Ειδικότερα, αντικείμενο της έρευνας που ξεκίνησε ο κ. Βουρλιώτης είναι να ελεγχθεί ο τρόπος με τον οποίο όλες οι εταιρείες και τα funds που διαχειρίζονται οφειλές δανειοληπτών, λειτουργούν εντός του νομοθετικού πλαισίου ή εάν με πράξεις, ενέργειες και παραλείψεις τους διευκολύνουν τη διάπραξη του αδικήματος για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Ακόμη, στο πλαίσιο της έρευνας που διεξάγεται οι αρμόδιοι ελεγκτές της Αρχής θα διαπιστώσουν εάν -και σε ποιες περιπτώσεις- οι εταιρείες διαχείρισης χρέους (funds, κ.λπ.)συμμετέχουν σε ξέπλυμα μαύρου χρήματος.

Πιο αναλυτικά, η συνολική αξία των υπό διαχείριση δανείων μειώθηκε σε 69,46 δισ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2023, έναντι 71.18 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο. Επισημαίνεται ότι από το δ΄ τρίμηνο του 2022 στην ονομαστική αξία των δανείων δεν περιλαμβάνονται οι εξωλογιστικοί τόκοι και οι διαγραφές από τα πιστωτικά ιδρύματα που μεταβίβασαν το χαρτοφυλάκιο των δανείων.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων μειώθηκε σε 22.848 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2023, από 23.953 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 1.080 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 22.810 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2023. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 11.537 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 25 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 38 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2023.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 542 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 9.051 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2023.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 74 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 37.566 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2023. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 182 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 15.631 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 117 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 21.646 εκατ. ευρώ.

Όπως επισημαίνουν και οι Financial Times, τα στελέχη του κλάδου και οι σύμβουλοί τους πιστεύουν ότι το νέο έτος αποτελεί μια μεγάλη δοκιμασία για τους επενδυτές ιδιωτικών κεφαλαίων, καθώς αναζητούν τρόπους για την πώληση μεγάλων θέσεων, ενώ παράλληλα αναζητούν νέες ευκαιρίες.

Με την αγορά για τις δημόσιες εγγραφές να παραμένει υποτονική και τις παγκόσμιες συναλλαγές να είναι χαμηλές, ο αριθμός των συναλλαγών «εξόδου» (ρευστοποίησης θέσεων) από ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια το περασμένο τρίμηνο ήταν κοντά σε χαμηλό δεκαετίας, σύμφωνα με τη συμβουλευτική εταιρεία Bain & Co. Αυτό οδήγησε πολλούς ομίλους να έχουν ένα ρεκόρ 2,8 εκατ. δολαρίων σε απούλητες επενδύσεις και αυτό που η Bain περιέγραψε ως “ένα τεράστιο ανεκτέλεστο υπόλοιπο” εταιρειών προς αποχώρηση.

«Αυτό που βλέπουμε από τους επικεφαλής διαχειριστές ιδιωτικών κεφαλαίων είναι μεγάλη ανησυχία επειδή δεν είναι σαφές πώς θα εξελιχθούν οι αγορές», δήλωσε στους FT ανώτερος τραπεζίτης στον τομέα των συγχωνεύσεων και εξαγορών. Οι συνθήκες έχουν απογοητεύσει πολλούς μεγάλους θεσμικούς επενδυτές που συνήθως αναμένουν μια τακτική ροή μετρητών που θα τους επιστραφεί, καθώς οι όμιλοι ιδιωτικών κεφαλαίων πωλούν κερδοφόρες επενδύσεις.

Νέες συμφωνίες εξαγορών

Αντίθετα, οι επενδυτές αυτοί έλαβαν ελάχιστα χρήματα τα τελευταία πέντε χρόνια, παρόλο που δέσμευσαν τεράστια ποσά για τη χρηματοδότηση νέων συμφωνιών εξαγοράς.

Οι τραπεζίτες αναμένουν ότι οι όμιλοι θα αξιοποιήσουν τα μετρητά τους τους επόμενους μήνες, ενώ παράλληλα θα συνάψουν συμφωνίες για την πώληση παλαιών επενδύσεων – ιδίως καθώς αυξάνεται η αισιοδοξία ότι τα αμερικανικά επιτόκια έχουν κορυφωθεί μετά την απότομη άνοδο των τελευταίων δεκαετιών.

«Αισθάνθηκα ότι το 2023 ήταν μια χρονιά όπου οι άνθρωποι αφομοίωσαν τα χαρτοφυλάκιά τους. Ας ελπίσουμε ότι το 2024 θα είναι μια επανεκκίνηση για την επιτάχυνση των συμφωνιών και πάλι», δήλωσε η Elizabeth Cooper, εταίρος και συν-επικεφαλής της πρακτικής συγχωνεύσεων και εξαγορών ιδιωτικών μετοχών της Simpson Thacher & Bartlett.

«Υπάρχουν πολλές συμφωνίες στο πρόγραμμα για το πρώτο εξάμηνο και αναμένουμε ότι ένας μεγάλος αριθμός από αυτές θα ολοκληρωθεί όπως έχει προγραμματιστεί», δήλωσε ο Carsten Woehrn, συν-επικεφαλής του τμήματος συγχωνεύσεων και εξαγορών ΕΜΕΑ της JPMorgan.

Προκειμένου να πραγματοποιηθούν οι συμφωνίες, πολλοί όμιλοι ιδιωτικών κεφαλαίων έχουν αναπτύξει τακτικές χρηματοοικονομικής μηχανικής για να γεφυρώσουν τη διαφορά μεταξύ του τι θα πληρώσουν οι αγοραστές για μια εταιρεία και του τι θα δεχθούν οι ιδιοκτήτες.

Ο Charles Hayes, παγκόσμιος συν-επικεφαλής ιδιωτικών κεφαλαίων της Freshfields Bruckhaus Deringer, δήλωσε ότι οι εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο σε “δομημένες συναλλαγές” – συμφωνίες που χρησιμοποιούν μετοχικό κεφάλαιο με χαρακτηριστικά που μοιάζουν με χρέος. Πηγές του κλάδου δήλωσαν στους Financial Times ότι οι όμιλοι ιδιωτικών κεφαλαίων που πωλούν επιχειρήσεις μεταξύ τους χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο πολύπλοκες δομές.

Οι τραπεζίτες

Αυτές περιλάμβαναν κέρδη βάσει επιδόσεων – τα οποία καταβάλλουν στους πωλητές πρόσθετα μετρητά εάν μια επιχείρηση αποδώσει καλύτερα από το αναμενόμενο – ή άλλα εργαλεία όπως αναβαλλόμενες πληρωμές από τους αγοραστές και μεγάλες επενδύσεις από τους πωλητές προκειμένου να γίνουν οι συμφωνίες.

Οι τραπεζίτες και τα στελέχη των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων είναι επίσης όλο και πιο ενθουσιασμένοι με τις εταιρικές αποσχίσεις, κατά τις οποίες μια εταιρεία ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων αγοράζει μια επιχειρηματική γραμμή από μια μεγάλη εταιρεία. Η μεγαλύτερη συμφωνία ιδιωτικών κεφαλαίων του 2023 ήταν η απόσχιση της εταιρείας πληρωμών Worldpay από τη FIS από την GTCR με αποτίμηση 18 δισ. δολάρια.

Πολλές μεγάλες εταιρείες εξαγορών επιδιώκουν να επαναλάβουν αυτές τις μεγάλες συμφωνίες carve-out το 2024, σύμφωνα με τον Max Justicz, συν-επικεφαλής των χρηματοοικονομικών χορηγών της UBS στην Αμερική. “Οι εταιρείες mega buyout επιδιώκουν να αποδείξουν ότι μπορούν να αγοράσουν carve-outs με κάποια διοικητική εμπειρία “, δήλωσε.

Τα δάνεια που διαχειρίζονται οι εγχώριες ΕΔΑΔΠ και έχουν μεταβιβαστεί σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 670 εκατ. ευρώ το β’ τρίμηνο του 2023.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Αναλυτικά, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε σε 23.921 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2023, από 23.530 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) αυξήθηκε κατά 403 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 23.856 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2023. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 12.264 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα  μειώθηκε κατά 11 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 65 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2023.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 25 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 9.581 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2023.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 254 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 37.662 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2023. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 47 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 15.853 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 207 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 21.510 εκατ. ευρώ. 

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων ανήλθε σε 32.267 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2022, από 32.400 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 130 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 32.190 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2022. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 16.520 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).
Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 2 εκατ. ευρώ στα 77 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2022.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 128 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 12.215 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2022.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 198 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 42.322 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2022. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 59 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 18.159 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 140 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 23.975 εκατ. ευρώ.

Υπό διαχείριση δάνεια κατοίκων εσωτερικού από τις ΕΔΑΔΠ, η κυριότητα των οποίων έχει μεταβιβαστεί σε εταιρίες του εξωτερικού

(Ονομαστική αξία, υπόλοιπα τέλους περιόδου, σε εκατ. ευρώ)

Ειδικότερα, με την πρόσφατη απόφασή του ο Άρειος Πάγος απέρριψε την πρόσθετη παρέμβαση από εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις ως απαράδεκτη, καθώς έκρινε ότι δεν έχει την κατάλληλη νομιμοποίηση.

Όπως αναφέρει η ΑΠ 822/2022, η εταιρεία διαχείρισης δεν μπορεί να επιδιώξει την εκπλήρωση της ένδικης απαίτησης στο όνομα και για λογαριασμό της εταιρείας που κατέστη δικαιούχος της απαίτησης με εκχώρηση.

Το κενό στο νόμο

Σύμφωνα με τον Άρειο Πάγο, ο νόμος 3156/2003 για τις τιτλοποιήσεις δεν απονέμει στην εταιρεία διαχείρισης την ιδιότητα του κατ’ εξαίρεση νομιμοποιούμενου διαδίκου, όπως αντιθέτως ισχύει στον νόμο για τα κόκκινα δάνεια (4354/2015).

Όπως επισημαίνει στην απόφασή του το ανώτατο δικαστήριο, οι διατάξεις του Ν. 4354/2015 για την κατ’ εξαίρεση νομιμοποίηση (ως μη δικαιούχων διαδίκων) των εταιρειών διαχείρισης δανείων δεν μπορούν να εφαρμοστούν αναλογικώς και επί των εταιρειών διαχείρισης του Ν. 3165/2003, διότι η εταιρεία διαχείρισης του άρθρου 10 Ν. 3156/2003 αναλαμβάνει με σύμβαση εντολής τη διαχείριση των αποκτώμενων απαιτήσεων, χωρίς να έχει ορισθεί εκ του νόμου μη δικαιούχος, κατ’ εξαίρεση νομιμοποιούμενος, διάδικος.

«Επομένως, δεν νομιμοποιείται να ενεργεί διαδικαστικές πράξεις για λογαριασμό της εντολέως της εταιρείας, ούτε η μεταξύ τους σύμβαση και η παροχή πληρεξουσιότητας μπορεί να καθιδρύσει κατ’ εξαίρεση νομιμοποίηση» υπογραμμίζει ο Άρειος Πάγος.

Ο κίνδυνος του προγράμματος «Ηρακλής»

Η απόφαση του Αρείου Πάγου επηρεάζει και την πορεία του προγράμματος εγγυήσεων «Ηρακλής», καθώς το «κενό» που μπορεί να υπάρξει υπολογίζεται στα 20 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, κινδυνεύουν τα senior bonds των τραπεζών, καθώς αν χάσουν την αξία τους θα δημιουργηθεί ένα ακόμα «κενό», που υπολογίζεται στα 15 δισ. ευρώ, με τις συνολικές επιπτώσεις της απόφασης του Αρείου Πάγου να φτάνουν στα 35 δισ. ευρώ.

Σαθρές βάσεις για τα κόκκινα δάνεια

Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου υπάρχει προβληματισμός γύρω από το ζήτημα των «κόκκινων δανείων», καθώς οι τράπεζες και τα funds κινδυνεύουν να χάσουν το «όπλο» του πλειστηριασμού.

Το πρόβλημα αυτό, έχει προκαλέσει πονοκέφαλο τόσο στον τραπεζικό κλάδο και τους servicers, όσο και στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, που αναζητούν την κατάλληλη δυνατή νομική φόρμουλα ώστε να ξεπεραστούν τα «εμπόδια» που έβαλε η απόφαση του Αρείου Πάγου.

Η συνολική αξία των δανείων αυτής της κατηγορίας διαμορφώθηκε σε 42,845 δισ. ευρώ, στο τέλος του α’ τριμήνου του 2021, έναντι 39,938 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.  Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων ανήλθε σε 16,788 δισ. ευρώ στο τέλος του α’ τριμήνου του 2021, από 14,006 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) αυξήθηκε κατά 2,8 δισ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 16,708 δισ. ευρώ στο τέλος του α’ τριμήνου του 2021. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 8,885 δισ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ). Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 17 εκατ. ευρώ στα 80 εκατ. ευρώ στο τέλος του α’ τριμήνου του 2021.

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 635 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 5,538 δισ. ευρώ στο τέλος του α’ τριμήνου του 2021. Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 760 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 20,519 δισ. ευρώ κατά το α’ τρίμηνο του 2021. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 368 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 12,589 δισ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 333 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 7,68 δισ. ευρώ.

Τράπεζες και funds καλούνται να προχωρήσουν σε περισσότερες ρυθµίσεις δανείων αλλά και σε «κουρέµατα».

Οι Ευρωπαίοι βάζουν θέμα ποιότητας των εσόδων, με δεδομένο ότι οι τράπεζες «μετράνε» μεγάλα ποσά από τόκους «κόκκινων» δανείων, τα οποία μπορεί να μην εισπραχθούν κι αυτό συνεπάγεται αρνητική επίπτωση εν όψει τιτλοποιήσεων.

Τα κόκκινα δάνεια

Έως το τέλος του 2021 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αναμένεται να τιτλοδοτήσουν ή να πουλήσουν 32 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια τα οποία σταδιακά θα περάσουν στα χέρια των εταιρειών διαχείρισης, με τις οποίες θα έχουν να κάνουν στο εξής οι οφειλέτες.

Από τα δάνεια αυτά, πάνω από 140.000 αφορούν κόκκινα δάνεια συνδεδεμένα με την πρώτη κατοικία.

Μάλιστα αν υπολογίσει κανείς ότι από το σύνολο των περίπου 75 δισ. ευρώ κόκκινων δανείων μόλις 11,1 δισ. ευρώ είναι η αξία εκείνων τα οποία βρίσκονται σε καθεστώς νομικής προστασίας (14,8% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων), αντιλαμβάνεται τις ισορροπίες που θα αλλάξουν, δεδομένου ότι από τα δάνεια σε καθεστώς προστασίας τα στεγαστικά δάνεια αφορούν μόνο τα τρία στα δέκα.

Οι τράπεζες έχουν δεσμευτεί να μειώσουν το συνολικό χαρτοφυλάκιο των κόκκινων δανείων τους έως το 2021 στα 53 δισ. ευρώ.

Στην κατεύθυνση αυτή πρωτεύοντα ρόλο αναλαμβάνουν οι είκοσι δύο εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις που έχουν μέχρι σήμερα δανειοδοτηθεί και αναμένεται τα επόμενα χρόνια να διαχειριστούν περισσότερα από 80 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενα δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Μάλιστα, ήδη έχουν πιάσει δουλειά, και στις λύσεις που προσφέρουν προς τους οφειλέτες για τη ρύθμιση των δανείων τους περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων: η εθελοντική παράδοση ακινήτου, η εθελοντική εκποίηση ακινήτου, η ενοικίαση ή χρηματοδοτική μίσθωση του ακινήτου, η ανταλλαγή ακινήτου αλλά και ρυθμίσεις για αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού με δόσεις, συμπεριλαμβανομένης και διαγράφης μέρους της οφειλής.

Οι όροι των funds

Τα funds φαίνεται ότι ακολουθούν την εξής στρατηγική για δάνεια με εξασφάλιση κύριας κατοικίας:

* Σε πρώτη φάση επιβεβαιώνουν με όλα τα διαθέσιμα μέσα την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο να κρύβεται πίσω από το δάνειο ένας στρατηγικός κακοπληρωτής με αφανή, υψηλά εισοδήματα.

Αφού γίνει αυτή η επιβεβαίωση, διατυπώνεται πρόταση ρύθμισης που συνδυάζει δύο εργαλεία για τη μείωση της επιβάρυνσης του οφειλέτη: αφενός «κουρεύεται» το υπόλοιπο του δανείου κατά 20 – 25%, δηλαδή σε ποσοστό που επιτρέπει τη μείωση της μηνιαίας δόσης, αλλά χωρίς… υπερβολές, που θα περιόριζαν πολύ την απόδοση για το fund. Αφετέρου και ανάλογα με την ηλικία του δανειολήπτη γίνεται επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου κατά 5 -10 έτη. Με το συνδυασμό αυτών των μέτρων, η μηνιαία δόση μπορεί να μειωθεί ακόμη και στο 1/3 της παλιάς, ώστε η εξυπηρέτηση του δανείου να γίνει βιώσιμη για το δανειολήπτη και να περιορισθεί ο κίνδυνος νέας αθέτησης.

Αυτή η στρατηγική που φαίνεται ότι ακολουθείται από τα funds δείχνει ότι επιδιώκουν να αποφύγουν επιθετικές τακτικές, που θα έφερναν νομικές εμπλοκές και αργοκίνητες διαδικασίες πλειστηριασμών, προτείνοντας ρυθμίσεις που μπορούν να μετατρέψουν γρήγορα ένα «κόκκινο» δάνειο σε εξυπηρετούμενο και να εξασφαλίσουν σχετικά σίγουρες ροές εσόδων για τα funds.

Τράπεζες και funds καλούνται να προχωρήσουν σε περισσότερες ρυθµίσεις δανείων αλλά και σε «κουρέµατα».

Άλλωστε το ζήτημα των κόκκινων δανείων προβληματίζει και τις Βρυξέλλες.

Οι Ευρωπαίοι βάζουν θέμα ποιότητας των εσόδων, με δεδομένο ότι οι τράπεζες «μετράνε» μεγάλα ποσά από τόκους «κόκκινων» δανείων, τα οποία μπορεί να μην εισπραχθούν κι αυτό συνεπάγεται αρνητική επίπτωση εν όψει τιτλοποιήσεων.

Τα κόκκινα δάνεια

Έως το τέλος του 2021 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες αναμένεται να τιτλοδοτήσουν ή να πουλήσουν 32 δισ. ευρώ κόκκινα δάνεια τα οποία σταδιακά θα περάσουν στα χέρια των εταιρειών διαχείρισης, με τις οποίες θα έχουν να κάνουν στο εξής οι οφειλέτες.

Από τα δάνεια αυτά, πάνω από 140.000 αφορούν κόκκινα δάνεια συνδεδεμένα με την πρώτη κατοικία.

Μάλιστα αν υπολογίσει κανείς ότι από το σύνολο των περίπου 75 δισ. ευρώ κόκκινων δανείων μόλις 11,1 δισ. ευρώ είναι η αξία εκείνων τα οποία βρίσκονται σε καθεστώς νομικής προστασίας (14,8% του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων δανείων), αντιλαμβάνεται τις ισορροπίες που θα αλλάξουν, δεδομένου ότι από τα δάνεια σε καθεστώς προστασίας τα στεγαστικά δάνεια αφορούν μόνο τα τρία στα δέκα.

Οι τράπεζες έχουν δεσμευτεί να μειώσουν το συνολικό χαρτοφυλάκιο των κόκκινων δανείων τους έως το 2021 στα 53 δισ. ευρώ.

Στην κατεύθυνση αυτή πρωτεύοντα ρόλο αναλαμβάνουν οι είκοσι δύο εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις που έχουν μέχρι σήμερα δανειοδοτηθεί και αναμένεται τα επόμενα χρόνια να διαχειριστούν περισσότερα από 80 δισ. ευρώ μη εξυπηρετούμενα δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Μάλιστα, ήδη έχουν πιάσει δουλειά, και στις λύσεις που προσφέρουν προς τους οφειλέτες για τη ρύθμιση των δανείων τους περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων: η εθελοντική παράδοση ακινήτου, η εθελοντική εκποίηση ακινήτου, η ενοικίαση ή χρηματοδοτική μίσθωση του ακινήτου, η ανταλλαγή ακινήτου αλλά και ρυθμίσεις για αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού με δόσεις, συμπεριλαμβανομένης και διαγράφης μέρους της οφειλής.

