Οι χώρες της Νοτίου Ευρώπης απέφυγαν έως τώρα τις επιπτώσεις από τις επιτοκιακές αυξήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, διαψεύδοντας τις προβλέψεις ότι θα αντιμετωπίσουν σημαντικά προβλήματα. Όμως, αυτό θα αλλάξει μέσα στο 2024, προειδοποιεί η ING, καθώς ο αντίκτυπος από τις περσινές αυξήσεις επιτοκίων θα είναι σε αυτές τις οικονομίες μεγαλύτερος από ό,τι στις χώρες του Βορρά.

Τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι η μετάδοση της πιο σφικτής νομισματικής πολιτικής ήταν ισχυρότερη στον Βορρά από ό,τι στον Νότο. Στο χρηματιστήριο, ο Euro Stoxx 50 γύρισε πτωτικά τον Δεκέμβριο του 2021, καθώς οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις άρχισαν να αυξάνονται σε όλο τον κόσμο. Έκτοτε, οι αγορές της Γερμανίας και της Γαλλίας έχουν ενισχυθεί κατά 5% και το χρηματιστήριο της Ολλανδίας σημειώνει πτώση 1,4%. Αντίθετα, στην Ισπανία οι μετοχές σημειώνουν άνοδο 16%, στην Ιταλία 11%, στην Ελλάδα 45% και στην Πορτογαλία 15%.

Παρόμοια είναι η εικόνα και στις αγορές ακινήτων, όπου Γερμανία, Ολλανδία και Γαλλία εμφανίζουν πτώση στις τιμές των κατοικιών από τα πρόσφατα υψηλά τους, ενώ η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ελλάδα εξακολουθούν να κινούνται ανοδικά.

Η ING μιλά για αξιοσημείωτη εκτίναξη των επενδύσεων στη Ν. Ευρώπη, αν και αναγνωρίζει ότι και άλλοι παράγοντες συμβάλλουν σε αυτό, όπως για παράδειγμα τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης, το κυνήγι των αποδόσεων και οι επιτυχημένες μεταρρυθμίσεις. Αλλά και πάλι, οι επενδύσεις αυξήθηκαν στις χώρες της Ν. Ευρώπης κατά 15% από τα τέλη του 2020, ενώ στις χώρες του πυρήνα η αντίστοιχη αύξηση είναι μικρότερη του 5%.

Σύμφωνα με την ING, όλα αυτά θα αλλάξουν, καθώς οι αναλυτές εντοπίζουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής θα είναι λιγότερο ευνοϊκή για τον Νότο μέσα στο 2024.

Συγκεκριμένα, οι όγκοι των δανείων μειώνονται αυτή τη στιγμή στις περισσότερες χώρες της Ν. Ευρώπης. Και ενώ τα επιτόκια στα επιχειρηματικά δάνεια δεν διαφέρουν σημαντικά  ανάμεσα στις χώρες της Ευρωζώνης, εκείνα στα στεγαστικά δάνεια εμφανίζουν διαφορές. Στις χώρες που έχουν περισσότερα στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, το μέσο επιτόκιο έχει αυξηθεί, ενώ αντίθετα, σε Ολλανδία και Γερμανία, όπου τα στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου είναι ο κανόνας, το μέσο επιτόκιο έχει σημειώσει ελάχιστη αύξηση. Έτσι, ενώ στην Ολλανδία έχει αυξηθεί από το 2,3 στο 2,5%, στη Γαλλία έχει κινηθεί από το 0,8 στο 4%.

Η επιβάρυνση των στεγαστικών δανείων θα μπορούσε να αποτυπωθεί στη διόρθωση της αγοράς κατοικίας (στην Ισπανία οι αγοραπωλησίες ήταν ήδη  μειωμένες κατά 15% σε ετήσια βάση τον Νοέμβριο) αλλά και στην αποδυνάμωση της κατανάλωσης.

Στο μέτωπο των επιχειρήσεων, οι πληρωμές τόκων των γερμανικών και ολλανδικών εταιρειών δεν έχουν επηρεαστεί, αλλά στην Ισπανία, την Ιταλία και τη Γαλλία, έχουν αυξηθεί στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τουλάχιστον επτά ετών.

Το ίδιο ισχύει και για τις κυβερνήσεις. Ενώ οι περισσότερες χώρες έχουν επιμηκύνει τη μέση ωρίμανση του χρέους τους, τα υψηλότερα επιτόκια αρχίζουν να οδηγούν σε υψηλότερες πληρωμές, σημειώνει η ING, φέρνοντας σαν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ιταλία.

Με την μετακύλιση των χρεών, η επιβάρυνση θα αυξάνεται, με την ING  να προειδοποιεί ότι αυτό θα κάνει πιο πιεστικές τις συζητήσεις για  λιτότητα. Βέβαια, ο οίκος τονίζει πως η χώρα που δείχνει τον δρόμο για τη δημοσιονομική σύσφιγξη είναι η Γερμανία, επομένως δεν πιστεύει ότι αυτή τη φορά οι προσπάθειες λιτότητας θα κινηθούν στο παραδοσιακό δίπολο Βορρά-Νότου.

