από 600 δεσμεύσεις που κατέγραψε η έρευνα:

Ο Μασκ πέτυχε τον στόχο του εντός χρονοδιαγράμματος μόλις στο 19% των περιπτώσεων.
Στο 35% των περιπτώσεων οι στόχοι καθυστέρησαν σημαντικά ή δεν υλοποιήθηκαν ποτέ.
Για περίπου το 33% των εξαγγελιών δεν υπήρξε δημόσια ενημέρωση ή οι στόχοι ήταν τόσο αόριστοι ώστε να μην μπορεί να επιβεβαιωθεί η επιτυχία τους.
Το 13% αφορά στόχους με προθεσμίες που βρίσκονται ακόμη στο μέλλον.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι το ποσοστό επιτυχίας του μειώνεται όσο περνούν τα χρόνια, παρότι ο αριθμός των υποσχέσεων αυξάνεται.

Από τους 13 στόχους που είχε ανακοινώσει το 2015, σχεδόν τα τρία τέταρτα υλοποιήθηκαν τελικά. Αντίθετα, από τις 27 δεσμεύσεις που διατύπωσε το 2020, λιγότερες από τις μισές ολοκληρώθηκαν εγκαίρως, ενώ αρκετές εξακολουθούν να βρίσκονται σε εκκρεμότητα.

Η σημασία της SpaceX

Η ικανότητα του Μασκ να υλοποιεί όσα υπόσχεται βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της προσοχής καθώς η SpaceX ετοιμάζεται για μία από τις μεγαλύτερες δημόσιες εγγραφές στην ιστορία των αγορών.

Ο δισεκατομμυριούχος διαθέτει το 50% της εταιρείας και ελέγχει πάνω από το 85% των δικαιωμάτων ψήφου, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο της εταιρείας.

Η αποτίμηση της SpaceX έχει φθάσει τα 1,25 τρισ. δολάρια και η επενδυτική της ιστορία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσο ο Μασκ θα υλοποιήσει φιλόδοξα σχέδια, όπως η εγκατάσταση κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Περίπου 150 από τους στόχους που εντοπίστηκαν αφορούσαν τη SpaceX. Από αυτούς, το 32% επιτεύχθηκε μέσα σε έναν χρόνο από την ημερομηνία που είχε ανακοινωθεί, ενώ το 19% καθυστέρησε περισσότερο από έναν χρόνο ή δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Για περίπου τους μισούς στόχους δεν ήταν δυνατό να διαπιστωθεί αν ολοκληρώθηκαν, καθώς ήταν πολύ αόριστοι ή αφορούσαν πολύ μακρινό χρονικό ορίζοντα.

Πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι συνηθίζουν να υπόσχονται περισσότερα από όσα τελικά παραδίδουν. Ωστόσο, ο Μασκ αποτελεί ξεχωριστή περίπτωση στον επιχειρηματικό κόσμο, καθώς οι επενδυτές στοιχηματίζουν συχνά πάνω στον ίδιο και όχι μόνο στις εταιρείες του.

Η χρηματιστηριακή αξία της Tesla, η οποία ανέρχεται σε περίπου 1,3 τρισ. δολάρια, βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις μελλοντικές προσδοκίες που δημιουργούν τα σχέδιά του, σύμφωνα με αναλυτές.

Η ανάλυση των δηλώσεων

Η έρευνα βασίστηκε σε περισσότερες από 69.000 αναρτήσεις του Μασκ από το 2011 έως τον Ιανουάριο του 2026, καθώς και σε δημόσιες τοποθετήσεις του σε 19 τηλεδιασκέψεις επενδυτών της Tesla.

Συγκεντρώθηκαν δηλώσεις που αφορούσαν την Tesla και τις ιδιωτικές του εταιρείες, SpaceX, Neuralink, X, xAI και Boring Company. Από αυτές καταγράφηκαν όλες οι περιπτώσεις στις οποίες ο Μασκ είχε δεσμευθεί δημόσια για κάποιον συγκεκριμένο στόχο με σαφές χρονικό ορίζοντα.

Ο Μασκ έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο αντιπαραθέσεων λόγω δηλώσεων που αφορούσαν την Tesla και το Twitter, το οποίο μετονομάστηκε αργότερα σε X.

Η πιο γνωστή υπόθεση σημειώθηκε το 2018 όταν δήλωσε ότι είχε εξασφαλίσει χρηματοδότηση για την έξοδο της Tesla από το χρηματιστήριο στην τιμή των 420 δολαρίων ανά μετοχή. Η συναλλαγή δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ.

Την ίδια χρονιά η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς τον κατηγόρησε για παραπλάνηση επενδυτών και παραβίαση της νομοθεσίας περί κινητών αξιών. Η υπόθεση έκλεισε με συμβιβασμό ύψους 40 εκατ. δολαρίων, χωρίς παραδοχή ενοχής.

Η αυτόνομη οδήγηση που ακόμη δεν έχει φτάσει

Το θέμα στο οποίο ο Μασκ έχει αναφερθεί περισσότερο από κάθε άλλο είναι η πλήρως αυτόνομη οδήγηση της Tesla.

Από το 2016 μέχρι σήμερα έχει διατυπώσει δεκάδες προβλέψεις για την άφιξη του Full Self-Driving, συμπεριλαμβανομένων στόλων robotaxi χωρίς οδηγό.

Η Tesla έχει σημειώσει πρόοδο και σήμερα προσφέρει δοκιμαστικές πλήρως αυτόνομες διαδρομές στο Όστιν, το Ντάλας και το Χιούστον.

Ωστόσο, εξακολουθεί να βρίσκεται πίσω από τη Waymo της Alphabet, η οποία ήδη παρέχει υπηρεσίες αυτόνομων μετακινήσεων σε έντεκα αμερικανικές πόλεις, μεταξύ των οποίων το Λος Άντζελες, το Μαϊάμι και το Φοίνιξ.

Πρόσφατα ο ίδιος ο Μασκ παραδέχθηκε ότι ορισμένα παλαιότερα οχήματα Tesla με υπολογιστές Hardware 3 δεν θα μπορέσουν να υποστηρίξουν πλήρως αυτόνομη οδήγηση, παρότι το 2023 είχε υποσχεθεί το αντίθετο.

«Θα ήθελα να ήταν διαφορετικά», δήλωσε σε τηλεδιάσκεψη επενδυτών τον Απρίλιο.

Ο Άρης παραμένει μακρινός

Από όλους τους στόχους του Μασκ, ίσως οι πιο εντυπωσιακοί είναι εκείνοι που αφορούν την κατάκτηση και αποίκιση του Άρη.

Ο επιχειρηματίας ίδρυσε τη SpaceX το 2002 με στόχο να μετατρέψει την ανθρωπότητα σε «πολυπλανητικό είδος».

Από τότε έχει αναφερθεί τουλάχιστον 19 φορές σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την αποστολή ανθρώπων στον Κόκκινο Πλανήτη.

Το 2011 προέβλεψε ότι η SpaceX θα έφθανε στον Άρη μέσα σε δέκα χρόνια ή, στη χειρότερη περίπτωση, μέσα σε 15 έως 20 χρόνια.

Στο μεταξύ η εταιρεία κατασκεύασε το Starship, τον μεγαλύτερο πύραυλο που έχει δημιουργηθεί ποτέ, σχεδιασμένο να μεταφέρει ανθρώπους και φορτία σε διαπλανητικά ταξίδια.

Ωστόσο, τα χρονοδιαγράμματα μεταβάλλονται συνεχώς.

Τον Μάρτιο του 2024 ο Μασκ υποστήριξε ότι το Starship θα φτάσει στον Άρη μέσα σε πέντε χρόνια.

Έναν χρόνο αργότερα δήλωσε ότι το διαστημόπλοιο θα αναχωρήσει για τον Άρη στο τέλος του επόμενου έτους μεταφέροντας το ανθρωποειδές ρομπότ Optimus. Αν οι πρώτες αποστολές στεφθούν με επιτυχία, οι επανδρωμένες πτήσεις θα μπορούσαν να ξεκινήσουν το 2029, αν και το 2031 θεωρείται πιο πιθανό.

Η NASA, πάντως, εκτιμά ότι το πιο αισιόδοξο σενάριο προβλέπει αποστολή ανθρώπων στον Άρη στα μέσα της δεκαετίας του 2030.

Παράλληλα, ο Μασκ αναθεώρησε εκ νέου τις προβλέψεις του φέτος, δηλώνοντας ότι η δημιουργία μιας αυτάρκους πόλης στον Άρη θα απαιτήσει «πάνω από 20 χρόνια».

Σύμφωνα με πηγές με γνώση της διαδικασίας, η Morgan Stanley θα συμμετέχει επίσης ως βασική τράπεζα της έκδοσης, ενώ οι Bank of America, Citigroup και JPMorgan Chase εμφανίζονται επίσης στο αρχικό ενημερωτικό δελτίο.

Η SpaceX του Έλον Μασκ αναμένεται να καταθέσει δημόσια τα έγγραφα για την IPO ακόμη και μέσα στην Τετάρτη, όπως μεταδίδει το Bloomberg.

Η «μάχη» των τραπεζών για το IPO της δεκαετίας

Η θέση μιας επενδυτικής τράπεζας στο εξώφυλλο ενός τόσο μεγάλου IPO θεωρείται εξαιρετικά σημαντική στη Wall Street, καθώς υποδηλώνει αυξημένο ρόλο στη συναλλαγή αλλά και μεγαλύτερο μερίδιο από τις προμήθειες.

Οι τελικές αποφάσεις παραμένουν υπό διαμόρφωση και η σύνθεση των τραπεζών ενδέχεται να αλλάξει, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Η Wall Street Journal ήταν η πρώτη που αποκάλυψε τη σύνθεση των τραπεζών.

IPO έως 75 δισ. δολάρια

Η SpaceX στοχεύει να αντλήσει έως και 75 δισεκατομμύρια δολάρια από τη δημόσια εγγραφή, επιδιώκοντας αποτίμηση άνω των 2 τρισ. δολαρίων.

Αν επιβεβαιωθούν τα μεγέθη αυτά, η IPO θα ξεπεράσει με τεράστια διαφορά τη δημόσια εγγραφή της Saudi Aramco το 2019, η οποία είχε συγκεντρώσει 29,4 δισ. δολάρια.

Η εισαγωγή της SpaceX θεωρείται ιστορικής σημασίας για τη Wall Street, όχι μόνο λόγω του μεγέθους της αλλά και εξαιτίας της στρατηγικής θέσης της εταιρείας στους τομείς των πυραύλων, των δορυφόρων και της τεχνητής νοημοσύνης.

Πέρα από τους βασικούς αναδόχους, έχουν ήδη αναλάβει ρόλους και πολλές άλλες διεθνείς τράπεζες.

