Η άνοδος των τιμών της ενέργειας, των λιπασμάτων και των τροφίμων δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη κύκλο πληθωριστικών πιέσεων. Για τις χώρες χαμηλού και χαμηλού προς μεσαίου εισοδήματος, μεταφράζεται σε άμεση απειλή για την καθημερινότητα. Σε πολλές από αυτές, τα νοικοκυριά δαπανούν σχεδόν το μισό εισόδημά τους σε βασικά αγαθά, όπως η τροφή και η ενέργεια. Όταν οι τιμές αυτών των προϊόντων εκτοξεύονται, η επίπτωση είναι άμεση και βαθιά.

Περίπου 75 χώρες βρίσκονται σήμερα κάτω από το όριο των 4.500 δολαρίων σε κατά κεφαλήν εισόδημα. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα προβλήματα είναι εν μέρει αποτέλεσμα εσωτερικών αδυναμιών, όπως η κακή διαχείριση και η διαφθορά. Ωστόσο, η εικόνα είναι πολύ πιο σύνθετη. Οι εξωτερικές πιέσεις – από τις γεωπολιτικές εντάσεις μέχρι τις νομισματικές ανακατατάξεις – περιορίζουν δραστικά τα περιθώρια αντίδρασης αυτών των κρατών. Το πιο κρίσιμο είναι ότι συχνά δεν έχουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα το μέλλον τους.

Η πρόσφατη αναταραχή ανακόπτει μια πορεία που είχε αρχίσει να διαμορφώνεται με θετικούς όρους. Πολλές από αυτές τις οικονομίες είχαν πετύχει να σταθεροποιήσουν τα δημοσιονομικά τους, να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό και να ανοίξουν δίαυλους προς το διεθνές εμπόριο. Η προοπτική ισχυρής ανάπτυξης, στηριγμένη σε φυσικούς πόρους και σε ένα νεανικό εργατικό δυναμικό, έμοιαζε εφικτή. Σήμερα, όμως, η νέα κρίση απειλεί να ανατρέψει αυτή την πρόοδο.

Η εξάρτηση από εισαγωγές βασικών αγαθών αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες ευαλωτότητας. Λιπάσματα, πετρέλαιο, φυσικό αέριο και σε αρκετές περιπτώσεις τρόφιμα, είναι προϊόντα που πρέπει να αγοραστούν σε διεθνείς αγορές, συνήθως σε δολάρια. Όταν το κόστος αυξάνεται και ταυτόχρονα τα τοπικά νομίσματα αποδυναμώνονται, η πίεση γίνεται ασφυκτική. Οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν αυξανόμενα ελλείμματα, ενώ τα νοικοκυριά βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να συρρικνώνεται.

Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια οικονομική αρχιτεκτονική δείχνει να αποσταθεροποιείται. Η απομάκρυνση των μεγάλων δυνάμεων από πολυμερείς θεσμούς, η αναζωπύρωση συγκρούσεων και η κλιμάκωση του ανταγωνισμού μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας δημιουργούν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας. Όταν οι κανόνες χαλαρώνουν και η συνεργασία υποχωρεί, οι πιο αδύναμοι κρίκοι είναι αυτοί που πληρώνουν πρώτοι το τίμημα.

Ο κατακερματισμός του διεθνούς εμπορίου επιτείνει το πρόβλημα. Για δεκαετίες, η ένταξη στις παγκόσμιες αγορές μέσω εξαγωγών αποτέλεσε βασικό μοχλό ανάπτυξης για πολλές αναδυόμενες οικονομίες. Σήμερα, οι εμπορικοί φραγμοί και οι δασμοί περιορίζουν αυτή τη δυνατότητα. Το παραδοσιακό μοντέλο ανάπτυξης μοιάζει να μπλοκάρεται, αφήνοντας πολλές χώρες χωρίς σαφή εναλλακτική πορεία.

Παράλληλα, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Με περιορισμένες εσωτερικές αποταμιεύσεις και αδύναμα χρηματοπιστωτικά συστήματα, οι χώρες χαμηλού εισοδήματος εξαρτώνται από ξένα κεφάλαια. Ωστόσο, σε περιόδους αυξημένης αβεβαιότητας, οι επενδυτές προτιμούν ασφαλή καταφύγια, όπως τα κρατικά ομόλογα ανεπτυγμένων οικονομιών. Έτσι, κεφάλαια που θα μπορούσαν να στηρίξουν την ανάπτυξη κατευθύνονται αλλού.

Στις πιέσεις αυτές προστίθενται και οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Η γεωργική παραγωγή, που αποτελεί βασικό πυλώνα για πολλές φτωχότερες οικονομίες, επηρεάζεται από ακραία καιρικά φαινόμενα και φυσικές καταστροφές. Η έλλειψη διεθνούς συντονισμού για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής επιδεινώνει τις προοπτικές, περιορίζοντας την παραγωγικότητα και αυξάνοντας την αβεβαιότητα.

Ακόμη και η τεχνητή νοημοσύνη, που για πολλούς θεωρείται εργαλείο ανάπτυξης, εισάγει νέους κινδύνους. Αν και μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, ταυτόχρονα απειλεί να μειώσει τις ευκαιρίες απασχόλησης σε οικονομίες που βασίζονται σε χαμηλής εξειδίκευσης εργασία. Αυτό ενδέχεται να προκαλέσει κοινωνικές εντάσεις και να διευρύνει περαιτέρω τις ανισότητες.

Οι ίδιες οι χώρες χαμηλού εισοδήματος έχουν περιθώρια να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους. Η δημοσιονομική πειθαρχία, η ενίσχυση της ανεξαρτησίας των κεντρικών τραπεζών και η μείωση της εξάρτησης από το χρέος μπορούν να δημιουργήσουν ένα πιο σταθερό πλαίσιο. Παράλληλα, η προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων και η ενίσχυση των θεσμών αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για βιώσιμη ανάπτυξη.

Ωστόσο, η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο αυτές. Οι ανεπτυγμένες οικονομίες έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πιο σταθερού διεθνούς περιβάλλοντος. Η ενίσχυση των πολυμερών θεσμών, η διατήρηση ανοικτών εμπορικών διαύλων και η διασφάλιση χρηματοπιστωτικής σταθερότητας μπορούν να περιορίσουν τις διακυμάνσεις και να προσφέρουν ανάσες στις πιο ευάλωτες χώρες.

Η ιδέα ότι τα προβλήματα των φτωχότερων οικονομιών δεν επηρεάζουν τις πλουσιότερες είναι βαθιά λανθασμένη. Οι οικονομικές πιέσεις και οι συγκρούσεις οδηγούν σε αυξημένες μεταναστευτικές ροές, που με τη σειρά τους επηρεάζουν τις κοινωνίες και τις οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών. Σε έναν διασυνδεδεμένο κόσμο, η αστάθεια δεν περιορίζεται γεωγραφικά.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή αναδεικνύει με τον πιο έντονο τρόπο αυτή την αλληλεξάρτηση. Καθώς η αστάθεια εξαπλώνεται, σχεδόν ο μισός πλανήτης καλείται να πληρώσει το τίμημα. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η διαχείριση της τρέχουσας κρίσης, αλλά η διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα αποτρέψει την επανάληψη παρόμοιων καταστάσεων στο μέλλον. Και αυτό το ζητούμενο δεν έχει εύκολες απαντήσεις…

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Κομισιόν θα παρουσιάσει στα κράτη μέλη την επόμενη εβδομάδα μια σειρά μέτρων για τη μείωση της ζήτησης, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη στήριξη της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας.

Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στην παροχή «άμεσης ανακούφισης» από τις υψηλές τιμές της ενέργειας. Οι συστάσεις βασίζονται σε μέτρα που εφαρμόστηκαν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης που προκλήθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Αποτελούν μέρος των προσπαθειών για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και την ενθάρρυνση της χρήσης πράσινης ενέργειας.

Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να εξασφαλίζουν τουλάχιστον μία ημέρα υποχρεωτικής τηλεργασίας, σύμφωνα με το προσχέδιο που είδαν οι FT.

Η ΕΕ συστήνει  επίσης την επιδότηση των δημόσιων μεταφορών και τη μείωση του ΦΠΑ σε αντλίες θερμότητας, λέβητες και ηλιακούς συλλέκτες.

Οι Βρυξέλλες θα θέσουν επίσης «φιλόδοξους» αλλά μη δημοσιοποιημένους στόχους για την ηλεκτροκίνηση, σύμφωνα με το έγγραφο, το οποίο περιέχει πολλές κενές και δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί. Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι ηλεκτροκίνησης, οι Βρυξέλλες θα βοηθήσουν τα κράτη μέλη να αναπτύξουν «προγράμματα κοινωνικής μίσθωσης για καθαρές και αποδοτικές τεχνολογίες», συμπεριλαμβανομένων αντλιών θερμότητας, ηλεκτρικών αυτοκινήτων και μπαταριών μικρής κλίμακας.

«Εάν αντιμετωπίσουμε ενεργειακή έλλειψη, είναι δική μας ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες γνωρίζουν τι μπορούν να κάνουν για να μειώσουν την κατανάλωση», δήλωσε ένας αξιωματούχος της ΕΕ.

Η Επιτροπή εξέδωσε παρόμοιες συστάσεις το 2022, όταν ενθάρρυνε τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να μειώσουν τους θερμοστάτες κατά ένα βαθμό. Οι συστάσεις για τη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελούν μέρος ενός πακέτου μέτρων για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους.

Drones, ιατροφαρμακευτικό υλικό και τρόφιμα στέλνει σταδιακά η Ρωσία στο Ιράν, όπως αποκαλύπτουν υπηρεσίες πληροφοριών της Δύσης στους Financial Times.

Ο Τραμπ επέβαλε δασμούς έως και 50% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου πέρυσι, συμπεριλαμβανομένου του εθνικού συντελεστή για το μη χαλύβδινο και μη αλουμινένιο περιεχόμενο.

Παράλληλα, σύμφωνα με το δημοσίευμα, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο περιορισμού της επέκτασης της λίστας των προϊόντων που επιβάλλονται δασμοί και σχεδιάζει αντ' αυτού να ξεκινήσει μια πιο στοχευμένη έρευνα εθνικής ασφάλειας σε συγκεκριμένα προϊόντα.

Αυξάνεται η «γκρίνια» για τη δασμολογική πολιτική

Η κίνηση για την άρση των χαλαρών δασμών στον χάλυβα και το αλουμίνιο έρχεται εν μέσω αυξανόμενης κριτικής για τους δασμούς του Τραμπ και τις επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών.

Μια μελέτη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης που δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα έδειξε ότι οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές των ΗΠΑ πλήρωσαν σχεδόν το 90% του κόστους των δασμών του Τραμπ το 2025.

Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα ισχυριστεί ότι τα έσοδα από τους δασμούς του θα βοηθήσουν στον περιορισμό του εθνικού χρέους και έχει επανειλημμένα διατυμπανίσει την πιθανότητα δημόσιας πληρωμής από τα έσοδα των δασμών.

Παρ' όλα αυτά, ο πρόεδρος απέσυρε αρκετούς από τους αυστηρότερους δασμούς του πέρυσι ενώ πιέζει για μια εμπορική εκεχειρία με την Κίνα εν μέσω αυξανόμενου κόστους εισαγωγών για τους Αμερικανούς.

Όπως ανέφερε, βάσει μετρήσεων του ΔΝΤ, που επικαλέστηκε η ΕΚΤ, τα «εσωτερικά τελωνεία» στην ευρωπαϊκή αγορά ισοδυναμούν με δασμούς 110% στις υπηρεσίες και 60% στα αγαθά, περιορίζοντας σημαντικά τη διασυνοριακή οικονομική δραστηριότητα εντός της Ένωσης. Η Λαγκάρντ χαρακτήρισε αυτό το ζήτημα κρίσιμο και απαίτησε άμεση αντιμετώπιση.  «Αυτό είναι που πρέπει να διορθώσουμε και να το διορθώσουμε σύντομα» επισήμανε.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια «υπαρξιακή κρίση», αλλά ταυτόχρονα διαθέτει μια ιστορική ευκαιρία, εφόσον κινηθεί γρήγορα και στρατηγικά.

Απαντώντας στις προτάσεις του Εμανουέλ Μακρόν για αλλαγή των στόχων της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ, σημείωσε ότι τα προβλήματα της ευρωζώνης δεν αφορούν τη νομισματική πολιτική, αλλά τα εμπόδια της ενιαίας αγοράς, τα οποία δεν θα επιλύονταν ούτε με μηδενικά επιτόκια ούτε με ποσοτική χαλάρωση.

Υπενθύμισε ότι, βάσει της ευρωπαϊκής συνθήκης, η ΕΚΤ επικεντρώνεται στη σταθερότητα των τιμών, αλλά οφείλει να λαμβάνει υπόψη και παράγοντες όπως η απασχόληση, η παραγωγικότητα και η κλιματική αλλαγή.

Κεντρικό στοιχείο για την αναπτυξιακή μετάβαση και ζωτικής σημασίας για τις εταιρίες χαρακτήρισε την ολοκλήρωση μιας πραγματικής Ένωσης Κεφαλαιαγορών, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να χρηματοδοτούνται εντός Ευρώπης και να μην εξαρτώνται από αμερικανικά κεφάλαια. Εκφράζοντας ανησυχία για τη φυγή ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων, κάλεσε κράτη-μέλη και θεσμικά όργανα να αναλάβουν δράση για την άρση των θεσμικών αγκυλώσεων.

Η Λαγκάρντ δεν δίστασε να επιρρίψει ευθύνες τόσο στις εθνικές κυβερνήσεις, όσο και στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δράσει αποφασιστικά για την άρση των εμποδίων σε μια λειτουργική ενιαία αγορά και ένα ολοκληρωμένο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Παράλληλα, εμφανίστηκε θετική στην έκδοση κοινών ευρωπαϊκών ομολόγων για την άμυνα, συγκρίνοντας την τρέχουσα συγκυρία με την αντίδραση της ΕΕ κατά την πανδημία. Τόνισε ότι η άμυνα αποτελεί ζήτημα επιβίωσης και συλλογικής ασφάλειας για την Ευρώπη.

Είναι ο άνθρωπος που ο Ντόναλντ Τραμπ (πρόσωπο της χρονιάς για τους FT την προηγούμενη χρονιά), μπορεί να του τηλεφωνήσει και να μιλήσει μαζί του για 45 ολόκληρα λεπτά.

Για ένα στέλεχος τεχνολογίας που για το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του ήταν ελάχιστα γνωστός εκτός της Σίλικον Βάλεϊ και τα τσιπ της Nvidia δεν θεωρούνταν μέρος της κυρίαρχης τεχνολογίας, η κλήση σηματοδότησε την έναρξη μιας ασυνήθιστης σχέσης μεταξύ του Τραμπ και του Χουάνγκ, σηματοδοτώντας την μετάβαση της χρονιάς, αφού η τεχνολογία έφτασε πιο κοντά από ποτέ στην εξουσία.

«Οι πολιτικοί δεν μιλούν την γλώσσα της τεχνολογίας, τη μητρική μου γλώσσα»

Ο επικεφαλής της Nvidia είναι ο πρώτος που παραδέχεται ότι η ώθησή του στο προσκήνιο της γεωπολιτικής σκηνής φέτος, αποδείχθηκε μία πρόκληση. Οι πολιτικοί ηγέτες και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής «δεν μιλούν την γλώσσα της τεχνολογίας, η οποία είναι η μητρική μου γλώσσα», τονίζει.

Μόλις το 2021, το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων της Nvidia αφορούσε την κατασκευή τσιπ γραφικών για τους λάτρεις των παιχνιδιών και ο Χουάνγκ ζούσε σε έναν σχετικά περιορισμένο κόσμο τεχνολογίας. Ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα του Χουάνγκι, ωστόσο, ήταν η ικανότητά του να αντιμετωπίζει τον Λευκό Οίκο του Τραμπ. Εκτός από το ότι κολάκευε τον πρόεδρο κατά τη διάρκεια κοινών εμφανίσεων, έχει δείξει ότι είναι επιδέξιος στο είδος των συμφωνιών στις οποίες αρέσκεται ο Τραμπ - πρώτα με μια μεγάλη πώληση τσιπ στη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ για να συνοδεύσει μια προεδρική επίσκεψη στην περιοχή, και στη συνέχεια συμφωνώντας να παραχωρήσει ένα ποσοστό των πωλήσεων της Nvidia στην Κίνα στις ΗΠΑ με αντάλλαγμα άδειες εξαγωγής.

Ειδικά το τελευταίο, έχει ενοχλήσει τους αντιπάλους, τονίζουν οι Financial Times.

Η κάλυψη του αυξανόμενου χάσματος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας όσον αφορά την τεχνολογία γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Τον περασμένο μήνα ο Χουάνγκ προέβλεψε ότι η Κίνα θα κέρδιζε την κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης με τις ΗΠΑ, το είδος της «απρόσεκτης» άποψης που γενικά φρόντιζε να κρατάει για τον εαυτό του, επισημαίνουν οι FT. Επίσης, δείχνει σαφή θαυμασμό για την τεχνοκρατική ώθηση πίσω από την τεχνολογική άνοδο της Κίνας.

«Οι Κινέζοι ηγέτες είναι κατασκευαστές. Είναι μηχανικοί», επισημαίνει. Όσον αφορά την Τεχνητή Νοημοσύνη, «τρέχουν γρήγορα και οι ρυθμιστικοί έλεγχοι είναι πολύ, πολύ ήπιοι». Αντίθετα, προσθέτει, «οι περισσότεροι δυτικοί ηγέτες είναι δικηγόροι, ρυθμιστικοί φορείς. Προσπαθούμε να αποφύγουμε τα προβλήματα πριν καν συμβούν».

Ωστόσο, έσπευσε γρήγορα να επιστρέψει στην διπλωματική γλώσσα. «Κάθε σύστημα έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του», επισημαίνει, λέγοντας ότι υπάρχουν επίσης αδυναμίες στην προσέγγιση της Κίνας (όπως η τάση δημιουργίας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας σε νέες βιομηχανίες).

Μετασχηματισμός και τρισεκατομμύρια

Όπως σημειώνουν οι FT, τα τσιπ ήταν για καιρό τα αντιπαθή, θετά παιδιά του ψηφιακού κόσμου, τα οποία σε μεγάλο βαθμό τα παρέβλεπαν για χάρη των συσκευών και των υπηρεσιών που λειτουργούσαν μέσω αυτών. Ωστόσο φέτος, έχουν αναδειχθεί ως η κινητήρια δύναμη πίσω από τη μανία της τεχνητής νοημοσύνης που σαρώνει τον επιχειρηματικό και χρηματοοικονομικό κόσμο.

Οι Financial Times ανακήρυξαν τον Χουάνγκ ως το πρόσωπο της χρονιάς λόγω του ρόλου που έχει διαδραματίσει σε αυτόν τον μετασχηματισμό. Ο Χουάνγκ βρίσκεται στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα επενδυτικά προγράμματα που έχουν διεξαχθεί ποτέ από τον ιδιωτικό τομέα - ένα πρόγραμμα που έχει στηρίξει την οικονομία των ΗΠΑ και έχει διατηρήσει μια άνθηση της χρηματιστηριακής αγοράς. Και έχει αποτελέσει κινητήρια δύναμη στην υιοθέτηση μιας τεχνολογίας που έχει την ικανότητα να αναδιαμορφώσει ολόκληρες βιομηχανίες.

Η Nvidia είναι πλέον η πιο πολύτιμη εταιρεία στον κόσμο και, σε κάποιο στάδιο κατά τη διάρκεια του έτους, έγινε η πρώτη που είχε κεφαλαιοποίηση αγοράς άνω των 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων (το βράδυ της Πέμπτης, η αξία της ήταν 4,4 τρισεκατομμύρια δολάρια). Ο ίδιος ο Χουάνγκ αναμένεται να κλείσει το 2025 με καθαρή αξία άνω των 160 δισεκατομμυρίων δολαρίων, κατατάσσοντάς τον στη λίστα των 10 πλουσιότερων ανθρώπων στον κόσμο. Ακόμα κι αν αποδειχθεί ότι οι τρέχουσες αποτιμήσεις είναι διογκωμένες και η τιμή της μετοχής μειωθεί κατά το ήμισυ, η Nvidia θα εξακολουθεί να αξίζει τρεις φορές περισσότερο από ό,τι στο τέλος του 2021.

Δερμάτινο μπουφάν και πεποιθήσεις

«Δεν έχω κανένα χόμπι. Το παν, πρωτίστως, είναι η φροντίδα της οικογένειας και, στη συνέχεια, 100% η δουλειά». Αυτή η ακόρεστη όρεξη για δουλειά και η ιδιαίτερη προσοχή στη λεπτομέρεια έχουν διαμορφώσει μια εταιρεία με μια ασυνήθιστα επίπεδη δομή διαχείρισης που περιστρέφεται γύρω από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο. Ο Χουάνγκ αναφέρει ότι 50-60 από τα στελέχη της εταιρείας αναφέρονται απευθείας σε αυτόν - δεν είναι σίγουρος για τον ακριβή αριθμό - και απορρίπτει τις παραδοσιακές εταιρικές ιεραρχίες.

«Ο τρόπος με τον οποίο ταξιδεύουν οι πληροφορίες είναι επιρρεπής σε σφάλματα και οι άνθρωποι δεν αισθάνονται ισχυροί» τονίζει ο Τζέι Πουρί, επικεφαλής πωλήσεων της Nvidia και ένας από τους στενότερους συνεργάτες του Χουάνγκ. Μέρος του σχεδίου είναι να καταρρεύσουν τα κέντρα εξουσίας που παρατηρούνται στις περισσότερες άλλες εταιρείες, όπου «οι άνθρωποι προσπαθούν να αποκτήσουν εξουσία κρατώντας πληροφορίες», επισημαίνει.

Ο Χουάνγκ, παιδί μεταναστών από την Ταιβάν που σπούδασε στο Στάνφορντ, έχει ως κορυφαία προτεραιότητα να φροντίζει τους χιλιάδες υπαλλήλους του, αλλά και να βοηθά από τους προγραμματιστές μέχρι τους επιχειρηματίες, να λύνουν προβλήματα και να επαναπροσδιορίζουν το μέλλον.

Το δερμάτινο μπουφάν του Χουάνγκ αποτελεί πλέον ένα κομμάτι της tech κουλτούρας. Όπου εμφανίζεται με αυτό ο CEO και ιδρυτής της Nvidia, άπαντες κρέμονται από τα χείλη του για να ακούσουν ποια τάση θα υποδείξει πως καταφθάνει το επόμενο διάστημα στο χώρο του ΑΙ, της ψηφιακής βιολογίας, της επιστήμη του κλίματος, των αυτοκινούμενων οχημάτων και της ρομποτικής. Το jacket μοιάζει να έχει πάρει τη θέση του περίφημου ζιβάγκο του Στιβ Τζομπς, του ιδρυτή της Apple και ο Χουάνγκ τη θέση του μεγάλου οραματιστή στα σημερινά τεχνολογικά δεδομένα.

«Βρισκόμαστε στην iPhone στιγμή του ΑI. Οι startups κοντράρονται να φτιάξουν καινοτόμα προϊόντα και επιχειρηματικά μοντέλα ενώ τα παραδοσιακές επιχειρήσεις προσπαθούν να ανταποκριθούν. Το generative AΙ έχει πυροδοτήσει μία αίσθηση του επείγοντος στις επιχειρήσεις παγκοσμίως για να αναπτύξουν ΑΙ στρατηγικές» είχε δηλώσει παλιότερα.

Η Nvidia διαμορφώθηκε από μια σειρά από ρίσκα που άλλοι είτε δεν είδαν είτε δεν ήταν διατεθειμένοι να ρισκάρουν. Ο Χουάνγκ τα αποδίδει στην εμπιστοσύνη στη δική του ικανότητα - ενισχυμένη από μια μικρή ομάδα στενών συνεργατών - να εντοπίσει τεχνικές δυνάμεις ικανές να αναδιατάξουν τον κόσμο.

«Η ικανότητα να βλέπεις το μέλλον και η ικανότητα να αναπτύσσεις βαθιά πεποίθηση για μια ιδέα τελικά καταλήγει στην ικανότητα να αναλύεις κάτι μέχρι τις βασικές αρχές», λέει. Ο Χουάνγκ τονίζει ότι τεστάρει τις πεποιθήσεις του «κάθε πρωί».

«Φούσκα» και επενδύσεις

Ο αγώνας για την κατασκευή τεράστιων νέων εγκαταστάσεων υπολογιστών για την τροφοδότηση της μελλοντικής ζήτησης τεχνητής νοημοσύνης μετέτρεψε την κατασκευή τους σε ένα φωτεινό σημείο για την υποτονική οικονομία, αντιπροσωπεύοντας ένα σημαντικό μέρος της αύξησης του ΑΕΠ των ΗΠΑ. Ως ο κύριος προμηθευτής τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ του κόστους των κέντρων δεδομένων, η τύχη της Nvidia έχει εκτοξευθεί.

Για ορισμένους επικριτές, η απόφαση του Χουάνγκ να επενδύσει τα χρήματα της εταιρείας του σε άλλες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των δικών της πελατών, ισοδυναμεί με μια επικίνδυνη μορφή κυκλικής σύναψης συμφωνιών που θα μπορούσε να διογκώσει τεχνητά τη ζήτηση για τα τσιπ της, επισημαίνουν οι FT.

Ωστόσο, ο ίδιος ο Χουάνγκ περιγράφει την κατανομή των μετρητών ως έναν τρόπο για να «σπείρει» ένα ευρύτερο οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Λέει ότι οι επενδύσεις της Nvidia έχουν περιλάβει «δισεκατομμύρια δολάρια, για ένα χώρο που αξίζει εκατοντάδες δισεκατομμύρια», γεγονός που τις καθιστά πολύ μικρές για να έχουν μεγάλο αντίκτυπο στη συνολική ζήτηση: «Δεν επαρκούν για να χρηματοδοτήσουμε τις αγορές των πελατών μας».

Από το καλοκαίρι, η Nvidia έχει επίσης δώσει κάποιες ιλιγγιώδεις υποσχέσεις, συμπεριλαμβανομένης της επένδυσης έως και 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην OpenAI τα επόμενα χρόνια. Καθώς οι ανησυχίες για μια φούσκα έχουν αυξηθεί, άλλοι ηγέτες της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένου του Σαμ Άλτμαν της OpenAI, έχουν προειδοποιήσει ανοιχτά για τους κινδύνους. Ωστόσο, ο Χουάνγκ αρνείται να κοιτάξει πέρα ​​από τη σύναψη συμφωνιών που έχει υπό τον έλεγχό του.

«Υπάρχει υπερβολικός ενθουσιασμός στις συζητήσεις περί επενδύσεων, ωστόσο οι ίδιοι οι επενδυτές είναι πολύ πειθαρχημένοι», επιμένει. «Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που έχω δει να γράφουν επιταγές είναι αρκετά πειθαρχημένοι» προσθέτει.

Όπως γράφουν οι FT, ο Έλληνας υπουργός διεκδικεί τη θέση του επικεφαλής της Ευρωομάδας —στην αρμοδιότητα της οποίας είναι ο συντονισμός της δημοσιονομικής πολιτικής στην Ευρωζώνη— με την Ελλάδα να έχει αφήσει πίσω της την εποχή που ήταν το «μαύρο πρόβατο» της Ευρωζώνης. Η εκλογή του νέου προέδρου, ο οποίος θα υπηρετήσει για δυόμισι χρόνια, θα διεξαχθεί στις 11 Δεκεμβρίου και απαιτεί απλή πλειοψηφία από τους 20 υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης. Ο έτερος υποψήφιος είναι ο αναπληρωτής πρωθυπουργός του Βελγίου, Βίνσεντ Βαν Πετέγκεμ, ένας συντηρητικός πολιτικός με πολύ μεγαλύτερη εμπειρία στο Eurogroup.

Όπως επισημαίνουν οι FT, ο κ. Πιερρακάκης επενδύει έντονα στην ιστορία της ελληνικής επιστροφής —και στο δικό του βιογραφικό ως σύγχρονου τεχνολογικά καταρτισμένου μεταρρυθμιστή. Ως υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ηγήθηκε μιας σαρωτικής αναμόρφωσης του έντονα γραφειοκρατικού Δημοσίου, αντικαθιστώντας τις ουρές και τις σφραγίδες με “κλικ” και εφαρμογές. Θέλει να μεταφέρει αυτήν την ενέργεια στις Βρυξέλλες, όπως δήλωσε στους FT: «Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός, η τεχνολογική επιτάχυνση και η γεωπολιτική αστάθεια απαιτούν μια πιο συνεκτική και στρατηγικά ευθυγραμμισμένη ευρωζώνη». Η πρόκληση, λέει, «δεν είναι να παράγουμε περισσότερη ανάλυση».

Η πρότασή του δίνει μεγάλο βάρος στις οικονομικές μεταρρυθμίσεις: ενίσχυση των διασυνοριακών επενδύσεων, θωράκιση της ενιαίας αγοράς και διασφάλιση ότι το ψηφιακό ευρώ θα υποστηρίζει σταθερότητα, εμπιστοσύνη και στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Θέλει επίσης να υπενθυμίσει στους ομολόγους του πόσο μακριά έχει φτάσει η Ελλάδα. Μετά τη μεγαλύτερη δημοσιονομική προσαρμογή στην Ευρώπη από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η χώρα αναπτύσσεται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, η ανεργία μειώνεται και το χρέος οδεύει προς επίπεδα κάτω του 120% του ΑΕΠ έως το 2030. «Αυτή η πορεία δείχνει τι είναι δυνατό όταν η στρατηγική, η πειθαρχία και η υλοποίηση ευθυγραμμίζονται», λέει — μια προσέγγιση που υπόσχεται να μεταφέρει στην προεδρία του Eurogroup αν εκλεγεί.

Τόσο ο Πιερρακάκης όσο και ο Βαν Πετέγκεμ προέρχονται από το συντηρητικό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο κατέχει εννέα έδρες στο Eurogroup. Ο νικητής θα πρέπει να πείσει υπουργούς Οικονομικών από άλλες πολιτικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένων των μεγαλύτερων μελών όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία. Όποιος επικρατήσει θα επηρεάσει και άλλες σημαντικές θέσεις οικονομικής πολιτικής στην Ευρωζώνη, καθώς οι κυβερνήσεις ετοιμάζονται να αντικαταστήσουν τέσσερις από τις έξι κορυφαίες θέσεις της ΕΚΤ πριν από το τέλος του 2027.

Αναφερόμενος στην ελληνική οικονομία, αναφέρει πως «το 2024, η Ελλάδα πέτυχε ένα από τα ισχυρότερα πρωτογενή πλεονάσματα στην Ευρώπη – κοντά στο 4,8% του ΑΕΠ – διατηρώντας παράλληλα ρυθμούς ανάπτυξης υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

«Μόνο έξι από τα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ εμφάνισαν πλεόνασμα πέρσι, και τα τέσσερα από αυτά – συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – είχαν περάσει από προγράμματα του ΔΝΤ την τελευταία 15ετία. Στην περίπτωσή μας, μια χώρα που κάποτε θεωρούταν “προβληματικό παιδί” της Ευρωζώνης, σήμερα δανείζεται διεθνώς με αποδόσεις χαμηλότερες από άλλα κράτη-μέλη — μια ανατροπή που ελάχιστοι θα προέβλεπαν πριν από μια δεκαετία», αναφέρει ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Προσθέτει, ότι ο προϋπολογισμός προβλέπει ανάπτυξη 2,4% το 2026, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται να υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ. Πριν από το 2030, το ελληνικό χρέος εκτιμάται ότι θα πέσει κάτω από το 120%, σηματοδοτώντας μια αποφασιστική –και συμβολική– ρήξη με το παρελθόν. Αυτή η βελτίωση αντανακλά σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα, ισχυρό ονομαστικό ρυθμό ανάπτυξης και την πρόωρη αποπληρωμή παλαιότερων επίσημων δανείων.

Ακόμα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αναφέρεται αναλυτικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό της Ελλάδας, στο gov.gr, στις γρήγορες συναλλαγές κ.α.

Ιδιαίτερη αναφορά στο άρθρο τους στους FT, γίνεται και στις αγορές και σε μεγάλες τραπεζικές κινήσεις, επισημαίνοντας την εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext και την επενδυτική κίνηση της UniCredit στην Alpha Bank. Τονίζει βέβαια ότι παρά την ελληνική πρόοδο πρέπει να έρθουν στη χώρα περισσότερες επενδύσεις και να ανέβουν η πραγματικοί μισθοί και η παραγωγικότητα.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης καταλήγει στο ότι η ελληνική περίπτωση δεν αποτελεί πια δίδαγμα προς αποφυγή, αλλά παράδειγμα μετασχηματισμού. Σήμερα, το σημαντικότερο «εξαγώγιμο προϊόν» της Ελλάδας, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν είναι μόνο η ανάπτυξη, αλλά η απόδειξη ότι η αλλαγή είναι εφικτή — και βρίσκεται ακόμη στην εμβέλεια της Ευρώπης συνολικά.

Η νέα μονάδα, που θα υπάγεται στη Γενική Γραμματεία της Κομισιόν, σχεδιάζει να προσλάβει αξιωματούχους από τις εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών των κρατών-μελών, με στόχο τη συνδυαστική ανάλυση πληροφοριών για κοινές πολιτικές και στρατηγικούς σκοπούς, όπως αναφέρει η εφημερίδα, επικαλούμενη τέσσερις πηγές με γνώση του σχεδίου.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι προειδοποιήσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή μείωση της αμερικανικής υποστήριξης ασφαλείας προς την Ευρώπη ώθησαν την Ε.Ε. να αναθεωρήσει τις δικές της δυνατότητες άμυνας και ασφάλειας, ξεκινώντας τη μεγαλύτερη επιχείρηση επανεξοπλισμού από τον Ψυχρό Πόλεμο.

«Οι υπηρεσίες κατασκοπείας των κρατών-μελών γνωρίζουν πολλά. Η Επιτροπή γνωρίζει επίσης πολλά. Χρειαζόμαστε έναν καλύτερο τρόπο να τα συνδυάσουμε και να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί», ανέφερε μία από τις πηγές των Financial Times, προσθέτοντας ότι «στις πληροφορίες, πρέπει να δώσεις κάτι για να πάρεις κάτι».

Αντιδράσεις και ανησυχίες εντός Ε.Ε.
Η πρωτοβουλία φέρεται να αντιμετωπίζει αντιδράσεις από ανώτερους αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), η οποία εποπτεύει το υφιστάμενο Κέντρο Πληροφοριών και Καταστάσεων (Intcen). Οι αξιωματούχοι φοβούνται ότι η νέα δομή θα επικαλύψει τον ρόλο του Intcen και ενδέχεται να απειλήσει το μέλλον του.

Το σχέδιο δεν έχει ακόμη κοινοποιηθεί επίσημα σε όλα τα 27 κράτη-μέλη, ωστόσο η Κομισιόν σκοπεύει να αντλήσει στελέχη με αποσπάσεις από τις εθνικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Ένας εκπρόσωπος της Επιτροπής επιβεβαίωσε στους FT ότι «εξετάζεται η ενίσχυση των δυνατοτήτων ασφάλειας και πληροφοριών», σημειώνοντας ότι η ιδέα βρίσκεται σε εξέλιξη χωρίς καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. Η μονάδα, όπως είπε, θα «βασιστεί στην υπάρχουσα εμπειρογνωμοσύνη» και θα συνεργαστεί στενά με τις υπηρεσίες της EEAS.

Η ευαίσθητη ισορροπία στην ανταλλαγή πληροφοριών
Η ανταλλαγή πληροφοριών αποτελεί διαχρονικά ευαίσθητο ζήτημα για τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. Μεγάλες χώρες, όπως η Γαλλία, είναι επιφυλακτικές στη διαμοίραση ευαίσθητων δεδομένων, ενώ η παρουσία φιλορωσικών κυβερνήσεων, όπως στην Ουγγαρία, περιπλέκει περαιτέρω τη συνεργασία.

Οι πρωτεύουσες της Ε.Ε. αναμένεται να αντισταθούν στη δημιουργία νέων «εξουσιών πληροφοριών» για τις Βρυξέλλες, σύμφωνα με δύο πηγές των FT, αν και παραδέχονται ότι υπάρχουν χρόνια παράπονα για την αποτελεσματικότητα του Intcen.

«Η Επιτροπή δεν πρόκειται να αρχίσει να στέλνει πράκτορες στο πεδίο», ανέφερε χαρακτηριστικά ένα δεύτερο άτομο.

Αυτονομία ασφαλείας και επόμενα βήματα
Οι πρόσφατες αναφορές του Ντόναλντ Τραμπ περί περικοπής της αμερικανικής στρατιωτικής και πληροφοριακής βοήθειας προς την Ευρώπη, όπως και η προσωρινή αναστολή της παροχής πληροφοριών προς την Ουκρανία, έχουν εντείνει τις ανησυχίες για την εξάρτηση της Ευρώπης από την Ουάσινγκτον.

