«Βρισκόμαστε σε μια διαφορετική οικονομική κατάσταση, σε καλύτερη θέση και έχουμε μεγαλύτερη ικανότητα να απορροφήσουμε κραδασμούς», είπε στο France 24 την Τρίτη. «Θα κάνουμε ό,τι είναι απαραίτητο για να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει υπό έλεγχο και ότι οι Γάλλοι και οι Ευρωπαίοι δεν θα υποστούν τις ίδιες αυξήσεις του πληθωρισμού όπως αυτές που είδαμε το 2022 και το 2023».

Η κατάσταση στις αγορές ενέργειας έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι ο πληθωρισμός — ο οποίος είχε σταθεροποιηθεί γύρω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ — μπορεί να ανέβει ξανά. Αυτό με τη σειρά του θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις επιτοκίων. Οι traders έχουν εντείνει τις προβλέψεις για περιοριστική νομισματική πολιτική από την αρχή του πολέμου στα τέλη Φεβρουαρίου. Αρχικά έκαναν λόγο για δύο αυξήσεις της τάξης του 0,25% στο επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ φέτος, πλέον όμως μιλούν για μία ή καμία, αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε σήμα αυτής την εβδομάδα ότι η σύγκρουση ίσως τελειώσει σύντομα.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής έχουν δείξει την προθυμία του να παραμείνουν ευέλικτοι, αλλά έχουν δηλώσει ότι προς το παρόν δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αλλάξουν τα κόστη δανεισμού.

«Σήμερα, υπάρχει τόσο μεγάλη αβεβαιότητα που δεν θα μπορούσα να πω ακριβώς τι θα αποφασίσουμε» στη συνάντηση πολιτικής της 18-19 Μαρτίου, δήλωσε η Λαγκάρντ. «Δεν θα βιαστούμε να πάρουμε απόφαση γιατί υπάρχει πάρα πολύ αβεβαιότητα, πάρα πολύ μεταβλητότητα».

Αυτές οι διακυμάνσεις της αγοράς παρουσιάστηκαν αυτή την εβδομάδα: Τα συμβόλαια πετρελαίου εκτοξεύτηκαν σε μεγάλους όγκους, φτάνοντας στην κορυφή των 120 δολαρίων το βαρέλι τις πρώτες ώρες της Δευτέρας, τα υψηλότερα επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί από τα μέσα του 2022. Στη συνέχεια, η διάθεση άλλαξε απότομα — αναγκάζοντας τους εμπόρους να κάνουν δραματική στροφή. «Έχουμε ένα βαθμό αβεβαιότητας και μεταβλητότητας που είναι απολύτως εκπληκτικός και δεν είναι αντίστοιχος με το 2022», είπε η Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι «αυτό καθιστά δύσκολη τη διαχείριση της κατάστασης».

Η συνεδρίασε της ΕΚΤ την επόμενη εβδομάδα θα περιλαμβάνει νέες τριμηνιαίες προβλέψεις, των οποίων οι βασικές υποθέσεις ενδέχεται να έχουν καταστεί ξεπερασμένες λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Σε παρόμοιες περιπτώσεις στο παρελθόν, η ΕΚΤ συνόδευσε τις εκτιμήσεις της με επιπλέον σενάρια — και η Λαγκάρντ υπονόησε ότι θα χρησιμοποιήσουν αυτήν την επιλογή και αυτή τη φορά.

«Μοντελοποιούμε, λέμε ‘Τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; Πώς αντιδρούμε; Πρέπει να αυξήσουμε τα επιτόκια;’» είπε. «Αυτή είναι η δουλειά που κάνουμε, την οποία ήδη κάνουμε και θα συνεχίσουμε να κάνουμε όσο έχουμε αυτή την αβεβαιότητα και τη μεταβλητότητα». Η Λαγκάρντ απέρριψε επίσης την πρόταση ότι η Ευρώπη βαδίζει προς την στασιμοπληθωριστική κρίση.

Η ΕΚΤ χρησιμοποίησε στοιχεία για την εισοδηματική κατάσταση των δανειοληπτών από έρευνά της (Household Finance and Consumption Survey), η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ του 2016 και του 2018, για να εκτιμήσει την επίπτωση στην ικανότητα των νοικοκυριών να αποπληρώσουν τα δάνειά τους. Για να παρακάμψει το γεγονός ότι τα στοιχεία αφορούν σε προηγούμενα έτη, προχώρησε σε προβολή των στοιχείων στο 2022, λαμβάνοντας υπόψη την εξέλιξη των βασικών οικονομικών μεταβλητών.

Στο καθοδικό σενάριο, η κεντρική τράπεζα εκτιμά ότι τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPL) των τραπεζών της Ευρωζώνης θα αυξηθούν 80 μονάδες βάσης (0,8 της ποσοστιαίας μονάδας) αλλά από πολύ χαμηλό επίπεδο και θα αφορούν κυρίως δάνεια που έχουν νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα.

Το σενάριο αυτό βασίζεται στην υπόθεση ότι θα «κοκκινίσουν» τα δάνεια όλων των νοικοκυριών που το διαθέσιμο εισόδημά τους δεν επαρκεί για τις βασικές ανάγκες τους – διατροφή, ενέργεια και στέγαση – και την πληρωμή της δόσης των δανείων τους και επιπλέον οι καταθέσεις ή άλλα ρευστά περιουσιακά στοιχεία τους δεν επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών αυτών ούτε για έναν μήνα.

Το καθοδικό σενάριο εκτιμά ότι ο δείκτης των μη εξυπηρετούμενων δανείων θα αυξηθεί στο 8% για τα στεγαστικά και στο 3,59% για τα καταναλωτικά δάνεια. Η υπόθεση στην περίπτωση αυτή είναι ότι θα κοκκινίσουν και όλα τα δάνεια των νοικοκυριών με ανεπαρκές διαθέσιμο εισόδημα, τα οποία όμως έχουν ρευστά περιουσιακά στοιχεία που καλύπτουν τις βασικές δαπάνες και τη δαπάνη για τη δόση του δανείου τους για διάστημα έως 12 μήνες.

Τα νοικοκυριά αυτά θεωρούνται ότι είναι υπό πίεση (distressed). H EKT σημειώνει ότι η πορεία των δανείων τους θα εξαρτηθεί από την πορεία του πραγματικού εισοδήματός τους φέτος και το 2023 και από τα κρατικά μέτρα στήριξης.

Στο σύνολο της Ευρωζώνης, τα φτωχότερα νοικοκυριά διαθέτουν το 70% του εισοδήματός για την κάλυψη βασικών αναγκών έναντι 34% που είναι το αντίστοιχο ποσοστό για τα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος.