Ο επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής της γνωστής εταιρείας μακροοικονομικής και επενδυτικής έρευνας, Πίτερ Μπερεζίν, αμφισβητεί την άποψη που έχει διατυπώσει ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, σύμφωνα με την οποία η τεχνητή νοημοσύνη θα συμβάλει στη μείωση του πληθωρισμού και θα επιτρέψει στη Fed να προχωρήσει σε μειώσεις επιτοκίων.

«Η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει σήμερα τις τιμές σε μια σειρά από αγαθά και υπηρεσίες, από την ηλεκτρική ενέργεια έως τα τσιπ μνήμης», ανέφερε ο Μπερεζίν. Όπως πρόσθεσε, η εντυπωσιακή άνοδος των χρηματιστηριακών αγορών έχει ενθαρρύνει τα νοικοκυριά να αυξήσουν τις δαπάνες τους, δημιουργώντας πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις.

Η BCA θεωρεί ότι η μακροπρόθεσμη εικόνα είναι πολύ λιγότερο ξεκάθαρη. Σύμφωνα με τον Μπερεζίν, η παραδοσιακή οικονομική θεωρία υποδεικνύει ότι η ταχύτερη αύξηση της παραγωγικότητας, η υψηλότερη απόσβεση κεφαλαίου και η διεύρυνση του μεριδίου του εισοδήματος που κατευθύνεται στο κεφάλαιο θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε υψηλότερο ουδέτερο πραγματικό επιτόκιο, αμφισβητώντας την άποψη ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι από τη φύση της αποπληθωριστική σε βάθος χρόνου.

Η εταιρεία εντοπίζει δύο πιθανά σενάρια στα οποία η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε χαμηλότερο πληθωρισμό και επιτόκια, χωρίς όμως αυτά να θεωρούνται θετικές εξελίξεις για την οικονομία.

Το πρώτο σενάριο αφορά μια μεγάλη κατάρρευση των επενδύσεων κεφαλαίου που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, ενώ το δεύτερο προβλέπει σημαντική αύξηση των εισοδηματικών ανισοτήτων.

Παράλληλα, το μοντέλο MacroQuant της BCA δείχνει ότι οι μετοχές βρίσκονται σήμερα σε υπεραγορασμένα επίπεδα, χωρίς ωστόσο να έχουν φτάσει ακόμη σε ζώνη που να υποδηλώνει άμεσο κίνδυνο εισόδου σε bear market.

«Η απροθυμία της Fed να αυξήσει τα επιτόκια είναι κατανοητή, ωστόσο εγκυμονεί τον κίνδυνο να ενισχύσει αυτό που ενδέχεται ήδη να εξελίσσεται σε μια χρηματιστηριακή φούσκα», προειδοποίησε ο Μπερεζίν.

Έτσι, ο Dow Jones υποχώρησε τελικά κατά 0,57% στις 48.861 μονάδες, ο S&P 500 σημείωσε ανεπαίσθητη κάμψη 0,04% στις 7.135 μονάδες και ο Nasdaq κατάφερε να «γυρίσει» σε θετικό έδαφος στο φώτο φίνις με αύξηση 0,04% στις 24.673 μονάδες.

Στην αγορά ομολόγων, η απόδοση του 10ετούς πρόσθεσε έξι μονάδες βάσης στο 4,41%, ήτοι στο υψηλότερο επίπεδο του τελευταίου μήνα, και του 2ετούς εκτινάχθηκε κατά εννέα μονάδες στο 3,93%.

Με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή και το συνεχιζόμενο ράλι των πετρελαϊκών τιμών, με το Brent να ξεπερνά τα 118 δολάρια, οι αξιωματούχοι της Fed έκαναν σαφή την ανησυχία τους για το αυξημένο πληθωριστικό ρίσκο.

Αν και η FOMC κράτησε για την ώρα αμετάβλητα τα επιτόκια στο εύρος του 4,25% με 4,50%, όπως είχε προεξοφλήσει η αγορά, τα μέλη της διαφώνησαν σοβαρά όσον αφορά την κατεύθυνση της νομισματικής στρατηγικής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η απόφαση της ελήφθη με ψήφους 8 προς 4, που ήταν η μεγαλύτερη απόκλιση ψήφων σε συνεδρίαση από τον Οκτώβριο του 1992.

Από τους 4 διαφωνούντες, ο διορισμένος από τον Τραμπ, Στίβεν Μίραν, ήταν ο μόνος που επέμεινε σε μείωση των επιτοκίων, ενώ οι άλλοι τρεις, η Μπεθ Χάμακ της Fed του Κλίβελαντ, ο Νιλ Κασκάρι της Fed της Μινεάπολης και η Λόρι Λόγκαν της Fed του Ντάλας, εξέφρασαν σοβαρές επιφυλάξεις, δεδομένου του πληθωριστικού ρίσκου που προκαλεί ο πόλεμος.

Έτσι, η Fed τροποποίησε τη διατύπωση της ανακοίνωσής της, σημειώνοντας ότι «οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή συμβάλλουν σε υψηλό επίπεδο αβεβαιότητας για τις προοπτικές της οικονομίας». Στην προηγούμενη ανακοίνωση, η Fed ανέφερε απλώς ότι οι επιπτώσεις της σύγκρουσης στην οικονομία παρέμεναν αβέβαιες.

«Η διατύπωση για τον αυξημένο πληθωρισμό φέρει ξεκάθαρα τα αποτυπώματα των “γερακιών” της Fed», σχολίασε ο Μπράιαν Τζέικομπσεν της Annex Wealth Management.

«Ο πληθωρισμός δεν είναι αυξημένος μόνο λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας, κάτι που σημαίνει ότι ορισμένοι αξιωματούχοι της Fed πιστεύουν πως μια αύξηση επιτοκίων ίσως είναι η λύση, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει επιβράδυνση της αγοράς εργασίας», πρόσθεσε.

«Πρέπει να αναμένονται ακόμη μεγαλύτερες εντάσεις καθώς ο νέος πρόεδρος της Fed θα επιχειρήσει να εφαρμόσει ένα νέο καθεστώς νομισματικής πολιτικής», επεσήμανε ο Τζέφρι Ρόουτς της LPL Financial.

Η συνεδρίαση ήταν και η τελευταία του Τζερόμ Πάουελ ως προέδρου της Fed, δεδομένου ότι η θητεία του ολοκληρώνεται στις 15 Μαϊου, οπότε οι επενδυτές περίμεναν με ενδιαφέρον την τοποθέτηση του, όχι μόνο για την κατάσταση της οικονομίας και τις κινήσεις της κεντρικής τράπεζας, αλλά και την επόμενη ημέρα, την προεδρία του Κέβιν Γουόρς και τις δικές του προθέσεις. Το μεγάλο ερωτηματικό είχε να κάνει με το αν ο Πάουελ θα αποφάσιζε να παραμείνει στο ΔΣ, ως απλός διοικητής, όπως έχει δικαίωμα να κάνει και μάλιστα μέχρι το 2028.

Στο σημείο αυτό ο Τζερόμ Πάουελ εξέπληξε την αγορά και τους δημοσιογράφους, επιλέγοντας να ανοίξει τα χαρτιά του, πριν καλά-καλά ξεκινήσουν οι ερωτήσεις. Σχολιάζοντας ότι είναι η τελευταία του θητεία ως πρόεδρος επέλεξε να κάνει ένα προσωπικό σχόλιο, στο οποίο αναφέρθηκε όχι μόνο στον ουσιώδη ρόλο της κεντρικής τράπεζας και την ανάγκη προστασίας της ανεξαρτησίας της, αλλά και στις δικές του προθέσεις.

Έτσι, ξεκαθάρισε ότι θα παραμείνει στη Fed ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου και μετά τη λήξη της θητείας του ως επικεφαλής.

«Είχα εδώ και καιρό σχεδιάσει να αποχωρήσω», τόνισε. «Όμως όσα έχουν συμβεί πραγματικά τους τελευταίους τρεις μήνες θεωρώ ότι δεν μου αφήνουν άλλη επιλογή από το να παραμείνω, τουλάχιστον μέχρι να δω αυτή τη διαδικασία να ολοκληρώνεται» τόνισε αναφερόμενος στην έρευνα που έτρεχε εναντίον του για υπερκοστολογήσεις στην ανακαίνιση της έδρας της Fed.

H διορισμένη από τον Τραμπ, εισαγγελέας Τζανίν Πίρο αναγκάστηκε την περασμένη Παρασκευή να «κλείσει» την έρευνα, προκειμένου να «ξεκλειδώσει» η κοινοβουλευτική διαδικασία για την επικύρωση του διορισμού του Κέβιν Γουόρς, όμως ξεκαθάρισε ότι μπορεί να την ανοίξει και πάλι. Ο ίδιος ο Τραμπ, επίσης, σχολίασε ότι η έρευνα δεν έχει κλείσει τελείως.

«Έχω πει ότι δεν θα αποχωρήσω από το Διοικητικό Συμβούλιο μέχρι αυτή η έρευνα να έχει ολοκληρωθεί πλήρως, με διαφάνεια και οριστικότητα, και εμμένω σε αυτή τη θέση. Ενθαρρύνομαι από τις πρόσφατες εξελίξεις και παρακολουθώ προσεκτικά τα εναπομείναντα στάδια αυτής της διαδικασίας», ήταν η απάντηση Πάουελ σε αυτά τα… μπρος-πίσω. Πρόσθεσε δε, ότι η κριτική που δέχεται η Fed είναι «πρωτοφανής στην 113χρονη ιστορία μας», όπως και πολιτικές παραινέσεις στην άσκηση του έργου της, μια σαφής «μπηχτή» προς τον Τραμπ.

Καθώς δεν διαφαίνεται άμεσο τέλος στη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, οι αγορές χρήματος εγκατέλειψαν σχεδόν πλήρως τα στοιχήματα για μείωση επιτοκίων μέσα στο 2026 και άρχισαν πλέον να αποτιμούν ακόμη και το ενδεχόμενο αύξησης επιτοκίων το 2027.

«Οι αγορές βρίσκονται αντιμέτωπες με μια τέλεια καταιγίδα αβεβαιότητας — μια Fed παγιδευμένη ανάμεσα στους επίμονους πληθωριστικούς κινδύνους και σε ένα εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον, τις Big Tech που καλούνται να αποδείξουν αν οι τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη αποδίδουν, και έναν ΟΠΕΚ που εμφανίζει εσωτερικές ρωγμές», σχολίασε ο Λούκμαν Οτουνούγκα της FXTM.

Πραγματικά, οι επενδυτές περιμένουν με αγωνία και τα αποτελέσματα των Big Tech, δεδομένου το τεράστιο ειδικού βάρους που έχουν οι λεγόμενες «Υπέροχες Επτά». Μετά το πέρας της συνεδρίασης ανακοινώνουν αποτελέσματα οι Microsoft, Meta, Alphabet και Amazon, με την Apple να ακολουθεί αύριο, Πέμπτη.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί στις προβλέψεις τους για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες, καθώς και οι τέσσερις εταιρείες επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια σε data centers και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Τα αποτελέσματα έρχονται μία ημέρα μετά το δημοσίευμα της Wall Street Journal σύμφωνα με το οποίο η OpenAI απέτυχε να πετύχει εσωτερικούς στόχους εσόδων και χρηστών, προκαλώντας νέες ανησυχίες για το κατά πόσο οι τεράστιες επενδύσεις στην AI θα αποδώσουν τελικά τα αναμενόμενα κέρδη.

Το αποτέλεσμα είναι μια όλο και πιο θολή εικόνα για τη Federal Reserve, η οποία βρίσκεται σε σπάνια εσωτερική διαφωνία σχετικά με το αν χρειάζεται νέα μείωση επιτοκίων στη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου.

Αβεβαιότητα στην απόφαση για τα επιτόκια
Η Fed είχε στη διάθεσή της τα στοιχεία πληθωρισμού Σεπτεμβρίου κατά την τελευταία συνεδρίαση, όχι όμως και επικαιροποιημένα στοιχεία για την αγορά εργασίας. Ακόμα και αν η κυβέρνηση επαναλειτουργήσει άμεσα, τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν εκ των υστέρων ενδέχεται να παρουσιάζουν ασυνέχειες, δυσχεραίνοντας την αξιολόγηση της τρέχουσας εικόνας.

Ιδιωτικοί δείκτες προσφέρουν μόνο μερική εικόνα για την αγορά εργασίας, ενώ αξιόπιστες εναλλακτικές μετρήσεις πληθωρισμού είναι περιορισμένες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Bloomberg Economics, ακόμη και στο καλύτερο σενάριο είναι σχεδόν αδύνατο να δημοσιευθούν εγκαίρως τα στοιχεία Οκτωβρίου και Νοεμβρίου πριν από τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου.

Το παράθυρο για μείωση επιτοκίων παραμένει ανοιχτό αλλά αβέβαιο
Παρότι οι πιθανότητες της αγοράς εξακολουθούν να κλίνουν προς νέα μείωση επιτοκίων, ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ έχει δηλώσει ότι η απόφαση δεν είναι προεξοφλημένη.

Για τα μέλη που φοβούνται επανεπιτάχυνση του πληθωρισμού, η απουσία επίσημων στοιχείων λειτουργεί υπέρ της αναμονής. Οι επενδυτές στρέφουν τώρα την προσοχή τους στις δημόσιες τοποθετήσεις κορυφαίων στελεχών της Fed, ανάμεσά τους οι Τζον Γουίλιαμς, Ραφαέλ Μπόστικ, Στίβεν Μίραν και Αλμπέρτο Μουσαλέμ.

Ο ρόλος του Τζον Γουίλιαμς και οι κοινωνικές ανισορροπίες
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τζον Γουίλιαμς, πρόεδρος της Fed της Νέας Υόρκης, υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα της αμερικανικής οικονομίας δεν κατανέμεται ισομερώς.

Παρά την άνοδο των αγορών που ωφελεί τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα, μεγάλο μέρος των νοικοκυριών με χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα εξακολουθεί να δυσκολεύεται με το αυξημένο κόστος στέγασης και διαβίωσης. Όπως ανέφερε, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι η αγοραστική ικανότητα αυτών των ομάδων περιορίζεται, κάτι που θα μπορούσε να πλήξει την καταναλωτική δαπάνη και να αποδυναμώσει τον πυρήνα της οικονομικής δραστηριότητας.

Ο Γουίλιαμς χαρακτήρισε την επόμενη απόφαση της Fed ως «πράξη ισορροπίας», ενώ απέρριψε προτάσεις για αλλαγή στον μηχανισμό καθορισμού του βασικού επιτοκίου.

Αναφέρθηκε επίσης στην τεχνητή νοημοσύνη ως παράγοντα που ενισχύει την αισιοδοξία για μελλοντική παραγωγικότητα, προειδοποιώντας ωστόσο για τον κίνδυνο υπερεπενδύσεων ή δημιουργίας νέας χρηματιστηριακής “φούσκας”.

Μιλώντας στους δημοσιογράφους εν πτήσει με το Air Force One, ο Μπέσεντ, ο οποίος έχει αναλάβει τη διαδικασία των συνεντεύξεων, ανέφερε ότι σχεδιάζει δεύτερο κύκλο επαφών και σκοπεύει να παρουσιάσει «μια καλή λίστα» στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, αμέσως μετά την αργία των Ευχαριστιών.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, σημείωσε ότι αναμένει να λάβει την τελική του απόφαση για τον νέο επικεφαλής της Fed πριν από το τέλος του έτους, προσθέτοντας με αιχμηρό ύφος πως «αυτή τη στιγμή έχουμε ένα άτομο που δεν είναι καθόλου έξυπνο».

Ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε, τέλος, ότι δεν αναμένει από τον Μπέσεντ να εγκαταλείψει τη θέση του στο υπουργείο Οικονομικών για να αναλάβει ο ίδιος τα ηνία της Κεντρικής Τράπεζας.

Αναλυτικότερα, τα επιτόκια παρέμειναν αμετάβλητα στο εύρος του 5,25% με 5,50%, ήτοι στο υψηλότερο επίπεδο τους εδώ και 23 χρόνια.

Με τις αγορές να ελπίζουν σε μια πιο χαλαρή κεντρική τράπεζα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC) μετά τη διήμερη συνεδρίασή τους προβλέπουν δύο λιγότερες μειώσεις επιτοκίων από τις τρεις που αναφέρθηκαν τον Μάρτιο.

Η επιτροπή έδειξε μια πιο επιθετική πορεία περικοπής το 2025, με τέσσερις μειώσεις – από τρεις που έβλεπε προηγουμένως – που αντιστοιχούν σε μια πλήρη ποσοστιαία μονάδα.

Σε άλλο σημείο της Περίληψης των Οικονομικών Προβλέψεων της FOMC, οι συμμετέχοντες αύξησαν τις προοπτικές τους για τον βασικό πληθωρισμό για το 2024 στο 2,6%, ή στο 2,8% για τον δομικό. Και οι δύο προβλέψεις για τον πληθωρισμό ήταν κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερες από τον Μάρτιο.

Η χρονιά ξεκίνησε με τις αγορές να αναμένουν έντονο ρυθμό μείωσης των επιτοκίων, μόνο που αυτές οι ελπίδες αναχαιτίστηκαν από τον σταθερό πληθωρισμό και τις δηλώσεις αξιωματούχων της Fed ότι δεν είναι πεπεισμένοι πως ο πληθωρισμός μειώνεται πραγματικά προς τον στόχο.

Όπως διαβεβαίωσε εκπρόσωπος της Fed στο CNN, η Federal Reserve περικόπτει περίπου 300 θέσεις εργασίας μέχρι το τέλος του έτους. Οι απολύσεις είναι ένα σπάνιο φαινόμενο για την Fed, η οποία την τελευταία φορά που αποφάσισε μείωση στο προσωπικό ήταν το 2010. Το σύστημα της Fed απασχολεί περίπου 21.000 άτομα στις 12 περιφερειακές αποθεματικές τράπεζές της.

Ο εκπρόσωπος υπογράμμισε επίσης, ότι οι περικοπές, τις οποίες πρώτο είχε αποκαλύψει το πρακτορείο Reuters , περιλαμβάνουν έναν συνδυασμό απολύσεων, πρόωρων συνταξιοδοτήσεων και επιλογής μη πλήρωσης κενών θέσεων. Η Fed αρνήθηκε να πει πόσα άτομα θα απολυθούν. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι περικοπές θέσεων εργασίας θα επικεντρωθούν κυρίως σε θέσεις υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένων ρόλων τεχνολογίας που δεν χρειάζονται πλέον.

H Federal Reserve περικόπτει περίπου 300 θέσεις εργασίας μέχρι το τέλος του έτους

Ανθεκτική η οικονομία

Τα νέα για τις περικοπές θέσεων εργασίας έρχονται λίγες μέρες αφότου ο Πάουελ εξέφρασε την έκπληξή του για την ανθεκτικότητα της οικονομίας των ΗΠΑ, παρά τον επίμονο πληθωρισμό και τα αυξανόμενα επιτόκια.

«Η οικονομική δραστηριότητα ήταν ισχυρότερη από ό,τι περιμέναμε, ισχυρότερη από ό,τι νομίζω ότι περίμεναν όλοι», είπε ο Πάουελ σε δημοσιογράφους την Τετάρτη σε συνέντευξη Τύπου μετά την τελευταία συνεδρίαση της κεντρικής τράπεζας για τη νομισματική πολιτική.

Αντανακλώντας αυτή την αισιοδοξία, οι αξιωματούχοι της Fed αναβάθμισαν τις προβλέψεις τους για την οικονομική ανάπτυξη και μείωσαν την πρόβλεψή τους για την ανεργία.

Ωστόσο, ο Πάουελ παραδέχτηκε επίσης ότι η μείωση του πληθωρισμού σε υγιή επίπεδα πιθανότατα θα απαιτήσει «κάποια χαλάρωση» της αγοράς εργασίας και προειδοποίησε ότι μια ήπια προσγείωση δεν αποτελεί εγγύηση.

Ο Πάουελ είπε ότι μια ήπια προσγείωση – όπου ο πληθωρισμός τιθασεύεται αλλά αποφεύγεται η ύφεση – είναι «πιθανή», αλλά «τελικά αυτό μπορεί να αποφασιστεί από παράγοντες που είναι εκτός του ελέγχου μας».