Σε αυτό το πλαίσιο, στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, ο Emanuele Serafini, Αντιπρόεδρος Western Europe Global Business Development International της Lockheed Martin, συνομίλησε με τον διπλωματικό και αμυντικό συντάκτη της «Καθημερινής», Βασίλη Νέδο, για τη νέα στρατηγική πραγματικότητα, την έννοια της ευρωπαϊκής αυτονομίας και τον ρόλο των προηγμένων οπλικών συστημάτων.

Η συζήτηση ανέδειξε τη μετάβαση της Ευρώπης σε ένα νέο αμυντικό δόγμα, όπου η τεχνολογία, η διαλειτουργικότητα και η στρατηγική αυτονομία συνδιαμορφώνουν το μέλλον της ασφάλειας.

Ο κ. Serafini ανέλυσε τη σταδιακή αλλά επιταχυνόμενη στροφή της Ευρώπης προς μεγαλύτερη αμυντική αυτονομία, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια διαδικασία που ξεκίνησε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά εντάθηκε σημαντικά το τελευταίο διάστημα: «Η στρατηγική αυτονομία δεν είναι κάτι που έφερε η νέα διοίκηση. Ξεκίνησε, πρέπει να πω, με τη δημοσίευση της Ευρωπαϊκής Στρατηγικής Πυξίδας ως απάντηση στην ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Αλλά πρέπει να πω ότι τους τελευταίους 15 μήνες, αυτή η διαδικασία χαρακτηρίστηκε από μια δραματική επιτάχυνση». Όπως εξήγησε, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η αλλαγή στάσης των ΗΠΑ και η απαίτηση προς την Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της, γεγονός που οδήγησε σε νέες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και αυξημένες αμυντικές δαπάνες.

Αναφερόμενος στις άμεσες προκλήσεις, τόνισε ότι η προτεραιότητα είναι η κάλυψη της αυξημένης ζήτησης για σύγχρονα αμυντικά συστήματα και η ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας: «Η έννοια της αποτροπής έχει αλλάξει. Πριν επικεντρωνόταν στην άμυνα. Τώρα εστιάζει και στην απόκριση». Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Δεν χρειάζεται απλώς να χτυπήσεις το βέλος, πρέπει να σκοτώσεις τον τοξότη», υπογραμμίζοντας τη σημασία των συστημάτων ακριβείας μεγάλης εμβέλειας.

Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην αξιοπιστία της αμυντικής βιομηχανίας, επισημαίνοντας την ανάγκη τήρησης χρονοδιαγραμμάτων και υποστήριξης των ήδη επιχειρησιακών συστημάτων: «Πρέπει να ανταποκριθούμε στην απαίτηση για ετοιμότητα και διαθεσιμότητα, αλλά και ασφάλεια εφοδιασμού».

Η Ελλάδα

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην Ελλάδα και την πορεία του προγράμματος F-35, σημειώνοντας ότι βρίσκεται σε φάση προετοιμασίας για την υποδοχή του: «Τώρα είναι ουσιαστικά η προετοιμασία για την άφιξη του F-35. Για να χτιστεί όλη η απαραίτητη υποδομή. Αυτή είναι η τρέχουσα προτεραιότητα του προγράμματος». Όπως τόνισε, το F-35 αποτελεί «game changer» για τις χώρες που το εντάσσουν, καθώς μεταβάλλει συνολικά τον τρόπο λειτουργίας των ενόπλων δυνάμεων: «Όταν είσαι στο F-35, είσαι μέρος ενός συστήματος». Υπογράμμισε ότι η αξία του δεν περιορίζεται στην πλατφόρμα, αλλά επεκτείνεται στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού και επιχειρησιακού οικοσυστήματος.

Ο κ. Serafini επεσήμανε επίσης τη σημασία της διαλειτουργικότητας στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι έως το 2030 θα επιχειρούν στην Ευρώπη περισσότερα από 700 F-35, δημιουργώντας ένα κοινό επιχειρησιακό περιβάλλον: «Οπότε το F-35 είναι απλώς ένας κόμβος, ένα στοιχείο ενός μεγαλύτερου συστήματος. Και αυτό είναι που πραγματικά αλλάζει τα δεδομένα: πρέπει να χτίσετε μια υποδομή, μια κυβερνο-υποδομή, μια ψηφιοποιημένη υποδομή δεδομένων, που θα υποστηρίξει τον τεράστιο όγκο δεδομένων που μπορεί να συλλέξει μια πλατφόρμα σαν αυτή. Είναι πραγματικά κάτι που έχει αλλάξει εντελώς την αμυντική στάση και λειτουργία των χωρών στις οποίες δραστηριοποιούνται».