Η Barclays διαχειρίζεται τις εντολές για το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ οι Deutsche Bank και UBS αναλαμβάνουν τις ευρωπαϊκές τοποθετήσεις.

Η Royal Bank of Canada διαχειρίζεται τις καναδικές εντολές, η Mizuho τις ασιατικές και η Macquarie τις τοποθετήσεις στην Αυστραλία.

Η μεγαλύτερη στιγμή του Έλον Μασκ

Η IPO της SpaceX θεωρείται το επόμενο τεράστιο κεφάλαιο στην επιχειρηματική αυτοκρατορία του Έλον Μασκ.

Η εταιρεία έχει εξελιχθεί από διαστημική startup σε κολοσσό που κυριαρχεί στις εκτοξεύσεις πυραύλων, στο δορυφορικό internet μέσω Starlink και στις υποδομές AI.

Η Wall Street παρακολουθεί πλέον στενά τις εξελίξεις, καθώς μια επιτυχημένη εισαγωγή θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τις ισορροπίες στις αγορές τεχνολογίας και διαστήματος.

Λίγο πριν από τη σχεδιαζόμενη δημόσια εγγραφή της εταιρείας, η οποία εκτιμάται ότι θα αποτιμήσει τη SpaceX στα 1,75 τρισ. δολάρια, η εταιρεία προχώρησε σε μια αποκαλυπτική προειδοποίηση προς τους υποψήφιους επενδυτές σχετικά με τις τεράστιες επενδύσεις που σκοπεύει να πραγματοποιήσει στην τεχνητή νοημοσύνη και στις υποδομές που τη στηρίζουν.

Σύμφωνα με αποσπάσματα από το ενημερωτικό έγγραφο S-1 που εξέτασε το Reuters, η SpaceX εντάσσει την «κατασκευή δικών μας GPU» στις μεγάλες κεφαλαιουχικές δαπάνες που σχεδιάζει να υλοποιήσει τα επόμενα χρόνια. Το συγκεκριμένο έγγραφο κατατίθεται στην U.S. Securities and Exchange Commission πριν από την εισαγωγή μιας εταιρείας στο χρηματιστήριο και περιλαμβάνει οικονομικά στοιχεία αλλά και εκτιμήσεις για πιθανούς επιχειρηματικούς κινδύνους.

Το σχέδιο αυτό συνδέεται άμεσα με ένα ακόμη μεγαλύτερο εγχείρημα του Έλον Μασκ: την ανάπτυξη του Terafab, ενός προηγμένου συγκροτήματος παραγωγής chips τεχνητής νοημοσύνης στο Όστιν του Τέξας. Στο project συμμετέχουν η SpaceX, η xAI και η Tesla, με στόχο τη δημιουργία μιας ενιαίας βιομηχανικής πλατφόρμας παραγωγής επεξεργαστών.

Η στρατηγική πίσω από το Terafab

Ο Μασκ έχει δηλώσει ότι το συγκρότημα θα παράγει chips για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ανθρωποειδή ρομπότ και διαστημικά data centers. Παρ’ όλα αυτά, κρίσιμες λεπτομέρειες γύρω από την τεχνολογία που θα χρησιμοποιηθεί παραμένουν αδιευκρίνιστες, όπως και το εάν το εργοστάσιο θα κατασκευάζει πλήρως εξελιγμένες GPU ή άλλου τύπου επεξεργαστές AI.

Στον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης υπάρχουν διαφορετικές αρχιτεκτονικές chips. Η Nvidia κυριαρχεί σήμερα στην αγορά μέσω των GPU γενικής χρήσης, οι οποίες μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά ένα ευρύ φάσμα υπολογιστικών εργασιών.

Από την άλλη πλευρά, η Alphabet έχει επενδύσει στις TPU — μονάδες επεξεργασίας τανυστών — οι οποίες είναι σχεδιασμένες για πιο εξειδικευμένες λειτουργίες που σχετίζονται με την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης και τη λειτουργία chatbot όπως το Claude της Anthropic.

Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστό πότε ακριβώς η SpaceX σκοπεύει να ξεκινήσει την παραγωγή των δικών της chips ούτε ποιες εταιρείες θα αναλάβουν τα επιμέρους στάδια κατασκευής μέσα στο Terafab. Ερωτήματα παραμένουν επίσης για τον ρόλο της Intel, η οποία εμφανίζεται ως πιθανός τεχνολογικός συνεργάτης του project.

Ο Μασκ δήλωσε πρόσφατα σε αναλυτές της Tesla ότι η τεχνολογία κατασκευής 14A επόμενης γενιάς της Intel πιθανότατα θα έχει ωριμάσει αρκετά μέχρι να επεκταθεί η παραγωγική δυνατότητα του Terafab, προσθέτοντας ότι «φαίνεται να είναι η σωστή κατεύθυνση».

Η μάχη για αυτάρκεια στα chips

Παραμένει ασαφές αν η SpaceX χρησιμοποιεί τον όρο GPU κυριολεκτικά ή αν αναφέρεται γενικότερα σε επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, η αποκάλυψη των σχεδίων αυτών έρχεται σε μια περίοδο όπου η εταιρεία προειδοποιεί ανοιχτά για κινδύνους στην εφοδιαστική της αλυσίδα.

Στην καταχώριση S-1, η εταιρεία σημειώνει ότι δεν διαθέτει μακροπρόθεσμες συμφωνίες με αρκετούς από τους βασικούς προμηθευτές μικροτσίπ, ενώ αναγνωρίζει ότι θα συνεχίσει να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικούς συνεργάτες για σημαντικό μέρος του υπολογιστικού εξοπλισμού της.

Η προειδοποίηση αυτή αποτυπώνει το στρατηγικό άγχος που επικρατεί σήμερα στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, όπου η ζήτηση για chips έχει εκτοξευθεί και οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες ανταγωνίζονται για πρόσβαση σε περιορισμένη παραγωγική δυναμικότητα.

Μια βιομηχανία εξαιρετικά δύσκολη στην κατάκτηση

Η κατασκευή GPU θεωρείται από τις πιο σύνθετες διαδικασίες στη βιομηχανία της τεχνολογίας. Η Nvidia χρειάστηκε δεκαετίες για να κυριαρχήσει στον σχεδιασμό αυτών των επεξεργαστών, ενώ η παραγωγή τους πραγματοποιείται κυρίως από την TSMC στην Ταϊβάν.

Η TSMC έχει επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και πολυετή έρευνα για να αναπτύξει τις πιο προηγμένες μεθόδους παραγωγής chips παγκοσμίως. Η κατασκευή επεξεργαστών αιχμής απαιτεί εξειδικευμένα υλικά, εξαιρετικά πολύπλοκες διαδικασίες και περισσότερα από χίλια διαδοχικά βήματα παραγωγής με ακρίβεια σχεδόν ατομικού επιπέδου.

Η εμπειρία που απέκτησε μέσα από την παραγωγή δισεκατομμυρίων επεξεργαστών για τα iPhone της Apple της έχει προσφέρει τεχνογνωσία που δύσκολα μπορεί να αναπαραχθεί από νέους παίκτες.

Σήμερα, η παγκόσμια βιομηχανία chips λειτουργεί μέσω ενός πολυδιάσπαρτου μοντέλου, όπου ο σχεδιασμός, η παραγωγή, η συσκευασία και οι δοκιμές αναλαμβάνονται από διαφορετικές εταιρείες.

Ο Μασκ, ωστόσο, φαίνεται να επιδιώκει κάτι πολύ πιο φιλόδοξο: μια πλήρως καθετοποιημένη διαδικασία παραγωγής, όπου το Terafab θα ελέγχει κάθε στάδιο — από τον σχεδιασμό έως την τελική κατασκευή των chips τεχνητής νοημοσύνης.

Η SpaceX ανακοίνωσε ότι έχει συνάψει συμφωνία που της δίνει το δικαίωμα να αποκτήσει την startup τεχνητής νοημοσύνης Cursor έναντι 60 δισ. δολαρίων αργότερα μέσα στο έτος ή, εναλλακτικά, να καταβάλει 10 δισ. δολάρια για τη μεταξύ τους συνεργασία. Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική της εταιρείας του Έλον Μασκ να καλύψει την απόσταση από τους ανταγωνιστές στον τομέα των εργαλείων AI για προγραμματισμό.

Η εταιρεία πυραύλων, δορυφόρων και τεχνητής νοημοσύνης γνωστοποίησε τη συμφωνία μέσω ανάρτησης στο X, επισημαίνοντας ότι οι δύο πλευρές «συνεργάζονται πλέον στενά για τη δημιουργία της κορυφαίας AI για προγραμματισμό και γνωσιακή εργασία παγκοσμίως».

Στρατηγική στροφή στην τεχνητή νοημοσύνη

Η SpaceX προχώρησε πρόσφατα σε συγχώνευση με την xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Μασκ, η οποία ανταγωνίζεται εταιρείες όπως η Anthropic και η OpenAI στην ανάπτυξη γενετικής τεχνητής νοημοσύνης για καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Η συμφωνία έρχεται λίγο μετά την παραδοχή του Μασκ ότι η xAI υστερεί σε εργαλεία προγραμματισμού σε σχέση με τον ανταγωνισμό, ενώ είχε δεσμευτεί να ανασχεδιάσει την εταιρεία από την αρχή. Τον Μάρτιο, προχώρησε σε απολύσεις, ενώ παράλληλα αναζητά εντατικά μηχανικούς, έχοντας ήδη προσλάβει στελέχη από την Cursor.

Η SpaceX δεν προχωρά άμεσα στην εξαγορά της Cursor, καθώς βρίσκεται κοντά σε δημόσια εγγραφή (IPO), σύμφωνα με πηγές με γνώση της υπόθεσης. Μια τόσο μεγάλη συναλλαγή θα απαιτούσε επικαιροποίηση των οικονομικών στοιχείων και των εγγράφων της εταιρείας, κάτι που θα μπορούσε να καθυστερήσει την IPO, η οποία στοχεύει σε αποτίμηση 2 τρισ. δολαρίων.

Τα 10 δισ. δολάρια λειτουργούν ως ρήτρα αποχώρησης (breakup fee) σε περίπτωση που η συμφωνία δεν ολοκληρωθεί.

Ανατροπή στα επενδυτικά σχέδια της Cursor

Η Cursor βρισκόταν σε συζητήσεις με επενδυτές για άντληση περίπου 2 δισ. δολαρίων, με αποτίμηση άνω των 50 δισ. δολαρίων. Ωστόσο, η διαδικασία έχει παγώσει, καθώς τα κεφάλαια προορίζονταν κυρίως για υπολογιστικές ανάγκες που πλέον καλύπτονται από την xAI.

