Συγκριτικά με τον περσινό Απρίλιο σημειώθηκε αύξηση στις ρυθμίσεις κατά 51%. Η άνοδος αυτή αποδίδεται από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κυρίως στις νομοθετικές πρωτοβουλίες και στα διευρυμένα κριτήρια ένταξης στον εξωδικαστικό μηχανισμό, παρέχοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους πολίτες να ρυθμίζουν τις οφειλές τους και να προστατεύουν την περιουσία τους.

Διμερείς ρυθμίσεις με Χρηματοδοτικούς Φορείς

Με θετική δυναμική συνεχίζονται και οι διμερείς ρυθμίσεις δανείων με τους 4 μεγαλύτερους Servicers (Intrum, Cepal, DoValue, Qquant). Τον μήνα Μάρτιο 2026 καταγράφηκαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους 290 εκ. ευρώ, οι οποίες αναλογούν σε 3.252 οφειλέτες.

Νέα στοχευμένα μέτρα ευρύτερης προστασίας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Οπως αναφέρεται στη σχετική ενημέρωση, σημαντικές νομοθετικές βελτιώσεις στο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους προωθεί το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέσω της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, με έμφαση στην προστασία της πρώτης κατοικίας, τη βιώσιμη ρύθμιση οφειλών και την επανένταξη πολιτών και επιχειρήσεων στην οικονομική δραστηριότητα.

Ειδικότερα, οι βασικοί πυλώνες των νέων μέτρων συνοψίζονται ως εξής:

1. Νέα δυνατότητα διαχωρισμού πρώτης κατοικίας στον εξωδικαστικό μηχανισμό: για πρώτη φορά, οφειλέτες που υποβάλλουν αίτηση ρύθμισης στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού θα μπορούν να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους. Επιλέγοντας την προστασία της πρώτης κατοικίας, το ύψος του «κουρέματος» και οι μηνιαίες δόσεις θα υπολογίζονται αποκλειστικά βάσει της αξίας της κατοικίας και των εισοδημάτων του οφειλέτη, και όχι βάσει του συνόλου της περιουσίας του, οδηγώντας σε σημαντικά βελτιωμένους όρους ρύθμισης. Η επιλογή διατήρησης της κύριας κατοικίας με ταυτόχρονη ρευστοποίηση των λοιπών περιουσιακών στοιχείων για την αποπληρωμή των χρεών μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, αποτελεί μια ουσιαστική «δεύτερη ευκαιρία» για τους οφειλέτες.

2. Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού: το όριο ένταξης μειώνεται από τα 10.000€ στα 5.000€, διευκολύνοντας την πρόσβαση σε σημαντικό αριθμό οφειλετών, που δυνητικά μπορεί να φτάσει και το 1 εκατομμύριο.

3. Άρση κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού: αποκαθιστώντας την πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα, παρέχεται η δυνατότητα αποδέσμευσης λογαριασμού εφόσον ο οφειλέτης έχει εξοφλήσει τουλάχιστον το 25% της οφειλής του και ρυθμίσει το υπόλοιπο ποσό.

4. Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων: αφορά παλαιές οφειλές που δημιουργήθηκαν έως το τέλος του 2023 και απευθύνεται σε πάνω από 1,5 εκατομμύριο φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Σύμφωνα με το υπουργείο, το σύνολο αυτών των παρεμβάσεων αποσκοπεί σε μια κοινωνικά στοχευμένη και οικονομικά βιώσιμη προστασία, για όσους έχουν πραγματική ανάγκη και επιδιώκουν τη ρύθμιση των οφειλών τους, χωρίς να δημιουργούνται αδικίες σε βάρος των συνεπών πολιτών.

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών το ρεκόρ επιβεβαιώνει τη θετική ανταπόκριση στη νομοθέτηση, με τον διπλασιασμό της περιμέτρου των εισοδηματικών κριτηρίων για τους δικαιούχους (επιλέξιμους) οφειλέτες.

Το σύνολο των επιτυχών ρυθμίσεων μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού έως και τα τέλη Οκτωβρίου φθάνει τις 45.970 και αφορά σε αρχικές οφειλές ύψους 14,66 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το ποσοστό εγκρισιμότητας έφτασε στο 82,1%.

