INE ΓΣΕΕ – Money Press

ΑΕΠ ανεβαίνει, μισθοί μένουν πίσω: Οι λόγοι που οι εργαζόμενοι δεν εισπράττουν την ευημερία

xtzaferis — Wed, 28 Jan 2026 06:00:17 +0000

Οικονομική μεγέθυνση με σοβαρές υστερήσεις καταγράφει για την Ελλάδα η ενδιάμεση έκθεση για την Οικονομία του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, με τις αδυναμίες να εντοπίζονται κυρίως στις επενδύσεις και στην κοινωνική συμπερίληψη. Όπως επισημαίνεται, η ευημερία, οι μισθοί και το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων παραμένουν στάσιμα σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Παρά τις ονομαστικές αυξήσεις αποδοχών των τελευταίων ετών, όταν αυτές προσαρμοστούν στο πραγματικό κόστος ζωής, σε όρους αγοραστικής δύναμης, προκύπτει ότι οι Έλληνες εργαζόμενοι αμείβονται αισθητά λιγότερο όχι μόνο από τους Ευρωπαίους, αλλά ακόμη και από εργαζομένους σε χώρες των Βαλκανίων.

«Η Ελλάδα, λόγω θεσμικών και αναπτυξιακών δυσλειτουργιών, υστερεί σημαντικά ακόμη και έναντι κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων», αναφέρει το ΙΝΕ ΓΣΕΕ.

Το 2024 ο μέσος ετήσιος μισθός στη χώρα, σε όρους αγοραστικής δύναμης, διαμορφώθηκε στις 21.486 μονάδες, δηλαδή μόλις στο 59,1% του μέσου ευρωπαϊκού επιπέδου των 36.382 μονάδων. Το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 61,2% το 2019 και 91,8% το 2009, γεγονός που καταδεικνύει τη μακροχρόνια υποχώρηση της σχετικής θέσης των μισθών.

Η υποαμοιβή είναι οριζόντια, καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο των οικονομικών δραστηριοτήτων. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σχέση αμοιβών με τις ώρες εργασίας.

Το 2024 το μέσο ωρομίσθιο σε όρους αγοραστικής δύναμης ανερχόταν στην Ελλάδα σε 11,3 μονάδες, έναντι 15,3 στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, 18,1 στα Βαλκάνια και 20,4 στις χώρες της ευρωπαϊκής Περιφέρειας.

Παρότι η Ελλάδα εμφανίζει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον μέσο όρο της ΕΕ, κυρίως λόγω της στασιμότητας μεγάλων οικονομιών όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ιταλία, η επίδοσή της παραμένει χαμηλότερη από συγκρίσιμες χώρες.

Πολλές οικονομίες καταγράφουν σαφώς ταχύτερη μεγέθυνση, αποκαλύπτοντας τη σχετική υστέρηση της ελληνικής οικονομίας.

Το χάσμα ευημερίας Ελλάδας – ΕΕ παραμένει υψηλό. Το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ διαμορφώθηκε το 2019 στα 17.210 ευρώ, έναντι 32.270 ευρώ στην ΕΕ. Το 2024 η διαφορά εξακολουθεί να αγγίζει τα 14.600 ευρώ, χωρίς ουσιαστική σύγκλιση μετά την ανάκαμψη της περιόδου 2021–2024.

Σε όρους αγοραστικής δύναμης, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε από 65,5% του μέσου όρου της ΕΕ το 2019 σε 68,5% το 2024, ωστόσο η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται χωρών όπως η Τσεχία, η Λιθουανία, η Εσθονία και η Πολωνία, υπερβαίνοντας μόνο τη Βουλγαρία.

Η διάρθρωση της ζήτησης παραμένει καταναλωτοκεντρική. Η κατανάλωση των νοικοκυριών αντιστοιχούσε το γ’ τρίμηνο του 2025 στο 67,7% του ΑΕΠ, έναντι 51,1% στην ΕΕ.

Οι επενδύσεις ανήλθαν στο 16,9% του ΑΕΠ, χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ το εμπορικό έλλειμμα διευρύνθηκε, αναδεικνύοντας τη χρόνια εισαγωγική εξάρτηση της χώρας.

Η επενδυτική ανάκαμψη δεν ενισχύει την παραγωγικότητα. Οι επενδύσεις σε κατοικίες αυξήθηκαν, ενώ μειώθηκαν οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό και τεχνολογία, περιορίζοντας τις προοπτικές παραγωγικού μετασχηματισμού και δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας.

Στην αγορά εργασίας, οκτώ χρόνια μετά την έξοδο από τα προγράμματα προσαρμογής, οι επιδόσεις παραμένουν χαμηλές. Το ποσοστό απασχόλησης το γ’ τρίμηνο του 2025 διαμορφώθηκε στο 65,6%, σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ το ποσοστό υποαπόδοσης της αγοράς εργασίας παραμένει υψηλό.

Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι συνθήκες διαβίωσης. Το 2024 το 21% των μισθωτών ζούσε σε συνθήκες υλικής και κοινωνικής στέρησης, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των εξεταζόμενων χωρών. Μεγάλα τμήματα του πληθυσμού αδυνατούν να καλύψουν βασικές ανάγκες, όπως η επαρκής θέρμανση ή οι πάγιες οικονομικές υποχρεώσεις.

Οξύ παραμένει και το στεγαστικό πρόβλημα. Το 2024 οι δαπάνες στέγασης αντιστοιχούσαν στο 35,5% του διαθέσιμου εισοδήματος, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, με ακόμη μεγαλύτερη επιβάρυνση για μονοπρόσωπα και χαμηλού εισοδήματος νοικοκυριά. Σε 8 από τις 13 περιφέρειες η επιβάρυνση αυξήθηκε σε σχέση με το 2021.

Συμπερασματικά, τα στοιχεία δείχνουν ότι στην Ελλάδα παγιώνεται μια διαρθρωτική απόκλιση, όπου η αύξηση του ΑΕΠ δεν μεταφράζεται σε ανάλογη βελτίωση αποδοχών και συνθηκών διαβίωσης.

Η αντιμετώπιση αυτών των αποκλίσεων αποτελεί κρίσιμη πρόκληση για την οικονομική και κοινωνική πολιτική, καθώς σε ένα περιβάλλον διεθνών ανακατατάξεων οι υστερήσεις αυτές υπονομεύουν την ανθεκτικότητα και την κοινωνική ευημερία της χώρας.

INE ΓΣΕΕ: Το χάσμα ευημερίας μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ παραμένει εξαιρετικά υψηλό

babisp — Wed, 21 Jan 2026 11:12:50 +0000

Η Ελλάδα τα τελευταία τρίμηνα καταγράφει υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης από τον μέσο όρο της ΕΕ, ο οποίος αντανακλά κυρίως τη στασιμότητα των μεγάλων οικονομιών (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία). Ωστόσο, η επίδοση της Ελλάδας υπολείπεται συγκρίσιμων χωρών. Αρκετές χώρες καταγράφουν σαφώς υψηλότερους ρυθμούς, γεγονός που αποκαλύπτει τη σχετική υστέρηση της ελληνικής οικονομίας.

Τα παραπάνω επισημαίνει η ΓΣΕΕ στην ενδιάμεση έκθεση που δημοσίευσε για την ελληνική οικονομία. Σε αυτή τα βασικά συμπεράσματα είναι τα εξής:

• Το χάσμα στο επίπεδο ευημερίας μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ παραμένει εξαιρετικά υψηλό. Το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ανήλθε το 2019 σε 17.210 ευρώ, έναντι 32.270 ευρώ στην ΕΕ, ενώ το 2024 η απόκλιση παραμένει περίπου στις 14.600 ευρώ. Παρά την ανάκαμψη που σημειώθηκε μετά το 2021, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν περιορίζεται, γεγονός που δείχνει ότι οι ρυθμοί μεγέθυνσης δεν επαρκούν για ουσιαστική σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου.

• Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) ανήλθε από 65,5% του μέσου όρου της ΕΕ το 2019 σε 68,5% το 2024. Παράλληλα, σε σύγκριση με τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, η Ελλάδα υπολείπεται χωρών όπως η Τσεχία (90,6%), η Λιθουανία (87,5%), η Εσθονία (79,0%) και η Πολωνία (78,4%), ενώ συγκρίνεται κυρίως με τη Λετονία (68,4%). Η Ρουμανία (77%) είναι σαφώς σε υψηλότερη θέση από την Ελλάδα, η οποία υπερβαίνει μόνο τη Βουλγαρία (65,9%). Αξίζει να σημειωθεί ότι την περίοδο 2019-2024 η Ελλάδα βελτίωσε τη θέση της κατά μόλις 3 ποσοστιαίες μονάδες, έναντι 11 ποσοστιαίων μονάδων της Βουλγαρίας, γεγονός που καταδεικνύει ασθενέστερη δυναμική σύγκλισης.

• Η διάρθρωση της ζήτησης παραμένει καταναλωκεντρική. Η κατανάλωση των νοικοκυριών αντιστοιχεί στο 67,7% του ΑΕΠ το γ΄ τρίμηνο του 2025, έναντι 51,1% στην ΕΕ. Οι επενδύσεις αυξάνονται μεν στο 16,9% του ΑΕΠ, αλλά παραμένουν σημαντικά χαμηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (21,3%). Παράλληλα, το εμπορικό έλλειμμα διευρύνεται από 0,8% του ΑΕΠ το 2019 σε 3,9% το 2025, αναδεικνύοντας τη χρόνια εισαγωγική εξάρτηση της οικονομίας.

• Η διάρθρωση της επενδυτικής ανάκαμψης που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια δεν ενισχύει την παραγωγικότητα και τον παραγωγικό μετασχηματισμό της οικονομίας. Το μερίδιο των επενδύσεων σε κατοικίες ως προς το σύνολο των επενδύσεων αυξήθηκε από 7,1% το 2019 σε 19,0% το 2025, ενώ οι επενδύσεις σε μηχανολογικό εξοπλισμό μειώνονται από 26,8% σε 21,3% και σε τεχνολογία, πληροφορική και επικοινωνία από 9,3% σε 8,0%. Οι μεταβολές αυτές, που αποτυπώνουν την κατανομή των επενδυτικών πόρων, δεν δημιουργούν συνθήκες ουσιαστικής βελτίωσης των ποιοτικών παραμέτρων του αναπτυξιακού υποδείγματος, αναβάθμισης δεξιοτήτων και δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας.

• Οκτώ και πλέον χρόνια μετά την έξοδο της χώρας από τα προγράμματα οικονομικής προσαρμογής και παρά την επιστροφή της οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς μεγέθυνσης, οι επιδόσεις της αγοράς εργασίας, αν και βελτιωμένες τα τελευταία έτη, συνεχίζουν να απέχουν αρκετά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ακόμη πιο ανησυχητικό, όμως, είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα, εξαιτίας θεσμικών και αναπτυξιακών εμπλοκών που παρουσιάζει, υπολείπεται σημαντικά ακόμη και έναντι κρατών-μελών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων σε μια σειρά κρίσιμους δείκτες της αγοράς εργασίας και των συνθηκών διαβίωσης των εργαζομένων.

• Ενδεικτικά, το γ΄ τρίμηνο του 2025 το ποσοστό απασχόλησης στη χώρα μας διαμορφώθηκε στο 65,6%, επίπεδο 5,7 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο του μέσου όρου της ΕΕ και 8,5 και 0,8 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο του μέσου ποσοστού απασχόλησης στα κράτη της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων αντίστοιχα. Το ίδιο διάστημα το ποσοστό υποαπόδοσης της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα, αν και μειώθηκε στο 11,6%, παρέμεινε αρκετά υψηλότερο έναντι του μέσου ποσοστού των κρατών-μελών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (6,2%) και της Βαλκανικής (8%).

