Σε δηλώσεις του στα ΜΜΕ, μετά τη συνάντηση του κ. Χριστοδουλίδη με τον αντιπρόεδρο της ExxonMobil, στη Νέα Υόρκη, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι «ήταν μια πολύ σημαντική συνάντηση, κατά την οποία ο αντιπρόεδρος της ExxonMobil κ. Τζον Άρντιλ ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τα αρχικά ευρήματα της τελευταίας γεώτρησης στο ‘Πήγασος’. Σύμφωνα με τα πρώτα δεδομένα που έχουν ενώπιον τους, συνδυαστικά με το ‘Γλαύκος’, η ποσότητα του φυσικού αερίου, όπως είπε ο αντιπρόεδρος της εταιρείας, μπορεί να ανέρχεται σε 8 με 9 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια. Αυτά είναι πολύ θετικά νέα, πολύ θετικά μηνύματα από την ExxonMobil».

Ο κ. Λετυμπιώτης ανέφερε ότι ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας μετέφερε στον κ. Άρντιλ αφενός την ικανοποίηση του για τη μέχρι στιγμής συνεργασία με την εταιρεία και για τη δραστηριοποίηση της στην κυπριακή ΑΟΖ, και αφετέρου το μήνυμα από πλευράς της κυπριακής κυβέρνησης ως προς την επίσπευση, το συντομότερο δυνατόν, της εξόρυξης, για την αξιοποίηση του φυσικού πλούτου της κυπριακής ΑΟΖ, με πρώτιστο στόχο, ασφαλώς, τη θετική επίδραση προς το ενεργειακό κόστος για τους Κύπριους καταναλωτές.

«Τα νέα είναι θετικά, παραμένουμε προσηλωμένοι στην υλοποίηση του ενεργειακού σχεδιασμού και οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ – η ExxonMobil είναι από τις πρώτες εξ αυτών – είναι εταιρείες παγκόσμιοι κολοσσοί που η παρουσία τους αποτελεί και μια ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυπριακή ΑΟΖ», ανέφερε.

Σε ερώτηση αν η εταιρεία ενημέρωσε πώς θα κινηθεί ώστε να αξιοποιηθούν οι εν λόγω ποσότητες, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι «βεβαίως, έγινε μια πολύ συγκεκριμένη συζήτηση. Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένονται και οι επόμενες, πολύ συγκεκριμένες ενέργειες από πλευράς της εταιρείας με χρονοδιαγράμματα, τα οποία θα τεθούν ως προς την υλοποίηση των απαραίτητων ενεργειών για να μπορέσει να αξιοποιηθεί το φυσικό αέριο. Είναι ένας από τους στόχους που έχουν τεθεί».

Οι μισθώτριες εταιρείες ExxonMobil/HELLENiQ ENERGY γνωστοποίησαν στην ΕΔΕΥΕΠ την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης για το οικόπεδο «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», και υπέβαλαν το αίτημά τους για έναρξη της β' φάσης του σταδίου ερευνών που θα είναι και το καθοριστικό για την τελική απόφαση διεξαγωγής γεωτρήσεων.

Το πρόγραμμα της πρώτης φάσης περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, την πρόσκτηση και επεξεργασία 3,250 χιλιομέτρων δισδιάστατων σεισμικών δεδομένων, και την πραγματοποίηση γεωχημικής έρευνας. Την αρχική φάση των θαλάσσιων γεωφυσικών ερευνών, που ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 2023, πραγματοποίησε η διεθνής εταιρεία πρόσκτησης και επεξεργασίας θαλάσσιων γεωφυσικών δεδομένων PGS (πλέον έχει συγχωνευθεί με την εταιρεία TGS), για λογαριασμό των μισθωτριών εταιρειών ExxonMobil και HELLENiQ ENERGY. Η PGS ολοκλήρωσε το πρόγραμμα εργασιών με απόλυτη επιτυχία, τηρώντας παράλληλα αυστηρότατα περιβαλλοντικά μέτρα, όπως το πρωτόκολλο «ήπιας εκκίνησης» και η «ζώνη αποοκλεισμού». Oι τελικές εργασίες που διενεργήθηκαν υπερκάλυψαν την ελάχιστη δαπάνη που προέβλεπε η σχετική σύμβαση, ύψους 5,000,000 ευρώ, αλλά και το ελάχιστο πρόγραμμα εργασιών, καθώς προσκτήθηκαν συνολικά 7,789 χιλιόμετρα σεισμικών έναντι των 3,250 ελάχιστων απαιτούμενων.