Η νέα υπηρεσία πληροφοριών εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο της φον ντερ Λάιεν για αυτοδύναμη ευρωπαϊκή ασφάλεια, που περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός «Κολεγίου Ασφαλείας» για τους επιτρόπους, τη χρηματοδότηση αγοράς όπλων για την Ουκρανία και την έναρξη του δορυφορικού έργου Iris.

Όπως αναφέρεται στους FT, το 2015 ήταν «το σημείο καμπής του δράματος, που συγκλόνισε τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές για χρόνια και απείλησε να διαλύσει την οικονομική και νομισματική ένωση, το μοναδικό επίτευγμα της ΕΕ».

«Αν η Ελλάδα είχε βγει από το ευρώ, αυτό θα σήμαινε το τέλος του ευρώ. Γιατί αυτό θα αποδείκνυε ότι το ενιαίο νόμισμά μας δεν είναι αιώνιο. Θα γινόταν απλώς μια ζώνη σταθερού επιτοκίου» λέει ο Πιερ Μοσκοβισί, που διετέλεσε Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικής Πολιτικής από το 2014 έως το 2019.

Περιγράφοντας όσα συνέβησαν τον Ιούλιο του 2015 οι FT γράφουν ότι «οι Έλληνες ψήφισαν σε δημοψήφισμα την απόρριψη του διεθνούς σχεδίου διάσωσης της χώρας, υπό την πίεση της ακροαριστερής λαϊκιστικής κυβέρνησής τους. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος ανέβηκε στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2015, εκμεταλλευόμενος το κύμα λαϊκής αποστροφής προς τα mainstream κόμματα, και ο διχαστικός υπουργός Οικονομικών του, Γιάννης Βαρουφάκης, ήθελαν να αποσπάσουν καλύτερους όρους από τους ευρωπαίους και διεθνείς πιστωτές της Ελλάδας».

Κατά το δημοσίευμα η τακτική Τσίπρα-Βαρουφάκη «έφτασε στα όρια της ρήξης έφερε τη χώρα στο χείλος της εξόδου από το ευρώ, της χρηματοπιστωτικής κατάρρευσης και της οικονομικής καταστροφής. Ωστόσο, μέσα σε λίγες μόνο ημέρες, ο Τσίπρας έκανε πίσω και ο Βαρουφάκης αποχώρησε».

Η «κωλοτούμπα» Τσίπρα

Κάνοντας λόγο για «στροφή 180 μοιρών» ή «κωλουτούμπα» οι Financial Times σημειώνουν ότι «ήταν μια δαπανηρή τακτική που ανέκοψε την οικονομική ανάκαμψη και κατέστρεψε την αξιοπιστία της κυβέρνησης απέναντι στους ευρωπαίους εταίρους της. Ωστόσο, σηματοδότησε επίσης την αρχή μιας νέας εποχής συμμόρφωσης της Ελλάδας με τους όρους του προγράμματος διάσωσης και έθεσε τα θεμέλια της ανάκαμψης».

Όσον αφορά, δε, τα 10 χρόνια που έχουν περάσει από τότε, η βρετανική εφημερίδα καταγράφει ότι «η Ελλάδα έχει σημειώσει μια αξιοσημείωτη ανάκαμψη, εξήλθε από το πρόγραμμα διάσωσης, διατήρησε τη δημοσιονομική πειθαρχία και ξεπέρασε οικονομικά πλουσιότερες χώρες».

«Ουσιαστικά χάσαμε το 25% του ΑΕΠ μας και φτάσαμε πολύ κοντά στο να διαχειριστούμε μια πλήρη κοινωνική κατάρρευση, αν είχαμε αναγκαστεί να αποχωρήσουμε από την ευρωζώνη», λέει από την πλευρά του στους FT ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. «Αλλά νομίζω ότι είναι επίσης απόδειξη της ανθεκτικότητας της ελληνικής κοινωνίας και του πολιτικού συστήματος που καταφέραμε να ανακάμψουμε» προσθέτει ο κ. Μητσοτάκης.

«Οι δύσκολες μεταρρυθμίσεις που τελικά υιοθέτησε η Ελλάδα μετά την κρίση έχουν μεταμορφώσει την τύχη της. Η επαφή με την καταστροφή αναδιαμόρφωσε επίσης βαθιά την ευρωζώνη, ωθώντας την να ενισχύσει το εύθραυστο ενιαίο νόμισμα με νέα εργαλεία και θεσμούς. Ωστόσο, παραμένουν πολλά να γίνουν. Μια δεκαετία μετά την κορύφωση της κρίσης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας εξακολουθεί να ανέρχεται μόλις στο 70% του μέσου όρου της ΕΕ και τα προβλήματα παραγωγικότητας παραμένουν οξέα. Εν τω μεταξύ, η ΕΕ εξακολουθεί να στερείται μιας κατάλληλης τραπεζικής ένωσης και ενός προϋπολογισμού αρκετά μεγάλου για να απορροφήσει τους οικονομικούς κραδασμούς» συνεχίζει το δημοσίευμα των FT υπενθυμίζοντας την παρέμβαση Ντράγκι για 800 δισ. ευρώ ετησίως σε επενδύσεις σε καινοτομία και υποδομές, μέρος των οποίων θα πρέπει να προέλθει από κοινό δανεισμό της ΕΕ