«Ακόμα και εάν τα επιτόκια της ΕΚΤ έχουν κορυφώσει και ενδεχομένως να δούμε μειώσεις επιτοκίων αργότερα μέσα στο έτος, το 2024 θα είναι η χρονιά όπου οι πλήρεις επιπτώσεις από τη νομισματική σύσφιγξη των τελευταίων 18 μηνών θα ξεδιπλωθούν», καταλήγουν οι αναλυτές του οίκου. «Ενώ οι χώρες της Ν. Ευρωζώνης φάνηκε να εκπλήσσουν, αψηφώντας τις δυσμενείς επιπτώσεις της σύσφιγξης της νομισματικής πολιτικής πέρυσι, φοβόμαστε ότι δεν θα δούμε κάτι παρόμοιο το 2024».

Όπως αναφέρει, η Ελλάδα θα κινηθεί με ανάπτυξη 1,1% και 3% στο τρίτο και το τέταρτο τρίμηνο φέτος και 0,6% και 1,5% τα δύο πρώτα τρίμηνα του 2024.

Για το 2023 εκτιμά την ετήσια ανάπτυξη σε 1,7%, σε 1,5% το επόμενο έτος και σε 1,7% και πάλι το 2025.

Οι εκτιμήσεις της για τον πληθωρισμό είναι 3,8% για το τρίτο τρίμηνο φέτος και 3,1% στο τέταρτο τρίμηνο. Για το πρώτο τρίμηνο και το δεύτερο τρίμηνο του 2024, οι εκτιμήσεις διαμορφώνονται σε 3,1% και 3,2%, ελαφρώς χαμηλότερα από την ευρωζώνη. Για το 2023, ο πληθωρισμός θα ισορροπήσει στο 4,1% και θα μειωθεί δραστικά στο 2,3% το 2024 και στο 2% το 2025.

Η πρόσφατη άνοδος των μακροπρόθεσμων επιτοκίων στις χρηματοπιστωτικές αγορές, τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην ευρωζώνη, φέρνουν σε δύσκολη θέση τις κεντρικές τράπεζες. Μόλις οι αγορές πιστέψουν ότι οι μειώσεις των επιτοκίων δεν πρόκειται να έρθουν σύντομα, οι κινήσεις στις αγορές θα μπορούσαν να ωθήσουν τις οικονομίες και τα επιτόκια πολιτικής σε πολύ δυσάρεστες κατευθύνσεις, εξηγεί η ολλανδική τράπεζα ING.

Τα μακροπρόθεσμα επιτόκια είναι το «κλειδί» τώρα, καθώς χρειάζεται λίγος χρόνος προτού τα υψηλότερα επιτόκια πολιτικής βρουν τον δρόμο τους στην πραγματική οικονομία. Ορισμένοι κεντρικοί τραπεζίτες έχουν συζητήσει ανοιχτά ότι, αυτή τη φορά, η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής είναι ταχύτερη και ισχυρότερη από ό,τι στο παρελθόν.

Αυτό, ωστόσο, δεν μειώνει τις ενδείξεις ότι τα μακροπρόθεσμα επιτόκια έχουν ακόμη ισχυρότερο αντίκτυπο στην οικονομία από ό,τι τα επιτόκια πολιτικής. Στην ευρωζώνη, μια αύξηση των πιο μακροπρόθεσμων επιτοκίων έχει τετραπλάσια επίπτωση από ό,τι μια αντίστοιχου μεγέθους αύξηση των επιτοκίων πολιτικής.

Στην Ευρωζώνη, οι αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 450 μ.β. ώθησαν τις αποδόσεις των 10ετών γερμανικών ομολόγων κατά 150 μ.β. προς τα πάνω, τουλάχιστον μέχρι τη συνεδρίαση της ΕΚΤ του Σεπτεμβρίου, ενώ στις ΗΠΑ, η αύξηση στα επιτόκια κατά 525 μ.β. από τη Fed αύξησε τις αποδόσεις των 10ετών αμερικανικών ομολόγων κατά 250 μ.β., και πάλι μέχρι τη συνεδρίαση της Fed τον Σεπτέμβριο. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, οι αποδόσεις των ομολόγων στην ευρωζώνη και στις ΗΠΑ εκτινάχθηκαν κατά περίπου 50 μ.β.

«Με μια πρώτη ματιά, οι κεντρικοί τραπεζίτες θα πρέπει να είναι ευχαριστημένοι κοιτάζοντας στις οθόνες τους τα επιτόκια που αφορούν στην αγορά. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές ξυπνούν επιτέλους στο σενάριο της υπόθεσης για "υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα".

Στο βασικό μας σενάριο, εξακολουθεί να είναι ένα "υψηλό" και όχι "υψηλότερο" για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Αναμένουμε για τη Fed και την ΕΚΤ να έχουν ήδη φτάσει στο ανώτατο σημείο των επιτοκίων πολιτικής. Ωστόσο, κρίνοντας απλώς από τα επίσημα σχόλια, ο κίνδυνος περαιτέρω πρόσθετων αυξήσεων των επιτοκίων παραμένει υψηλός», καταλήγει η ING.