Κοινωνική προστασία – Ρυθμίσεις για ευάλωτους και ΑμεΑ

Σημαντική αύξηση καταγράφεται στην υποβολή αιτήσεων υπαγωγής στον εξωδικαστικό μηχανισμό από ευάλωτα νοικοκυριά και άτομα με αναπηρία. Ενδεικτικό στοιχείο είναι ότι τον Οκτώβριο διπλασιάστηκαν οι ρυθμίσεις ατόμων με αναπηρία (ΑΜΕΑ) και συγκεκριμένα έφτασαν τις 40 σε σχέση με τις 20 του προηγούμενου μήνα.

Συνολικά τον Οκτώβριο, στην κατηγορία των ευάλωτων ομάδων, σημειώθηκαν 382 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις.

Η αυξημένη συμμετοχή επιβεβαιώνει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός λειτουργεί ως αποτελεσματικό εργαλείο κοινωνικής συνοχής. Συνολικά, 377 συμπολίτες μας έχουν κάνει χρήση του μέτρου προκαταβολής για την αναστολή πλειστηριασμών, προστατεύοντας αποτελεσματικά την περιουσία τους, σημειώνει το υπουργείο.

Διμερείς ρυθμίσεις με servicers

Τον μήνα Σεπτέμβριο συνεχίστηκε η θετική πορεία στις διμερείς ρυθμίσεις δανείων με τους 4 μεγαλύτερους Χρηματοδοτικούς Φορείς (Intrum, Cepal, DoValue, Qquant). Συνολικά πραγματοποιήθηκαν διμερείς ρυθμίσεις ύψους 416 εκ. ευρώ, οι οποίες αντιστοιχούν σε 6.120 οφειλέτες, αυξημένες σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024 όπου πραγματοποιήθηκαν ρυθμίσεις ύψους 307 εκ. ευρώ για πλήθος 5.328 οφειλετών.

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων ρύθμισης οφειλών, η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους παρέχει πανελλαδική εξυπηρέτηση με βιντεοκλήση ή τηλεφωνικά, κατόπιν ραντεβού, μέσω της πλατφόρμας (https://www.gov.gr/ipiresies/polites-kai-kathemerinoteta/ex-apostaseos-exuperetese-politon/exuperetese-me-telediaskepse-kai-telephonike-epikoinonia-apo-ten-eidike-grammateia-diakheirises-idiotikou-khreous-egdikh) ή στο τηλέφωνο 213.212.5730.

Πιο αναλυτικά, η διάταξη που αφορά τους δημοσίους υπαλλήλους με προσωπική διαφορά, προβλέπει ότι:

• αν η προσωπική διαφορά είναι μικρότερη από το ποσό των 300 ευρώ, ΔΕΝ επέρχεται συμψηφισμός της με την αύξηση του βασικού μισθού,
• αν το υπερβαίνει, το ποσό της προσωπικής διαφοράς που συμψηφίζεται, ισούται με το μικρότερο μεταξύ του 50% της προκαλούμενης αύξησης του βασικού μισθού και του ποσού της προσωπικής διαφοράς που υπερβαίνει τα 300 ευρώ.

Για παράδειγμα, ένας υπάλληλος ΠΕ που με την παρέλευση διετίας εξελίσσεται σε επόμενο μισθολογικό κλιμάκιο και λαμβάνει αύξηση των μικτών αποδοχών του 59 ευρώ,

• αν έχει προσωπική διαφορά 200 ευρώ, θα λάβει ολόκληρη την αύξηση (δηλαδή 59 ευρώ),
• αν έχει προσωπική διαφορά π.χ. 400 ευρώ θα λάβει την μισή αύξηση (δηλαδή 29,5 ευρώ),
• αν έχει προσωπική διαφορά 310 ευρώ, συμψηφίζονται μόνο τα 10 ευρώ και λαμβάνει αύξηση 49 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι η εφαρμογή της ισχύουσας έως σήμερα διάταξης που προβλέπει σταδιακή μείωση της προσωπικής διαφοράς στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων μέσω «συμψηφισμού» με μελλοντικές αυξήσεις των αποδοχών τους είχε ανασταλεί το διάστημα 1.6.2022 – 31.5.2024, ώστε να μην αποτελεί ο συμψηφισμός επιβαρυντικό παράγοντα κατά τη μισθολογική εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων. Για αυτό και πέρυσι, όπου και δόθηκαν για πρώτη φορά αυξήσεις στους δημοσίους υπαλλήλους έπειτα από 14 χρόνια, αυτές εφαρμόστηκαν σε όλους ανεξαιρέτως, ασχέτως αν είχαν προσωπική διαφορά ή όχι. Με την προτεινόμενη διάταξη, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσωπική διαφορά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ανέρχεται σε ποσά που προκαλούν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ υπαλλήλων του ίδιου μισθολογικού κλιμακίου, ρυθμίζεται αναδρομικά από 1.6.2024 και με μόνιμο τρόπο το ζήτημα που έχει ανακύψει και ταυτόχρονα περιορίζει σταδιακά τις μισθολογικές ανισότητες στο προσωπικό του δημοσίου σε περιπτώσεις με υψηλή προσωπική διαφορά.

Το δημοσιονομικό κόστος, λαμβάνοντας υπόψη την αναδρομική ισχύ του μέτρου, ανέρχεται σε περίπου 11,6 εκατ. ευρώ για το 2025, προσαυξανόμενο κατά περίπου 5 εκατ. ευρώ ετησίως για τα επόμενα έτη.

6 πρωτοβουλίες για τον περιορισμό του ιδιωτικού χρέους

Στο πλαίσιο του νομοσχεδίου προβλέπονται, μεταξύ άλλων, και σημαντικές παρεμβάσεις για τον περαιτέρω περιορισμό του ιδιωτικού χρέους. Συγκεκριμένα προβλέπεται:

1) Διπλασιασμός των ορίων, εισοδηματικών και περιουσιακών, προκειμένου να χαρακτηριστεί ένας οφειλέτης επιλέξιμος στο πλαίσιο της υποχρεωτικής αποδοχής του εξωδικαστικού μηχανισμού από τους πιστωτές. Προϋπόθεση είναι ο οφειλέτης να έχει ανώτατο όριο ήδη μη εξυπηρετούμενων τραπεζικών οφειλών ( σε τράπεζες ή servicers) τις 300.000 ευρώ.

Τα νέα όρια ορίζονται ως εξής:

Παράλληλα, θα εξορθολογιστούν τα κριτήρια του «εύλογου ποσοστού κέρδους» 10% στην περίπτωση των νομικών προσώπων ώστε να λαμβάνουν μεγαλύτερο αριθμό δόσεων.

2) Υποχρέωση του πιστωτή να έχει καταθέσει τουλάχιστον 3 μήνες προ της διενέργειας πλειστηριασμού έγγραφη πρόταση ρύθμισης στον οφειλέτη, με κάθε πρόσφορο τρόπο (συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρονικής αλληλογραφίας) για την οφειλή για την οποία επισπεύδει τον πλειστηριασμό. Η υποχρέωση δεν υφίσταται εάν ο οφειλέτης δεν έχει εγγραφεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ενημέρωσης του πιστωτή, παρέχοντας κατ’ ελάχιστον διεύθυνση ηλεκτρονικής αλληλογραφίας και τηλέφωνο επικοινωνίας.

3) Απαλλαγή οφειλέτη για τον οποίο δεν ανοίγει πτωχευτική διαδικασία αλλά καταχωρείται στο Μητρώο Φερεγγυότητας. Με νέα ρύθμιση, προστίθεται η δυνατότητα στον εισηγητή δικαστή, κατόπιν αίτησης του οφειλέτη, να εκδίδει πράξη με την οποία διαπιστώνει την επέλευση της απαλλαγής του οφειλέτη από τις οφειλές του.

4) Κατάργηση της αποκλειστικής προθεσμίας των 60 ημερών, εντός της οποίας ο ευάλωτος οφειλέτης καλείται να υποβάλει αίτηση για ένταξή του στο Πρόγραμμα Συνεισφοράς του Δημοσίου. Παράλληλα, το Ενδιάμεσο πρόγραμμα επεκτείνεται για 4 μήνες προκειμένου να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες ενέργειες για τη σύσταση και λειτουργία του Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης.

5) Επέκταση και στην περίπτωση που ο οφειλέτης επιλέξει να ρυθμίσει τις οφειλές του μέσω της διαδικασίας εξυγίανσης, της δυνατότητας ρύθμισης δανείων που έχουν εγγύηση Ελληνικού Δημοσίου με δυνατότητες διαγραφών και επέκτασης του χρόνου αποπληρωμής. Στόχος είναι να βοηθηθούν οι επιχειρήσεις που έχουν συνήθως μεγαλύτερες οφειλές να ρυθμίσουν και τα δάνεια με  εγγύηση ελληνικού δημοσίου, χωρίς να διακινδυνεύεται η παρασχεθείσα εγγύηση.

6) Δημιουργία μόνιμου μηχανισμού αποζημίωσης ζημιωθέντων της «ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ» – Επίλυση ζητημάτων αποζημιώσεων σε δικαιούχους απαιτήσεων από ασφάλειες ζωής. Προκειμένου να επιλυθεί κατά μόνιμο τρόπο η καταβολή αποζημίωσης από το Εγγυητικό Κεφάλαιο Ιδιωτικής Ασφάλισης Ζωής (ΕΚΙΑΖ) σε δικαιούχους απαιτήσεων από ασφάλιση ζωής παρέχεται η δυνατότητα στο ΕΚΙΑΖ να καταβάλει πρόσθετα ποσά στους ασφαλισμένους ως προκαταβολή. Τα πρόσθετα ποσά θα λαμβάνουν υπόψιν τις οικονομικές δυνατότητες του ΕΚΙΑΖ, καθώς δεν θα δύναται να ξεπερνούν το 25% των διαθεσίμων του. Στόχος είναι η ταχύτερη αποζημίωση των ζημιωθέντων από την «ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ», καθώς θα παρέχεται σε τακτά χρονικά διαστήματα ένα εύλογο ποσό.

Πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς

Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει 4 άξονες ρυθμίσεων:

• Α. Φορολογικά και άλλα κίνητρα για την ενίσχυση της ουσιαστικής λειτουργίας του Χρηματιστηρίου, την ενθάρρυνση της ζήτησης και την εισαγωγή εταιριών σε αυτό.
• Β. Θεσμική θωράκιση των εποπτικών μηχανισμών.
• Γ. Επιπλέον μέτρα για την προστασία των επενδυτών στα κρυπτοστοιχεία.
• Δ. Ενσωμάτωση Κοινοτικών Οδηγιών και διατάξεις προς συμμόρφωση με Οδηγίες/Κανονισμούς.

Ειδικότερα:

Α. Κίνητρα για την ενίσχυση του Χρηματιστηρίου

ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΑ ΚΙΝΗΤΡΑ

1. Επεκτείνονται τα κίνητρα που ισχύουν για τους επενδυτικούς αγγέλους (angel investors) και για επενδύσεις στην Εναλλακτική Αγορά. Σύμφωνα με τα κίνητρα αυτά, ποσό ίσο με το 50% της εισφοράς τους εκπίπτει από το φορολογητέο εισόδημα (μέχρι τις 300.000€).

2. Αυξάνεται η έκπτωση δαπανών για εισαγωγή μικρομεσαίων επιχειρήσεων στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Οι επιλέξιμες δαπάνες προσαυξημένες κατά 100% (με ανώτατο όριο προσαύξησης τις 200.000 ευρώ) θα εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων κατά το χρόνο πραγματοποίησής τους, για διάρκεια 3 ετών.

3. Μειώνεται από 15% σε 5% ο συντελεστής φορολογίας σε τόκους εισηγμένων εταιρικών ομολόγων που αποκτούν φυσικά πρόσωπα – φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδος. Έτσι, διαμορφώνεται ομοιόμορφο καθεστώς φορολογικής μεταχείρισης ημεδαπών και αλλοδαπών επενδυτών για το εισόδημα από τόκους, ανεξαρτήτως του τόπου χρηματιστηριακής διαπραγμάτευσης των ομολογιών.

ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ

• Διευκολύνεται η μεταφορά κινητών αξιών από τη Αγορά Αξιών του Χ.Α. στην Εναλλακτική Αγορά του Χ.Α. Στόχος είναι η ανάπτυξη της Εναλλακτικής Αγοράς (ΕΝ.Α.) και η διευκόλυνση αφενός των επιχειρήσεων που θέλουν να παραμείνουν εισηγμένες αλλά δεν πληρούν τους κανόνες της Αγοράς Αξιών του Χ.Α. και αφετέρου παρέχεται η δυνατότητα του ίδιου του Χρηματιστηρίου να μεταφέρει εταιρείες που δεν πληρούν τους κανόνες της Αγοράς Αξιών αλλά μπορούν να ακολουθήσουν τους κανόνες της ΕΝ.Α..
• Θεσπίζεται η δυνατότητα εισαγωγής στο Χρηματιστήριο, μετοχών με Πολλαπλά Δικαιώματα Ψήφου εφόσον αυτό προβλέπεται στο δίκαιο της έδρας τους. Σήμερα πολλοί ιδιοκτήτες εταιρειών αποφεύγουν να εισάγουν τις μετοχές της εταιρείας τους στο Χρηματιστήριο, επειδή φοβούνται ότι θα χάσουν τον έλεγχό της. Οι μετοχές με πολλαπλά δικαιώματα ψήφου, επιτρέπουν στους ιδρυτές των υπό εισαγωγή εταιρειών να έχουν περισσότερες ψήφους ανά μετοχή από ό,τι οι νέοι επενδυτές, διατηρώντας έτσι τον έλεγχο.
• Αυξάνεται από 5 σε 8 εκατ. ευρώ ετησίως το όριο για την έκδοση πληροφοριακού δελτίου αντί ενημερωτικού δελτίου σε δημόσιες προσφορές κινητών αξιών με στόχο τη διευκόλυνση πρόσβασης ΜμΕ στο Χ.Α. καθώς το κόστος για την έκδοση πληροφοριακού δελτίου είναι σημαντικά χαμηλότερο από το αντίστοιχο κόστος για την έκδοση ενημερωτικού δελτίου.
• Ρυθμίζεται το πλαίσιο που διέπει τα ομολογιακά δάνεια με ομολογίες εισηγμένες σε ρυθμιζόμενη αγορά. Έως σήμερα προβλέπεται ότι για την τροποποίηση ομολογιακού δανείου με όρους που είναι δυσμενέστεροι των αρχικών για τους ομολογιούχους απαιτείται έγκριση από ομολογιούχους που αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα. Με τη νέα ρύθμιση για στρατηγικές αποφάσεις που ορίζονται στο σχέδιο νόμου, εισάγεται ελάχιστη απαιτούμενη απαρτία (50% της ανεξόφλητης ονομαστικής αξίας του ομολογιακού δανείου) και πλειοψηφία (50,01%).
• Επεκτείνεται και σε περιπτώσεις συγχώνευσης εισηγμένων με μη εισηγμένες εταιρείες το καθεστώς εκποίησης μετοχών δικαιούχων που δεν έχουν εμφανιστεί.
• Επεκτείνεται και αποσαφηνίζεται ο θεσμός των συλλογικών λογαριασμών (omnibus accounts) για ΟΣΕΚΑ (Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες) και ΟΕΕ (Οργανισμούς Εναλλακτικών Επενδύσεων). Προβλέπεται η συλλογική συγκέντρωση και τήρηση τίτλων στις περιπτώσεις ύπαρξης διαμεσολαβητών. Στόχος είναι η διευκόλυνση των συναλλαγών, η προσέλκυση νέων κεφαλαίων και η μείωση του κόστους (προμήθειες κλπ.) για τους επενδυτές μέσω της ενίσχυσης του ανταγωνισμού. Επισημαίνεται ότι η έλλειψη νομοθετικού πλαισίου στην Ελλάδα σήμερα δημιουργεί έντονα προβλήματα στις ελληνικές Εταιρείες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (Α.Ε.Δ.Α.Κ.) και Ανώνυμες Εταιρείες Διαχείρισης Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων (Α.Ε.Δ.Ο.Ε.Ε.) ως προς την συνεργασία τους με ξένους θεματοφύλακες.
• Εκσυγχρονίζεται το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τις Ανώνυμες Εταιρείες Επενδύσεων σε Ακίνητη Περιουσία (Α.Ε.Ε.Α.Π.) και παρέχεται μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων με την κατάργηση περιττών γραφειοκρατικών ρυθμίσεων με στόχο την αύξηση των επενδύσεων. Μεταξύ άλλων:

α) παρέχεται η δυνατότητα εκμετάλλευσης ακίνητης περιουσίας για οποιοδήποτε οικιστικό βιομηχανικό και εμπορικό σκοπό,

β) προβλέπονται κανόνες αποτίμησης της ακίνητης της ακίνητης περιουσίας της ΑΕΕΑΠ και υποχρέωση ασφάλισης όλων των ακινήτων της,

γ) προβλέπεται η δυνατότητα εκμετάλλευσης μονάδων παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της ακίνητης περιουσίας της Α.Ε.Ε.Α.Π., των εταιρειών του ομίλου και των μισθωτών/χρηστών τους αλλά και με γνώμονα την ανάγκη βελτίωσης του ενεργειακού προφίλ της ακίνητης περιουσίας,

δ) συγκεντρώνονται      όλες      οι      διατάξεις     της ειδικού καθεστώτος φορολογίας που διέπει τις εταιρείες αυτές,

ε) αίρονται οι  υποχρεώσεις των Α.Ε.Ε.Α.Π. που δεν προβλέπονται στις Κατευθυντήριες αρχές της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών και τις εξίσωναν με χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Παραμένουν, ωστόσο, όλες οι ασφαλιστικές δικλείδες για την προστασία του επενδυτικού κοινού, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης για υποβολή πόθεν έσχες και της απαγόρευσης αγοράς ακινήτων από τους βασικούς μετόχους.

• Ρυθμίζεται το πλαίσιο έκδοσης «Ευρωπαϊκών Πράσινων Ομολόγων» (eu green bonds) για τη χρηματοδότηση περιβαλλοντικά βιώσιμων επενδύσεων. Θεσπίζονται δικλείδες και μηχανισμοί ελέγχου – εποπτείας κατά περίπτωση από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και την Τράπεζα της Ελλάδος προκειμένου – μεταξύ άλλων – να διασφαλίζεται ότι τα έσοδα από τις εκδόσεις αυτές θα διατίθενται πράγματι σε δράσεις βιώσιμης ανάπτυξης. Οι ποινές για τους παραβάτες περιλαμβάνουν χρηματικά πρόστιμα, χωρίς να αποκλείεται αφαίρεση ή αναστολή άδειας λειτουργίας.

Β. Θωράκιση των εποπτικών μηχανισμών

1. Θεσπίζονται επιπλέον διαφανείς διαδικασίες λειτουργίας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, με βάση τις βέλτιστες διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές. Συγκεκριμένα προβλέπεται να εκδοθούν:

α. Εγχειρίδιο ελέγχου των καταγγελιών που υποβάλλονται στην Επιτροπή.

β. Εγχειρίδιο επιτόπιων ελέγχων σε εποπτευόμενους φορείς.

γ. Κατευθυντήριες γραμμές για τον υπολογισμό των προστίμων και την επιβολή κυρώσεων, με σταθερές και διαφανείς διαδικασίες ελέγχου και λογοδοσίας.

δ. Κώδικας Δεοντολογίας που θα ρυθμίζει τον τρόπο άσκησης των καθηκόντων των μελών και του προσωπικού.

ε. Εγχειρίδιο κάλυψης των εκπαιδευτικών αναγκών προσωπικού, με αξιολόγηση εκπαιδευτών και εκπαιδευόμενων η οποία θα βασίζεται σε ποιοτικά και ποσοτικά κριτήρια.

2. Παρέχεται η δυνατότητα στους εποπτικούς μηχανισμούς (Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και Τράπεζα της Ελλάδος) να διενεργούν ελέγχους στους εποπτευόμενους φορείς με μυστικούς πελάτες («mystery shopping»). Στο πλαίσιο αυτό, που θα λειτουργεί συμπληρωματικά στα ήδη υπάρχοντα εποπτικά εργαλεία, ειδικά εκπαιδευμένα στελέχη της Επ. Κεφαλαιαγοράς και της ΤτΕ λειτουργώντας ως πελάτες θα ελέγχουν επιτόπου την συμπεριφορά των εταιρειών που παρέχουν επενδυτικές υπηρεσίες, των τραπεζών και των ασφαλιστικών εταιρειών ως προς την τήρηση της νομοθεσίας. Θα ελέγχουν για παράδειγμα την ορθή ενημέρωση των συναλλασσόμενων, το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών, την ύπαρξη κατάλληλα εκπαιδευμένου προσωπικού, τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας, την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών κ.α.. Η διαδικασία του mystery shopping εφαρμόζεται ήδη σε άλλες χώρες – μέλη της ΕΕ (π.χ. Βέλγιο, Γερμανία, Γαλλία) καθώς και από την Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA), την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (EIOPA).

