Οι επιχειρήσεις µε διαβάθμιση ΑΑ χαρακτηρίζονται από τα πολύ σημαντικά οικονομικά μεγέθη τους, την ανοδική πορεία και τη σημαντική θέση τους στην αγορά. Η ICAP A.E είναι η μόνη εταιρεία στην Ελλάδα που έχει εγγραφεί ως Οργανισμός αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας (CRA) από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και  ως Ίδρυμα Εξωτερικής Πιστωτικής Αξιολόγησης (ECAI) από την Τράπεζα της Ελλάδος. Οι Αξιολογήσεις Πιστοληπτικής Ικανότητας (Credit Ratings) είναι σύμφωνες με τις απαιτήσεις του Κανονισμού (ΕΚ) 1060/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης  Σεπτεμβρίου 2009 για τους Οργανισμούς Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει.

Ο όμιλος Olympia είναι ένας διεθνής επενδυτικός όμιλος με σημαντικό μερίδιο συμμετοχών σε πέντε βασικές επιχειρήσεις: την SUNLIGHT (αποθήκευση ενέργειας), την Public MediaMarkt (λιανικό εμπόριο), την SoftOne (λογισμικό ERP), την Lamda Development (ανάπτυξη, επένδυση & διαχείριση ακινήτων) και την Westnet (διανομή προϊόντων πληροφορικής και υψηλής τεχνολογίας). Με ιδρυτή τον Πάνο Γερμανό το 1980, η εταιρία δημιουργεί μακροπρόθεσμη αξία και οδηγεί την ανάπτυξη και βιωσιμότητα των επενδύσεων της. Η Olympia λειτουργεί ως ένα επενδυτικό κεφάλαιο δημιουργίας επιχειρηματικών αξιών, και ως συν-επενδυτής σε συνεργασία με κορυφαίους στρατηγικούς επενδυτές και χρηματοοικονομικούς οργανισμούς. Ο Όμιλος Olympia δεσμεύεται στην υιοθέτηση ισχυρών προτύπων εταιρικής διακυβέρνησης και βέλτιστων πρακτικών βιώσιμης ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η συντριπτική πλειονότητα των εταιρειών του δείγματος, και συγκεκριμένα οι 3 στις 4 επιχειρήσεις, διέκοψαν τη λειτουργία τους κατά την περίοδο του lockdown ή ανήκουν σε πληττόμενους κλάδους με βάση τον ΚΑΔ, με την πλειοψηφία αυτών να ανήκουν στους κλάδους του τουρισμού, στις κατασκευές, στο χονδρικό εμπόριο, στο λιανικό εμπόριο, στις υπηρεσίες και στα τρόφιμα & ποτά.

Η πλειοψηφία των επιχειρήσεων (67%) εκτιμά ότι ο κύκλος εργασιών της θα είναι μειωμένος το 2020 σε σχέση με το 2019, ενώ η 1 στις 4 επιχειρήσεις (25%) θα εμφανίσει αύξηση του κύκλου εργασιών της το 2020. Η μείωση που προβλέπεται να εμφανιστεί στον κύκλο εργασιών όλων των επιχειρήσεων από όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να είναι της τάξεως του 21% κατά μέσο όρο, με αντίστοιχες μειώσεις τόσο στα EBITDA (-21%), όσο και στην ρευστότητα (-22%).

Ο κλάδος του τουρισμού προβλέπεται ότι θα παρουσιάσει τη μεγαλύτερη μείωση πωλήσεων, η οποία θα είναι της τάξεως του 66% και ακολουθεί ο κλάδος της εστίασης με μείωση 38%. Από τους 22 κλάδους, οι 17 παρουσιάζουν διψήφιο ποσοστό μείωσης. Τη μικρότερη μείωση αναμένεται να παρουσιάσει ο κλάδος της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών (-1%) και ο κλάδος της ενέργειας και ανακύκλωσης (-4%).

Μείωση κατά 24% προβλέπουν το 2020 οι πολύ μικρού μεγέθους επιχειρήσεις που εμφανίζουν κύκλο εργασιών κάτω των 2 εκατ. ευρώ ενώ η σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα κυμαίνεται η μείωση για τις εταιρείες με κύκλο από 2 – 10 εκατ. ευρώ η οποία ανέρχεται σε -14%, καθώς και για τις εταιρείες με κύκλο εργασιών που ξεπερνά τα 10 εκατ. ευρώ και οι οποίες προβλέπουν ότι η μείωση του κύκλου εργασιών τους θα κυμανθεί στο -10%. Παρατηρείται ότι όσο μεγαλώνει το μέγεθος των επιχειρήσεων, μειώνεται το ποσοστό μείωσης που προβλέπουν.

Όσον αφορά το 2021, οι 5 στις 10 επιχειρήσεις (51%) εκτιμούν ότι ο κύκλος εργασιών τους θα είναι επίσης μικρότερος συγκριτικά με τον αντίστοιχο του 2019. Οι εταιρείες προβλέπουν ότι ο κύκλος εργασιών τους θα παρουσιάσει μείωση της τάξεως του 13% το 2021 σε σχέση με το 2019 και σε λίγο υψηλότερα επίπεδα θα κυμανθεί η μείωση τόσο στα EBITDA τους (-14%), όσο και στην ρευστότητά τους (-15%). Η εικόνα που εμφανίζεται είναι σαφώς βελτιωμένη για το 2021 σε σχέση με το 2020, και οι προβλέψεις των επιχειρήσεων δείχνουν μια αύξηση του κύκλου εργασιών τους της τάξεως του 10%. Όλοι οι κλάδοι θα παρουσιάσουν βελτίωση το 2021 σε σχέση με το 2020.

Οι δύο από τις σημαντικότερες ενέργειες των εταιρειών με σκοπό την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας είναι η εξασφάλιση ρευστότητας για τις 7 στις 10 επιχειρήσεις και η συγκράτηση των δαπανών τους σε ποσοστό 56%. Βεβαίως, παρά την ομολογουμένως δύσκολη οικονομική συγκυρία οι εταιρείες εξακολουθούν να αναπτύσσουν νέα προϊόντα και υπηρεσίες, καθώς η υφιστάμενη κατάσταση απαιτεί την γρήγορη προσαρμογή στις νέες συνθήκες της αγοράς και δημιουργεί ακόμη και ευκαιρίες για ορισμένους κλάδους. Την συγκεκριμένη ενέργεια την επέλεξε το 42% του δείγματος.

Η εξασφάλιση ρευστότητας και η συγκράτηση των δαπανών επιλέχθηκαν από όλους τους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας, με τα μεγαλύτερα ποσοστά, να παρατηρούνται στο χονδρικό εμπόριο, στον τουρισμό, στις κατασκευές και στα τρόφιμα-ποτά. Εξαίρεση, αποτελεί ο κλάδος της πληροφορικής και των τηλεπικοινωνιών, στον οποίο τις πρώτες θέσεις κατέχει η ψηφιακή επιτάχυνση σε ποσοστό 71% και η ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών, ενέργεια που επιλέχθηκε από τις 6 στις 10 επιχειρήσεις, λόγω της εξειδίκευσης και της σχετικότητας των εταιρειών αυτών με το αντικείμενο εργασιών τους.

Σχετικά με την τηλεργασία, οι επιχειρήσεις εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές, καθώς το 54,6% την θεωρεί λιγότερο αποτελεσματική σε σχέση με την εργασία στο γραφείο, ενώ το 43% δηλώνει ότι δεν θα την διατηρήσει μετά το πέρασμα της πανδημίας. Τα μεγαλύτερα ποσοστά για τη διατήρησή της εντοπίζονται στους κλάδους της πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, αφού 1 στις 2 επιχειρήσεις δηλώνουν ότι θα την συνεχίσουν, καθώς και στον κλάδο των υπηρεσιών.

Το 37,3% των επιχειρήσεων δεν προέβη σε αλλαγές και διαφοροποιήσεις της πιστωτικής του πολιτικής μετά το ξέσπασμα της πανδημίας, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των υπολοίπων εταιρειών έχει μειώσει το όριο πιστώσεων καθώς και το χρόνο πίστωσης. Τα 2/3 των εταιρειών παρέχουν πιστώσεις μέχρι και 60 ημέρες, ενώ το 56% εισπράττει τις απαιτήσεις του μέσα στο διάστημα των 2 μηνών. Μία στις 4 επιχειρήσεις εισπράττει μετά από το πέρας των 3 μηνών. Σημαντική αύξηση το 2020 παρουσίασαν οι επισφάλειες, αφού στο 33% των επιχειρήσεων ξεπερνούν το 5% των συνολικών τους πωλήσεων, από 26% που ήταν το 2019, με τα σοβαρότερα προβλήματα να αντιμετωπίζουν οι κλάδοι του τουρισμού και των υπηρεσιών.

Η βελτίωση των εσωτερικών διαδικασιών, οι επενδύσεις στην τεχνολογία για εφαρμογές διαχείρισης πιστωτικού κινδύνου, αλλά και ο εμπλουτισμός και η ενημέρωση της βάσης δεδομένων των πελατών τους αποτελούν τις τρεις κύριες προτεραιότητες των Οικονομικών Διευθυντών και των Credit Controllers την επόμενη τριετία. Ωστόσο, τα 2/3 αυτών ανησυχούν για τη μείωση του κύκλου εργασιών τους (65%), προβληματίζονται ιδιαίτερα για το ασταθές οικονομικό περιβάλλον (53%) και για την έλλειψη ρευστότητάς τους (48%).

Σε ερώτηση σχετικά με ποιες ενέργειες σκοπεύουν να υιοθετήσουν οι επιχειρήσεις προκειμένου να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο της επιδείνωσης της ρευστότητάς τους, οι μισές σχεδόν εταιρείες (48,3%) απάντησαν ότι θα μειώσουν τον χρόνο είσπραξης των απαιτήσεών τους και κατά σειρά θα αυξήσουν τον τραπεζικό τους δανεισμό, θα αναστείλουν το επενδυτικό τους πλάνο και θα προβούν σε συμφωνίες με τους προμηθευτές τους, ώστε να πετύχουν την αύξηση της πίστωσης.

Οι 2 στις 3 εταιρείες (65,1%) έχουν αξιοποιήσει τα μέτρα του κράτους για την ενίσχυση των επιχειρήσεων, καθώς και τη στήριξη των εργαζομένων τους με ιδιαίτερα σημαντικά ποσοστά να καταγράφονται στους κλάδους του τουρισμού, των τροφίμων-ποτών και των κατασκευών, με το ποσοστό να ξεπερνάει το 70%. Ο δανεισμός με την εγγύηση ή την ενίσχυση του ελληνικού δημοσίου και η αναστολή των συμβάσεων των εργαζομένων τους είναι τα δύο μέτρα του κράτους που αξιοποιήθηκαν κατά κύριο λόγο από τις μισές περίπου επιχειρήσεις. Επιπλέον, η αναστολή πληρωμής φόρων και ασφαλιστικών εισφορών επιλέχθηκε από το 45,5% των επιχειρήσεων. Προκειμένου να περιορίσουν το λειτουργικό τους κόστος και να τονώσουν την κερδοφορία τους, το 31% αυτών συμμετέχει στο πρόγραμμα πληρωμής μειωμένου ενοικίου και επίσης, αντίστοιχο ποσοστό (30,4%) διαπραγματεύτηκε τη μείωση του ενοικίου των ακινήτων του. Μία στις 4 επιχειρήσεις έχει ή σκοπεύει να διακόψει τις συμβάσεις με τους εργαζομένους της προκειμένου να περιορίσει το λειτουργικό της κόστος, 1 στις 4 διατηρεί ή θα διατηρήσει την αναστολή συμβάσεων εργασίας και αντίστοιχο περίπου ποσοστό θα συμμετέχει στο πρόγραμμα ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ.

Σχετικά με το επενδυτικό πλάνο των εταιρειών, πάνω από τις μισές εταιρείες, και συγκεκριμένα το 55,6%, το έχουν αναστείλει ή σκοπεύουν να το αναστείλουν μέχρι τα τέλη του έτους, με το μεγαλύτερο ποσοστό αναστολής να εμφανίζει ο κλάδος του τουρισμού (55%) και ακολουθεί ο κλάδος του λιανικού εμπορίου (37%), δύο κλάδοι που έχουν πληγεί ιδιαίτερα από τις συνέπειες της πανδημίας του κορονοϊού. Αντίθετα, το μικρότερο ποσοστό το παρουσιάζουν οι επιχειρήσεις πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών (12%).