«Στις 21 Μαΐου, εννέα εκατομμύρια Έλληνες πολίτες θα κληθούν να ψηφίσουν ανανεώνοντας τη Βουλή των 300 εδρών για μία τετραετή θητεία» αναφέρει η ING σε report της αναφορικά με την επικείμενη εκλογική αναμέτρηση. Η τράπεζα υπενθυμίζει ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν με αναλογικό σύστημα και όριο εισόδου στη Βουλή το 3%, «το οποίο εισήγαγε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ όταν ήταν στην εξουσία το 2016 (για να αντικαταστήσει το προηγούμενο σύστημα που είχε πλειοψηφικό μπόνους) αλλά δεν χρησιμοποιήθηκε το 2019 λόγω έλλειψης την απαιτούμενη υπερπλειοψηφίας όταν εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο» αναφέρει η ING προσθέτοντας ότι οι ψήφοι που δεν καταφέρνουν να πετύχουν το όριο του 3% κατανέμονται αναλογικά στα κόμματα που εξασφαλίζουν αυτό το ποσοστό.

Οι συντάκτες του report τονίζουν ότι η απλή αναλογική είναι απίθανο να αποφέρει σαφές αποτέλεσμα: «σύμφωνα με το νέο σύστημα, εκτιμάται ότι απαιτείται 45% των ψήφων για να έχει ένα κόμμα ή ένας συνασπισμός κομμάτων την απόλυτη πλειοψηφία» τονίζουν.

Αναφέρουν επίσης ότι στις δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα, το κυβερνών κεντροδεξιό κόμμα της Νέας Δημοκρατίας (ΝΔ) προηγείται με περίπου 36% των ψήφων, ακολουθούμενο από τον αριστερό ΣΥΡΙΖ με 29% και το κεντρώο ΠΑΣΟΚ με 10%. Το κομμουνιστικό κόμμα (ΚΚΕ), η εθνικιστική Ελληνική Λύση (ΕΛ) και η αριστερή Μέρα25 αναμένεται να αποκτήσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.

Οι εκπλήξεις

Ακόμη και εκπλήξεις, που σχετίζονται κυρίως με πιθανή υποεκπροσώπηση στις δημοσκοπήσεις νεαρών ψηφοφόρων για πρώτη φορά (που συνήθως κλίνουν προς τον ΣΥΡΙΖΑ), η ΝΔ φαίνεται να έχει πολύ καλές πιθανότητες να πετύχει την πρωτιά, ωστόσο απέχει από την εξασφάλιση αυτοδυναμίας. Ως εκ τούτου, αναφέρει η ING, για να εξασφαλιστεί η πλειοψηφία των 151 εδρών, θα χρειαστεί αναπόφευκτα κάποια μορφή συνασπισμού.

Τα κίνητρα για σχηματισμό συνασπισμού θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων

Με βάση τις δημοσκοπήσεις, μόνο μία συμφωνία ΝΔ-ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να φτάσει κοντά στο όριο, ενώ η συμμαχία ΖΥΡΙΖΑ -ΠΑΣΟΚ-Μέρα32 (πολιτικά πιο δύσκολο να στηθεί) δεν τον πιάνει.

«Το πόσο σκληρά θα πιέσει η ΝΔ για μια συμφωνία θα εξαρτηθεί από το εκλογικό αποτέλεσμα. Όσο πιο ισχυρή βγαίνει η ΝΔ στις δημοσκοπήσεις, τόσο χαμηλότερο είναι το κίνητρο να βιαστεί για μια γρήγορη συμφωνία» τονίζεται στο σημείωμα.

Κι αυτό γιατί -όπως χαρακτηριστικά τονίζει- σε περίπτωση αδιεξόδου, θα ακολουθούσαν νέες εκλογές με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής.

Σύμφωνα με την ING, γνωρίζοντας ότι πρέπει να είναι σε ισχυρή θέση για να επωφεληθεί από το μπόνους του πρώτου κόμματος, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ενδέχεται να αποφασίσει να στοχεύσει σε δεύτερο εκλογικό γύρο, ο οποίος πιθανότατα θα διεξαχθεί στις αρχές Ιουλίου. Πόσο ριψοκίνδυνο θα ήταν αυτό το στοίχημα για τον Μητσοτάκη;

«Όχι πολύ, κατά την άποψή μας. Η ελληνική οικονομία τα πηγαίνει καλά, […] η απασχόληση στον τουρισμό υποβοηθήθηκε από την επερχόμενη καλοκαιρινή περίοδο, και ο πληθωρισμός (όχι ο δομικός) συνεχίζει να επιβραδύνεται. Η ΝΔ μπορεί να τα αξιοποιήσει όλα αυτά σε μια υποθετική σύντομη προεκλογική εκστρατεία του Ιουνίου, αντιπαραθέτοντας τη σταθερότητα με
τις πιθανές εκκλήσεις για αλλαγή που προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ», τονίζεται.