Το χρονοδιάγραμμα της πρώτης φάσης έληξε στις 9 Οκτωβρίου 2024, με το επόμενο στάδιο ερευνών να ξεκινάει επίσημα σήμερα 10 Οκτωβρίου 2024. Η δεύτερη φάση θα έχει διάρκεια 3 έτη και αφορά στην κατ' ελάχιστο ολοκλήρωση της πρόσκτησης και επεξεργασίας τρισδιάστατων σεισμικών δεδομένων.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η κοινοπραξία ExxonMobil/HELLENiQ ENERGY έχει ήδη διεξαγάγει προκαταρκτικές τρισδιάστατες γεωφυσικές έρευνες στην περιοχή, και πάλι σε συνεργασία με την PGS, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2024. Οι έρευνες αυτές αφορούσαν χαρτογράφηση του πυθμένα και των πιο επιφανειακών στρωμάτων του υπεδάφους, και τα γεωφυσικά δεδομένα που συλλέχθηκαν βρίσκονται ήδη σε στάδιο ερμηνείας και αξιολόγησης.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνης Στεφάτος δήλωσε σχετικά με τις εξελίξεις: «Η απόφαση της κοινοπραξίας να ανακοινώσει και τυπικά την ενεργοποίηση της επόμενης φάσης έρευνας στο οικόπεδο «Νοτιοδυτικά της Κρήτης», έρχεται ένα χρόνο μετά την απόφαση της HELLENiQ ENERGY να προχωρήσει και εκείνη στη δεύτερη φάση ερευνών στα οικόπεδα «Ιόνιο» και «Μπλοκ 10». Το γεγονός ότι οι επενδυτές που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα συνεχίζουν με αδιάκοπο ρυθμό τις ερευνητικές εργασίες τους, μας ικανοποιεί ιδιαίτερα. Και αυτό γιατί επιβεβαιώνει την εκτίμησή μας ότι ο ελλαδικός χώρος διαθέτει δυνητικά, σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου, που μπορούν να δώσουν ώθηση στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας και να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της ευρύτερης περιοχής. Θέλουμε να τονίσουμε την εξαιρετική συνεργασία με τους επενδυτές που έχουν ήδη εκτελέσει μεγάλο μέρος των συμβατικών υποχρεώσεων και της δεύτερης φάσης ερευνών. Το οποίο σημαίνει ότι κινούνται με ρυθμούς ταχύτερους από ό,τι προβλέπει το σχετικό χρονοδιάγραμμα, τηρώντας σε απόλυτο βαθμό τα αυστηρά μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος και της θαλάσσιας ζωής».

Το δεύτερο τρίμηνο του 2024, η κατανάλωση αργού πετρελαίου ανήλθε σε 102,8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, σύμφωνα με την αμερικανική υπηρεσία πληροφόρησης για την ενέργεια (EIA). Η ίδια πηγή προβλέπει ότι θα φθάσει τα 104,55 εκατ. βαρέλια πετρελαίου το 2025.

Η ExxonMobil προεξοφλεί μείωση της κατανάλωσης για ιδιωτικής χρήσης οχήματα, στα ακίνητα, καθώς και για την παραγωγή ενέργειας.

Ομως αντίθετα αναμένει αύξηση των αναγκών για τις μαζικές μεταφορές, τις μεταφορές φορτίων, όπως και στη χημική βιομηχανία.

Σύμφωνα με την ExxonMobil, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο θα συνεχίζουν να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% των ενεργειακών πόρων που θα καταναλώνονται το 2050.

Απότομη αύξηση των τιμών

Οι εκτιμήσεις του αμερικανικού ομίλου είναι θεαματικά διαφορετικές από αυτές του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, που αναμένει η ζήτηση να συρρικνωθεί σε περίπου 55 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου το 2050.

Ανταγωνίστρια της ExxonMobil, η BP, αναμένει από την πλευρά της τη συγκεκριμένη χρονιά η ζήτηση να ανέρχεται γύρω στα 75 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Η ExxonMobil προειδοποιεί ότι ελλείψει νέων επενδύσεων στην πετρελαϊκή βιομηχανία, η παραγωγή αργού ενδέχεται να πέσει στα 30 εκατ. βαρέλια την ημέρα ως το 2030, ή 70 εκατ. βαρέλια λιγότερα από τις παγκόσμιες ανάγκες, κατά τους υπολογισμούς της.

Αυτό το σενάριο θα συνεπαγόταν «ακραίες ενεργειακές ελλείψεις» και σειρά προβλημάτων «στην καθημερινότητά μας», καθώς και απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, υπογραμμίζει.

Τον Σεπτέμβριο, η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε σχέδιο σύμφωνα με το οποίο οι μεγάλες εταιρείες πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα θα πρέπει να καταβάλουν τη λεγόμενη «εισφορά λόγω κρίσης» επί των αυξημένων κερδών τους το 2022.

Έτσι ανακοινώθηκε φόρος 33% επί των φετινών κερδών, τα οποία ήταν περισσότερο από 20% υψηλότερα από τον μέσο όρο των κερδών των τριών προηγούμενων ετών.

Αντιπαραγωγικός ο φόρος

Στην απόφαση αυτή αντιδρά ο αμερικανικός κολοσσός ExxonMobil, που κατηγορεί τις Βρυξέλλες ότι θεσπίζοντας την έκτακτη εισφορά υπερβαίνουν τη νομική τους αρμοδιότητα, ενώ χαρακτηρίζει το μέτρο «αντιπαραγωγικό».

Η Exxon στην προσφυγή που κατέθεσε στο  Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ με έδρα το Λουξεμβούργο, υποστηρίζει ότι η εισφορά αποθαρρύνει τις επενδύσεις και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

«Το αν θα επενδύσουμε εδώ εξαρτάται πρωτίστως από το πόσο ελκυστική και παγκοσμίως ανταγωνιστική θα είναι η Ευρώπη», δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ο εκπρόσωπος της Exxon Κέισι Νόρτον.

Τα έσοδα που στοχεύει η Κομισιόν

Σε συνάντηση με επενδυτές νωρίτερα αυτό το μήνα, ο οικονομικός διευθυντής της ExxonMobil εκτίμησε ότι ο φόρος της ΕΕ θα κοστίσει στον όμιλο πάνω από 2 δισεκατομμύρια δολάρια.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι έχει λάβει γνώση των νομικών κινήσεων της Exxon και δήλωσε ότι  «εναπόκειται πλέον στο Γενικό Δικαστήριο να αποφανθεί επί της υπόθεσης», όπως ανέφεραν οι Financial Times.

Η ΕΕ προσπαθεί σε μεγάλο βαθμό να απεξαρτηθεί από τη ρωσική ενέργεια, ψάχνοντας για εναλλακτικές και συνάμα πιο ακριβές πηγές.

Οι υπουργοί της ΕΕ εκτιμούν ότι μπορούν να συγκεντρώσουν 140 δισ. ευρώ από τις εισφορές στους παραγωγούς και προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας εκτός φυσικού αερίου, οι οποίοι αποκομίζουν μεγαλύτερα κέρδη από τα συνηθισμένα από την τρέχουσα ζήτηση.

Η ExxonMobil ανακοίνωσε τριμηνιαία κέρδη σχεδόν 20 δισ. δολαρίων τον Οκτώβριο. Οι μεγάλες πετρελαϊκές ωφελούνται από τις υψηλές τιμές της ενέργειας, που πυροδοτούν το ράλι του πληθωρισμού σε όλου τον κόσμο.

Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι η φορολόγηση των υπερκερδών της είναι «αντιπαραγωγική», καθώς αποθαρρύνει τις επενδύσεις και πλήττει την επενδυτική εμπιστοσύνη. Η Exxon θα συνυπολογίσει τον φόρο όταν θα εξετάσει τις μελλοντικές της επενδύσεις, ύψους πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, στον ενεργειακό τομέα της Ευρώπης, προειδοποιεί.

Η Exxon δήλωσε ότι επένδυσε 3 δισ. δολάρια την τελευταία δεκαετία σε έργα διυλιστηρίων στην Ευρώπη. Τα έργα τη βοηθούν να παραδώσει περισσότερα ενεργειακά προϊόντα σε μια εποχή που η Ευρώπη αγωνίζεται να μειώσει τις εισαγωγές της από τη Ρωσία, ανέφερε η εταιρεία.

Οι φόροι στα υπερκέρδη που επιβάλλονται από την Ευρώπη θα μπορούσαν να κοστίσουν τουλάχιστον 2 δισ. δολάρια μέχρι το τέλος του 2023, δήλωσε η οικονομική διευθύντρια Kathryn Mikells, μιλώντας με αναλυτές στις 8 Δεκεμβρίου.

Το «Sanco Swift» ανήκει στη νορβηγική εταιρεία γεωφυσικών ερευνών PGS και σύμφωνα με την ενημέρωση που έδωσε η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΠ) θα επιχειρήσει την πρόσκτηση 11.000 χιλιομέτρων δισδιάστατων σεισμικών δεδομένων στα blocks «δυτικά της Κρήτης» και «νοτιοδυτικά της Κρήτης».

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι παραχωρησιούχοι θα αποκτήσουν τα σεισμικά δεδομένα από την PGS έναντι αμοιβής καθώς η εντολή για τις έρευνες φέρεται να δόθηκε από το ελληνικό Δημόσιο. Μετά τη λήψη των δισδιάστατων δεδομένων προς το τέλος του 2023 θα υπάρχει η πρώτη «απεικόνιση» των γεωλογικών δεδομένων των δύο blocks και το 2024 θα πραγματοποιηθούν και τρισδιάστατες έρευνες προκειμένου πια να ακτινογραφηθούν… οι πιθανοί στόχοι γεώτρησης με μεγαλύτερη ακρίβεια. Το 2025 θα γίνει η πρώτη δοκιμαστική γεώτρηση από την κοινοπραξία.

Στο Ιόνιο Πέλαγος

Νωρίτερα από τα blocks της Κρήτης έχουν ξεκινήσει οι σεισμικές έρευνες στην «παραχώρηση 2» στο Ιόνιο Πέλαγος στα όρια της υφαλοκρηπίδας με την Ιταλία. Το block έχουν μισθώσει οι εταιρείες της κοινοπραξίας Energean – Helleniq Energy. Εκεί έχει πιάσει δουλειά το σκάφος της PGS «Ramform Hyperion». Οι μισθωτές προχώρησαν απευθείας σε τρισδιάστατες έρευνες (2.000 χλμ.) καθώς έχουν επιλεχθεί οι στόχοι. Ετσι η πρώτη δοκιμαστική γεώτρηση αναμένεται το 2024.

Το καλοκαίρι του 2023

Νωρίτερα, όμως, από αυτές τις γεωτρήσεις θα έρθει εκείνη της χερσαίας παραχώρησης των Ιωαννίνων. Η παραχωρησιούχος Energean, ετοιμάζεται για τις αρχές του καλοκαιριού του 2023 να ρίξει γεωτρύπανο προκειμένου να διαπιστώσει αν οι σεισμικές των προηγούμενων ετών για τον πιθανό στόχο στη Ζίτσα επαληθευτούν. Με αυτήν τη δοκιμαστική γεώτρηση η Ελλάδα θα έχει την πρώτη εικόνα σχετικά με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στο υπέδαφός της. Και συγκεκριμένα θα έχει την πρώτη αποτίμηση του μεγέθους των αποθεμάτων στη δυτική Ελλάδα.

Σημειώνεται πως στις αρχές της χρονιάς είχαν προηγηθεί σεισμικές έρευνες και στις θαλάσσιες παραχωρήσεις της Helleniq Energy, «ΒΔ Πελοπόννησος» και «Ιόνιο». Τα αποτελέσματα των σεισμικών δεδομένων αναμένονται στο τέλος της χρονιάς.

Αυστηρά μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας

Με χθεσινές δηλώσεις τους ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΔΕΥΕΠ Αρης Στεφάτος και ο εκτελεστικός πρόεδρος Ρίκαρντ Σκούφιας σημείωσαν την πρόοδο των ερευνών, τη βαρύτητα που είχε στην εξέλιξή τους η απόφαση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη τον περασμένο Απρίλιο για την εκκίνηση όλου του project, ενώ περιέγραψαν και όλα τα αυστηρά μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας που ελήφθησαν για τη διενέργεια των σεισμικών ερευνών. Ανάμεσα σε αυτά είναι:

– Χρήση του πρωτοκόλλου «ήπιας εκκίνησης» για να διασφαλιστεί ότι τα θαλάσσια θηλαστικά μπορούν να απομακρυνθούν προσωρινά από την περιοχή διενέργειας των γεωφυσικών ερευνών πριν απ’ την έναρξή τους.

– Διπλασιασμός των παρατηρητών των θαλάσσιων θηλαστικών πάνω στα ερευνητικά πλοία που διενεργούν τις γεωφυσικές έρευνες για να διασφαλιστεί η προστασία των κητωδών και άλλων ειδών θαλάσσιας ζωής εντός της ζώνης ασφαλείας.

– Επέκταση της ακτίνας της ελάχιστης ζώνης ασφαλείας γύρω από το πλοίο που διενεργεί τις γεωφυσικές έρευνες σε περίπτωση εντοπισμού μεγάλων θαλάσσιων ζώων.

– Περίοδος αναμονής 30 λεπτών πριν απ’ την έναρξη και παύση κάθε εξερευνητικής δραστηριότητας.

– Παθητική ακουστική παρακολούθηση υποβρύχιων ήχων για τη μέτρηση των επιπέδων θαλάσσιου θορύβου για τον εντοπισμό θαλάσσιων θηλαστικών.

– Εφαρμογή ζώνης αποκλεισμού 1 χιλιομέτρου γύρω από τις περιοχές Natura καθώς και τις ιχθυοκαλλιέργειες.

– Παρακολούθηση με εναέρια μέσα των κητωδών κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας των ερευνών.

– Πλήρης συμμόρφωση με όλους τους εφαρμοστέους κανονισμούς και οδηγίες σύμφωνα με συμβάσεις MARPOL VI και ACCOBAMS και τις κατευθύνσεις του JNCC.

Τις επισημάνσεις αυτές έκανε ο διευθύνων σύμβουλος της ελληνικής διαχειριστικής εταιρείας υδρογονανθράκων Αριστοφάνης Στεφανάτος σε δηλώσεις του στο πλαίσιο παρουσίασης των αποτελεσμάτων της εταιρείας κατά την τελευταία διετία.

Υπενθυμίζεται ότι η ExxonMobil απέκτησε την πλειοψηφία των δικαιωμάτων έρευνας υδρογονανθράκων στις περιοχές Δυτικά και Νοτιοδυτικά της Κρήτης, ύστερα από την αποχώρηση της γαλλικής ΤotalEnergies. Στις ερευνητικές Κοινοπραξίες στις δύο περιοχές μετείχαν αρχικά οι ExxonMobil και ΤotalEnergies με ποσοστό από 40 % και τα Ελληνικά Πετρέλαια με το υπόλοιπο 20 %. Μετά την αποχώρηση της γαλλικής εταιρείας η ExxonMobil απέκτησε το 70 % ενώ το ποσοστό των ΕΛΠΕ ανέβηκε στο 30 %.

Στις περιοχές έρευνας εκκρεμεί η πραγματοποίηση σεισμικών ερευνών που θα δώσουν μια πρώτη εικόνα για την ύπαρξη υδρογονανθράκων. Πρόκειται για περιοχές έκτασης 20,058.4 τετρ.χλμ (Δυτικά της Κρήτης) και 19,868.37 τετρ.χλμ (Νοτιοδυτικά της Κρήτης).

Ο κ. Στεφάτος υπογράμμισε ότι τα σεισμικά δεν δίνουν την εικόνα των κοιτασμάτων με απόλυτη βεβαιότητα, ωστόσο δίνουν στους επενδυτές τη δυνατότητα να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε ερευνητική γεώτρηση ή όχι. Σε ερώτηση σχετικά με την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας που έχει οδηγήσει σε καθυστέρηση των ερευνών, επικεφαλής της ΕΔΕΥ ανέφερε: "αν τα κοιτάσματα είναι υπαρκτά, μιλάμε για τεράστια αξία που θα οδηγήσει στην επίλυση ορισμένων από τα πιο κρίσιμα εθνικά διλήμματα. Συνεπώς θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό να προχωρήσει η έρευνα. Δεν κρίνω ότι οι τεχνικές και νομικές λεπτομέρειες είναι τόσο σημαντικές και θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε εκτροπή από τον προγραμματισμό μας".

Ο ίδιος εκτίμησε ότι υπάρχει προοπτική επιτάχυνσης των εργασιών ενώ χαρακτήρισε πολύ καλύτερη συνεργασία με όλους τους πολίτες. Σημείωσε ότι η παρέμβαση του πρωθυπουργού τον περασμένο Απρίλιο με την οποία παρέσχε δημόσια στήριξη στις έρευνες υδρογονανθράκων , αναδεικνύοντάς τις σε έργα εθνικής σημασίας δημιουργεί ασφάλεια στους επενδυτές ενώ χαρακτήρισε "ψήφο εμπιστοσύνης" την ανάληψη του μεριδίου της ΤotalEnergies από την Exxon και τα ΕΛΠΕ. Στις υπόλοιπες περιοχές που έχουν παραχωρηθεί για έρευνες προτεραιότητα της η ΔΕΗ τώρα είναι να προσέλθουν νέες επιχειρήσεις ώστε να υπάρχει τουλάχιστον ένας δεύτερος επενδυτής στις περιοχές που που έχουν μόνο έναν.

Στο πλαίσιο του απολογισμού επισημάνθηκε η διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της ΕΔΕΥ οι οποίες περιλαμβάνουν πλέον την αδειοδότηση και παρακολούθηση έργων αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα καθώς και τον σχεδιασμό για την επιλογή χωρών ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Ως προς το πρώτο (αποθήκευση διοξειδίου) ο κ.Στεφάτος αποκάλυψε ότι είναι σε εξέλιξη η διερεύνηση των προοπτικών αποθήκευσης σε περιοχή των Γρεβενών ενώ σε δεύτερο χρόνο εξετάζεται και η αποθήκευση υδρογόνου. Ως προς τα υπεράκτια αιολικά πράγμα πάρκα δήλωσε εντυπωσιασμένος από το επίπεδο του επενδυτικού ενδιαφέροντος, την ποιότητα και το μέγεθος των επενδυτών. Κατέληξε ότι έχει γίνει αξιολόγηση του αιολικού δυναμικού σε περιοχές που δεν υπάρχουν άλλου είδους προσκόμματα (π.χ. ιχθυοκαλλιέργειες, διαδρομές πλοίων, τουριστική ανάπτυξη, αρχαιολογικό ενδιαφέρον) και το επόμενο διάστημα θα γίνουν επαφές με τους ενδιαφερόμενους επενδυτές.