«Τώρα, ένα από τα πράγματα που πρέπει να σκεφτούν οι γείτονες της Ελλάδας που μπορεί να είναι ανταγωνιστικοί, είναι αυτό που μερικοί αναρωτιούνται, αν είναι ορθό για την Ελλάδα να έχει δηλαδή αυτή τη σχέση με τους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Λοιπόν, περιμένετε ένα λεπτό, θέλετε να χτυπήσετε μια χώρα που έχει αμερικανική παρουσία στον κόλπο της Σούδας; Θέλετε να χτυπήσετε μια χώρα που έχει τέτοια αμερικανική παρουσία στην Αλεξανδρούπολη; Πιστεύετε πραγματικά ότι είναι έξυπνο; Δεν νομίζω ότι είναι έξυπνο να κάνει κάποιος κάτι από αυτά, γιατί δεν υπάρχει κανένας λόγος. Η Ελλάδα δεν έκανε τίποτα για να προκαλέσει την Τουρκία. Οπότε (τα κίνητρα) είναι σίγουρα ανταγωνιστικά. Αλλά (αυτή η αμυντική συνεργασία) δίνει μια άλλη διάσταση στο να βοηθήσουμε την Ελλάδα να βρεθεί σε μια ενισχυμένη αμυντική θέση μέσα από τη συμμαχία με τις ΗΠΑ».

Τουρκικά F-16

Ο κ. Μενέντεζ εξέφρασε για μια ακόμα φορά τη πάγια αντίθεση του στο αίτημα της Τουρκίας για τα F-16, λέγοντας «όταν με μια χώρα έχουμε κοινές αξίες και υπάρχει επίσης ένα στρατηγικό συμφέρον, δεν έχω πρόβλημα να δώσω το πράσινο φως ως πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων που έχει δικαιοδοσία επί του θέματος. Δεν έχω κανένα πρόβλημα να υπογράψω υπό αυτές τις συνθήκες. Αλλά όταν μια χώρα κάνει ακριβώς τα αντίθετα, τότε ναι, έχω πρόβλημα να συμφωνήσω σε μια τέτοιου είδους πώληση».

Πώληση F-35 στην Ελλάδα

Συνεχίζοντας, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων αποκάλυψε ότι πριν από δυο μέρες άναψε το πράσινο φως για την πώληση των F-35 στην Ελλάδα. Βάσει της διαδικασίας πρέπει να συμφωνήσουν επίσης ο Ρεπουμπλικάνος αντιπρόεδρος της επιτροπής, Τζιμ Ρις, καθώς και ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος στην αντίστοιχη επιτροπή στην Βουλή (Μάικλ Μακόλ, Γκρέγκορι Μικς). Όταν εξασφαλιστεί αυτή η συναίνεση, τότε η αμερικανική κυβέρνηση θα ειδοποιήσει επίσημα το Κογκρέσο για την πώληση των F-35 στην Ελλάδα και από εκεί και πέρα θα ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία για την επικύρωση της αμυντικής σύμβασης.

«Είμαι ικανοποιημένος διότι πριν από δύο ημέρες, υπέγραψα το αίτημα για τα F-35 προς την Ελλάδα. Το έκανα όχι επειδή είμαι θαυμαστής του ελληνικού λαού. Το έκανα επειδή αυτή είναι μια χώρα που μοιράζεται τις αξίες μας και είναι ευθυγραμμισμένη μαζί μας σε σημαντικούς τομείς. Για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος δικαίου, μια χώρα που δεν είναι εχθρική απέναντι στους γείτονές της, αλλά το ακριβώς αντίθετο», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Μενέντεζ.

Η Νέα Αμερικανική Στρατηγική για την Ανατολική Μεσόγειο

Ο γερουσιαστής υπογράμμισε τον στρατηγικό χαρακτήρα της ανατολικής Μεσογείου, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ θα χρειάζονταν να έχουν μια συγκεκριμένη ατζέντα για την περιοχή ακόμα και υπό ένα σενάριο που θα ήθελε την Τουρκία να συμπεριφέρεται ως ένας ιδανικός σύμμαχος. Υπό αυτό το πρίσμα, αναφέρθηκε και στο νομοσχέδιο-ορόσημο για την Ανατολική Μεσόγειο (East Med Act), το οποίο έδωσε μια νέα ώθηση στην αμερικανική εμπλοκή στην περιοχή.

Όπως τόνισε, «ακόμα και εάν η Τουρκία υπό τον Ερντογάν ήταν η Τουρκία που θα θέλαμε να είναι, ένα κοσμικό κράτος με ισχυρές νατοϊκές αξίες, με το οποίο θα μοιραζόμασταν τις αξίες μας για τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, ακόμα και τότε θα χρειαζόμασταν μια στρατηγική για την ανατολική Μεσόγειο. Και έτσι, αυτό που προσπάθησα να κάνω με το νομοσχέδιο που έγινε νόμος, ήταν να πείσω τις αμερικάνικες κυβερνήσεις να δουν την ανατολική Μεσόγειο μέσα από μια διαφορετική δυναμική, μια δυναμική που δημιουργεί οικονομικές ευκαιρίες, μια δυναμική που ξεκλειδώνει τα ενεργειακά κοιτάσματα της Ελλάδας, της Κύπρου, καθώς και του Ισραήλ. Μια δυναμική μέσα από την οποία μπορεί να υπάρξει μια ισχυρότερη σχέση ασφάλειας».

Ικανοποίηση για την Άρση του Εμπάργκο της Πώλησης Όπλων στην Κύπρο

Ο κ. Μενέντεζ εξέφρασε την ικανοποίηση του για την άρση του εμπάργκο της πώλησης όπλων στην Κύπρο, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία έχει κάνει σημαντικά βήματα για να περιορίσει την ρωσική επιρροή. «Είμαι ικανοποιημένος όταν βλέπω ότι με την παρότρυνση και τη βοήθειά μου, ήραμε το εμπάργκο όπλων, όχι επειδή η Κύπρος πρόκειται να αγοράσει έναν τόνο επιθετικού ή αμυντικού εξοπλισμού, αλλά επειδή ήταν πολύ σημαντικό να αναγνωριστεί το δικαίωμα της Κύπρου να το κάνει. Όπως επίσης και το γεγονός ότι η Κύπρος έκανε πολλά σημαντικά πράγματα, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης ελλιμενισμού των ρωσικών πλοίων. Και αυτό έγινε πριν από την εισβολή», τόνισε ο γερουσιαστής.

Όσον αφορά τις εκλογές στην Κύπρο, ο Μπομπ Μενέντεζ είπε ότι γνωρίζει και τους δύο υποψηφίους, υπογραμμίζοντας ότι ο κυπριακός λαός θα αποφασίσει ποιος θα είναι ο αρχηγός του. Σε κάθε περίπτωση, υποστήριξε ότι η θετική τροχιά της διμερής σχέσης θα συνεχιστεί στηριζόμενη πάνω στα επιτεύγματα της προηγούμενης περιόδου. «Μου φαίνεται ότι σε κάθε περίπτωση, και με τους δυο υποψήφιους θα έχουμε μια ισχυρή σχέση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και τα θέματα πάνω στα οποία δουλέψαμε, όπως το νομοσχέδιο για τη στρατηγική στην Ανατολική Μεσόγειο και την ενεργειακή και αμυντική προσπάθεια σε διακοινοβουλευτικό επίπεδο, και τις συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ των τριών χωρών, όλα αυτά θα συνεχιστούν και δεν βλέπω καμία διαφορά στο τέλος της ημέρας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας έβαλε στο στόχαστρο και τη συνέχιση της παράνομης κατοχής της Κύπρου, καλώντας την αμερικανική κυβέρνηση να επιδείξει μια πιο σθεναρή στάση και να συνεργαστεί με την ΕΕ για την άσκηση πίεσης προς την πλευρά της Άγκυρας. Όπως τόνισε, «αυτό που είναι απαράδεκτο είναι ότι για σχεδόν μισό αιώνα το πιο στρατιωτικοποιημένο μέρος στον κόσμο είναι το βόρειο τμήμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το μέρος που έχει γίνει αντικείμενο εισβολής και κατοχής, που έχει δυσανάλογο αριθμό τουρκικών στρατευμάτων σε σύγκριση με οποιαδήποτε ασφάλεια ενδέχεται να χρειάζεται. Αν μη τι άλλο, έχει επιθετικές δυνατότητες κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και πιο πρόσφατες ενέργειες από τον Ερντογάν όσον αφορά την Αμμόχωστο, κάτι που παραβιάζει το ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΟΗΕ. Η ΕΕ πρέπει να συμμετάσχει κατακρίνοντας αυτή στη στάση. Πρέπει να κάνουμε μια πιο έντονη δουλειά. Η ΕΕ θα πρέπει να καλεί την Τουρκία να αλλάξει πορεία. Όπως έχω πει, για όσο διάστημα παραμένω γερουσιαστής των Ηνωμένων Πολιτειών θα εργάζομαι μέχρι να έρθει εκείνη την ημέρα όπου θα φύγει και η τελευταία μπότα του τελευταίου Τούρκου στρατιώτη από τη βόρεια Κύπρο».

Όπως μεταδίδει το skai.gr, ο υπουργός Άμυνας προειδοποίησε την Τουρκία με δυναμική απάντηση εάν ξεπεραστούν οι «κόκκινες γραμμές» της Ελλάδας, ενώ επιβεβαίωσε τις πληροφορίες για πρωτοβουλία των ΗΠΑ για αποκλιμάκωση της έντασης με την Άγκυρα κατόπιν και των επαφών του πρωθυπουργού και της υπόλοιπης ελληνικής αποστολής στην Ουάσινγκτον με την αμερικανική προεδρία, τα δύο νομοθετικά σώματα του Κογκρέσου και τους επικεφαλής υπουργείων και οργανισμών, αναφέρει το newmoney.

Σε ό,τι αφορά τι μέλλει γενέσθαι για τα εξοπλιστικά, ο υπουργός αποσαφήνισε ότι «τέθηκε από πλευράς μας το ζήτημα της αγοράς μια μοίρας F-35. Προφανώς πρέπει να ξεκινήσει διαπραγμάτευση, θεωρώ ότι θα ξεκινήσει σύντομα υπάρχουν συγκεκριμένες διαδικασίες που πρέπει να ακολουθηθούν».  Ο ενδιαφερόμενος, εξήγησε, καταθέτει επιστολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος ρώτα διαθεσιμότητα και τιμή, υπάρχει ανταλλαγή εγγράφων… είναι διαδικασίες που θέλουν χρόνο. Όπως εκτίμησε η απόκτηση των F-35 θα ξεκινήσει από το 2024 και μετά. 

Όπως επισήμανε ο Νίκος Παναγιωτόπουλος, αυτές τις ημέρες ξεκινάει και το πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 στην εκδοχή Viper που είναι επίσης ένα άλλο πάρα πολύ σημαντικό πρόγραμμα.  Με τους ρυθμούς που προβλέπονται, εξήγησε, θα διαρκέσει κοντά στα 7 με 8 χρόνια, δεν μπορείς να βάλεις όλα τα αεροπλάνα σου κάτω από τα υπόστεγα της ΕΑΒ να διαλυθούν.

«Κάποτε η Ελλάδα θα πάει και στο αεροσκάφος 5ης γενιάς που παρουσιάζει ιδιαιτέρα χαρακτηριστικά, το λεγόμενο stealth που δεν ανιχνεύεται από τα εχθρικά ραντάρ αλλά και παρουσιάζει κάποιες φοβέρες δυνατότητες όσον άφορα τα ηλεκτρονικά και οπλικά του συστήματα. Η Ελλάδα ούτως ή άλλως, όπως κι οι άλλες χώρες, θα μεταβούν σε αυτό το αεροσκάφος 5ης γενιάς. Ο τρόπος που επιμένουμε να το κάνουμε, είναι πρώτα είναι η αναβάθμιση του στόλου των F-16 σε κάτι ανάμεσα σε 4η και 5η γενιά» τόνισε.

«Αφού έχουμε αναπτύξει το σύστημα υποστήριξης αυτών της προηγμένης τεχνολογίας αεροσκαφών και μετά, μπαίνουμε στο επίπεδο 5ης γενιάς τόσο σε επίπεδο αγοράς όσο και  σε επίπεδο υποστήριξης» σημείωσε ο υπουργός Άμυνας. Η μοίρα αεροσκαφών F-35, περίπου 24, μαζί με τις υποδομές, θα στοιχίσουν πάνω από 3 δισεκ. ευρώ σε βάθος χρόνου, και όταν τελειώσει η διαπραγμάτευση θα ξέρουμε τον τρόπο χρηματοδότησης και αποπληρωμής.