Ο AI βοηθός της Cursor, που λανσαρίστηκε το 2023, επιτρέπει στους προγραμματιστές να γράφουν και να διορθώνουν κώδικα πιο αποτελεσματικά. Η εταιρεία έχει εξελιχθεί σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες startups παγκοσμίως, πρωταγωνιστώντας στη νέα εποχή του «vibe coding», όπου η δημιουργία λογισμικού βασίζεται σε εντολές προς chatbot.

Η ανάπτυξη AI για προγραμματισμό απαιτεί τεράστιους υπολογιστικούς πόρους — ένα πλεονέκτημα που διαθέτει η SpaceX μέσω των μεγάλων data centers της στο Τενεσί και το Μισισίπι.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Cursor, Όσκαρ Σουλτς, «η SpaceX διαθέτει τεράστια υπολογιστική ισχύ και πιστεύουμε ότι μαζί μπορούμε να κλιμακώσουμε σημαντικά τις δυνατότητες των μοντέλων μας. Είμαστε πραγματικά ενθουσιασμένοι. Μας αρέσει πολύ η ομάδα τους».

Στους επενδυτές της Cursor περιλαμβάνονται η Nvidia Corp., η Alphabet Inc. μέσω της Google, το venture fund της OpenAI, καθώς και τα funds Andreessen Horowitz, Thrive Capital, Accel και DST Global.

Η εταιρεία, η οποία δραστηριοποιείται στην κατασκευή πυραύλων, στην εξερεύνηση του διαστήματος και στο δίκτυο δορυφόρων Starlink, παραμένει προς το παρόν ιδιωτική. Ωστόσο, την Τετάρτη υπέβαλε εμπιστευτική αίτηση στην U.S. Securities and Exchange Commission για αρχική δημόσια προσφορά (IPO), ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγμάτευση των μετοχών της στις αγορές.

Αποτίμηση άνω του 1 τρισ. δολαρίων
Η αποτίμηση της SpaceX μετά την εισαγωγή της εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια, γεγονός που θα καταστήσει το IPO ένα από τα μεγαλύτερα στην ιστορία των αγορών.

Το ποσοστό συμμετοχής του Μασκ στην εταιρεία ενδέχεται να τον οδηγήσει στον τίτλο του πρώτου τρισεκατομμυριούχου παγκοσμίως.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα διεθνών μέσων, η εταιρεία στοχεύει να πραγματοποιήσει την εισαγωγή της ήδη από τον Ιούνιο. Η εμπιστευτική κατάθεση επιτρέπει στη SpaceX να λάβει σχόλια από την SEC χωρίς άμεση δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων, ενώ το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει παρουσιάσεις (roadshows) σε μεγάλους επενδυτές.

Η εταιρεία φέρεται να επιδιώκει άντληση κεφαλαίων ύψους τουλάχιστον 50 δισ. δολαρίων.

Νωρίτερα φέτος, η SpaceX απορρόφησε την xAI, την εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Μασκ. Μετά τη συγχώνευση μέσω ανταλλαγής μετοχών, η SpaceX εκτιμάται ότι έγινε η πιο πολύτιμη ιδιωτική εταιρεία στον κόσμο, με αποτίμηση 1,25 τρισ. δολαρίων.

Η ενοποίηση των δραστηριοτήτων των εταιρειών του Μασκ έχει ενταθεί, καθώς η xAI απέκτησε και την πλατφόρμα X (πρώην Twitter), ενώ το chatbot Grok ενσωματώνεται ήδη σε οχήματα της Tesla.

Η στρατηγική αυτή θεωρείται από αναλυτές ως προετοιμασία για την είσοδο της SpaceX στο χρηματιστήριο, καθώς ενισχύει τις συνέργειες και τη διαμοίραση πόρων.

Ανάγκη για κεφάλαια και φιλόδοξα σχέδια
Η SpaceX απαιτεί τεράστια κεφάλαια για την υλοποίηση των φιλόδοξων σχεδίων της, καθώς το κόστος υπολογιστικής ισχύος, υποδομών και ενέργειας αυξάνεται σημαντικά.

Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία συνεργάζεται με τη Tesla και την xAI στο νέο εγχείρημα παραγωγής chips με την ονομασία Terafab.

Ο Μασκ έχει επανειλημμένα αναφερθεί σε ακόμη πιο φιλόδοξα σχέδια, όπως η δημιουργία data centers στο διάστημα και η κατασκευή αυτάρκους πόλης στον Άρη — στόχοι που αρκετοί ειδικοί θεωρούν εξαιρετικά δύσκολο να υλοποιηθούν.

Η SpaceX ιδρύθηκε το 2002 με στόχο τη μείωση του κόστους εκτόξευσης μέσω επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων και συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τη NASA το 2006. Σήμερα, βασικός πυλώνας δραστηριότητάς της παραμένει η εκτόξευση πυραύλων και η ανάπτυξη του δικτύου Starlink, που παρέχει δορυφορικό internet παγκοσμίως.

Η αδειοδότηση αφορά την κατασκευή εργοστασίου με 41 τουρμπίνες φυσικού αερίου από την θυγατρική εταιρεία MZX Tech LLC.

Η αδειοδότηση του εργοστασίου ήρθε παρά τις αντιδράσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων , οι οποίες προσπάθησαν να καθυστερήσουν τη διαδικασία. Ωστόσο, οι αρχές έδωσαν το πράσινο φως, εκτιμώντας ότι εκπληρώνει όλες τις απαιτήσεις.

Σημειωτέον ότι η ανερχόμενη startup σχεδιάζει να κατασκευάσει και ένα ακόμη μεγάλο data center στην περιοχή.

Η xAI, η οποία πρόσφατα εξαγοράστηκε από την SpaceX, έχει ήδη ξεκινήσει τη χρήση προσωρινών τουρμπινών για την τροφοδοσία δύο κέντρων δεδομένων και στο γειτονικό Τενεσί. Οι διαμαρτυρίες των κατοίκων έχουν επικεντρωθεί κυρίως στη ρύπανση του αέρα και τον θόρυβο που προκαλούν οι τουρμπίνες, καθώς και στις ανησυχίες για την υποεκτίμηση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης από την πυρηνική μονάδα.

Το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας και τα νέα κέντρα δεδομένων αποτελούν μέρος της στρατηγικής του Ελον Μασκ για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, σε ένα διάστημα που προετοιμάζει το έδαφος για την δημόσια εγγραφή της SpaceX.

Η συνένωση της SpaceX με την xAI δημιουργεί έναν όμιλο αξίας 1,25 τρισ. δολάρια, και έχει σαν στόχο να «σχηματίσει την πιο φιλόδοξη, καθετοποιημένη μηχανή καινοτομίας εντός (και εκτός) της Γης, με AI, πυραύλους, δορυφορικό ίντερνετ, επικοινωνίες απευθείας σε κινητές συσκευές και την κορυφαία παγκοσμίως πλατφόρμα πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο και ελεύθερης έκφρασης», όπως έχει δηλώσει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με αναλυτές, το IPO της SpaceX θα μπορούσε να αντλήσει έως και 50 δισ. δολάρια από τις αγορές, κατακτώντας έτσι τον τίτλο της μεγαλύτερης δημόσιας εγγραφής μέχρι σήμερα.

Τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχει ανακοινώσει τεκτονικού χαρακτήρα μεταβολές στις ναυαρχίδες της επιχειρηματικής του αυτοκρατορίας. Προχώρησε στη συγχώνευση της SpaceX με την xAI στο δρόμο προς την είσοδο της πρώτης στο χρηματιστήριο με τους αναλυτές να κάνουν λόγο για μια αποτίμηση της τάξης του 1,5 τρις. δολαρίων της νέας μητρικής εταιρείας που θα δημιουργηθεί εκτίμηση που αναμένεται να μεταβληθεί φυσικά προς τα πάνω αν ακολουθήσει και η συγχώνευση της Tesla όπως φημολογείται. Να σημειωθεί ότι εδώ και περίπου ένα χρόνο η xAI έχει συγχωνευθεί με το X.

Ταυτόχρονα ο Μασκ έκανε γνωστό ότι μετατοπίζει το ενδιαφέρον της Tesla από την παραγωγή ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην παραγωγή προηγμένων ανδροειδών που θα λειτουργούν ως εργάτες αλλά και οικιακοί βοηθοί καθώς και στη παραγωγή αυτόνομων ταξί. Στο πλαίσιο αυτό ανακοινώθηκε μάλιστα ότι η Tesla διακόπτει άμεσα την παραγωγή δύο μοντέλων της.

Ο Μασκ πραγματοποιεί στο πλαίσιο αυτών των αλλαγών συναντήσεις με τους εργαζομένους των εταιρειών του και στην τελευταία τέτοια συνάντηση αποκάλυψε τα σχέδια του για το X.

Όταν ο Μασκ εξαγόρασε το Twitter το 2022 (το οποίο μετονόμασε σε Χ) η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης διέθετε περίπου 240 εκατ. ημερήσιους ενεργούς χρήστες πολύ λιγότερους από άλλες πλατφόρμες αλλά με πολύ μεγαλύτερη επίδραση και παρέμβαση στις πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις. Για αυτό και μετέτρεψε αμέσως την πλατφόρμα σε ένα εργαλείο υποστήριξης του Ντόναλντ Τραμπ και γενικότερα προπαγάνδας υπέρ των δικών του πολιτικών και κοινωνικών απόψεων. Πολλοί θεωρούν ότι ο λόγος που έκανε την εξαγορά ήταν για να στηρίξει την προεδρική υποψηφιότητα του Τραμπ οδηγώντας τον μεγιστάνα (σε συνδυασμό προφανώς και με την τεράστια οικονομική στήριξη στην καμπάνια του Τραμπ) μέχρι την ανάληψη κυβερνητικού πόστου μετά τις εκλογές.

Ο Μασκ υποστηρίζει ότι το X διαθέτει σήμερα 600 εκατομμύρια μηνιαίους ενεργούς χρήστες χωρίς να έχει υπάρξει κάποια επιβεβαίωση αυτού του αριθμού από κάποια ανεξάρτητη πηγή. Ο Μασκ πραγματοποίησε συνάντηση με εργαζομένους της xAI και του X και προχώρησε σε αποκαλύψεις για το μέλλον της πλατφόρμας.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι μπαίνουν στο X μόνο περιστασιακά όταν υπάρχει κάποιο σημαντικό παγκόσμιο γεγονός. Όμως η προσθήκη περισσότερων υπηρεσιών τους επόμενους μήνες όπως μια τραπεζική λειτουργία με την ονομασία X Money και μια αυτόνομη εφαρμογή συνομιλίας θα καταστήσει την X πιο ελκυστική. Προφανώς θα δώσουμε στους ανθρώπους λόγους, πειστικούς λόγους, να χρησιμοποιούν την εφαρμογή καθημερινά και η προσδοκία μου είναι ότι θα έχουμε πολύ πάνω από ένα δισεκατομμύριο ημερήσιους ενεργούς χρήστες» ανέφερε ο Μασκ σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters.

Η εφαρμογή xMoney αποτελεί ένα «οικοσύστημα απομακρυσμένων οικονομικών συναλλαγών και τραπεζικών ενεργειών» όπως το χαρακτηρίζει ο Μασκ ο οποίος αποκάλυψε ότι ήδη χρησιμοποιούν δοκιμαστικά την εφαρμογή εργαζόμενοι της πλατφόρμας και τις επόμενες 4-8 εβδομάδες θα κυκλοφορήσει και για τους χρήστες. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος του ευρύτερου οράματος του Μασκ να μετατρέψει το X σε μια «εφαρμογή για όλα» που θα συνδυάζει επικοινωνία, εμπόριο και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες μέσα σε μία και μοναδική πλατφόρμα.

Η απουσία καινοτόμων νέων μοντέλων και οι σχετικά υψηλές τιμές των ηλεκτρικών οχημάτων της Tesla σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό υπονόμευσαν την αξία του brand, δήλωσε στο CNBC ο διευθύνων σύμβουλος της Brand Finance, Ντέιβιντ Χέιγκ.

Παράλληλα, όπως ανέφερε, αρνητικό ρόλο έπαιξε και η συνεχιζόμενη «υπέρβαση» του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Έλον Μασκ, στον χώρο της γεωπολιτικής, καθώς και η έλλειψη εστίασης στον βασικό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Η αξία του brand της Tesla διαμορφώνεται πλέον στα 27,61 δισ. δολάρια, σύμφωνα με την κατάταξη της Brand Finance για το 2026. Πρόκειται για σημαντική πτώση από τα 43 δισ. δολάρια στις αρχές του 2025, τα 58,3 δισ. το 2024 και το ιστορικό υψηλό των 66,2 δισ. δολαρίων τον Ιανουάριο του 2023.

Η Brand Finance, με έδρα το Λονδίνο, αναλύει τα οικονομικά στοιχεία χιλιάδων εταιρειών, εξετάζοντας έσοδα, συμφωνίες, περιθώρια κέρδους και άλλα δεδομένα, τα οποία συνδυάζει με εκτενείς καταναλωτικές εκθέσεις προκειμένου να εκτιμήσει τη χρηματική αξία των brands.

Σε βασικούς δείκτες όπως «φήμη, σύσταση, εμπιστοσύνη και coolness», η Tesla σημείωσε έντονη επιδείνωση την τελευταία χρονιά, σύμφωνα με τον διευθυντή αποτίμησης της Brand Finance, Λορέντζο Κορούτσι, κυρίως στην Ευρώπη και τον Καναδά.

Στις ΗΠΑ, ο δείκτης σύστασης της Tesla υποχώρησε σε νέο χαμηλό, στο 4,0 με άριστα το 10, γεγονός που δείχνει ότι οι καταναλωτές δεν είναι πρόθυμοι να προτείνουν την αγορά Tesla σε φίλους και συγγενείς. Το 2023, ο αντίστοιχος δείκτης έφτανε το 8,2.

Στην έρευνα απάντησαν τουλάχιστον 1.000 καταναλωτές σε 18 διαφορετικές χώρες. Η γενική αναγνωρισιμότητα του brand Tesla αυξήθηκε στις περισσότερες αγορές το 2025, εξέλιξη που θεωρείται αναμενόμενη, καθώς η εταιρεία έχει πάψει να θεωρείται startup και έχει επεκτείνει γεωγραφικά τις πωλήσεις της.

Πάντως, ο δείκτης πιστότητας στις ΗΠΑ αυξήθηκε από 90% σε 92% το 2025, ένδειξη ότι οι υφιστάμενοι πελάτες της Tesla σκοπεύουν να συνεχίσουν να οδηγούν τα οχήματά της τους επόμενους δώδεκα μήνες.

Ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της Tesla, η κινεζική BYD, αναδείχθηκε σε «ανερχόμενο αστέρα» του κλάδου, με την αξία του brand της να αυξάνεται κατά περίπου 23%, στα 17,29 δισ. δολάρια, από 14,03 δισ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα.

Στην φετινή κατάταξη, πέντε ακόμη αυτοκινητοβιομηχανίες ξεπέρασαν την Tesla, μεταξύ των οποίων οι Toyota, Mercedes-Benz, Volkswagen και Porsche, με την Toyota να αναδεικνύεται ισχυρότερη στον κλάδο, με εκτιμώμενη αξία brand 62,7 δισ. δολαρίων.

Η απότομη πτώση της αξίας του brand της Tesla από το 2025 στο 2026 ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, τη διαφορά ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται την εταιρεία του Μασκ και στην εικόνα που αποτυπώνεται στη Wall Street.

Το 2025 ήταν μια χρονιά έντονης μεταβλητότητας για τη μετοχή της Tesla, η οποία ξεκίνησε ευνοϊκά, καθώς ο Μασκ εντάχθηκε στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση του υπουργείου Κυβερνητικής Αποδοτικότητας (DOGE), με στόχο τη δραστική συρρίκνωση του ομοσπονδιακού κράτους και των δαπανών.

Ωστόσο, η συνεργασία του Μασκ με τον Τραμπ, η εμπρηστική πολιτική ρητορική και οι δημόσιες στηρίξεις σε ακροδεξιές πολιτικές προσωπικότητες, όπως το γερμανικό AfD και ο Τόμι Ρόμπινσον στο Ηνωμένο Βασίλειο, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από καταναλωτές, οι οποίες διήρκεσαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025. Πρόσθετη πρόκληση αποτέλεσε και η απώλεια της ομοσπονδιακής φορολογικής έκπτωσης για αγορές ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ.

Παρά ταύτα, η μετοχή της Tesla ανέκαμψε στο δεύτερο μισό του έτους, μετά την παρουσίαση της εφαρμογής ride-hailing της εταιρείας και την πιλοτική λειτουργία υπηρεσίας Robotaxi στο Όστιν του Τέξας. Ο ίδιος ο Μασκ συνέβαλε στην ανάκαμψη, αγοράζοντας μετοχές αξίας περίπου 1 δισ. δολαρίων τον Σεπτέμβριο.

Η μετοχή της Tesla έκλεισε το 2025 με άνοδο περίπου 11%, σημειώνοντας νέα ιστορικά υψηλά στα μέσα Δεκεμβρίου, μετά την ανακοίνωση ότι η εταιρεία δοκιμάζει «αυτοματοποιημένα συστήματα οδήγησης» στο Όστιν χωρίς επιβάτες.

Σημειωτέον πως η Tesla αναμένεται να παρουσιάσει τα οικονομικά αποτελέσματα του τέταρτου τριμήνου και τα σχέδιά της για το 2026 σε τηλεδιάσκεψη με αναλυτές την Τετάρτη, μετά το κλείσιμο της Wall Street. Η εταιρεία έχει ήδη ανακοινώσει πτώση στις παραδόσεις τόσο για το τρίμηνο όσο και για το σύνολο του έτους.

Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι μια απόφαση του 2024 που ακύρωσε το πακέτο αμοιβών ήταν ακατάλληλη και άδικη για τον Μασκ.

Μετά τον Έλον Μασκ ο Λάρι Πέιτζ

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Μασκ έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ξεπέρασε τα 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε καθαρή περιουσία, αμέσως μετά τις αναφορές ότι η αεροδιαστημική του startup SpaceX ήταν πιθανό να εισαχθεί στο χρηματιστήριο.

Με την ενημέρωση του πακέτου της Tesla, η περιουσία του ξεπέρασε τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια, καθιστώντας τον αξιοσημείωτα τον πρώτο άνθρωπο που το πέτυχε αυτό.

Τον Νοέμβριο, οι μέτοχοι της Tesla ενέκριναν ξεχωριστά ένα πρόγραμμα αμοιβών ύψους 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων για τον Musk, το μεγαλύτερο εταιρικό πακέτο αμοιβών στην ιστορία, καθώς οι επενδυτές ενέκριναν το όραμά του να μετατρέψει τον κατασκευαστή ηλεκτρικών οχημάτων σε έναν κολοσσό τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής.

Η περιουσία του Μασκ ξεπερνά πλέον αυτήν του συνιδρυτή της Google Λάρι Πέιτζ, του δεύτερου πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, κατά σχεδόν 500 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τη λίστα δισεκατομμυριούχων του Forbes.

Η εταιρεία, που ήταν γνωστή ως Twitter, εμφάνισε έσοδα 752 εκατ. δολαρίων στο τρίμηνο που έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου, σημειώνοντας αύξηση άνω του 17% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με πηγές που έχουν γνώση των οικονομικών στοιχείων και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας. Συνολικά, οι πωλήσεις της X ξεπέρασαν τα 2 δισ. δολάρια στο πρώτο εννεάμηνο του έτους.

Παρά τη βελτίωση των εσόδων, η X συνέχισε να πιέζεται από σημαντικά έξοδα, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών αναδιάρθρωσης, που οδήγησαν σε καθαρές ζημιές 577,4 εκατ. δολαρίων στο τρίτο τρίμηνο.

Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις σταθεροποίησης, μετά την περίοδο έντονων αναταράξεων που ακολούθησε την εξαγορά της εταιρείας από τον Μασκ και είχε ως αποτέλεσμα την αρχική συρρίκνωση της δραστηριότητάς της. Σε επίπεδο λειτουργικής κερδοφορίας, τα EBITDA διαμορφώθηκαν περίπου στα 454 εκατ. δολάρια στο τρίτο τρίμηνο, αυξημένα κατά 16% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Υπενθυμίζεται ότι η X είχε καταγράψει ετήσια αύξηση εσόδων και στο δεύτερο τρίμηνο του έτους.

Εκπρόσωπος της X δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.

Ιστορικά, η X αντλούσε το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της από τη διαφήμιση, αν και τα τελευταία χρόνια επιχειρεί να διαφοροποιήσει το επιχειρηματικό της μοντέλο μέσω συνδρομών και συμφωνιών αδειοδότησης δεδομένων. Τα οικονομικά στοιχεία δεν διευκρινίζουν το ποσοστό των εσόδων που προέρχεται από διαφημίσεις.

Παρά τη βελτίωση, το μέγεθος της δραστηριότητας παραμένει αισθητά μικρότερο σε σχέση με την περίοδο πριν από την εξαγορά, καθώς το Twitter είχε καταγράψει πωλήσεις 1,18 δισ. δολαρίων μόνο στο δεύτερο τρίμηνο του 2022, το τελευταίο πριν αποχωρήσει από το χρηματιστήριο.