Στα 420,9 δισ. ευρώ το συνολικό ιδιωτικό χρέος

Σύμφωνα με το τρίτο δελτίο του ΙΟΒΕ για το ιδιωτικό χρέος, οι συνολικές υποχρεώσεις διαμορφώθηκαν στα 420,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 169% του ΑΕΠ. Η αύξηση δεν πρέπει να ερμηνεύεται αποκλειστικά ως επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης των οφειλετών, καθώς σημαντικό μέρος της προέρχεται από την επέκταση των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων.

Η διάκριση ανάμεσα στα ενήμερα και στα ληξιπρόθεσμα χρέη είναι καθοριστική. Ένα νέο επιχειρηματικό δάνειο αυξάνει το συνολικό ιδιωτικό χρέος, μπορεί όμως ταυτόχρονα να χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις, νέες θέσεις εργασίας και οικονομική ανάπτυξη.

Ληξιπρόθεσμες οφειλές 238,6 δισ. ευρώ

Το σοβαρότερο πρόβλημα εντοπίζεται στις υποχρεώσεις που δεν εξυπηρετούνται εμπρόθεσμα. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη έφτασαν τα 238,6 δισ. ευρώ, δημιουργώντας σημαντικούς περιορισμούς για επιχειρήσεις και φυσικά πρόσωπα που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.

Η συσσώρευση παλαιών οφειλών, τόκων και προσαυξήσεων επιβαρύνει τη συνολική εικόνα. Παράλληλα, περιορίζει τη δυνατότητα των οφειλετών να αποκτήσουν πρόσβαση σε νέα χρηματοδότηση και δημιουργεί εμπόδια στην ομαλή οικονομική τους δραστηριότητα.

Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο βάρος

Σχεδόν το 70% των ληξιπρόθεσμων οφειλών αφορά υποχρεώσεις προς την ΑΑΔΕ και τον ΕΦΚΑ. Το συγκεκριμένο στοιχείο δείχνει ότι το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους δεν περιορίζεται στα τραπεζικά δάνεια, αλλά συνδέεται άμεσα με τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις.

Για τις επιχειρήσεις, η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών μπορεί να δυσκολέψει την εξασφάλιση φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας και να περιορίσει τη δυνατότητα συμμετοχής σε χρηματοδοτικά προγράμματα. Για τα νοικοκυριά, η εξυπηρέτηση παλαιών χρεών μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα για κατανάλωση και αποταμίευση.

Τράπεζες και servicers: Υποχωρούν τα προβληματικά δάνεια

Παρά το υψηλό συνολικό ύψος των οφειλών, η εικόνα στον χρηματοπιστωτικό τομέα παρουσιάζει βελτίωση. Το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο σύνολο των δανείων που κατέχουν τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων υποχώρησε στο 28,4%.

Οι servicers διαχειρίζονται περίπου το 90% των μη εξυπηρετούμενων δανείων, γεγονός που αναδεικνύει τον κεντρικό ρόλο τους στη διαδικασία ρυθμίσεων και αναδιαρθρώσεων. Η μεταφορά δανείων εκτός τραπεζικών ισολογισμών έχει βελτιώσει την εικόνα των τραπεζών, χωρίς όμως να σημαίνει ότι εξαφανίστηκαν οι αντίστοιχες υποχρεώσεις των δανειοληπτών.

Επιχειρηματικά δάνεια και νέα χρηματοδότηση

Το συνολικό ιδιωτικό χρέος από δάνεια διαμορφώθηκε στα 254,6 δισ. ευρώ, με την αύξηση να αποδίδεται κυρίως στην επέκταση της επιχειρηματικής πίστης. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τη χρηματοδότηση επενδύσεων, κεφαλαίων κίνησης και αναπτυξιακών σχεδίων.

Η ενίσχυση του δανεισμού μπορεί να λειτουργήσει θετικά για την οικονομία, εφόσον συνοδεύεται από βιώσιμα επιχειρηματικά σχέδια και επαρκή δυνατότητα αποπληρωμής. Αντίθετα, η υπερβολική επιβάρυνση επιχειρήσεων με περιορισμένη κερδοφορία μπορεί να δημιουργήσει νέες εστίες οικονομικής αστάθειας.

Η διαφορετική εικόνα σε σχέση με την Ευρώπη

Η αξιολόγηση του ελληνικού ιδιωτικού χρέους απαιτεί προσοχή στη μεθοδολογία των συγκρίσεων. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, ο δείκτης ιδιωτικού χρέους της Eurostat διαμορφώθηκε στο 96,6% του ΑΕΠ το 2025, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 119,3%.

Ο συγκεκριμένος δείκτης έχει διαφορετικό πεδίο κάλυψης από το συνολικό μέγεθος των 420,9 δισ. ευρώ και δεν πρέπει να συγκρίνεται απευθείας μαζί του. Η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικό πρόβλημα ληξιπρόθεσμων οφειλών, αλλά η εικόνα δεν αποτυπώνεται σωστά εάν αγνοηθούν οι διαφορές ανάμεσα στις στατιστικές κατηγορίες.

Το στοίχημα για το 2027

Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αναπτυξιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας. Η αποτελεσματικότερη διαχείριση των οφειλών, η ενίσχυση των βιώσιμων ρυθμίσεων και η διατήρηση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση μπορούν να δημιουργήσουν ευνοϊκότερες συνθήκες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η αριθμητική μείωση του συνολικού χρέους, αλλά ο περιορισμός των μη εξυπηρετούμενων υποχρεώσεων και η ενίσχυση της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας. Αυτή η ισορροπία θα καθορίσει σε σημαντικό βαθμό την ανθεκτικότητα της οικονομίας κατά την επόμενη χρονιά.

Από τις ιστορικές πόλεις της Κεντρικής Ευρώπης μέχρι τις ανερχόμενες πρωτεύουσες των Βαλκανίων, υπάρχουν επιλογές που μπορούν να προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο ταξίδι με συγκρατημένες δαπάνες. Το μυστικό βρίσκεται στον συνδυασμό οικονομικής διαμονής, καλών δημόσιων συγκοινωνιών και δραστηριοτήτων που δεν επιβαρύνουν σημαντικά τον ταξιδιωτικό προϋπολογισμό.

Βουδαπέστη: Πολυτέλεια και ιστορία χωρίς υπερβολικό κόστος

Η Βουδαπέστη παραμένει μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επιλογή για όσους θέλουν να γνωρίσουν μια εντυπωσιακή ευρωπαϊκή πρωτεύουσα χωρίς τις τιμές του Παρισιού ή του Λονδίνου. Η ουγγρική πρωτεύουσα διαθέτει ιστορικά κτίρια, θερμά λουτρά, παραποτάμιους περιπάτους και μεγάλη ποικιλία καταλυμάτων.

Οι επισκέπτες μπορούν να περιορίσουν τις δαπάνες τους χρησιμοποιώντας τις δημόσιες συγκοινωνίες, επιλέγοντας τοπικά εστιατόρια και οργανώνοντας επισκέψεις σε αξιοθέατα με δωρεάν πρόσβαση. Η Βουδαπέστη είναι κατάλληλη τόσο για ένα σύντομο ταξίδι όσο και για διακοπές μεγαλύτερης διάρκειας.

Κρακοβία: Μια ιστορική πόλη με οικονομικές επιλογές

Η Κρακοβία της Πολωνίας αποτελεί μια ελκυστική εναλλακτική απέναντι στις ακριβότερες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης. Το ιστορικό της κέντρο, η κεντρική πλατεία, τα μουσεία και η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ένα ταξίδι πλούσιο σε εμπειρίες.

Η πόλη προσφέρει διαφορετικές κατηγορίες διαμονής, οικονομικές επιλογές εστίασης και αρκετές διαδρομές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με τα πόδια. Έτσι, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να περιορίσει τις καθημερινές μετακινήσεις και να διαθέσει μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του σε πολιτιστικές δραστηριότητες.

Σόφια: Μια οικονομική απόδραση κοντά στην Ελλάδα

Η πρωτεύουσα της Βουλγαρίας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για Έλληνες ταξιδιώτες, κυρίως λόγω της γεωγραφικής εγγύτητας. Η Σόφια συνδυάζει ιστορικά μνημεία, σύγχρονες υποδομές, χώρους πολιτισμού και δυνατότητες εξορμήσεων στη φύση.

Το πλεονέκτημά της είναι ότι μπορεί να αποτελέσει προορισμό ακόμη και για ένα σύντομο τριήμερο. Για όσους ταξιδεύουν από τη Βόρεια Ελλάδα, η οδική πρόσβαση μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική λύση, εφόσον το κόστος καυσίμων, διοδίων και στάθμευσης είναι ανταγωνιστικό σε σχέση με άλλους τρόπους μεταφοράς.

Βουκουρέστι: Μεγάλη πόλη, περισσότερες επιλογές

Το Βουκουρέστι έχει εξελιχθεί σε προορισμό που προσελκύει ταξιδιώτες με ενδιαφέρον για την αρχιτεκτονική, τη γαστρονομία και τη νυχτερινή ζωή. Η ρουμανική πρωτεύουσα διαθέτει μεγάλο εύρος ξενοδοχείων, διαμερισμάτων και χώρων εστίασης, επιτρέποντας στον επισκέπτη να προσαρμόσει το ταξίδι στις οικονομικές του δυνατότητες.

Η χρήση του μετρό και των υπόλοιπων μέσων μεταφοράς μπορεί να μειώσει σημαντικά το κόστος μετακινήσεων, ενώ οι μεγάλες πλατείες και τα πάρκα αποτελούν επιλογές αναψυχής χωρίς ιδιαίτερη οικονομική επιβάρυνση.

Τίρανα: Ένας ανερχόμενος βαλκανικός προορισμός

Τα Τίρανα έχουν αλλάξει αισθητά τα τελευταία χρόνια, με νέους χώρους εστίασης, πολιτιστικές παρεμβάσεις και αυξημένο τουριστικό ενδιαφέρον. Η πρωτεύουσα της Αλβανίας μπορεί να προσφέρει μια διαφορετική εμπειρία για όσους αναζητούν μια σύντομη και σχετικά οικονομική απόδραση.

Παρότι η τουριστική ανάπτυξη επηρεάζει σταδιακά τις τιμές, εξακολουθούν να υπάρχουν επιλογές διαμονής και εστίασης για διαφορετικούς προϋπολογισμούς. Η πόλη προσφέρεται επίσης ως αφετηρία για εξορμήσεις σε άλλες περιοχές της χώρας.

Το πραγματικό κόστος δεν είναι μόνο το αεροπορικό εισιτήριο

Ένα από τα συχνότερα λάθη στον σχεδιασμό ενός οικονομικού ταξιδιού είναι η επιλογή προορισμού αποκλειστικά με βάση την τιμή του εισιτηρίου. Ένας φθηνός ναύλος μπορεί να συνοδεύεται από πρόσθετες χρεώσεις για αποσκευές, μεταφορά από το αεροδρόμιο και επιλογή θέσης, ενώ μια οικονομική διανυκτέρευση μπορεί να βρίσκεται μακριά από το κέντρο.

Για μια ουσιαστική σύγκριση χρειάζεται να υπολογίζονται όλες οι δαπάνες: μετακίνηση, διαμονή, διατροφή, τοπικές συγκοινωνίες, τουριστικοί φόροι και εισιτήρια αξιοθέατων. Μόνο έτσι μπορεί να διαπιστωθεί ποιος προορισμός προσφέρει πραγματικά καλύτερη σχέση ποιότητας και τιμής.

Πώς να οργανώσετε οικονομικότερα το επόμενο ταξίδι

Η επιλογή ημερομηνιών εκτός περιόδων υψηλής ζήτησης μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά στον συνολικό προϋπολογισμό. Τα ταξίδια στη διάρκεια της εβδομάδας, οι κρατήσεις με ευέλικτες ημερομηνίες και η σύγκριση διαφορετικών καταλυμάτων αποτελούν πρακτικές που αξίζει να εξετάζονται.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στους όρους ακύρωσης, καθώς μια φαινομενικά χαμηλή τιμή μπορεί να αποδειχθεί ασύμφορη εάν αλλάξουν τα σχέδια. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να επιλεγεί η φθηνότερη προσφορά, αλλά να εξασφαλιστεί η καλύτερη δυνατή εμπειρία με ελεγχόμενο κόστος.

Η Ευρώπη εξακολουθεί να προσφέρει πολλές ενδιαφέρουσες επιλογές για ταξιδιώτες που δεν θέλουν να διαθέσουν μεγάλα ποσά. Με σωστή προετοιμασία, ακόμη και ένας περιορισμένος προϋπολογισμός μπορεί να μετατραπεί σε ένα πλούσιο ταξίδι.

Η νέα επιδείνωση έρχεται μετά το ισχυρό κύμα κακοκαιρίας που προκάλεσε σοβαρά προβλήματα σε περιοχές της χώρας, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά την ανάγκη προσοχής στις μετακινήσεις και στις περιοχές που είναι ευάλωτες σε πλημμυρικά φαινόμενα.

Πρόσκαιρη βελτίωση την Πέμπτη

Την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου ο καιρός παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας, με τις βροχοπτώσεις να περιορίζονται κυρίως στην Κρήτη, στην Εύβοια και σε τμήματα του ανατολικού Αιγαίου. Οι βόρειοι άνεμοι εξακολουθούν να είναι ενισχυμένοι στο Αιγαίο, δημιουργώντας δυσκολίες κυρίως στις θαλάσσιες μετακινήσεις.

Η θερμοκρασία διατηρείται σε σχετικά χαμηλά για την εποχή επίπεδα, με τις μέγιστες τιμές στις περισσότερες περιοχές να κυμαίνονται γύρω στους 19 με 22 βαθμούς Κελσίου. Η βελτίωση, ωστόσο, δεν αναμένεται να έχει μεγάλη διάρκεια.

Παρασκευή: Πού αναμένονται τα περισσότερα φαινόμενα

Από την Παρασκευή οι νεφώσεις θα αυξηθούν αρχικά στα βόρεια και σταδιακά θα επεκταθούν στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα. Τοπικές βροχές αναμένονται σε αρκετές περιοχές, ενώ από αργά το απόγευμα τα φαινόμενα ενδέχεται να ενταθούν στη Θεσσαλία, στην ανατολική Στερεά και στην Εύβοια.

Στις συγκεκριμένες περιοχές υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης μεμονωμένων καταιγίδων. Τοπικές βροχές δεν αποκλείονται επίσης στις Κυκλάδες, ενώ στα βορειοδυτικά ορεινά ενδέχεται να σημειωθούν λίγες χιονοπτώσεις. Οι άνεμοι θα πνέουν κυρίως από βόρειες διευθύνσεις, φτάνοντας τοπικά τα 6 μποφόρ.

Τι αναμένεται στην Αττική

Η Αττική περιλαμβάνεται στις περιοχές όπου ενδέχεται να εκδηλωθούν βροχές κατά τη νέα μεταβολή του καιρού. Οι νεφώσεις θα αυξηθούν στη διάρκεια της Παρασκευής, ενώ η πιθανότητα βροχοπτώσεων θα είναι μεγαλύτερη από τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες.

Η ένταση και η ακριβής κατανομή των φαινομένων θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη της ατμοσφαιρικής διαταραχής. Για τον λόγο αυτό, όσοι σχεδιάζουν μετακινήσεις θα πρέπει να παρακολουθούν τις νεότερες προγνώσεις, ιδιαίτερα εάν πρόκειται να κινηθούν σε περιοχές με ιστορικό συσσώρευσης υδάτων.

Σάββατο με βροχές – Βελτίωση την Κυριακή

Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου αναμένεται να συνεχιστεί η αστάθεια, με τοπικές βροχές σε διάφορες περιοχές της χώρας. Τα φαινόμενα προβλέπεται να παρουσιάσουν σταδιακή εξασθένηση, καθώς η διαταραχή θα αρχίσει να απομακρύνεται.

Για την Κυριακή 18 Οκτωβρίου οι διαθέσιμες προγνώσεις δείχνουν γενικά καλύτερες καιρικές συνθήκες, με περισσότερα διαστήματα ηλιοφάνειας και μικρή άνοδο της θερμοκρασίας. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει την ομαλοποίηση των μετακινήσεων και των υπαίθριων δραστηριοτήτων, εφόσον δεν προκύψουν νέες μεταβολές στα προγνωστικά δεδομένα.

Προσοχή σε μετακινήσεις και αγροτικές εργασίες

Οι διαδοχικές μεταβολές του καιρού επηρεάζουν όχι μόνο την καθημερινότητα των πολιτών αλλά και την οικονομική δραστηριότητα. Οι μεταφορές, οι αγροτικές εργασίες, τα εργοτάξια και οι υπαίθριες επιχειρήσεις είναι περισσότερο εκτεθειμένα σε έντονες βροχοπτώσεις και ισχυρούς ανέμους.

Ιδιαίτερα στον αγροτικό τομέα, οι βροχές μπορεί να καθυστερήσουν εργασίες συγκομιδής και καλλιέργειας, ενώ η υπερβολική συγκέντρωση νερού σε χωράφια ενδέχεται να δημιουργήσει προβλήματα. Παράλληλα, οι οδηγοί καλούνται να αποφεύγουν τη διέλευση από πλημμυρισμένους δρόμους και ιρλανδικές διαβάσεις, ακόμη και όταν το ύψος του νερού φαίνεται περιορισμένο.

Τι πρέπει να προσέξουν οι πολίτες

Η εμπειρία από τα πρόσφατα έντονα καιρικά φαινόμενα δείχνει ότι η έγκαιρη ενημέρωση αποτελεί βασικό παράγοντα πρόληψης. Οι πολίτες θα πρέπει να ελέγχουν τις επίσημες προγνώσεις της ΕΜΥ, να λαμβάνουν υπόψη τις οδηγίες της Πολιτικής Προστασίας και να αποφεύγουν άσκοπες μετακινήσεις κατά τη διάρκεια έντονων καταιγίδων.

Η νέα μεταβολή του καιρού δεν σημαίνει ότι όλες οι περιοχές θα αντιμετωπίσουν την ίδια ένταση φαινομένων. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι βροχές επιστρέφουν τόσο σύντομα μετά την προηγούμενη κακοκαιρία καθιστά σημαντική την αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου το έδαφος παραμένει κορεσμένο από τις προηγούμενες βροχοπτώσεις.

Το πρόγραμμα επεκτείνεται σε δέκα επιπλέον Περιφερειακές Ενότητες, πέρα από τον Έβρο, και επιχειρεί να δώσει κίνητρα για μόνιμη εγκατάσταση σε περιοχές που αντιμετωπίζουν πληθυσμιακή συρρίκνωση. Η σημαντικότερη αλλαγή είναι ότι οι ενδιαφερόμενοι δεν χρειάζεται πλέον να αποδείξουν πως εργάζονται στον τόπο μετεγκατάστασης.

Οι περιοχές που εντάσσονται στο πρόγραμμα

Η νέα φάση περιλαμβάνει επιλέξιμους δήμους και δημοτικές ενότητες στις Περιφερειακές Ενότητες Δράμας, Φλώρινας, Κιλκίς, Σερρών, Πέλλας, Καστοριάς, Κοζάνης, Γρεβενών, Ιωαννίνων και Θεσπρωτίας. Παράλληλα, συνεχίζεται η εφαρμογή του προγράμματος στον Έβρο, όπου ξεκίνησε αρχικά από τους δήμους Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδας.

Η επέκταση διευρύνει σημαντικά τις επιλογές των ενδιαφερομένων, καθώς δεν περιορίζεται αποκλειστικά σε μικρούς απομακρυσμένους οικισμούς. Η δυνατότητα εγκατάστασης αφορά και πόλεις που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα, υπό την προϋπόθεση ότι η συγκεκριμένη περιοχή είναι επιλέξιμη.

Ποιοι μπορούν να λάβουν τα 10.000 ευρώ

Η οικονομική ενίσχυση απευθύνεται σε πολίτες και οικογένειες που επιλέγουν να μεταφέρουν πραγματικά τη μόνιμη κατοικία τους σε μία από τις προβλεπόμενες περιοχές. Στο πρόγραμμα μπορούν να συμμετάσχουν, εφόσον πληρούν τους ειδικούς όρους, μονοπρόσωπα και πολυπρόσωπα νοικοκυριά, καθώς και Έλληνες που διαμένουν στο εξωτερικό και επιθυμούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα.

Η βασική προϋπόθεση είναι η ουσιαστική μετεγκατάσταση και όχι απλώς η δήλωση μιας δεύτερης κατοικίας. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να διαθέτουν ή να μισθώνουν κατοικία στον νέο τόπο εγκατάστασης και να τεκμηριώνουν ότι πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος.

Προκαταβολή 5.000 ευρώ με την έγκριση

Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για μια οικογένεια που αποφασίζει να μετακομίσει είναι το αρχικό κόστος. Η μεταφορά οικοσκευής, η εξασφάλιση κατοικίας και η οργάνωση της καθημερινότητας απαιτούν χρήματα πριν ακόμη ολοκληρωθεί η εγκατάσταση.

Για τον λόγο αυτό, το πρόγραμμα προβλέπει ότι τα πρώτα 5.000 ευρώ καταβάλλονται προκαταβολικά με την έγκριση της αίτησης. Το υπόλοιπο ποσό συνδέεται με την τήρηση των προϋποθέσεων μόνιμης παραμονής, σύμφωνα με το εφαρμοστέο πλαίσιο. Έτσι, η ενίσχυση λειτουργεί τόσο ως αρχικό κεφάλαιο μετακόμισης όσο και ως κίνητρο παραμονής στην περιοχή.

Δεν απαιτείται εργασία στον νέο τόπο κατοικίας

Η κατάργηση της υποχρέωσης απόδειξης τοπικής απασχόλησης αποτελεί σημαντική αλλαγή. Ένας εργαζόμενος που μπορεί να απασχολείται εξ αποστάσεως, ένας συνταξιούχος ή ένα νοικοκυριό που διαθέτει άλλες πηγές εισοδήματος μπορεί πλέον να εξετάσει τη μετεγκατάσταση χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να αναζητήσει νέα θέση εργασίας στην περιοχή.

Αυτό διευρύνει τον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων και επιτρέπει σε περισσότερους πολίτες να αξιολογήσουν το κόστος ζωής, τη στέγαση και την ποιότητα καθημερινότητας στην περιφέρεια. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι καταργούνται οι υπόλοιποι έλεγχοι επιλεξιμότητας και μόνιμης κατοικίας.

Πώς υποβάλλονται οι αιτήσεις

Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω της σχετικής υπηρεσίας του gov.gr. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να ελέγξουν τις οδηγίες της πλατφόρμας, τα απαιτούμενα στοιχεία και τα δικαιολογητικά που αντιστοιχούν στη δική τους περίπτωση.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην επιλογή του τόπου εγκατάστασης, καθώς η ένταξη μιας Περιφερειακής Ενότητας στο πρόγραμμα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε διεύθυνση της περιοχής είναι επιλέξιμη. Πριν αναλάβουν έξοδα μετακόμισης ή υπογράψουν νέα μίσθωση, οι πολίτες είναι σκόπιμο να επιβεβαιώσουν ότι πληρούν όλες τις προϋποθέσεις.

Έως 1.000 νοικοκυριά στο πρόγραμμα

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η δράση προβλέπεται να υλοποιηθεί μέχρι την κάλυψη του μέγιστου αριθμού των 1.000 νοικοκυριών και το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2028. Επομένως, η έγκαιρη υποβολή αίτησης αποκτά σημασία, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η αίτηση από μόνη της εξασφαλίζει την επιδότηση.

Το πρόγραμμα αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αντιμετώπισης του δημογραφικού προβλήματος, ιδιαίτερα σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας και της Ηπείρου που αντιμετωπίζουν μείωση πληθυσμού και δυσκολίες διατήρησης των τοπικών οικονομικών δραστηριοτήτων.

Τι σημαίνει για τις τοπικές οικονομίες

Η εγκατάσταση νέων νοικοκυριών μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση για κατοικίες, καταστήματα, υπηρεσίες και τοπικά προϊόντα. Παράλληλα, η παρουσία περισσότερων οικογενειών μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση σχολικών μονάδων και άλλων βασικών υποδομών, εφόσον η μετακίνηση έχει πραγματικά μόνιμο χαρακτήρα.

Τα 10.000 ευρώ αποτελούν ένα αρχικό οικονομικό κίνητρο, όχι όμως λύση από μόνα τους για το δημογραφικό πρόβλημα. Η μακροχρόνια επιτυχία του προγράμματος θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα κατοικιών, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, τις μεταφορές και τις ευκαιρίες απασχόλησης.

Για όσους σκέφτονται μια νέα αρχή στην περιφέρεια, η σημερινή έναρξη των αιτήσεων δημιουργεί μια συγκεκριμένη δυνατότητα. Το βασικό είναι η απόφαση να στηρίζεται όχι μόνο στο ποσό της επιδότησης, αλλά και στις πραγματικές συνθήκες διαβίωσης στον τόπο που θα επιλέξουν.

Οι αγρότες βλέπουν μεγάλο μέρος των καρπών τους να χάνει την εμπορική του αξία, ενώ τα έξοδα καλλιέργειας εξακολουθούν να αυξάνονται. Παρά τις έρευνες και τις προσπάθειες αντιμετώπισης, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί μια οριστική και αποτελεσματική λύση, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί να εξετάζουν ακόμη και την εγκατάλειψη της ροδακινοκαλλιέργειας.

Πέντε χρόνια χωρίς οριστική λύση

Το φαινόμενο των παραμορφωμένων ροδάκινων έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δενδροκαλλιεργητές της περιοχής. Οι αλλοιώσεις στους καρπούς καθιστούν σημαντικό μέρος της παραγωγής ακατάλληλο για εμπορική διάθεση, προκαλώντας απώλειες που δεν μπορούν εύκολα να αναπληρωθούν.

Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Γεωργών Βέροιας, Τάσος Χαλκίδης, περιέγραψε την αγωνία των παραγωγών, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούν να περιμένουν σαφείς επιστημονικές απαντήσεις. Όπως ανέφερε, οι καλλιεργητές έχουν δοκιμάσει διάφορες παρεμβάσεις, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά το πρόβλημα.

Στο μικροσκόπιο ένα ακάρεο

Οι επιστημονικές έρευνες έχουν στραφεί, μεταξύ άλλων, στην πιθανή εμπλοκή ακάρεος του γένους Eriophyes. Σύμφωνα με ενημέρωση που έχει αποδοθεί στο Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, υπάρχουν στοιχεία που συνδέουν το συγκεκριμένο άκαρι με τις παραμορφώσεις των καρπών.

Ωστόσο, η ακριβής ταυτότητα του οργανισμού, ο τρόπος εξάπλωσης και η πλήρης αιτιολογία του φαινομένου εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο έρευνας. Οι γεωπονικές υπηρεσίες έχουν εκδώσει οδηγίες για περιορισμό των πληθυσμών ακάρεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έχει βρεθεί οριστική θεραπεία για τις προσβεβλημένες καλλιέργειες.

Ροδάκινα που δεν φτάνουν ποτέ στην αγορά

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους παραγωγούς είναι ότι οι παραμορφωμένοι καρποί δεν μπορούν να διατεθούν εύκολα στην αγορά. Ακόμη και όταν τα δέντρα παράγουν σημαντικές ποσότητες, η υποβάθμιση της ποιότητας μπορεί να οδηγήσει σε απόρριψη των προϊόντων από εμπόρους και μεταποιητικές επιχειρήσεις.

Αυτό σημαίνει ότι ο αγρότης έχει ήδη πληρώσει για καλλιεργητικές εργασίες, λίπανση, φυτοπροστασία, άρδευση και εργατικά, χωρίς να εξασφαλίζει τα αναμενόμενα έσοδα. Η οικονομική πίεση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη όταν το ίδιο πρόβλημα επαναλαμβάνεται για διαδοχικές χρονιές, περιορίζοντας τη δυνατότητα των εκμεταλλεύσεων να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους.

Απειλή για την οικονομία της περιοχής

Η παραγωγή ροδάκινων αποτελεί βασική οικονομική δραστηριότητα για την Πέλλα και την Ημαθία. Γύρω από τον συγκεκριμένο κλάδο λειτουργούν αγροτικές εκμεταλλεύσεις, συνεταιρισμοί, συσκευαστήρια, μεταποιητικές μονάδες και επιχειρήσεις μεταφορών, δημιουργώντας σημαντική απασχόληση.

Εάν το πρόβλημα συνεχιστεί, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στους παραγωγούς. Η μείωση της εμπορεύσιμης παραγωγής μπορεί να επηρεάσει τις ποσότητες που διακινούνται, τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την οικονομική δραστηριότητα των τοπικών κοινωνιών.

Έρευνα με χρηματοδότηση 242.500 ευρώ

Σημαντική εξέλιξη αποτελεί η επέκταση του ερευνητικού προγράμματος για τη διερεύνηση της παραμόρφωσης των καρπών στην Πέλλα. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, η σχετική δαπάνη αυξάνεται από 94.760 ευρώ σε 242.500 ευρώ, με επέκταση του προγράμματος και στο 2027.

Η χρηματοδότηση δημιουργεί προσδοκίες για πληρέστερη επιστημονική τεκμηρίωση, ωστόσο οι παραγωγοί ζητούν άμεσα εφαρμόσιμες λύσεις. Για τους ίδιους, το κρίσιμο δεν είναι μόνο να εντοπιστεί ο υπεύθυνος οργανισμός, αλλά να καθοριστούν αποτελεσματικές μέθοδοι προστασίας των δέντρων και περιορισμού των οικονομικών απωλειών.

Στο τραπέζι οι αποζημιώσεις

Οι αγρότες ζητούν παράλληλα οικονομική στήριξη για τις ζημιές που έχουν υποστεί. Η απώλεια εμπορεύσιμης παραγωγής δημιουργεί σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, ιδιαίτερα για μικρές και οικογενειακές εκμεταλλεύσεις που εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια.

Το ζήτημα των αποζημιώσεων παραμένει κρίσιμο, καθώς απαιτείται να αποσαφηνιστεί το κατάλληλο πλαίσιο κάλυψης των ζημιών. Χωρίς οικονομική ενίσχυση και αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου, αρκετοί παραγωγοί φοβούνται ότι δεν θα μπορέσουν να συνεχίσουν τη δραστηριότητά τους.

Ο φόβος εγκατάλειψης των καλλιεργειών

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα οδηγεί ορισμένους αγρότες να εξετάζουν τη στροφή σε διαφορετικές καλλιέργειες. Μια τέτοια απόφαση, όμως, συνεπάγεται πρόσθετο κόστος, νέες επενδύσεις και αρκετά χρόνια μέχρι να αποδώσουν πλήρως οι νέες φυτεύσεις.

Για την Πέλλα και την Ημαθία, το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Η αντιμετώπιση της παραμόρφωσης των ροδάκινων δεν αφορά μόνο την προστασία μιας αγροτικής παραγωγής, αλλά τη διατήρηση εισοδημάτων, θέσεων εργασίας και επιχειρηματικής δραστηριότητας σε δύο περιοχές που στηρίζονται σε μεγάλο βαθμό στον πρωτογενή τομέα.

Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για την πορεία των επιστημονικών ερευνών και την αναζήτηση λύσεων που θα επιτρέψουν στους παραγωγούς να συνεχίσουν να καλλιεργούν με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Συνολικά 27 επιλέξιμες πόλεις είχαν καταθέσει υποψηφιότητα και μόλις οκτώ πέρασαν στην τελική φάση. Πέντε διεκδικούν τον τίτλο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας και άλλες τρεις το Green Leaf, το οποίο απευθύνεται σε μικρότερα αστικά κέντρα.

Οι πέντε πόλεις που διεκδικούν την Πράσινη Πρωτεύουσα

Στην τελική πεντάδα για τον τίτλο European Green Capital 2028 βρίσκονται το Άλμποργκ της Δανίας, το Μπιέλσκο-Μπιάλα της Πολωνίας, η Κόσιτσε της Σλοβακίας, το Πόρτο της Πορτογαλίας και η Σαραγόσα της Ισπανίας.

Πρόκειται για πόλεις με πληθυσμό άνω των 100.000 κατοίκων, οι οποίες αξιολογήθηκαν όχι μόνο με βάση το πόσο «πράσινες» είναι σήμερα, αλλά και με βάση τα έργα που έχουν ήδη υλοποιήσει και το σχέδιο που παρουσιάζουν για τα επόμενα χρόνια. Η τελική επιλογή λαμβάνει υπόψη τόσο τις περιβαλλοντικές επιδόσεις όσο και την ικανότητα μιας πόλης να κινητοποιήσει πολίτες και επιχειρήσεις.

Τα επτά κριτήρια που κρίνουν τον νικητή

Η αξιολόγηση γίνεται σε επτά βασικούς περιβαλλοντικούς τομείς: ποιότητα του αέρα, διαχείριση νερού, βιοποικιλότητα και πράσινοι χώροι, απόβλητα και κυκλική οικονομία, ηχορύπανση, περιορισμός της κλιματικής αλλαγής και προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Η λογική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι ότι μια σύγχρονη πράσινη πόλη δεν αρκεί να διαθέτει περισσότερα πάρκα. Πρέπει να μπορεί να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα το νερό και τα απορρίμματά της, να μειώνει τις εκπομπές, να αντιμετωπίζει τις υψηλές θερμοκρασίες και τις πλημμύρες και ταυτόχρονα να δημιουργεί καλύτερες συνθήκες ζωής για κατοίκους και επιχειρήσεις.

Γιατί ξεχώρισαν Πόρτο και Σαραγόσα

Το Πόρτο παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις στη διαχείριση των υδάτων και στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Την τελευταία δεκαετία έχει πραγματοποιήσει παρεμβάσεις στις υποδομές, στην αποκατάσταση οικοσυστημάτων και στην επαναχρησιμοποίηση νερού, επιχειρώντας να δημιουργήσει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα.

Η Σαραγόσα, από την άλλη πλευρά, ξεχωρίζει στη βιοποικιλότητα και στη δημιουργία πράσινων υποδομών. Το σχέδιό της συνδέει πάρκα, φυσικές εκτάσεις και άλλους πράσινους χώρους σε ένα ευρύτερο δίκτυο, με στόχο τόσο τη βελτίωση της καθημερινότητας όσο και την προστασία απέναντι σε πλημμύρες και ακραίες θερμοκρασίες.

Τα διαφορετικά πλεονεκτήματα των άλλων φιναλίστ

Το Άλμποργκ έχει δώσει έμφαση στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στη συμμετοχή των πολιτών, ενώ διαθέτει ιδιαίτερα ανεπτυγμένο σύστημα διαχείρισης αποβλήτων. Το πολωνικό Μπιέλσκο-Μπιάλα έχει επικεντρωθεί στη μείωση των εκπομπών από κτίρια και θέρμανση, προχωρώντας παράλληλα στον εκσυγχρονισμό του δικτύου τηλεθέρμανσης.

Η Κόσιτσε της Σλοβακίας εμφανίζει ισορροπημένες επιδόσεις σε πολλούς από τους τομείς αξιολόγησης, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμμετοχή των κατοίκων και στην αξιοποίηση δεδομένων ποιότητας αέρα στον πολεοδομικό σχεδιασμό.

Οι τρεις μικρότερες πόλεις του Green Leaf

Παράλληλα με την Πράσινη Πρωτεύουσα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απονέμει το European Green Leaf, που αφορά πόλεις με πληθυσμό από 20.000 έως 100.000 κατοίκους. Στον φετινό τελικό βρίσκονται το Μπενιδόρμ και η Τσικλάνα ντε λα Φροντέρα της Ισπανίας και η Εσταρέζα της Πορτογαλίας.

Το Μπενιδόρμ παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή επιχειρεί να συνδυάσει πολύ υψηλή τουριστική δραστηριότητα με αποτελεσματική διαχείριση νερού και μείωση εκπομπών. Η Εσταρέζα έχει ξεχωρίσει στην ποιότητα του αέρα και στις βιώσιμες μετακινήσεις, ενώ η Τσικλάνα έχει αναπτύξει δράσεις ενεργειακής ενημέρωσης και συμμετοχής των πολιτών.

Έπαθλο 600.000 ευρώ – Αλλά η αξία είναι μεγαλύτερη

Η πόλη που θα ανακηρυχθεί European Green Capital 2028 θα λάβει 600.000 ευρώ, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν για την υλοποίηση της περιβαλλοντικής στρατηγικής της σε συνεργασία με κατοίκους και τοπικούς φορείς. Για το Green Leaf μπορούν να επιλεγούν μία ή δύο πόλεις, με κάθε νικήτρια να λαμβάνει 200.000 ευρώ.

Η πραγματική οικονομική αξία του τίτλου, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο χρηματικό έπαθλο. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι οι πόλεις που διακρίνονται αποκτούν μεγαλύτερη διεθνή αναγνωρισιμότητα και μπορούν να ενισχύσουν την ελκυστικότητά τους για επενδύσεις και τουρισμό. Παράλληλα, η διάκριση λειτουργεί ως εργαλείο για την επιτάχυνση έργων αστικής ανάπλασης και πράσινων υποδομών.

Το νέο μοντέλο της ευρωπαϊκής πόλης

Ο διαγωνισμός δείχνει και την κατεύθυνση προς την οποία κινούνται οι ευρωπαϊκές πόλεις. Πράσινες υποδομές, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, ανακύκλωση, καλύτερη διαχείριση νερού, βιώσιμες μεταφορές και ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική αλλαγή μετατρέπονται πλέον από περιβαλλοντικούς στόχους σε βασικά στοιχεία οικονομικής ανταγωνιστικότητας.

Οι οκτώ φιναλίστ θα παρουσιάσουν τα τελικά τους σχέδια στη διεθνή κριτική επιτροπή, με τους νικητές να ανακοινώνονται στις 8 Οκτωβρίου στη Γκιμαράες της Πορτογαλίας, τη φετινή Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα. Το αποτέλεσμα θα δείξει ποιες πόλεις θεωρεί η Ευρώπη πρότυπα για το αστικό μοντέλο της επόμενης δεκαετίας.

Η συνάντηση των δύο υπουργών πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών και ακολούθησε η έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ. Η επίσκεψη του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας πραγματοποιείται σε περίοδο έντονων γεωπολιτικών εξελίξεων, με τις δύο πλευρές να αναδεικνύουν τη σημασία της συνεργασίας τους σε ένα ευρύ φάσμα τομέων.

Ρούμπιο: Η Ελλάδα είναι απαραίτητος εταίρος

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχαν οι αναφορές του Μάρκο Ρούμπιο στον ρόλο της Ελλάδας. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τη χώρα σημαντικό σύμμαχο και απαραίτητο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνοαμερικανική σχέση εκτείνεται πλέον από την άμυνα και την ενέργεια έως την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων ασφαλείας.

Ο Ρούμπιο σημείωσε ότι οι ΗΠΑ και η Ελλάδα διαθέτουν μακρά ιστορία φιλίας, εταιρικής σχέσης και συμμαχίας, επισημαίνοντας ότι σε μια εποχή πολέμων και διεθνούς αστάθειας η Ουάσιγκτον χρειάζεται ισχυρούς και αξιόπιστους εταίρους.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στον ρόλο της Ελλάδας στη Μεσόγειο και στο ΝΑΤΟ, καθώς και στην ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την ασφάλεια της ηπείρου.

Στο επίκεντρο ο ενεργειακός ρόλος της Ελλάδας

Ένα από τα κεντρικά θέματα των δηλώσεων ήταν η ενέργεια. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι η ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών έχει φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο, κάνοντας ειδική αναφορά στον Κάθετο Διάδρομο.

Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «ραχοκοκαλιά» για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη. Η συγκεκριμένη υποδομή αποκτά αυξημένη γεωπολιτική και οικονομική σημασία καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαφοροποιήσει τις πηγές ενεργειακού εφοδιασμού της.

Στην ίδια κατεύθυνση κινήθηκε και ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος σημείωσε ότι η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε ενεργειακό κόμβο και σε σημαντική πύλη για το αμερικανικό LNG.

Σούδα και Αλεξανδρούπολη στον στρατηγικό σχεδιασμό

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη Σούδα και την Αλεξανδρούπολη, υπογραμμίζοντας τον ρόλο τους στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών.

Οι δύο περιοχές έχουν αποκτήσει αυξημένη σημασία τα τελευταία χρόνια. Η Σούδα παραμένει βασικό σημείο της αμυντικής συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, ενώ η Αλεξανδρούπολη έχει αναδειχθεί σε κόμβο με στρατιωτική, ενεργειακή και μεταφορική διάσταση.

Ο Έλληνας υπουργός τόνισε ότι οι συγκεκριμένες υποδομές αναδεικνύουν τον κομβικό ρόλο της Ελλάδας στη στρατηγική ασφαλείας και στην αμερικανική παρουσία στην ευρύτερη περιοχή.

Τα F-35 και η αμυντική συνεργασία

Σημαντικό μέρος της ατζέντας αφορούσε την αμυντική συνεργασία. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έκανε ειδική αναφορά στα F-35, επισημαίνοντας ότι το πρόγραμμα αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της σταθερής αμυντικής σχέσης Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Μάρκο Ρούμπιο από την πλευρά του αναφέρθηκε στην ελληνική συμμετοχή στις αμερικανικές πρωτοβουλίες αμυντικής συνεργασίας και στον ρόλο της Ελλάδας ως συμμάχου του ΝΑΤΟ.

Οι δηλώσεις έγιναν σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή άμυνα βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα τόσο της Ουάσιγκτον όσο και των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να ζητούν μεγαλύτερη συνεισφορά των Ευρωπαίων συμμάχων στην κοινή ασφάλεια.

Νέα συνεργασία για την ασφάλεια

Στις δηλώσεις του ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε επίσης νέο μνημόνιο συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της αντιμετώπισης της τρομοκρατίας.

Ο Ρούμπιο αναφέρθηκε στις κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν Ελλάδα και Ηνωμένες Πολιτείες, μεταξύ των οποίων οι τρομοκρατικές απειλές και οι μεταναστευτικές πιέσεις. Ειδική αναφορά έκανε στη γεωγραφική θέση της Ελλάδας και στην έκθεσή της σε ενδεχόμενες μαζικές μεταναστευτικές ροές.

Από ελληνικής πλευράς τονίστηκε επίσης η σημασία της ελευθερίας και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, ένα ζήτημα που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω των τελευταίων εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ και της σημασίας της ελληνόκτητης ναυτιλίας.

Ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος Ελλάδας-ΗΠΑ

Οι κοινές δηλώσεις αποτέλεσαν την εισαγωγή στον 6ο Γύρο του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, ο οποίος περιλαμβάνει ευρύτερη ατζέντα συνεργασίας.

Στο τραπέζι βρίσκονται η περιφερειακή ασφάλεια, η άμυνα, η ενεργειακή συνεργασία, η τεχνολογία, οι επενδύσεις, η επιβολή του νόμου, η ναυτιλία και η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα συνεχίζεται με σειρά επαφών. Στο πρόγραμμα του Αμερικανού υπουργού περιλαμβάνεται και συνάντηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ προηγείται ομιλία του στην Πνύκα.

Το μήνυμα της Αθήνας και της Ουάσιγκτον

Το βασικό μήνυμα των σημερινών δηλώσεων ήταν η πρόθεση των δύο πλευρών να συνεχίσουν την εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς που έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.

Η ενέργεια και ειδικά η μεταφορά αμερικανικού LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά, η αμυντική συνεργασία, οι υποδομές σε Σούδα και Αλεξανδρούπολη και η κοινή αντιμετώπιση ζητημάτων ασφαλείας αποτελούν βασικούς άξονες της διμερούς ατζέντας.

Οι επόμενες επαφές του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αναμένεται να δείξουν εάν από τη σημερινή πολιτική επιβεβαίωση της στρατηγικής σχέσης θα προκύψουν και πρόσθετες συγκεκριμένες συμφωνίες ή πρωτοβουλίες.

Ο Άλφρεντ Νόμπελ, ο άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με τη δυναμίτιδα, πέθανε το 1896 αφήνοντας το μεγαλύτερο μέρος της τεράστιας για την εποχή περιουσίας του για έναν εντελώς διαφορετικό σκοπό. Αντί τα χρήματα να περάσουν στους συγγενείς του, διέταξε να επενδυθούν και οι αποδόσεις τους να χρηματοδοτούν κάθε χρόνο ανθρώπους των οποίων το έργο προσφέρει το «μεγαλύτερο όφελος στην ανθρωπότητα».

Από τη δυναμίτιδα σε μια τεράστια περιουσία

Ο Άλφρεντ Νόμπελ γεννήθηκε στη Στοκχόλμη το 1833 και εξελίχθηκε σε έναν από τους σημαντικότερους εφευρέτες και επιχειρηματίες της εποχής του. Το 1867 κατοχύρωσε τη δυναμίτιδα, έχοντας βρει έναν πρακτικότερο και ασφαλέστερο τρόπο αξιοποίησης της εξαιρετικά ασταθούς νιτρογλυκερίνης.

Η εφεύρεση είχε τεράστια εμπορική επιτυχία. Τα εκρηκτικά χρησιμοποιήθηκαν στην κατασκευή δρόμων, σηράγγων, σιδηροδρομικών δικτύων και ορυχείων, ενώ ο Νόμπελ δημιούργησε ένα διεθνές βιομηχανικό δίκτυο. Μέχρι τον θάνατό του κατείχε 355 πατέντες, με επιχειρηματικά συμφέροντα και εργοστάσια σε πολλές χώρες.

Η επιχειρηματική αυτοκρατορία πίσω από το όνομα

Η περιουσία του δεν προερχόταν μόνο από τη δυναμίτιδα. Ο Νόμπελ είχε συμμετοχές σε περίπου εκατό επιχειρήσεις παραγωγής πυρομαχικών και εκρηκτικών στην Ευρώπη, στην Αμερική, στην Αυστραλία και στη Νότια Αφρική, ενώ σημαντικό τμήμα των περιουσιακών του στοιχείων συνδεόταν με επενδύσεις στη ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία.

Διέθετε επίσης συμμετοχές σε μεταλλευτικές εταιρείες και έσοδα από τις εκατοντάδες διεθνείς πατέντες του. Η περιουσία του περιλάμβανε ακόμη ακίνητα στη Γαλλία, στην Ιταλία και στη Σουηδία, αλλά και άλλα σημαντικά περιουσιακά στοιχεία. Για τα δεδομένα του τέλους του 19ου αιώνα, επρόκειτο για έναν πραγματικά διεθνή επιχειρηματικό όμιλο.

Η διαθήκη που προκάλεσε έκπληξη

Στις 27 Νοεμβρίου 1895 ο Νόμπελ υπέγραψε στο Παρίσι την τελευταία διαθήκη του. Η απόφασή του αιφνιδίασε ακόμη και ανθρώπους του στενού του περιβάλλοντος: το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του δεν θα μοιραζόταν στους συγγενείς του αλλά θα αποτελούσε το κεφάλαιο ενός νέου θεσμού.

Μετά τον θάνατό του, η περιουσία αποτιμήθηκε περίπου στα 33 εκατ. σουηδικές κορώνες. Ύστερα από τη διαδικασία εκκαθάρισης και μεταφοράς των περιουσιακών στοιχείων, περίπου 31 εκατ. κορώνες αποτέλεσαν το αρχικό κεφάλαιο για τα Βραβεία Νόμπελ.

Η εντολή του ήταν ουσιαστικά επενδυτική: το κεφάλαιο θα έπρεπε να τοποθετηθεί σε ασφαλείς επενδύσεις και οι αποδόσεις του να χρησιμοποιούνται για την απονομή των βραβείων.

Τα πέντε βραβεία που όρισε ο ίδιος

Ο Νόμπελ προέβλεψε πέντε κατηγορίες: Φυσική, Χημεία, Φυσιολογία ή Ιατρική, Λογοτεχνία και Ειρήνη. Στόχος ήταν να επιβραβεύονται εκείνοι που είχαν προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος στην ανθρωπότητα.

Αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ως Νόμπελ Οικονομικών δεν υπήρχε στην αρχική διαθήκη. Το επίσημο όνομά του είναι Βραβείο της Sveriges Riksbank στις Οικονομικές Επιστήμες στη Μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ και δημιουργήθηκε πολύ αργότερα από την κεντρική τράπεζα της Σουηδίας.

Τα πρώτα Βραβεία Νόμπελ απονεμήθηκαν το 1901, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του ιδρυτή τους.

Ένα κεφάλαιο που έπρεπε να διαρκέσει για πάντα

Το εντυπωσιακότερο οικονομικό στοιχείο της ιστορίας είναι ότι η περιουσία δεν σχεδιάστηκε για να μοιράζεται σταδιακά μέχρι να εξαντληθεί. Η φιλοσοφία ήταν διαφορετική: το βασικό κεφάλαιο έπρεπε να επενδύεται και τα βραβεία να χρηματοδοτούνται από τις αποδόσεις του.

Για περισσότερο από έναν αιώνα, επομένως, το Nobel Foundation λειτουργεί όχι μόνο ως θεματοφύλακας του θεσμού αλλά και ως διαχειριστής μιας σημαντικής επενδυτικής περιουσίας. Η επενδυτική πολιτική έχει εξελιχθεί σημαντικά από την εποχή που η διαθήκη μιλούσε για «ασφαλείς τίτλους», ώστε το κεφάλαιο να μπορεί να διατηρεί την πραγματική του αξία σε βάθος χρόνου.

Η οικονομική κληρονομιά του Νόμπελ

Η ιστορία αποτελεί ένα από τα πιο ενδιαφέροντα παραδείγματα μακροχρόνιας διαχείρισης κληροδοτήματος. Ένα κεφάλαιο που δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα κατάφερε, μέσω επενδύσεων και θεσμικής διαχείρισης, να χρηματοδοτεί έναν παγκόσμιο θεσμό επί περισσότερες από δώδεκα δεκαετίες.

Ο ίδιος ο Νόμπελ δεν μπορούσε να γνωρίζει πώς θα εξελισσόταν η παγκόσμια οικονομία, ο πληθωρισμός ή οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Η βασική ιδέα της διαθήκης του, όμως, ήταν εξαιρετικά απλή: να μην καταναλωθεί η περιουσία, αλλά να παράγει εισόδημα.

Ακριβώς αυτή η λογική επέτρεψε στο ίδρυμα να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τα βραβεία γενιά μετά γενιά.

Από τα εκρηκτικά στο πιο αναγνωρίσιμο βραβείο του κόσμου

Υπάρχει μια ιδιαίτερη αντίφαση στην ιστορία του Άλφρεντ Νόμπελ. Η περιουσία του δημιουργήθηκε σε μεγάλο βαθμό μέσα από εκρηκτικά, βιομηχανίες και τεχνολογίες που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν τόσο για μεγάλα κατασκευαστικά έργα όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς. Το όνομά του, όμως, κατέληξε να ταυτιστεί διεθνώς με την επιστήμη, τη λογοτεχνία και την ειρήνη.

Πέθανε στις 10 Δεκεμβρίου 1896 στο Σαν Ρέμο της Ιταλίας. Περισσότερα από 120 χρόνια αργότερα, κάθε νέα ανακοίνωση των Βραβείων Νόμπελ υπενθυμίζει ότι ίσως η μεγαλύτερη «επένδυσή» του δεν ήταν κάποια από τις 355 πατέντες του, αλλά η απόφαση για το πώς θα χρησιμοποιούνταν η περιουσία του μετά τον θάνατό του.

S

Στους συλληφθέντες περιλαμβάνονται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, λογιστές, επιχειρηματίες και πρόσωπα που φέρονται να λειτουργούσαν ως «αχυράνθρωποι», ενώ μεταξύ τους βρίσκονται και άτομα στα οποία οι Αρχές αποδίδουν αρχηγικό ρόλο. Η επιχείρηση πραγματοποιείται από την Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων της ΔΑΟΕ σε διάφορες περιοχές της Αττικής.

Πώς φέρεται να λειτουργούσε ο μηχανισμός

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία της έρευνας, ο βασικός μηχανισμός φέρεται να στηριζόταν στη δημιουργία εταιρειών οι οποίες εμφανίζονταν τυπικά σε ονόματα τρίτων προσώπων. Οι εταιρείες λειτουργούσαν για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, δημιουργούσαν υποχρεώσεις προς τον e-ΕΦΚΑ και, όταν ερχόταν η στιγμή καταβολής των ασφαλιστικών εισφορών, οι οφειλές δεν εξοφλούνταν.

Στη συνέχεια, σύμφωνα πάντα με τις πληροφορίες που εξετάζουν οι Αρχές, οι συγκεκριμένες επιχειρηματικές οντότητες μπορούσαν να κλείνουν και η δραστηριότητα να μεταφέρεται σε άλλες εταιρείες. Με αυτόν τον τρόπο οι πραγματικοί διαχειριστές φέρεται να επιχειρούσαν να δυσκολέψουν τον εντοπισμό των προσώπων που βρίσκονταν πίσω από τις επιχειρήσεις και να αφήσουν τις οικονομικές υποχρεώσεις στους εμφανιζόμενους διαχειριστές.

Από το 2021 ερευνάται η δράση

Οι πρώτες πληροφορίες τοποθετούν την έναρξη της φερόμενης δραστηριότητας ήδη από το 2021, γεγονός που σημαίνει ότι η έρευνα καλύπτει μια περίοδο περίπου πέντε ετών. Στο μικροσκόπιο βρίσκονται εταιρείες, οικονομικές συναλλαγές, ασφαλιστικές υποχρεώσεις και φορολογικά στοιχεία, προκειμένου να προσδιοριστεί η πραγματική έκταση της υπόθεσης.

Η χρονική διάρκεια έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τέτοιου είδους υποθέσεις δεν αφορούν μόνο μία απλήρωτη ασφαλιστική υποχρέωση. Οι Αρχές εξετάζουν εάν υπήρχε οργανωμένο και επαναλαμβανόμενο σύστημα δημιουργίας επιχειρήσεων και συσσώρευσης οφειλών, καθώς και ποια φυσικά πρόσωπα είχαν τον πραγματικό έλεγχο της δραστηριότητας.

Στο 1,5 εκατ. ευρώ η φερόμενη ζημιά για τον e-ΕΦΚΑ

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει μέχρι στιγμής γνωστές, η ζημιά ειδικά για τον e-ΕΦΚΑ φέρεται να προσεγγίζει τα 1,5 εκατ. ευρώ. Πρόκειται κυρίως για ασφαλιστικές εισφορές που, σύμφωνα με την έρευνα, δεν αποδίδονταν από τις εμπλεκόμενες εταιρείες.

Το τελικό ποσό μένει να προσδιοριστεί από την οικονομική έρευνα και την επίσημη ενημέρωση των Αρχών. Για τον λόγο αυτό, το ποσό των 1,5 εκατ. ευρώ δεν πρέπει ακόμη να θεωρείται οριστικό, καθώς η αστυνομική επιχείρηση και η συλλογή οικονομικών στοιχείων συνεχίζονται.

Πληροφορίες για συνολική ζημιά έως 5 εκατ. ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερο εμφανίζεται το ποσό όταν συνυπολογιστεί η φερόμενη φοροδιαφυγή. Δημοσιογραφικές πληροφορίες ανεβάζουν τη συνολική ζημιά για το Δημόσιο έως περίπου τα 5 εκατ. ευρώ, εφόσον προστεθούν στις απώλειες του e-ΕΦΚΑ και οι φορολογικές υποχρεώσεις που ερευνώνται.

Το συγκεκριμένο ποσό επίσης δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί με αναλυτική επίσημη ανακοίνωση των Αρχών. Η τελική εικόνα αναμένεται να προκύψει μετά την ολοκλήρωση των ελέγχων στα λογιστικά στοιχεία, στις εταιρείες και στις συναλλαγές που βρίσκονται στο μικροσκόπιο.

Ο κρίσιμος ρόλος των «αχυρανθρώπων»

Οι λεγόμενοι «αχυράνθρωποι» αποτελούν βασικό στοιχείο πολλών υποθέσεων οικονομικού εγκλήματος. Πρόκειται για πρόσωπα που εμφανίζονται τυπικά ως ιδιοκτήτες, διαχειριστές ή εκπρόσωποι εταιρειών, ενώ η πραγματική διοίκηση και η οικονομική δραστηριότητα μπορεί να ασκείται από άλλα πρόσωπα.

Με αυτό το μοντέλο, όταν δημιουργούνται μεγάλες φορολογικές ή ασφαλιστικές οφειλές, οι Αρχές βρίσκουν αρχικά απέναντί τους τον τυπικό διαχειριστή της εταιρείας. Για να εντοπιστούν οι πραγματικοί ωφελούμενοι απαιτείται στη συνέχεια έλεγχος τραπεζικών συναλλαγών, τιμολογίων, εταιρικών σχέσεων και επικοινωνιών. Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα βασικά αντικείμενα της έρευνας και στη σημερινή υπόθεση.

Στο μικροσκόπιο λογιστές και επιχειρηματίες

Μεταξύ των οκτώ συλληφθέντων βρίσκονται, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, λογιστές και επιχειρηματίες. Οι Αρχές εξετάζουν τον ρόλο κάθε προσώπου χωριστά και το κατά πόσο υπήρχε συγκεκριμένη κατανομή αρμοδιοτήτων στη λειτουργία του φερόμενου κυκλώματος.

Η παρουσία επαγγελματιών με γνώση λογιστικών και φορολογικών διαδικασιών αποτελεί στοιχείο που ερευνάται ιδιαίτερα, καθώς η δημιουργία και λειτουργία πολλών εταιρικών σχημάτων απαιτεί σειρά ενεργειών απέναντι στη φορολογική και ασφαλιστική διοίκηση. Ωστόσο, οι ακριβείς κατηγορίες και ο βαθμός εμπλοκής κάθε συλληφθέντος θα προκύψουν από τη δικογραφία και την εισαγγελική αξιολόγηση.

Γιατί οι απλήρωτες εισφορές κοστίζουν στο Δημόσιο

Η μη απόδοση ασφαλιστικών εισφορών δεν αποτελεί απλώς μια λογιστική εκκρεμότητα μιας επιχείρησης. Οι εισφορές χρηματοδοτούν το ασφαλιστικό σύστημα και συνδέονται άμεσα με συντάξεις, παροχές και ασφαλιστικά δικαιώματα των εργαζομένων. Όταν δημιουργούνται εταιρείες με σκοπό –εφόσον αυτό αποδειχθεί– να λειτουργήσουν για περιορισμένο διάστημα και να αφήσουν πίσω τους οφειλές, η ζημιά μεταφέρεται τελικά στο ασφαλιστικό σύστημα και στο Δημόσιο.

Παράλληλα δημιουργείται ζήτημα αθέμιτου ανταγωνισμού. Μια επιχείρηση που δεν καταβάλλει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές αποκτά παράνομο πλεονέκτημα κόστους απέναντι σε εταιρείες που εκπληρώνουν κανονικά τις υποχρεώσεις τους, γεγονός που εξηγεί γιατί οι έλεγχοι για εικονικές εταιρείες και «αχυρανθρώπους» έχουν ιδιαίτερη οικονομική σημασία.

Αναμένεται η πλήρης εικόνα από τις Αρχές

Η επιχείρηση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και συνεπώς αρκετά από τα στοιχεία που έχουν γίνει γνωστά είναι προκαταρκτικά. Μέχρι στιγμής επιβεβαιώνονται οι οκτώ συλλήψεις και η έρευνα για οργανωμένη απάτη σε βάρος του e-ΕΦΚΑ και φοροδιαφυγή, ενώ αναμένεται αναλυτικότερη ενημέρωση για το ύψος της ζημιάς, τον αριθμό των εταιρειών που ερευνώνται και τον ακριβή ρόλο των εμπλεκομένων.

Το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης είναι αυτό που θα καθορίσει και το πραγματικό μέγεθός της. Εάν επιβεβαιωθούν οι μέχρι τώρα πληροφορίες για ζημιά εκατομμυρίων ευρώ, θα πρόκειται για ακόμη μία σημαντική υπόθεση οργανωμένης οικονομικής απάτης μέσω εταιρικών σχημάτων και μη απόδοσης υποχρεώσεων προς το Δημόσιο.

Το αποτέλεσμα γίνεται ορατό πολύ πριν από το τέλος του μήνα: μεγαλύτερο μέρος του μισθού κατευθύνεται πλέον σε ανελαστικές δαπάνες, αφήνοντας μικρότερο περιθώριο για αποταμίευση ή άλλες αγορές.

Στο 3,8% ο πληθωρισμός τον Αύγουστο

Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι ο ετήσιος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,8% τον Αύγουστο του 2026, από 3,4% τον Ιούλιο.Η Eurostat, χρησιμοποιώντας τον εναρμονισμένο δείκτη, υπολόγισε την αντίστοιχη αύξηση για την Ελλάδα στο 3,7%, όταν ο μέσος όρος της Ευρωζώνης ήταν 3,2%.

Τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί από την ΕΛΣΤΑΤ και αναμένονται στις 9 Οκτωβρίου, επομένως η εικόνα του Αυγούστου αποτελεί προς το παρόν το τελευταίο πλήρες επίσημο σημείο αναφοράς.

Η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον πληθωρισμό και την ακρίβεια

Υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που συχνά προκαλεί σύγχυση.Πληθωρισμός 3,8% δεν σημαίνει ότι οι τιμές είναι μόλις 3,8% υψηλότερες σε σχέση με πριν από μερικά χρόνια. Σημαίνει ότι το γενικό επίπεδο τιμών αυξήθηκε κατά 3,8% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.

Οι μεγάλες ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών έχουν ήδη ενσωματωθεί στις τιμές.Γι' αυτό ένας καταναλωτής μπορεί να βλέπει χαμηλότερο πληθωρισμό από τα επίπεδα της ενεργειακής κρίσης, αλλά να εξακολουθεί να αισθάνεται πολύ έντονα την ακρίβεια.

Πού ανεβαίνουν περισσότερο οι τιμές

Η εικόνα δεν είναι ίδια σε όλες τις κατηγορίες.Τον Αύγουστο, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, η ομάδα των μεταφορών αυξήθηκε κατά 2,2%, με πιέσεις από πετρέλαιο κίνησης, βενζίνη και αεροπορικά εισιτήρια.Η στέγαση κατέγραψε μηνιαία αύξηση 0,9%, κυρίως λόγω ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου.Στην εστίαση και τα ξενοδοχεία καταγράφηκε επίσης άνοδος, ενώ στα τρόφιμα οι μεταβολές διαφέρουν σημαντικά ανά προϊόν.Σε ετήσια βάση, η κατηγορία «Διατροφή και μη αλκοολούχα ποτά» ήταν ακριβότερη κατά 0,9%, όμως πίσω από τον μέσο όρο κρύβονται σημαντικές αυξήσεις σε συγκεκριμένα βασικά είδη.

Γιατί πιέζεται τόσο πολύ το νοικοκυριό

Το πρόβλημα για έναν οικογενειακό προϋπολογισμό δεν είναι μόνο το ύψος του γενικού πληθωρισμού.Έχει σημασία πού βρίσκονται οι αυξήσεις.Εάν αυξηθούν οι τιμές σε προϊόντα ή υπηρεσίες που μπορεί κάποιος να αναβάλει, υπάρχει περιθώριο προσαρμογής. Είναι πολύ δυσκολότερο όταν οι αυξήσεις αφορούν το ενοίκιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, τα καύσιμα, τα τρόφιμα ή άλλες βασικές υποχρεώσεις.Ένα νοικοκυριό δεν μπορεί εύκολα να σταματήσει να αγοράζει τρόφιμα ή να πληρώνει το σπίτι του.Έτσι, ακόμη και μια σχετικά περιορισμένη αύξηση στις συγκεκριμένες κατηγορίες μπορεί να αφαιρέσει σημαντικό διαθέσιμο εισόδημα.

Το καλάθι παραμένει πολύ ακριβότερο

Η συσσώρευση των αυξήσεων είναι ακόμη πιο χαρακτηριστική αν η σύγκριση γίνει σε μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα.Όπως έχει ήδη καταγράψει το MoneyPress, το γενικό επίπεδο τιμών είχε αυξηθεί σωρευτικά κατά περίπου 24,6% από τον Ιούλιο του 2019 έως τον Ιούλιο του 2026, ενώ στα τρόφιμα η αντίστοιχη αύξηση πλησίαζε το 39%.Με απλά λόγια, ένα θεωρητικό καλάθι τροφίμων αξίας 100 ευρώ το 2019 χρειάζεται πλέον σχεδόν 139 ευρώ για να αγοραστεί.

Αυτό εξηγεί καλύτερα την πίεση που αισθάνεται ο καταναλωτής από μια απλή ανάγνωση του μηνιαίου πληθωρισμού.

Ενοίκιο, ενέργεια και καύσιμα αλλάζουν την εξίσωση

Η μεγαλύτερη δυσκολία προκύπτει όταν συμπέσουν πολλές ανελαστικές δαπάνες.Ένα νοικοκυριό που πληρώνει ενοίκιο, χρησιμοποιεί καθημερινά αυτοκίνητο και έχει αυξημένους λογαριασμούς ενέργειας μπορεί να αντιμετωπίζει πολύ διαφορετική «προσωπική ακρίβεια» από αυτή που δείχνει ο γενικός δείκτης.

Το ίδιο συμβαίνει με οικογένειες που διαθέτουν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους στα τρόφιμα.Γι' αυτό δύο νοικοκυριά με ίδιο εισόδημα μπορεί να αισθάνονται εντελώς διαφορετικά την ίδια περίοδο ανατιμήσεων.

Το επόμενο κρίσιμο ραντεβού

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Σεπτέμβριο, τα οποία θα ανακοινωθούν στις 9 Οκτωβρίου.Θα δείξουν εάν η επιτάχυνση του Αυγούστου συνεχίστηκε ή εάν άρχισε να εμφανίζεται αποκλιμάκωση.

Για τα νοικοκυριά, πάντως, ακόμη και μια υποχώρηση του πληθωρισμού δεν συνεπάγεται αυτόματα επιστροφή στις παλιές τιμές.

Αυτό είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα της σημερινής ακρίβειας: οι καταναλωτές δεν συγκρίνουν απλώς τον φετινό πληθωρισμό με τον περσινό. Συγκρίνουν τι μπορούσαν να αγοράσουν με 100 ευρώ πριν από μερικά χρόνια και τι μπορούν να αγοράσουν σήμερα.