• Επιπλέον, το 2024 το ποσοστό των απασχολουμένων στους κλάδους της βιομηχανίας διαμορφώθηκε στη χώρα μας στο 12,2%, οριακά αυξημένο σε σχέση με το 2019, αλλά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο του 2009. Συγκρινόμενη με την αντίστοιχη στα υπόλοιπα υπό εξέταση κράτη-μέλη της ΕΕ, η επίδοση αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό. Ειδικότερα, στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης το αντίστοιχο μέσο ποσοστό ήταν 23,2%, στις οικονομίες των Βαλκανίων 21,6%, ενώ στις χώρες της Περιφέρειας (Ισπανία, Πορτογαλία και Ιταλία) 17,3%. Αντίστοιχες αποκλίσεις εντοπίζονται και όσον αφορά το ποσοστό όσων εργάζονται σε κλάδους της μεταποίησης υψηλής και μέσης προς υψηλή τεχνολογία, καθώς και ευρύτερα σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας.

• Σημαντικές, όμως, είναι και οι αποκλίσεις που αφορούν τις αποδοχές των εργαζομένων. Ειδικότερα, ενώ το 2009 ο μέσος ετήσιος μισθός στη χώρα μας σε όρους PPS (22.107) αντιστοιχούσε στο 91,8% του μέσου ευρωπαϊκού (24.087), το 2019 η αναλογία αυτή μειώθηκε στο 61,2% (18.204 στην Ελλάδα, έναντι 29.738 στην ΕΕ), ενώ το 2024 διαμορφώθηκε ακόμη χαμηλότερα στο 59,1% (21.486 στην Ελλάδα, έναντι 36.382 στην ΕΕ).

• Η εικόνα παραμένει εξίσου προβληματική, αν σταθμίζουμε τις συνολικές αποδοχές των μισθωτών με τις ώρες εργασίας τους. Ειδικότερα, το μέσο ωρομίσθιο των εργαζομένων σε όρους PPS ανερχόταν το 2024 στη χώρα μας σε 11,3, όταν στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ήταν 15,3, στα κράτη-μέλη των Βαλκανίων 18,1 και στις οικονομίες της Περιφέρειας 20,4.

• Σημειώνεται ότι οι συνθήκες υποαμοιβής των μισθωτών στη χώρα μας σε σχέση με τις υπόλοιπες υπό εξέταση οικονομίες της ΕΕ είναι οριζόντιες, καλύπτοντας σχεδόν όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας. Ενδεικτικά, το 2024 στους κλάδους της Βιομηχανίας (πλην Κατασκευών) το μέσο ωρομίσθιο σε όρους PPS στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 14,1, όταν στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης ήταν 15,1, στα κράτη-μέλη των Βαλκανίων 15,2 και στις οικονομίες της Περιφέρειας 21,4.

Επίσης, το ίδιο έτος στις υπηρεσίες οι ωριαίες αποδοχές των μισθωτών στην Ελλάδα σε όρους PPS αντιστοιχούσαν μόλις στο 72% του αντίστοιχου μέσου επιπέδου των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, στο 56,5% των κρατών-μελών των Βαλκανίων και στο 54,4% των οικονομιών της Περιφέρειας. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι σημαντικές μισθολογικές αποκλίσεις μεταξύ Ελλάδας και άλλων κρατών-μελών της ΕΕ παρατηρούνται ακόμη και σε κλάδους, στους οποίους η χώρα μας εμφανίζει σχετικά υψηλή συγκέντρωση απασχόλησης, όπως ο κλάδος «Χονδρικό και λιανικό εμπόριο, επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών» και ο κλάδος «Δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης».