Σύμφωνα με έρευνα του Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ, το 14% των νεαρών ενηλίκων λαμβάνει τακτικά ειδήσεις από το TikTok, ποσοστό που το 2020 δεν ξεπερνούσε από 3%. Ανάμεσα στα άτομα ηλικίας 18 έως 29 ετών, το αντίστοιχο ποσοστό έχει εκτοξευθεί από το 9% στο 32%.

Παρόλα αυτά, αυτές οι «ειδήσεις» στο TikTok σπανίως προέρχονται από κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης όπως η Washington Post ή το NBC News -τα οποία μάλιστα προσπαθούν να δημιουργήσουν κοινό και από εκεί.

Στη ροή του TikTok δεν γίνεται ιδιαίτερη διάκριση ανάμεσα στις αναφορές των μέσων ενημέρωσης και των influencer, γεγονός που σύμφωνα με το δημοσίευμα αποτελεί έναν χαοτικό εκδημοκρατισμό, που είναι σχεδιασμένος. Ωστόσο, εκπρόσωπος της TikTok δήλωσε στο Business Insider πως όταν πρόκειται για την αστυνόμευση παραπληροφόρησης και την προώθηση περιεχομένου, η εταιρεία αντιμετωπίζει όλους τους λογαριασμούς το ίδιο.

Τα αγχολυτικά σνακ αρχίζουν να γίνονται πλέον και «κανονικό» φαγητό, αντικαθιστώντας τα τυπικά γεύματα, όπως αναφέρεται στην τελευταία ετήσια έκθεση της Mondelēz International «State of Snacking», με τους καταναλωτές  να βρίσκουν πάντα «χώρο» στα έξοδά τους για την αγαπημένη τους «ένοχη» απόλαυση, ακόμη και σ’ αυτούς τους δύσκολους καιρούς της ακρίβειας.

Το παγκόσμιο αυτό trend έχει αρχίσει να γίνει ορατό και στη χώρα μας και όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Χάρης Λαλάτσης, ιδρυτής της Ierax Analytix, «το σνακ αποτελεί μια ψυχοθεραπεία για την καταπολέμηση των αρνητικών συναισθημάτων».

Οι Έλληνες Gen Z-ers κρατούν τα σκήπτρα της πιο συχνής κατανάλωσης σνακ, όπως εξήγησε ο κ. Λαλάτσης, παρουσιάζοντας τη σχετική μελέτη στο Food Retail Summit, αλλά το εντυπωσιακό είναι πως 6 στους 10 ερωτηθέντες, ανεξαρτήτως ηλικίας, δηλώνουν ότι τρώνε σνακ σχεδόν καθημερινά, ή τρεις – τέσσερις φορές την εβδομάδα.

Κι αν αυτό φαίνεται μεγάλο ποσοστό, σύμφωνα με την έρευνα της Mondelēz, το 71% των καταναλωτών παγκοσμίως καταναλώνουν σνακ τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα.

Επίσης αξιοσημείωτο είναι και το εύρημα της έρευνας ότι για έναν στους δύο νεαρούς καταναλωτές τα σνακ είναι «μια εύκολη λύση για την πείνα», ενώ πλέον ένας στους πέντε επιλέγει να τρώει σνακ αντί για ένα κανονικό γεύμα.

Γιατί καταναλώνουμε σνακ

Ανεξάρτητα με την ηλικία, η κατανάλωση σνακ αφορά το συναίσθημα. Το 35% των ερωτηθέντων όλων των ηλικιών στην έρευνα της Ierax Analytix καταναλώνει σνακ για να καταπολεμήσει τη βαρεμάρα του, το 23% για να μετριάσει την αγωνία ή το άγχος που νιώθει, ένα 19% για να νιώσει χαρά, ένα 6% από ανυπομονησία, ακόμη κι ένα 3% από θυμό.

Πάντως οι περισσότεροι νεαροί καταναλωτές τρώνε σνακ για να εισπράξουν συναισθήματα χαράς, ενώ σε ποσοστό 40% το σνακ θεωρείται μια «ένοχη» απόλαυση. 

Πάντως τα σνακ του μέλλοντος οι καταναλωτές τα θέλουν χωρίς ζάχαρη, με λιγότερο αλάτι και χωρίς συντηρητικά, αλλά χωρίς να χάσουν την… ενοχικότητά τους!

Παγκοσμίως, οι καταναλωτές είναι περισσότερο συνειδητοποιημένοι από ποτέ, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία υπό ποιες συνθήκες παράχθηκαν τα σνακ τους και κατά πόσο επηρεάζουν αρνητικά το περιβάλλον. Συγκεκριμένα, το 66% αναζητούν σνακ που δεσμεύονται απέναντι στην ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων, ειδικά οι νεότερες γενιές (Gen Z και millennials) με ποσοστό 72%.

Η ανατροπή της πανδημίας

Η κατανάλωση σνακ έχει πια μεταφερθεί στο σπίτι, εξέλιξη η οποία αποδίδεται στις ανατροπές που επέφερε η πανδημία του κοροναϊού. Έτσι εννέα στους δέκα τρώνε σνακ κατ’ οίκον Μάλιστα, η κατανάλωση σνακ έχει αποκτήσει ένα είδος κανονικότητας, αφού η αγορά τους έχει μπει στη λίστα με τα ψώνια, μειώνοντας την ποσόστωση της παρορμητικής αγοράς. 

Αυτή η «κανονικότητα» αποτυπώνεται και στα κανάλια διανομής, τα οποία επιλέγονται από το κοινό. Η συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών (ποσοστό 93%) αγοράζει σνακ από σούπερ μάρκετ, 42% από μίνι μάρκετ, 36% από περίπτερα και αγορά ψιλικών και 11% από ηλεκτρονικά καταστήματα.

Ένας στους τρεις νέους (ποσοστό 35%) αγοράζει σνακ από αυτόματους πωλητές. 

Τα μεγέθη της αγοράς

Η εγχώρια κατανάλωση των αλμυρών σνακ (τσιπς και μορφοποιημένων) κατέγραψε ανοδική πορεία την τριετία 2018-2020 με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 4%, σύμφωνα με την τελευταία σχετική μελέτη της ICAP CRIF. Η τάση αυτή συνεχίστηκε και το 2021, με άνοδο 1,3%.

Ο παραγωγικός τομέας των αλμυρών σνακ αποτελείται από λίγες, μεγάλου μεγέθους βιομηχανικές μονάδες, καθώς και από μερικές εισαγωγικές εταιρείες, ενώ η ζήτηση για τυποποιημένα αλμυρά σνακ καλύπτεται κυρίως από τα εγχωρίως παραγόμενα προϊόντα.

Η εισαγωγική διείσδυση του κλάδου διαμορφώθηκε τη διετία 2020 – 2021 σε 27%, ενώ η εξαγωγική επίδοση υπολογίζεται στο 21% περίπου το ίδιο χρονικό διάστημα.

Μεγάλη πρόκληση για τον κλάδο κυρίως την τρέχουσα περίοδο αποτελούν οι έντονες πληθωριστικές πιέσεις, οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των πρώτων υλών και των μεταφορών, οι οποίες σε συνδυασμό με το αυξημένο ενεργειακό κόστος έχουν ήδη οδηγήσει σε ανατιμήσεις αρκετά τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων και των τυποποιημένων ειδών.

Παρ’ όλα αυτά, με βάση τις εκτιμήσεις της ICAP CRIF, το 2022 η εγχώρια κατανάλωση των τυποποιημένων μπισκότων, κρουασάν και αλμυρών σνακ εκτιμάται πως σημείωσε άνοδο της τάξης του 2%.