Οι όροι των funds

Τα funds φαίνεται ότι ακολουθούν την εξής στρατηγική για δάνεια με εξασφάλιση κύριας κατοικίας:

* Σε πρώτη φάση επιβεβαιώνουν με όλα τα διαθέσιμα μέσα την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη, ώστε να αποτραπεί το ενδεχόμενο να κρύβεται πίσω από το δάνειο ένας στρατηγικός κακοπληρωτής με αφανή, υψηλά εισοδήματα.

Αφού γίνει αυτή η επιβεβαίωση, διατυπώνεται πρόταση ρύθμισης που συνδυάζει δύο εργαλεία για τη μείωση της επιβάρυνσης του οφειλέτη: αφενός «κουρεύεται» το υπόλοιπο του δανείου κατά 20 – 25%, δηλαδή σε ποσοστό που επιτρέπει τη μείωση της μηνιαίας δόσης, αλλά χωρίς… υπερβολές, που θα περιόριζαν πολύ την απόδοση για το fund. Αφετέρου και ανάλογα με την ηλικία του δανειολήπτη γίνεται επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου κατά 5 -10 έτη. Με το συνδυασμό αυτών των μέτρων, η μηνιαία δόση μπορεί να μειωθεί ακόμη και στο 1/3 της παλιάς, ώστε η εξυπηρέτηση του δανείου να γίνει βιώσιμη για το δανειολήπτη και να περιορισθεί ο κίνδυνος νέας αθέτησης.

Αυτή η στρατηγική που φαίνεται ότι ακολουθείται από τα funds δείχνει ότι επιδιώκουν να αποφύγουν επιθετικές τακτικές, που θα έφερναν νομικές εμπλοκές και αργοκίνητες διαδικασίες πλειστηριασμών, προτείνοντας ρυθμίσεις που μπορούν να μετατρέψουν γρήγορα ένα «κόκκινο» δάνειο σε εξυπηρετούμενο και να εξασφαλίσουν σχετικά σίγουρες ροές εσόδων για τα funds.

«Σκοπός μας δεν είναι να βγάλουμε τον κόσμο από τα σπίτια του ή να κλείσουμε επιχειρήσεις. Αντίθετα, σκοπός μας είναι τα «κόκκινα» δάνεια να τα κάνουμε ενήμερα. Οι πλειστηριασμοί είναι η έσχατη λύση», έλεγαν στελέχη της Ένωσης Διαχειριστών μετά τη συνάντηση με τον υπουργό Οικονομικών.

Ο κλάδος των Διαχειριστών Δανείων περιλαμβάνει 23 διαχειριστές, εκ των οποίων όμως μόλις έξι-επτά είναι ενεργοί αυτή τη στιγμή. Ο Χρήστος Σταϊκούρας, τους ζήτησε να προσφέρουν καλύτερη επαφή με τους δανεολήπτες, ώστε ο πολίτης «να αισθανθεί ότι οι διαχειριστές δανείων είναι κοντά στον πολίτη, να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός κοντά στον πολίτη. Και έτσι οι πολίτες να καταλάβουν ότι οι servicers δεν είναι τα "σκιάχτρα". Για να συμβεί αυτό, όμως, και ο πολίτης πρέπει να ξέρει ποιος είναι αυτός με τον οποίο συνομιλεί, όχι μόνο μια επιστολή που έχει πάρει στα χέρια του».

Νωρίτερα, ο Χρήστος Σταϊκούρας είχε αφήσει αιχμές κατά τραπεζών, οι οποίες αρνούνται να προχωρήσουν σε ευνοϊκή ρύθμιση για υπερχρεωμένους δανειολήπτες, οι οποίοι πληρούν τα κριτήρια του υφιστάμενου νόμου.

Σε επιστολή που απέστειλε προς την γενική γραμματέα της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, Χαρίκλεια Απαλαγάκη, αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «υπάρχει αριθμός αιτήσεων (σ.σ. οι οποίες έχουν υποβληθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα) για τις οποίες τα τραπεζικά ιδρύματα, αν και αναγνωρίζουν ότι οι οφειλέτες είναι επιλέξιμοι, δεν προσφέρουν πρόταση ρύθμισης και προτρέπουν τον οφειλέτη να προσφύγει στη δικαστική ρύθμιση».