Η ING αναφέρει ότι μια δεύτερη εκλογή τον Ιούλιο φαίνεται πιθανή, εάν οι δημοσκοπήσεις αποδειχθούν σωστές

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ING, το 2022 έκλεισε με ανάπτυξη 4,9% (έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 5,5%), ενώ το 2024 θα φέρει ρυθμούς 1,6% (για 2% μιλούσε ο οίκος προηγουμένως).

Ο πληθωρισμός αναμένεται να πέσει από το 9,3% του 2022 στο 4,3% φέτος και στο 2,4% το 2024.

Η ανεργία θα παραμείνει σταθερά σε χαμηλότερα επίπεδα από 12% ενώ το έλλειμμα από 4% το 2022 θα μειωθεί σε 2,9% και 2,4% την περίοδο 2023-2024.

Η ING τονίζει ότι το προφίλ ανάπτυξης της Ελλάδας καθορίζεται, το τελευταίο διάστημα, από τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού. Η επιτάχυνση της αύξησης των τιμών το καλοκαίρι επέδρασε αρνητικά στην κατανάλωση, παρά τις γενναίες επιδοτήσεις. Σε συνδυασμό με το «βαρίδι» των εξαγωγών, αυτό προκάλεσε συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 0,5% το τρίτο τρίμηνο, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι ένα παρόμοιο μοτίβο σημειώθηκε και το τέταρτο τρίμηνο, παρά τη δημοσιονομική στήριξη και την επιβράδυνση του πληθωρισμού.

Οι προοπτικές του 2023

Με το ΑΕΠ της Ελλάδας να βρίσκεται αρκετά πάνω από τα προ-πανδημίας επίπεδα, η ING εκτιμά ότι το «re-opening effect», δηλαδή η θετική επίδραση από το άνοιγμα της οικονομίας, έχει πλέον τελειώσει. Με δεδομένο ότι ο τουρισμός επέστρεψε στα ιστορικά υψηλά του  το καλοκαίρι του 2022, είναι πλέον απίθανο ότι θα σημειωθούν σημαντικά καλύτερες επιδόσεις το 2023.

Αλλά και η ανάκαμψη στην απασχόληση –που υπήρξε σημαντικός θετικός παράγοντας για την κατανάλωση το πρώτο εξάμηνο του 2022- φαίνεται τώρα να χάνει τη δυναμική της.

Οι αλλαγές στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα θα εξαρτώνται όλο και περισσότερο από τις εξελίξεις του πληθωρισμού, με αναπόφευκτες παρενέργειες στην κατανάλωση, σημειώνουν οι αναλυτές. Οι προβλέψεις τους μιλούν για αύξηση της κατανάλωσης μόλις κατά 0,7% φέτος και 1,8% το 2024.

Οι επενδύσεις αναμένεται να βρουν στήριξη στην εισροή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, όμως η ING τονίζει ότι είναι ευάλωτες απέναντι στην επίμονη αβεβαιότητα σχετικά με το κόστος των projects. Έτσι, οι επενδύσεις αναμένεται να αυξηθούν κατά 3,5% φέτος και κατά 5,4% το 2023.

Η δημοσιονομική πολιτική, ενώ αναμένεται να επιτρέψει κάποια πρόσθετα προσωρινά μέτρα στήριξης στην περίπτωση που το ενεργειακό σκηνικό το απαιτήσει, θα ακολουθήσει πιο πειθαρχημένο δρόμο. Η ING περιμένει δημοσιονομικό έλλειμμα στο 2,9% του ΑΕΠ φέτος και στο 2,4% το 2024, με το χρέος να υποχωρεί στο 170,3% και στο 164,5% αντίστοιχα.

Με μέση ωρίμανση χρέους πάνω από τα 18 χρόνια, η Ελλάδα μπορεί να «αντέξει» την απότομη αύξηση των επιτοκίων βραχυπρόθεσμα, χωρίς να υπάρχουν ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους, τονίζουν οι αναλυτές. Άλλωστε, ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να επιδρά θετικά στον δείκτη του χρέους, έστω και σε μικρότερο βαθμό έναντι του 2022.

Οι εκλογές

Η ING τονίζει ότι οι εκλογές προσθέτουν αβεβαιότητα στις προοπτικές της οικονομίας, καθώς δεν αποκλείει και το ενδεχόμενο μιας πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

«Το 2023 θα είναι έτος εκλογών για την Ελλάδα. Οι βουλευτικές εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν τον Ιούλιο, αλλά δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το ενδεχόμενο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης να καλέσει τους Έλληνες στις κάλπες μερικούς μήνες νωρίτερα. Οι επερχόμενες εκλογές θα διεξαχθούν με αμιγώς αναλογικό σύστημα, μια αλλαγή από την προηγούμενη δομή, η οποία ενσωμάτωσε το αναλογικό στοιχείο με την πριμοδότηση της πλειοψηφίας και επέτρεψε στη Νέα Δημοκρατία (ΝΔ) να κυβερνήσει τη χώρα από το 2019», εξηγεί η τράπεζα.

