Όπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων 6.720.037 φορολογικών δηλώσεων από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), το συνολικό εισόδημα που δήλωσαν οι φορολογούμενοι ανήλθε στα 106,07 δισεκ. ευρώ, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια μεταβολή της τελευταίας δεκαετίας. Την μεγάλη …διαφορά έκανε το νέο σύστημα φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, το οποίο «φούσκωσε» τα εισοδήματά τους και κατά συνέπεια τη φορολογική τους επιβάρυνση.

• Ο συνολικός φόρος που βεβαιώθηκε πέρυσι για τα φυσικά πρόσωπα ανήλθε σε 12,27 δισεκ. ευρώ, αυξημένος κατά 2,22 δισεκ. ευρώ σε σχέση με αυτόν που πλήρωσαν το 2023.
• Περίπου οι μισοί φορολογούμενοι δήλωσαν ετήσιο εισόδημα έως 10.000 ευρώ. Τουτέστιν το 47% των νοικοκυριών, φέρεται να επιβιώνει με μισθούς κάτω από το όριο των 833 ευρώ μηνιαίως.

Το μέσο δηλωθέν εισόδημα των νοικοκυριών ανήλθε σε 15.785 από 13.973 ευρώ το 2023 και ο μέσος φόρος σε 1.827 από 1.553 ευρώ το 2023.

Από τα στοιχεία των περυσινών φορολογικών δηλώσεων προκύπτει ακόμα ότι:

• 831.053 φορολογούμενοι εμφανίζονται με μηδενικά εισοδήματα, αριθμός αυξημένος κατά 50.144 σε σύγκριση με το 2023. Επίσης, 3.371 φορολογούμενοι δήλωσαν εισοδήματα άνω των 500.000 ευρώ, ενώ 1.499 εξ αυτών ξεπέρασαν ακόμα και το φράγμα των 900.000 ευρώ ετησίως.
• 1.288.038 φορολογούμενοι φορολογήθηκαν όχι με βάση τα πραγματικά τους εισοδήματα, αλλά για τεκμαρτά ποσά υψηλότερα κατά 4,168 δισεκ. ευρώ συνολικά.
  Από αυτούς 478.345 είναι μισθωτοί, 376.162 συνταξιούχοι, 294.532 εισοδηματίες, 72.715 ελεύθεροι επαγγελματίες και 66.284 αγρότες. Τη μεγαλύτερη προσαύξηση εισοδήματος λόγω τεκμηρίων είχαν οι μισθωτοί με 1,159 δισεκ. ευρώ και ακολουθούν οι εισοδηματίες με 1,446 δισεκ. ευρώ, οι συνταξιούχοι με 1,066 δισεκ. ευρώ, οι επαγγελματίες με 253,848 εκατ. ευρώ και οι αγρότες με 241,312 εκατ. ευρώ

Η «ακτινογραφία» των φορολογικών δηλώσεων έδειξε ακόμα ότι:

• Το συνολικό εισόδημα που δηλώθηκε απ’ όλα τα φυσικά πρόσωπα ανήλθε στα 106,07 δισεκ. ευρώ, ενώ το φορολογητέο εισόδημα σε 109,95 δισεκ. ευρώ. Σε σχέση με το 2023 το δηλωθέν εισόδημα αυξήθηκε κατά 14,4 δισεκ. ευρώ και το φορολογητέο εισόδημα κατά 13,2 δισεκ. ευρώ.
• Ανά πηγή προέλευσης το εισόδημα από ακίνητη περιουσία διαμορφώθηκε στα 8,530 δισεκ. ευρώ από 7,857 δισεκ. ευρώ το 2023, από επιχειρηματική δραστηριότητα στα 10,417 δισεκ. ευρώ από 5,130 δισ. ευρώ, από αγροτική δραστηριότητα στα 1,932 δισεκ. ευρώ από 1,773 δισ. ευρώ, από μισθωτή εργασία στα 76,476 δισ. ευρώ από 70,167 δισ.ευρώ.
  Ο συνολικός φόρος ανήλθε σε 12,27 δισεκ. ευρώ, αυξημένος κατά 2,22 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2023.
• Το μέσο δηλωθέν εισόδημα των νοικοκυριών ανήλθε σε 15.785 από 13.973. ευρώ το 2023 και ο μέσος φόρος σε 1.827 από 1.553 ευρώ το 2023.
• Το 46,6% των φορολογουμένων δηλαδή 3.135.598 δήλωσε εισόδημα έως 10.000 ευρώ ενώ αυξήθηκε ο αριθμός των φορολογούμενων με μηδενικό εισόδημα στις 831.053 από 780.900 το 2023.
• Εισόδημα έως 5.000 ευρώ δήλωσαν 1.117.976 φορολογούμενοι, από 5.001 έως 10.000 ευρώ 1.186.569, από 10.001 έως 20.000 ευρώ 1.953.145 από 20.001 έως 30.000 ευρώ 817.638, από 30.001 έως 50.000 ευρώ 576.317, από 50.001 έως 100.000 ευρώ 191.125, από 100.001 έως 900.000 ευρώ 44.715 και εισόδημα ενώ των 900.000 εμφάνισαν 1.499 φορολογούμενοι
• Από τις μισθωτές υπηρεσίες το 41,89% δήλωσε εισόδημα έως 10.000 ευρώ, από 10.001 έως 15.000 ευρώ το 21,50%, από 15.001 μέχρι 20.000 ευρώ το 14,11% -δηλαδή μέχρι 20.000 ευρώ δήλωσε το 77.49%- από 20.001 έως 30.000 ευρώ το 12,52%, από 30.001 έως 50.000 ευρώ το 7,77%, από 50.001 έως 70.000 ευρώ το 1,35%, από 70.001 έως 100.000 ευρώ το 0,56% και πάνω από 100.000 ευρώ το 0,30% η 15.311 φορολογούμενοι
• Από ακίνητη περιουσία το 87,27% ή 1.534.216 φορολογούμενοι δήλωσαν έως 10.000 ευρώ και πάνω από 100.000 ευρώ το 0,08% ή 1.436 άτομα.
• Από επιχειρηματική δραστηριότητα, το 34,45% ή 235.511 δήλωσε έως 10.000 ευρώ και από 10.001 έως 15.000 ευρώ δήλωσε το 36,24% των ατομικών επιχειρήσεων ή 247.765 εταιρίες, πράγμα που σημαίνει ότι εισόδημα μέχρι 20.000 ευρώ δήλωσε το 82,01% η 560.670 φορολογούμενοι και πάνω από 100.000 ευρώ το 0,55% ή 3.746.
• Από αγροτική δραστηριότητα το 89,07% ή 428.141 αγρότες δήλωσαν εισόδημα έως 10.000 ευρώ, μέχρι 20.000 ευρώ δήλωσε το 96.54% ή 464.040 φορολογούμενοι
• Χιλιάδες φορολογούμενοι δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν το απαιτούμενο ποσό από ηλεκτρονικές αποδείξεις και κλήθηκαν να πληρώσουν έξτρα φόρο 87,2 εκατ. ευρώ, ποσό που είναι αυξημένο κατά 31,730 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2023.
• Το 56% των ελεύθερων επαγγελματιών, επιτηδευματιών και ατομικών επιχειρήσεων φορολογήθηκε με τα τεκμήρια και κατέβαλε επιπλέον φόρο σε σχέση αυτόν που αναλογεί στο δηλωθέν εισόδημα ύψους 470 εκατ. ευρώ ενώ το 44% που φορολογήθηκε βάσει των δηλωθέντων εισοδημάτων εμφάνισε αυξημένα κέρδη σε σχέση με την προηγούμενο έτος που κατά μέσον όρο κυμάνθηκαν στα 4.500 ευρώ ανά δήλωση και συνολικά στα 1,13 δισ. ευρώ. Αμφισβήτηση τεκμηρίου μέσω της διαδικασίας του ελέγχου ζήτησαν 4.592 ελεύθεροι επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις

Οικογενειακή κατάσταση

• Σε 4,1 εκατ. ανέρχονται οι άγαμοι φορολογούμενοι με συνολικό δηλωθέν εισόδημα ύψους 40.019 δισ. ευρώ.
• 1,324 εκατ. είναι τα ζευγάρια χωρίς παιδιά με εισοδήματα 31,525 δισ ευρώ.
• Με 1 παιδί δηλώνουν 616.119 μισθωτοί, συνταξιούχοι και επαγγελματίες με δηλωθέντα εισοδήματα 15,128 δισεκ. ευρώ.
• Με 2 παιδιά δηλώνουν 536.495 φορολογούμενοι με εισοδήματα 15,834 δισεκ. ευρώ.
• Με 3 παιδιά δηλώνουν 108.067 φορολογούμενοι με δηλωθέντα εισοδήματα 3,053 δισεκ. ευρώ.
• Πολύτεκνοι είναι 22.542 φορολογούμενοι με εισοδήματα 514,345 εκατ. ευρώ από τους οποίους οι 17.839 δηλώνουν 4 παιδιά και συνολικά εισοδήματα 431,321 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη της πορείας του δημόσιου χρέους και των ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών σε διάφορα δυσμενή σενάρια εμφανίζει περιορισμένες αποκλίσεις από το βασικό σενάριο της Τράπεζας της Ελλάδος μέχρι τις αρχές του 2030, όπως αναφέρεται στην ετήσιά Έκθεση της.

Συνακόλουθα η ΤτΕ εκτιμά ότι η πιθανότητα αντιστροφής της καθοδικής πορείας του λόγου του χρέους προς το ΑΕΠ είναι περιορισμένη σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, όπως και η πιθανότητα υπέρβασης των ορίων 15% και 20% του ΑΕΠ για τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες. Με βάση τα παραπάνω, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους εκτιμάται ότι παραμένουν οριοθετημένοι μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση της προσήλωσης στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να διαμορφωθεί σε 161,9% του ΑΕΠ το 2023 και σε 153% του ΑΕΠ το 2024. Στο βασικό σενάριο, υπό την προϋπόθεση της προσήλωσης στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ τίθεται σε σταθερή καθοδική τροχιά, η οποία ανακόπτεται προσωρινά μόνο το 2033 για αμιγώς τεχνικούς λόγους.

Συγκεκριμένα, το έτος 2033 σηματοδοτεί τη λήξη της αρχικά 10ετούς και εν συνεχεία 20ετούς περιόδου αναβολής πληρωμών τόκων σε δάνεια ύψους περίπου 96 δισεκ. ευρώ που έχουν χορηγηθεί από το EFSF μεταξύ 2012 και 2014.

Με βάση τις υποθέσεις του βασικού σεναρίου, οι συσσωρευμένοι αναβαλλόμενοι τόκοι που θα προστεθούν στο δημόσιο χρέος το 2033 ανέρχονται σε περίπου 27 δισεκ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ του ιδίου έτους. Ωστόσο, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξετάζεται το ενδεχόμενο οι αναβαλλόμενοι τόκοι να κατανεμηθούν στα έτη στα οποία αναφέρονται.

Αυτό θα οδηγούσε σε αναδρομική αύξηση του χρέους των παρελθόντων ετών από το 2013 και μετά, αποφεύγοντας την εφάπαξ επιβάρυνση του έτους 2033 με το συνολικό ποσό. Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η στατιστική μεταχείριση των αναβαλλόμενων τόκων δεν επηρεάζει τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.

Σε κάθε περίπτωση όπως υπογραμμίζεται στην Έκθεση , "η εξέλιξη των λόγων χρέους και ακαθάριστων χρηματοδοτικών αναγκών προς ΑΕΠ εμφανίζει περιορισμένες διαφοροποιήσεις μεταξύ των υπό εξέταση σεναρίων μέχρι τις αρχές του 2030, γεγονός που καταδεικνύει την αυξημένη ανθεκτικότητα του δημόσιου χρέους σε μια σειρά από αρνητικές επισφάλειες μεσοπρόθεσμα."

Ωστόσο, μακροπρόθεσμα εκτιμάται αυξημένη αβεβαιότητα, καθώς η σταδιακή αναχρηματοδότηση των δανειακών υποχρεώσεων προς τον επίσημο τομέα με όρους αγοράς θα αυξήσει την έκθεση του Ελληνικού Δημοσίου στον επιτοκιακό κίνδυνο, γεγονός που εξαλείφει τα περιθώρια δημοσιονομικής χαλάρωσης. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα εκτιμάται ότι η πιθανότητα αντιστροφής της καθοδικής πορείας του λόγου χρέους προς ΑΕΠ είναι περιορισμένη, όπως και η πιθανότητα υπέρβασης των ορίων 15% και 20% του ΑΕΠ για τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες.

Με βάση τα παραπάνω όπως αναφέρεται στην Ετήσια Έκθεση της ΤτΕ «οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους εκτιμάται ότι παραμένουν οριοθετημένοι μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση της προσήλωσης στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων. Αυτό οφείλεται εν πολλοίς στους ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής των υποχρεώσεων προς τον επίσημο τομέα, οι οποίες αποτελούν το μεγαλύτερο τμήμα του συνόλου του χρέους, σε συνδυασμό με την έγκαιρη σύναψη συμβάσεων ανταλλαγής επιτοκίων (swap), οι οποίες έχουν "κλειδώσει" τα ιστορικώς χαμηλά επιτόκια των προηγούμενων ετών.»

Πληροφορίες αναφέρουν ότι το υπουργείο Εργασίας προγραμματίζει νέα μείωση των εισφορών – σταδιακά – η οποία θα φθάσει μέχρι και δύο ποσοστιαίες μονάδες μέσα στα επόμενα χρόνια.

Στην περίπτωση αυτή η συνολική ελάφρυνση – μείωση του μη μισθολογικού κόστους θα φθάσει τις επτά ποσοστιαίες μονάδες.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι εισφορές έχουν μειωθεί κατά 4,4 μονάδες τα τελευταία χρόνια και υπολείπεται 0,6 ώστε να ολοκληρωθεί η μείωση κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με την κυβερνητική δέσμευση.

Το νέο επικουρικό

Στο μεταξύ τεράστια ανταπόκριση σημειώνει το νέο επικουρικό ταμείο ΤΕΚΑ στο οποίο έχουν ενταχθεί 140.000 ασφαλισμένοι. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Εργασίας – με την λειτουργία του νέου ταμείου στις αρχές του έτους – αναμενόταν περί τις 60.000 ασφαλισμένου τον πρώτο χρόνο.

Πάντως, η αυξημένη ένταξη ασφαλισμένων αποδίδεται και στις κυβερνητικές παρεμβάσεις στην αγορά εργασίας που είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της από το 17,5% στο 11,6 %, γεγονός που μπορεί να σηματοδοτήσει περαιτέρω μείωση και των εισφορών της επικουρικής ασφάλισης.

Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι το νέο ταμείο (ΤΕΚΑ) από την πρώτη μέρα της λειτουργίας του, έχει ξεκαθαρίσει ότι οι εργοδότες θα πρέπει να εξοφλούν πλήρως το ποσό των ασφαλιστικών εισφορών (εργοδοτικών και εργαζομένου) χωρίς να διενεργείται συμψηφισμός με τις αναλογούσες επιδοτήσεις.

Η διαφοροποιημένη αυτή ταμειακή και λογιστική διαχείριση των επιδοτήσεων, σε σύγκριση με την αντίστοιχη για τις εισφορές της κύριας ασφάλισης, είναι επιβεβλημένη λόγω της λειτουργίας του κεφαλαιοποιητικού συστήματος, το οποίο προϋποθέτει την άμεση καταβολή του συνόλου των ποσών που αντιστοιχούν στις εισφορές των ασφαλισμένων και πίστωση αυτών στον ατομικό τους λογαριασμό ώστε οι τελευταίοι να επωφεληθούν από τις επενδύσεις των ποσών αυτών.