Σχετικά με το πότε εκτιμούν ότι ο κύκλος εργασιών τους θα επανέλθει στα επίπεδα προ κορωνοϊού, οι μισές εταιρείες, (50,3%) εμφανίζονται αρκετά απαισιόδοξες, καθώς αυτό αναμένουν να συμβεί μετά από 2 ή 3 χρόνια, το 2022 ή το 2023 αντίστοιχα, με την πλειοψηφία αυτών (65,6%), οι 2 στις 3 δηλαδή, να εκτιμούν ότι οι πωλήσεις τους θα επανέλθουν το 2022.

Σχετικά με το χρόνο που πιστεύουν ότι θα χρειαστεί για επιστροφή της οικονομικής δραστηριότητας στη χώρα στην προ COVID-19 εποχή και πάλι οι επιχειρήσεις εμφανίζονται αρκετά διστακτικές, αφού μία στις τρεις (34%) εκτιμούν ότι θα χρειαστούν 2 χρόνια για να επανέλθει η οικονομική δραστηριότητα στη χώρα στα επίπεδα του 2019, με τον τουρισμό να παρουσιάζεται ως ο πιο απαισιόδοξος κλάδος, καθώς 6 στις 10 επιχειρήσεις εκτιμούν ότι θα χρειαστεί από 18 μήνες και πάνω για να επιστρέψει η χώρα στα επίπεδα προ πανδημίας. Την ίδια σχεδόν απαισιοδοξία για τη χώρα εκδηλώνουν όμως και οι επιχειρήσεις του κλάδου της πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών, σε αντίθεση με τις εκτιμήσεις τους για τον κύκλο εργασιών της εταιρείας τους, που είναι περισσότερο αισιόδοξες.

Τέλος, ιδιαίτερα αρνητική είναι η ψυχολογία στις επιχειρήσεις της χώρας, καθώς η πλειοψηφία αυτών και συγκεκριμένα τα 2/3 αυτών (67%) θεωρούν ότι οι συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού στην ελληνική οικονομία θα είναι ίδιες και μεγαλύτερες των συνεπειών της κρίσης της περιόδου 2009-2013, με τη συντριπτική πλειοψηφία αυτών (οι 8 στις 10 επιχειρήσεις) να θεωρούν ότι οι συνέπειες θα είναι μεγαλύτερες. Μόνον 1 στις 4 εταιρείες θεωρούν ότι θα είναι μικρότερες.

Τα προϊόντα της και συγκεκριμένα η τσιπούρα και το λαβράκι, καταλαμβάνουν σημαντική θέση στις ελληνικές εξαγωγές. Τα παραπάνω προκύπτουν από την κλαδική μελέτη «Ιχθυοκαλλιέργειες» που εκπόνησε η Διεύθυνση Οικονομικών και Κλαδικών Μελετών της ICAP ΑΕ, και η οποία εστιάζει στις επιχειρήσεις που ασχολούνται με την παραγωγή γόνου καθώς και την πάχυνση ψαριών (τσιπούρα, λαβράκι), αναφέρει το newmoney.

Σύμφωνα με την Ελένη Δεμερτζή, Senior Manager Οικονομικών – Κλαδικών Μελετών της ICAP, ο κλάδος της θαλάσσιας ιχθυοκαλλιέργειας έχει έντονο εξαγωγικό προσανατολισμό. Απαρτίζεται από ορισμένες μεγάλες καθετοποιημένες επιχειρήσεις – ομίλους που ασχολούνται τόσο με την παραγωγή γόνου όσο και την πάχυνση ψαριών, ενώ οι περισσότερες επιχειρήσεις του κλάδου ασχολούνται μόνο με την πάχυνση ψαριών.

Ο εξαγωγικός χαρακτήρας των θαλάσσιων ιχθυοκαλλιεργειών συμβάλλει ουσιαστικά στο ισοζύγιο πληρωμών της χώρας, τα δε προϊόντα (τσιπούρα, λαβράκι) ‘‘κυριαρχούν’’ στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο ανταγωνισμός που δέχεται ο κλάδος από επιχειρήσεις άλλων χωρών και ιδιαίτερα της Τουρκίας (που αναδεικνύεται σε ισχυρό ανταγωνιστή λόγω του χαμηλότερου κόστους παραγωγής), ενδέχεται να επηρεάζει την τελική τιμή πώλησης των προϊόντων. Ωστόσο τα ελληνικά προϊόντα εξακολουθούν να διαθέτουν δυναμική παρουσία στις ευρωπαϊκές αγορές, λόγω κυρίως των ποιοτικών χαρακτηριστικών τους.

Η Σταματίνα Παντελαίου, Διευθύντρια Οικονομικών – Κλαδικών Μελετών της ICAP, επισημαίνει ότι ο εξεταζόμενος κλάδος στο σύνολό του αντιμετώπιζε επί σειρά ετών σοβαρά οικονομικά προβλήματα, λόγω υπερδανεισμού αρκετών επιχειρήσεων και έλλειψης κεφαλαίων κίνησης. Τα τελευταία χρόνια (από το 2014 και μετά) ξεκίνησε μία προσπάθεια “εξυγίανσης” του κλάδου με πλήθος ενεργειών (συγχωνεύσεις, απορροφήσεις, εξαγορές μικρότερων επιχειρήσεων και δημιουργία ομίλων, κ.α.). Η διαδικασία αναδιάρθρωσης του κλάδου έχει οδηγήσει σε περαιτέρω συγκέντρωση της εγχώριας παραγωγής.

Η τσιπούρα κάλυψε περίπου το 57% της εγχώριας παραγωγής τη διετία 2017-2018 και το λαβράκι το υπόλοιπο 43%. Οι εξαγόμενες ποσότητες τσιπούρας και λαβρακίου κάλυψαν το 78%-80% της συνολικής εγχώριας παραγωγής τα τελευταία έτη, με την Ιταλία να αποτελεί διαχρονικά την κυριότερη χώρα προορισμού των εξεταζόμενων προϊόντων (45% των συνολικών εξαγωγών). Ακολουθούν η Ισπανία, η Γαλλία και η Πορτογαλία. Οι εισαγωγές κυμαίνονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, η δε εγχώρια κατανάλωση παρουσιάζει ελαφρά άνοδο τα τελευταία έτη.

Στα πλαίσια της μελέτης πραγματοποιήθηκε χρηματοοικονομική ανάλυση των επιχειρήσεων του κλάδου για την πενταετία 2014-2018, βάσει επιλεγμένων αριθμοδεικτών.

Από την ανάλυση αυτών (βάσει δείγματος 70 επιχειρήσεων) προκύπτουν τα εξής: Το περιθώριο μικτού κέρδους παρουσίασε αύξηση την πενταετία 2014-2018 και ως μέσος όρος διαμορφώθηκε σε 12,6%. Το μέσο ετήσιο περιθώριο EBITDA εμφάνισε διακυμάνσεις και ως μέσος όρος της πενταετίας ανήλθε στο 3,1%. Αυξομειώσεις παρουσίασε και ο δείκτης της αποδοτικότητας ιδίων κεφαλαίων την ίδια περίοδο και διαμορφώθηκε στο 5,7%. Τέλος, επισημαίνεται ότι οι συνολικές πωλήσεις 38 επιχειρήσεων του κλάδου με διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία για όλη την περίοδο 2014-2018 κατέγραψαν σωρευτική αύξηση 11,4%.

Τέλος, σύμφωνα πάντα με τα αποτελέσματα της μελέτης της ICAP, η ηγετική θέση των ελληνικών επιχειρήσεων ιχθυοκαλλιέργειας στην ευρωπαϊκή αγορά τσιπούρας-λαβρακίου, αποτελεί δυνατό σημείο του εξεταζόμενου κλάδου. Γεγονός είναι ότι οι κλιματολογικές συνθήκες της χώρας και η μορφολογία της (μεγάλη ακτογραμμή, πλήθος νησιών) ευνοούν την ανάπτυξη ψαριών ιχθυοκαλλιέργειας. Στα αδύνατα σημεία συγκαταλέγεται ο μεγάλος κύκλος παραγωγής των προϊόντων, ο οποίος απαιτεί υψηλές ανάγκες σε κεφάλαια κίνησης σε συνδυασμό με τον περιορισμένο χρόνο ζωής των ψαριών (διατίθενται ως νωπά). Η ευρύτερη αποδοχή των ειδών θαλάσσιας καλλιέργειας παγκοσμίως και η επέκταση σε νέες αγορές του εξωτερικού συνιστούν ευκαιρίες για τον κλάδο. Από την άλλη πλευρά, η ενίσχυση της ανταγωνιστικής θέσης της Τουρκίας στη διεθνή αγορά για προϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας αποτελεί απειλή για τον κλάδο.

Η φετινή έρευνα επιβεβαιώνει την εικόνα που κατέδειξαν οι προηγούμενες, ενώ εντοπίζει και κάποιες εξελίξεις. Συγκεκριμένα, το εκπαιδευτικό επίπεδο των συμμετεχόντων συνεχίζει να παραμένει υψηλό (πτυχιούχοι 95%), η πλειοψηφία εργάζεται στην Ευρώπη με πρώτη επιλογή το Ηνωμένο Βασίλειο, και μοιράζονται κυρίως μεταξύ διοικητικών, οικονομικών, σπουδών ΙΤ και μηχανικών. Κατά 60% μετακινήθηκαν στο εξωτερικό, αφότου είχαν ήδη εργαστεί στην Ελλάδα.

Οι κυριότεροι κλάδοι στους οποίους απασχολούνται είναι οι: Πληροφορική, Τραπεζικός, Οικονομικός και Ασφαλιστικός. Ακολουθούν οι Υπηρεσίες προς επιχειρήσεις, η Επιστήμη και Έρευνα και η Εκπαίδευση.

Για ακόμα μία φορά, ο αριθμός των υπαλλήλων παρουσίασε μείωση και αντίστοιχα αυξήθηκαν οι ανώτερες και ανώτατες θέσεις, γεγονός που αποτυπώνεται και στις αμοιβές τους. Οι επιχειρηματίες παραμένουν ελάχιστοι. Το 58% εργάζεται στο εξωτερικό πάνω από 5 χρόνια με πρώτη αιτία αποχώρησης την έλλειψη αξιοκρατίας και τη διαφθορά στην Ελλάδα ακολουθούμενη από την οικονομική κρίση και την αβεβαιότητα στη χώρα.

Κυριότεροι λόγοι για τους οποίους θα επέστρεφαν στην Ελλάδα είναι η οικογένεια, το κλίμα και ο τρόπος ζωής. Η αγάπη τους για τη χώρα και η δημιουργία οικογένειας οδήγησε πίσω στη χώρα αυτούς που έχουν ήδη επιστρέψει. Συνδέονται με την Ελλάδα μέσω της γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού και το 41% δηλώνουν ότι υποστηρίζουν την Ελλάδα στο εξωτερικό λαμβάνοντας δράσεις στήριξης για την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας της χώρας.

Σημαντικό ποσοστό που συνεχίζει και αυξάνεται είναι το 42% το οποίο δε σκοπεύει να γυρίσει πίσω ενώ το 45% βλέπει την επιστροφή του μακροπρόθεσμα σε ορίζοντα άνω των 3 χρόνων. Λιγότεροι νέοι σε ηλικία (19% κάτω των 30 ετών) αποφασίζουν να φύγουν από τη χώρα σε σχέση με το παρελθόν. Σχετικά λιγότερα άτομα (20%) σε σύγκριση με παλαιότερα έχουν φύγει τα τελευταία 2 χρόνια από την Ελλάδα, αλλά τα άτομα που έχουν ήδη μετακινηθεί παραμένουν και εξελίσσονται εκεί.

Συμπερασματικά, ο πληθυσμός του Brain Drain μεγαλώνει ηλικιακά, στήνει τη ζωή του στο εξωτερικό δημιουργώντας οικογένεια. Επιπλέον εξελίσσεται εργασιακά, καταλαμβάνοντας υψηλότερες ιεραρχικά θέσεις, λαμβάνοντας μεγαλύτερους μισθούς και έχοντας περισσότερες μισθολογικές απαιτήσεις. Τα άτομα αυτά που επιτυγχάνουν στις νέες τους πατρίδες, κατά μεγάλο ποσοστό θα παραμείνουν εκεί, χωρίς να υπάρχει τρόπος για τη χώρα να αξιοποιήσει παραγωγικά τις εμπειρίες και τις γνώσεις που έχουν αποκτήσει.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε η Γαλήνη Ηλιοπούλου, Senior Manager Human Capital Consulting, ICAP People Solutions, η οποία επιμελήθηκε την έρευνα, «Πρόκειται για μια γενιά, η οποία προοδεύει επαγγελματικά, οικονομικά, αλλά και σε προσωπικό επίπεδο δημιουργώντας οικογένεια, άρα, βλέποντας, σε ποσοστό 45%, όλο και πιο μακρινή την προοπτική επιστροφής στην Ελλάδα.»

O Χρήστος Ιωάννου, Διευθυντής Τομέα Απασχόλησης και Αγοράς Εργασίας, ΣΕΒ, που σχολίασε την έρευνα στο Συνέδριο της ICAP People Solutions “Human Capital Summit”, τόνισε ότι προκειμένου να επιστρέψουν οι Έλληνες του εξωτερικού περιμένουν περισσότερη αξιοκρατία, ανταγωνιστικές χρηματικές απολαβές, καθώς και καλύτερο εργασιακό περιβάλλον (π.χ. εργασιακές συνθήκες, σεβασμός προς τον υπάλληλο, ευέλικτο ωράριο), αλλά και καινοτομία και συνεχή εκπαίδευση.

Tα αποτελέσματα της έρευνας, παρουσιάζονται στο Συνέδριο Human Capital Summit, της ICAP People Solutions, που φέτος πραγματοποιήθηκε με κεντρικό θέμα «Καριέρες: Που κατευθύνονται και από ποιους;» τονίζοντας στην αναγκαιότητα της ενεργής ατομικής διαχείρισης της καριέρας, από κάθε επαγγελματία και αναδεικνύοντας τον καίριο ρόλο των Διευθύνσεων Ανθρώπινου Δυναμικού στην στρατηγική διαχείριση και του Ανθρώπινου Δυναμικό.

Ο Νικήτας Κωνσταντέλλος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου εταιρειών ΙCAP, δήλωσε σχετικά: «Ο ελληνικός εταιρικός τομέας παρουσιάζει συνεχώς βελτίωση στα οικονομικά του αποτελέσματα από το 2015 και μετά, τάση η οποία φαίνεται ότι συνεχίστηκε και το 2018. Από την επεξεργασία των ισολογισμών 1.239 επιχειρήσεων, από όλους τους τομείς δραστηριότητας (εκτός Τραπεζών – Ασφαλειών) για τις οποίες υπάρχουν διαθέσιμα δημοσιευμένα οικονομικά στοιχεία και για τις δύο τελευταίες χρήσεις, διαφαίνεται αύξηση του κύκλου εργασιών και περαιτέρω διεύρυνση της κερδοφορίας το 2018 σε σχέση με το 2017».

Ακολούθως, ανέφερε πως «το δείγμα των επιχειρήσεων που έχουν δημοσιεύσει ισολογισμό μέχρι σήμερα είναι σχετικά μικρό και μόνο ως ενδεικτικό της τάσης. Συνεπώς, από τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία προκύπτει γενικά θετική εικόνα. Οι μεν πωλήσεις κατέγραψαν αύξηση κατά 11,2% τα δε καθαρά (προ φόρου) κέρδη εμφανίζονται αυξημένα κατά 7,4%. Η αύξηση της κερδοφορίας προέρχεται από όλους τους τομείς δραστηριότητας, πλην των υπηρεσιών που κατέγραψε μικρή μείωση. Συνολικά, 6 στις 10 επιχειρήσεις του δείγματος ήταν κερδοφόρες, ενώ 4 ήταν ζημιογόνες.

Ωστόσο, σε επίπεδο EBITDA η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς καταγράφεται μείωση αυτών (-16,1%) το 2018/2017, μεταβολή που προέρχεται κυρίως από τον τομέα των υπηρεσιών (πλην τεχνικών εταιρειών) και της βιομηχανίας, ενώ ο εμπορικός, ο τουριστικός και ο κατασκευαστικός κλάδος παρουσιάζουν βελτίωση».

Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και η ελαφρά ανοδική πορεία του ΑΕΠ τα δύο τελευταία έτη, η οποία συνεχίζεται και τους πρώτους μήνες του 2019, επιδρά θετικά στην ελληνική επιχειρηματικότητα, σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντέλλο, που προσθέτει: «Θεωρώ ότι ο εταιρικός τομέας έχει τη δυνατότητα να ενισχύσει περισσότερο την ανταγωνιστικότητά του και να πετύχει αξιόλογες επιδόσεις τόσο φέτος όσο και στην επόμενη διετία. Η επιτάχυνση του ρυθμού μεγέθυνσης της ελληνικής οικονομίας, η υλοποίηση επενδύσεων καθώς και η βελτίωση του οικονομικού κλίματος θα ενισχύσουν τις επιχειρηματικές προσδοκίες και θα δημιουργήσουν μεγαλύτερες αναπτυξιακές προοπτικές».