Το νέο εκλογικό σύστημα κάνει πολύ πιο πολύπλοκη την επίτευξη κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας, με τους αναλυτές να επισημαίνουν ότι με βάση τα νούμερα που δίνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, η ΝΔ θα απέχει πολύ από αυτήν, εάν δεν συνεργαστεί με άλλα κόμματα (ΠΑΣΟΚ).

«Ο σχηματισμός ενός αξιόπιστου συνασπισμού ίσως να αποδειχθεί δύσκολη υπόθεση», σημειώνουν οι αναλυτές. Εάν στο μείγμα προστεθούν και τα ευαίσθητα θέματα που θα απασχολήσουν την προεκλογική περίοδο (όπως το Qatargate), σε συνδυασμό με τις παρακολουθήσεις, η ING εντοπίζει μια σειρά από πιθανές εστίες πολιτικής αβεβαιότητας για το δεύτερο τρίμηνο.

Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις της ING, η ελληνική οικονομία δεν θα αποφύγει τον τεχνικό ορισμό της ύφεσης, καθώς θα εμφανίσει δύο συνεχόμενα τρίμηνα αρνητικής ανάπτυξης.

Ειδικότερα, ο οίκος περιμένει ρυθμούς ανάπτυξης 4,3% το τρίτο τρίμηνο του 2022 και 2,2% το τέταρτο τρίμηνο του 2022, που ωστόσο θα δώσουν τη θέση τους σε συρρίκνωση της οικονομίας κατά 0,9% το πρώτο τρίμηνο και 1,6% το δεύτερο τρίμηνο του 2023. Το τρίτο τρίμηνο η ελληνική οικονομία αναμένεται να παραμείνει στάσιμη, πριν επιστρέψει στην ανάπτυξη το τέταρτο τρίμηνο, με +1,7%.

Στο πλαίσιο αυτό, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αναμένεται να κορυφώσει στο 11,2% το τρίτο τρίμηνο του 2022 και να κλείσει τη χρονιά στο 9,7% κατά μέσο όρο. Στην πορεία, θα πέσει στο 5,2% το 2023 και στο 2% το 2024.

Η Ευρωζώνη βρίσκεται ήδη σε ύφεση

Σύμφωνα με την ING, τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου «φωνάζουν» ύφεση στην Ευρωζώνη, καθώς οι δυσκολίες τις οποίες αντιμετωπίζει η οικονομία όχι μόνο δεν έχουν εξαφανιστεί τους τελευταίους μήνες, αλλά και έχουν επιδεινωθεί.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία κάθε άλλο παρά τελειώνει, οι εξαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία προς την Ε.Ε. έχουν μειωθεί περαιτέρω και το σαμποτάζ στους αγωγούς Nord Stream δημιουργεί φόβους για την ασφάλεια των αγωγών από τη Νορβηγία.

Την ίδια στιγμή, ο κίνδυνος ενός ψυχρού χειμώνα έχει αυξηθεί, με την ING να προβλέπει ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα παραμείνουν σε άβολα υψηλά επίπεδα χωρίς να υποχωρήσουν σημαντικά ούτε το 2023.

Παρότι οι κυβερνήσεις παρεμβαίνουν για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η ING εκτιμά ότι η κατανάλωση θα συρρικνωθεί, την ίδια στιγμή που η σύσφιγξη των χρηματοοικονομικών συνθηκών επιδρά αρνητικά στην ανάπτυξη.

Στο πλαίσιο αυτό, ο οίκος περιμένει ελαφρά συρρίκνωση του ΑΕΠ της Ευρωζώνης το τρίτο τρίμηνο του 2022 και βαθύτερη μείωση τους χειμερινούς μήνες. Με την ΕΚΤ σε τροχιά σύσφιγξης της πολιτικής της, η ING εκτιμά ότι η ανάκαμψη του 2023 θα είναι πιο υποτονική. Έτσι, οι νέες προβλέψεις της μιλούν για ανάπτυξη 2,95 στην Ευρωζώνη φέτος και συρρίκνωση 0,8% το 2023.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Η Gazprom, σύμφωνα με το Reuters, θα αποκαταστήσει την ομαλή ροή φυσικού αερίου προς τη Γερμανία από αύριο, εκτός και αν αλλάξει γνώμη ο Πούτιν, ο οποίος "φτιάχνεται" από το συναρπαστικό Stratego που παίζεται εδώ και μήνες, θεωρώντας ότι ο ίδιος είναι ο σκύλος και η Ευρώπη η γάτα. Ασκήσεις και σπάσιμο νεύρων από τη μία από τους Ρώσους, έτοιμη για όλα, δηλώνει από την άλλη πλευρά η Ευρωπαϊκή Ένωση, αν κλείσει η στρόφιγγα της ροής φυσικού αερίου. Η είδηση του Reuters περί αποκατάστασης της ομαλής τροφοδοσίας οδήγησε σε μικρή πτώση της τιμής του φυσικού αερίου, το οποίο από την ημέρα που ανακοινώθηκε ότι θα κλείσει για συντήρηση ο Nord Stream 1, έχει "απογειωθεί" κατά περίπου 110%!

Το παιχνίδι που παίζεται είναι για πολύ γερά νεύρα και είναι σίγουρο ότι θα γίνει πιο... συναρπαστικό από τον προσεχή χειμώνα. Θα είναι ένα παίγνιο ισχύος. Θα κερδίσει ο Πούτιν αφήνοντας στο κρύο την Ευρώπη ή η Ευρώπη θα στείλει στην Μόσχα τα πρώτα μηνύματα αξιοσημείωτης απεξάρτησης από το ρωσικό αέριο μέσα στον προσεχή χειμώνα; Ουδείς μπορεί να δώσει απαντήσεις επ΄ αυτού, καθώς οι "παίκτες" φαίνεται ότι κρατάνε κλειστά τα χαρτιά τους και το έχουν ρίξει στις... μπλόφες. Κάποια στιγμή όμως, θα αποκαλυφθεί η πραγματικότητα, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο και θα κάνουμε το... ταμείο μας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ζητήσει εθελοντική μείωση της χρήσης αερίου κατά 15%, με την ελπίδα ότι θα ανταποκριθούν οι χώρες, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι μόνο το φυσικό αέριο, αλλά και η υψηλή τιμή του πετρελαίου, που επηρεάζει τα μεγέθη της παγκόσμιας οικονομίας και τροφοδοτεί συνεχώς τις πληθωριστικές τάσεις. Τουλάχιστον, χθες η τιμή του "μούρου χρυσού" υποχώρησε και πάλι, διατηρώντας ωστόσο, τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Μέσα σε όλα αυτά, έρχεται το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να προειδοποιήσει για μεγάλη ζημιά στην Κεντρική Ευρώπη, αν σταματήσει η ροή φυσικού αερίου, η οποία θα λειτουργήσει ως ντόμινο για τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, την ανάπτυξη, τα επιτόκια, το δημόσιο, αλλά και το ιδιωτικό χρέος. Να προσθέσουμε και την έκθεση της ING, η οποία μετά από 10 χρόνια, πιθανολογεί μια κρίση χρέους στην Ευρωζώνη, βάζοντας στο κάδρο τις χώρες με υψηλό χρέος, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ελλάδα. Αν δεν το έχετε καταλάβει "είμαστε μια πολύ ωραία ατμόσφαιρα, είμαστε...",, σύμφωνα με την ατάκα του αείμνηστου Ντίνου Ηλιόπουλου!

Αφήνοντας μια πιο... γλυκιά γεύση, στην περίπτωση που είναι πολύ... πικρό το στόμα, να επισημάνουμε τις χθεσινές  θετικές συνεδριάσεις στα χρηματιστήρια, ιδίως στα ευρωπαϊκά, τα οποία έκλεισαν με σημαντικά κέρδη, ενώ ακολούθησε και η Wall Street. Άντε να δούμε, τι θα δούμε σήμερα. Α, μην το ξεχάσουμε. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ζητεί επειγόντως τη λήψη μέτρων για τη χρήση της μάσκας τώρα, για να μην επιστρέψουμε σε lockddown τον χειμώνα, καθώς ο κορωνοϊός έχει... φουντώσει για α καλά!. Συνεχίστε ό,τι κάνετε...  .

Η Ελλάδα αντέχει και θωρακίζεται ενεργειακά

Η Ελλάδα έχει τουριστικό ρεύμα, η ανάπτυξη συντηρείται, ο τζίρος των επιχειρήσεων τουριστικών καταλυμάτων και εστίασης είναι τριπλάσιος και τετραπλάσιος από πέρυσι, οι επενδύσεις τρέχουν, ο προϋπολογισμός πάει... κανόνι.

Η χώρα μας δεν είναι στα πρόθυρα διάλυσης όπως με τα μνημόνια, προφανώς και είναι σε καλύτερη μοίρα, σε σχέση με το παρελθόν, αλλά, το περιβάλλον είναι εχθρικό και ανά πάσα στιγμή, η φωτιά μπορεί να φουντώσει, όπως στο Ντράφι και να πάνε όλα... στράφι. Για τίποτα δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι, ενώ ο οίκος Fitch, μας έστειλε το μήνυμα, ότι υπό τις παρούσες συνθήκες, οι Ελληνικές τράπεζες δεν μπορούν να βγουν στις αγορές. Άλλο... καπέλο και αυτό, σε μια στιγμή που μαδάμε τη... μαργαρίτα, σχετικά με την ανάκτηση της πολυπόθητης επενδυτικής βαθμίδας. Τα πράγματα δείχνουν ότι είμαστε κοντά στη βρύση, αλλά, μπορεί η βρύση να στερέψει ξαφνικά...

Από κει και πέρα, λαμβάνουμε τα μέτρα μας για να έχουμε όσο γίνεται ταχύτερη ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία και σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα, έως το τέλος του έτους, το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι "πράσινο". Η στρατηγική της ταχείας διείσδυσης των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας είναι επιβεβλημένη. Έως οτ 2030 θα έχουμε φτάσει στο 70%, αλλά μέχρι τότε, δεν ξέρουμε πόσο... τούμπα μπορεί να γυρίσει ο κόσμος ή πόσο χαμηλά είναι τα σύννεφα για να... πέσουμε. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο δρόμος που καλούμαστε να βαδίσουμε είναι συγκεκριμένος.

Το πλάνο της κυβέρνησης προβλέπει αυξημένο "μπούκωμα" σε ΑΠΕ, καθώς φέτος έχουμε γλιτώσει καμιά 500 μύρια, λόγω της αύξησης της παραγωγής "πράσινου" ρεύματος. Αμετάθετος στόχος της κυβέρνησης παραμένει η Πράσινη Μετάβαση, παρά τις δυσκολίες που προκαλεί ο οικονομικός πόλεμος, τον οποίο έχει κηρύξει η Ρωσία στην Ελλάδα. Ενθαρρυντικό σημάδι ότι έχουν τετραπλασιαστεί οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ στη χώρα μας, κατά τα τελευταία 3 χρόνια, οδηγώντας σε ραγδαία αλλαγή του ενεργειακού μείγματος και σημαντική εξοικονόμηση δαπανών για τους καταναλωτές. Επιπλέον, δρομολογούνται έργα, ισχύος 3.800 μεγαβάτ έως το 2024, τα οποία θα μας οδηγήσουν στην κατάκτηση ενός πλούσιου "πράσινου" ενεργειακού μείγματος.

ΔΕΗ: Κανονικά ο εφοδιασμός των λιγνιτικών μονάδων

Μπορεί να θέλουμε να πάμε ταχύτερα στην "πράσινη εποχή", αλλά η συγκυρία απαιτεί πλήρη ενεργοποίηση όλων των διαθέσιμων "όπλων" και εργαλείων, έστω και αν αυτά είναι... ανορθόδοξα.

Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση έχει ενεργοποιήσει πλήρως το σχέδιο για να μην υπάρξει "κοιλιά" στην παραγωγή λιγνίτη, ενώ χθες η ΔΕΗ διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει πρόβλημα με τον εφοδιασμό του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού Μελίτης, μετά την κήρυξη ως έκπτωτης της εταιρείας που εκμεταλλευόταν τα δύο μεγαλύτερα ορυχεία στην περιοχή, τα οποία στο παρελθόν τροφοδοτούσαν με λιγνίτη την πιο σύγχρονη λιγνιτική μονάδα της ΔΕΗ.

Τώρα, για όλους αυτούς που πιστεύουν ότι η Ελλάδα έχει κλείσει τις λιγνιτικές μονάδες, το μόνο που έχουμε να πούμε είναι να έχουν ανοικτά τα μάτια και τα αυτιά τους, να ρωτάνε σοβαρούς και υπεύθυνους ανθρώπους και να αγνοούν, όλα αυτούς τους πολιτικούς τυχοδιώκτες που εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η δύναμη της "αλήθειας" βρίσκεται στη συνεχή επίκληση του μεγαλύτερου ψέματος!

Η ExxonMobil συμπράττει με τα ΕΛΠΕ

Γενικώς στη χώρα μας γίνονται... πραγματάκια στο ενεργειακό πεδίο και αν μη τι άλλο, είναι εξαιρετικά ενδιαφέροντα, όσα συμβαίνουν κάτω από τα... πόδια μας, στο σκέλος της έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.

Χθες, έγινε γνωστό ότι πέρασε στα χέρια του αμερικανικού κολοσσού ExxonMobil πέρασε το μεγαλύτερο μέρος των συμβάσεων μίσθωσης που κατείχε η Γαλλική Total για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων δυτικά της Κρήτης. Όπως ανακοίνωσαν τα Ελληνικά Πετρέλαια, που έχουν άμεση σχέση με το... άθλημα, η ExxonMobil Exploration and Production Greece (Crete) B.V αναλαμβάνει το 75% του ποσοστού της ΤotalEnergies (40%) στις Συμβάσεις Μίσθωσης. Το υπόλοιπο 25% από το 40%, περνάει σε θυγατρικές των ΕΛΠΕ. Έτσι, το νέο σχήμα έχει 70% ExxonMobil και 30% ΕΛΠΕ. Excellent!

Η Πειραιώς εξαγοράζει και η Alpha πουλάει

Η Πειραιώς Financial Holdings ανακοίνωσε ότι η θυγατρική της Τράπεζα Πειραιώς ολοκλήρωσε την εξαγορά της Iolcus Investments ΑΕΔΟΕΕ ("Iolcus"). Τι σημαίνει αυτό; Με την εξαγορά της Iolcus, τα υπό διαχείριση κεφάλαια πελατών του Ομίλου Πειραιώς θα ανέρχονται στα 7 δισ. ευρώ. Πρόκειται αναμφίβολα για μια πολύ σημαντική εξέλιξη.