Γ. Προστασία των επενδυτών στα κρυπτοστοιχεία

Σε συνέχεια των ρυθμίσεων του Ευρωπαϊκού Κανονισμού 2024/1114 για τις αγορές κρυπτοστοιχείων, που τέθηκε ήδη σε ισχύ στις 30 Δεκεμβρίου 2024, το σχέδιο νόμου:

– Ορίζει ως αρμόδιες κατά περίπτωση εποπτικές αρχές την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ή την Τράπεζα της Ελλάδος για τα κρυπτονομίσματα και τα κρυπτοστοιχεία, συμπεριλαμβανομένων και όσων είναι συνδεδεμένα με συνάλλαγμα ή άλλο περιουσιακό στοιχείο.

– Προβλέπει  φυλάκιση τουλάχιστον 1 έτους ή χρηματική ποινή ή και τα δύο για παροχή υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων χωρίς την προβλεπόμενη άδεια.

– Προβλέπει τις αρμοδιότητες των εποπτικών αρχών, καθώς και τα διοικητικά μέτρα και κυρώσεις για παραβίαση της νομοθεσίας για τα κρυπτοστοιχεία (χρηματικά πρόστιμα, ανάκληση άδειας κ.α.). Ειδικότερα οι κυρώσεις είναι:

1. Για φυσικά και νομικά πρόσωπα:

α) δημόσια ανακοίνωση που υποδεικνύει το υπαίτιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο και τη φύση της παράβασης,

β) εντολή προς το υπαίτιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο για παύση της παραβατικής συμπεριφοράς και αποφυγή της επανάληψής της,

γ) χρηματικό πρόστιμο έως το διπλάσιο του ποσού του οφέλους που αποκομίστηκε ή της ζημίας που αποφεύχθηκε λόγω της παράβασης, εφόσον το όφελος ή η ζημία μπορούν να προσδιοριστούν, ακόμη και αν αυτό υπερβαίνει τα ανώτατα ποσά,

δ) σε περίπτωση φυσικού προσώπου χρηματικό πρόστιμο ύψους έως 700.000 ευρώ.

2. Ιδίως για νομικά πρόσωπα προβλέπονται πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ, ή ποσοστό από 3-12% του συνολικού ετήσιου κύκλου εργασιών ανάλογα με την ένταση της παράβασης και επιπλέον:

α) αποστέρηση των κερδών που αποκομίστηκαν ή των ζημιών που αποφεύχθηκαν λόγω της παράβασης, στον βαθμό που μπορούν να προσδιοριστούν,

β) ανάκληση ή αναστολή, ολική ή μερική, της άδειας παρόχου υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων,

γ) προσωρινή απαγόρευση μέχρι 6 μηνών και σε περίπτωση υποτροπής απαγόρευση διάρκειας τουλάχιστον 10 σε βάρος μέλους του διοικητικού οργάνου του παρόχου υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ή κάθε άλλου υπαίτιου για την παράβαση φυσικού προσώπου, να ασκεί διοικητικά καθήκοντα στους παρόχους υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων,

δ) προσωρινή απαγόρευση διενέργειας συναλλαγών για ίδιο λογαριασμό επί κρυπτοστοιχείων σε βάρος μέλους του διοικητικού οργάνου παρόχου υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων ή κάθε άλλου υπαίτιου για την παράβαση φυσικού προσώπου.

– Θεσπίζει διατάξεις για τις διαφημίσεις κρυπτοστοιχείων με στόχο την προστασία του επενδυτικού κοινού. Συγκεκριμένα, οι διαφημίσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν σαφή πληροφόρηση, να μην αποκρύπτουν σημαντικές πληροφορίες για τη λήψη απόφασης, να περιέχουν επαρκή ενημέρωση για το ρίσκο καθώς και σαφή προειδοποίηση για τους κινδύνους όπως και για το ότι οι απώλειες δεν καλύπτονται από ταμεία εγγυήσεων ή συστήματα κάλυψης επενδυτών.

Δ. ΗΡΑΚΛΗΣ: Δίνεται εξαμηνιαία παράταση στο Πρόγραμμα Ηρακλής σε συνέχεια της αρ. C(2024) 8749/13.12.2024 απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ε. Ενσωμάτωση Κοινοτικών Οδηγιών

• Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1174 για την τροποποίηση της οδηγίας 2014/59/ΕΕ και του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 806/2014 όσον αφορά ορισμένες πτυχές της ελάχιστης απαίτησης ιδίων κεφαλαίων και επιλέξιμων υποχρεώσεων (τροποποίηση του υφιστάμενου πλαισίου εξυγίανσης των χρηματοοικονομικών ιδρυμάτων).
• Λήψη μέτρων προς εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/2554 σχετικά με την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα του χρηματοοικονομικού τομέα (ενοποίηση και αναβάθμιση των απαιτήσεων για τους κινδύνους των Τεχνολογιών Πληροφοριών και Επικοινωνιών).
• Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2022/2556 όσον αφορά την ψηφιακή επιχειρησιακή ανθεκτικότητα για τον χρηματοοικονομικό τομέα (τροποποίηση βασικών Οδηγιών του χρηματοοικονομικού τομέα, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνέπειά τους με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2022/2554).
• Θέσπιση εφαρμοστικών μέτρων του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/1113 και ενσωμάτωση τροποποίησης της Οδηγίας (ΕΕ) 2015/849 – Τροποποίηση ν. 4557/2018 (ρύθμιση των στοιχείων που συνοδεύουν τις μεταφορές χρηματικών ποσών και ορισμένων κρυπτοστοιχείων). Εισάγεται υποχρέωση των παρόχων υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων (πλατφόρμες) να συλλέγουν πληροφορίες τόσο σχετικά με τον εντολέα όσο και με τον δικαιούχο των κρυπτοστοιχείων, με στόχο την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.
• Θέσπιση εφαρμοστικών μέτρων του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2019 περί γνωστοποιήσεων αειφορίας στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/852 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2020 σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων και για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/2088.

Σε σταθερά υψηλά επίπεδα συνέχισαν και οι νέες αιτήσεις καθώς και οι οριστικές υποβολές αιτήσεων που διαμορφώθηκαν σε 5.219 και 3.395 αιτήσεις αντιστοίχως. Πρόκειται για αύξηση 22,22% για τις νέες αιτήσεις και 48,32% για τις οριστικές υποβολές συγκριτικά με τον Νοέμβριο του 2023.

Έως σήμερα ο συνολικός αριθμός των επιτυχών ρυθμίσεων ανέρχεται σε 27.538 και η συνολική αξία ρυθμισμένων οφειλών σε 9,1 δισ. ευρώ.

Σημειώνεται ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός ενίσχυσε την προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών, με 2.167 ευάλωτα νοικοκυριά να επωφελούνται από ρυθμίσεις οφειλών σύμφωνα με τη θεσπισμένη υποχρεωτικότητα. Πρόκειται για αύξηση άνω του 19% συγκριτικά με τον Οκτώβριο του 2024. Παράλληλα, 130 οφειλέτες κατάφεραν να αναστείλουν προγραμματισμένους πλειστηριασμούς κάνοντας χρήση του μέτρου της προκαταβολής.

Επιπρόσθετα, δημοσιεύονται στοιχεία για την κατάσταση των κόκκινων δανείων που έχουν παραμείνει στις τράπεζες, αλλά και για τις διμερείς ρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν τον Οκτώβριο από τις Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις: οι τέσσερις μεγαλύτερες εταιρείες πραγματοποίησαν ρυθμίσεις συνολικής αξίας 287 εκατ. ευρώ για πάνω από 7.620 οφειλέτες. Η πλειοψηφία αυτών των ρυθμίσεων αφορά κυρίως στεγαστικά δάνεια. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που κοινοποιεί η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις προς τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, περίπου €10,5 δισ. δάνεια έχουν καταστεί ενήμερα μέσω των εργαλείων ρύθμισης.

Τέλος, ολοκληρώθηκε πρόσφατα από τους συναρμόδιους φορείς η τεχνική υλοποίηση και είναι πλέον εφικτή η αίτηση των συνυπεύθυνων προσώπων εταιρειών που έχουν λυθεί ή εκκαθαριστεί, δυνάμει του Ν. 5072/2023, προκειμένου να αποφύγουν μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και να διασώσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία.

Υπενθυμίζεται ότι, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων ρύθμισης οφειλών, η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους παρέχει πανελλαδική εξυπηρέτηση με βιντεοκλήση ή τηλεφωνικά κατόπιν ραντεβού μέσω της πλατφόρμας (https://www.gov.gr/ipiresies/polites-kai-kathemerinoteta/ex-apostaseos-exuperetese-politon/exuperetese-me-telediaskepse-kai-telephonike-epikoinonia-apo-ten-eidike-grammateia-diakheirises-idiotikou-khreous-egdikh) ή στο τηλέφωνο 213.212.5730.