«Όταν θα έχουμε τελειώσει θα έχουμε εκσυγχρονίσει τον κύριο όγκο των αεροπλάνων μας, 82 με 84 F-16, ό,τι πιο σύγχρονο υπάρχει αυτή τη στιγμή για τον τύπο αυτού του αεροσκάφους, και θα έχουμε ξεκινήσει τη διαδικασία απόκτησης των F-35 εκεί που η Τουρκία θα έχει πέσει έξω δεν τα έχει καταφέρει . Παράλληλα, θα έχουμε συμπληρώσει και το στόλο των Mirage λόγω των ειδικών χαρακτηριστικών τους και των ειδικών οπλών που φέρουν, είναι ένας τύπος απολύτως απαραίτητος, και πραγματικά θα μπορούμε να μιλάμε ακόμα και για όρους ανάκτησης υπέροχης πλέον σε επίπεδο αεροπορίας σε βάθος χρόνου, γιατί αυτά δεν γίνονται από τη μια στιγμή στην άλλη αλλά γίνονται οργανωμένες κινήσεις στη βάση οργανωμένου σχεδίου» διευκρίνισε ο κ. Παναγιωτόπουλος

Για το ενδεχόμενο αγοράς πλοίων, και άλλου πολεμικού υλικού δήλωσε ότι υπάρχουν προτάσεις που θα συζητηθούν μεταξύ αμερικανικού Πενταγώνου και της ελληνικής πλευράς, και θα εξεταστούν λεπτομερειακά ανά κλάδο το επόμενο διάστημα. Υπάρχουν δύο τρόποι να αποκτήσει κανείς πολεμικό υλικό τόσο με τη διαδικασία των απευθείας πωλήσεων, κι ο άλλος μέσω του πλεονάζοντος, αμυντικού υλικού των ΗΠΑ τόνισε.

Ο υπουργός Άμυνας ξεκαθάρισε ότι «τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης, όσο και ο καθένας από εμάς στις κατ’ ίδιαν επαφές που είχαμε, διαμηνύσαμε με τρόπο σαφέστατο και πολύ κατηγορηματικό ότι υπάρχουν όρια,  και αν εκτιμηθεί ότι έχουν ξεπεραστεί αυτά τα όρια όσον άφορα τις αμφισβητήσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων από την Τουρκία είμαστε αποφασισμένοι να απαντήσουμε με τρόπο δυναμικό, κι αυτό το βασικό μήνυμα το έχουμε περάσει σε όλες τις πλευρές πέραν της αμερικανικής. Θεωρώ  ότι οι ΗΠΑ πήραν το μήνυμα».

Με επιστολή που έστειλαν στον υπουργό Εθνικής ‘Αμυνας Τζέιμς Μάτις, προσπαθούν να «παγώσουν» τη διαδικασία καθώς, όπως αναφέρουν, η ‘Αγκυρα υπονομεύει τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ σε ολόκληρο τον κόσμο.

Πριν από λίγες ημέρες, ο υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, αρμόδιος για θέματα Ευρώπης και Ευρασίας, Γουές Μίτσελ, προειδοποίησε για επιπτώσεις στην αμερικανο-τουρκική συνεργασία, σε περίπτωση αγοράς των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

Μάλιστα, είχε επισημάνει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έχει αντίκτυπο στα κοινά στρατιωτικά και βιομηχανικά προγράμματα, όπως αυτό της παραγωγής μαχητικών νέας γενιάς F-35.

Πιο συγκεκριμένα, μιλώντας στη διάρκεια της συζήτησης για το «πάγωμα» της αποστολής των F-35​ στην Τουρκία, ο Σέρμαν απευθύνθηκε στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάικ Πομπέο.

Επιχειρώντας να τεκμηριώσει γιατί η διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ πρέπει να απαγορεύσει την πώληση των F-35 στην Τουρκία, τόνισε πως τα υπερσύγχρονα αεροσκάφη δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν εναντίον τρομοκρατών, αλλά εναντίον της Ελλάδας.

«Ελπίζω να θυμηθούν τα εκατομμύρια θυμάτων Αρμενίων, Ελλήνων κ.α. της οθωμανικής αυτοκρατορίας στις αρχές του περασμένου αιώνα» πρόσθεσε με έμφαση το μέλος του Κογκρέσου.

Θυμίζουμε πως το θέμα του εξοπλισμού της Τουρκίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Γερμανία είχε θέσει και ο Νίκος Κοτζιάς στον Μάικ Πομπέο, τονίζοντας πώς ο αμερικανικός και γερμανικός οπλισμός θα χρησιμοποιηθεί εναντίον της Ελλάδας, της Κύπρου και άλλων γειτονικών χωρών.

Τα παραπάνω αποκάλυψε στο HellasJournal ανώτερη διπλωματική πηγή.

Σε κάθε περίπτωση η Άγκυρα, ακριβώς λόγω της πιθανότητας να μην παραδοθούν τα F-35 εξετάζει το ενδεχόμενο αγοράς μαχητικών αεροσκαφών από τη Ρωσία.

Την αποκάλυψη κάνει στο πρωτοσέλιδο της η φιλοκυβερνητική εφημερίδα Yeni Safak.