Από την άλλη πλευρά, η Alpha Bank ολοκλήρωσε την πώληση του 100% της θυγατρικής της, στην Αλβανία, στην ΟΤΡ Bank. Τοι deal θεωρείται άκρως επιτυχημένο, καθώς η τράπεζα πουλήθηκε αρκετά πάνω από τη λογιστική της αξία και έτσι αντί για εκτιμώμενο τίμημα στα 30 εκατ. ευρώ, τελικώς, η Alpha Bank θα βάλει στα ταμεία της 55 εκατ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά θα αξιοποιηθούν στις αγορές πρώτης γραμμής, δηλαδή σε Ελλάδα, Ρουμανία και Κύπρο. Επιπλέον, από το deal με το ΟΤΡ Group, αναμένεται να προκύψουν σημαντικές συνέργειες στο μέλλον, προς όφελος και των δύο ομίλων. Αυτά είναι deals!

H COSMOTE... καλπάζει

Το 70% της χώρας έχει καλύψει με 5G η COSMOTE και πάει για 80% στο τέλος του έτους και 90% στο τέλος του 2023. Επιπλέον, ξεκινά η λειτουργία του δικτύου 5G Stand Alone στα τέλη της επόμενης χρονιάς

Tο 5G Stand Alone είναι αυτόνομο δίκτυο με νέα αρχιτεκτονική. Η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης και τις νέες περιοχές που εντάχθηκαν στο δίκτυο 5ης γενιάς. Αυτές είναι οι εξής: Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος, Καστελόριζο, Κως, Λέρος, Άγιος Νικόλαος Λασιθίου, Ρέθυμνο, Χανιά, Χαλκιδική, Λαμία, Καμένα Βούρλα, Λήμνος, Παξοί, ενώ μέχρι το τέλος του έτους θα μπουν και νέες περιοχές από την Πελοπόννησο, καθώς και η Σάμος με την Ικαρία.

Τις τεράστιες δυνατότητες και ταχύτητες του COSMOTE 5G μπορούν να απολαμβάνουν οι επισκέπτες στην Ελλάδα από 51 χώρες. Παράλληλα, η COSMOTE, ο πρώτος πάροχος στην Ελλάδα που προχώρησε σε συμφωνίες με ξένα δίκτυα για 5G Roaming, φροντίζει οι συνδρομητές της να έχουν πρόσβαση στην εμπειρία 5G και στο εξωτερικό μέσω 5G Roaming. Ήδη, έχει εξασφαλίσει για τους συνδρομητές της συμφωνίες για 5G περιαγωγή με δίκτυα από 48 χώρες σε όλο τον κόσμο. Εξάλλου, με τεχνολογίες αιχμής, όπως το 5G και το Fiber to the Home, το COSMOTE GIGASPEED NETWORK ανταποκρίνεται στις ανάγκες της νέας ψηφιακής εποχής, ανοίγοντας απεριόριστες δυνατότητες και συμβάλλοντας στη δημιουργία ενός κόσμου καλύτερου για όλους. Έχοντας δεσμευτεί να ηγηθεί του ψηφιακού μετασχηματισμού, ο Όμιλος ΟΤΕ είναι ο μεγαλύτερος επενδυτής σε νέες τεχνολογίες και υποδομές στην Ελλάδα. Με επενδύσεις περίπου 5 δισ. ευρώ την περασμένη δεκαετία και με νέο επενδυτικό πλάνο που ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ, έως το 2027, ο Όμιλος ΟΤΕ δημιουργεί τις υποδομές για την Κοινωνία των Gigabit.

 H Wind μπαίνει πιο δυναμικά στον ανταγωνισμό ως Nova

Η Nova και η Wind Ελλάς, μέλη της United Group, του κορυφαίου παρόχου τηλεπικοινωνιών και media στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, αποφάσισαν να δώσουν το όνομα Nova στην νέα εταιρική οντότητα που θα προκύψει με την ολοκλήρωση της συγχώνευσης των δύο εταιρειών.

H συγχώνευση αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους και με την ολοκλήρωση της, η νέα εταιρική οντότητα, υπό το όνομα Nova, θα αποτελέσει τον δεύτερο μεγαλύτερο πάροχο σταθερής και συνδρομητικής τηλεόρασης στην Ελλάδα, καθώς και ηγετική δύναμη στην περαιτέρω ανάπτυξη του κλάδου των τηλεπικοινωνιών και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας. Η νέα εποχή για τη Νova θα κορυφωθεί μέσα από ένα επενδυτικό πλάνο ύψους 1,3 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα χρόνια. Το επενδυτικό πρόγραμμα συμπεριλαμβάνει την επέκταση του δικτύου οπτικών ινών στο σπίτι (Fiber to the Home) και την πανελλαδική κάλυψη του δικτύου 5G. Η “Nova” συνδυάζοντας την εμπειρία και τη γνώση της αγοράς των δύο εταιρειών, με την τεχνογνωσία της United Group και με απόλυτα πελατοκεντρική φιλοσοφία, θα προσφέρει καινοτόμες υπηρεσίες και προϊόντα. Ο ανταγωνισμός αναμένεται να γίνει πιο... άγριος και αυτό είναι προς το συμφέρον της οικονομίας και του καταναλωτή.