Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογραμμίζει ότι η Ευρωζώνη παραμένει ανθεκτική παρά τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ τονίζει πως η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία, η ενίσχυση των επενδύσεων και η ανάπτυξη ευρωπαϊκών «πρωταθλητών» στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, εκφράζει την πεποίθηση ότι η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς.

Ολόκληρη η συνέντευξη του Κυριάκου Πιερρακάκη στο CNBC

Ερώτηση: Είναι μαζί μας ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Κύριε Πιερρακάκη, καλώς ήρθατε. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας της Ευρωζώνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα, χαίρομαι πολύ που είμαι μαζί σας. Θα έλεγα ότι υπάρχει μία λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της Ευρωζώνης: ανθεκτικότητα. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να παραμένουμε ανθεκτικοί ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Ελπίζουμε η κατάσταση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαμε δει σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις μας για φέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά την ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά τον πληθωρισμό.

Παρ’ όλα αυτά, επικεντρωνόμαστε στα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, και αυτό αποτελεί τον βασικό άξονα και των σημερινών συζητήσεων στο Eurogroup. Αναφερθήκατε προηγουμένως στα δημοσιονομικά θεμέλια της Ευρωζώνης και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εξετάζουμε επίσης την ανταγωνιστικότητα και συνολικά τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα το εξής: δεν επιλέγουμε τις κρίσεις που θα βρεθούν μπροστά μας, δεν θα μας καθορίσουν αυτές. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τις μεταρρυθμίσεις. Και είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα μας καθορίσουν τελικά. Γι’ αυτό και θα επικεντρωθούμε ακριβώς σε αυτές, καθώς και σε όλες τις πολιτικές που χρειάζεται να αλλάξουν τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ερώτηση: Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρωζώνη δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Πιστεύετε ότι όλες οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αρχικά, καλέσαμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις, προκειμένου να αξιολογήσει όσα κάναμε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από το 2022 και μετά. Το συμπέρασμα του ΔΝΤ ήταν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και των ενεργειακών υποδομών. Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της απάντησης είναι ναι.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα πιο εξελιγμένο πλαίσιο πολιτικής όσον αφορά τα αποδεκτά μέτρα στήριξης, τα οποία, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες.

Έχουμε παρεκκλίνει από αυτή την αρχή; Σε έναν βαθμό, ναι, καθώς ορισμένα μέτρα δεν αποδείχθηκαν τόσο στοχευμένα και τόσο προσαρμοσμένα όσο θα έπρεπε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση, ποια είναι η πυξίδα μας, και όλοι – ή τουλάχιστον οι περισσότεροι – προσπαθούμε να κινηθούμε σύμφωνα με αυτήν.

Σημειώνουμε πρόοδο. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθήματα του 2022 και τα έχουμε πλέον αφομοιώσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα.

Ερώτηση: Θα ήθελα να βάλω στη συζήτηση και τη χρονική διάσταση του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την τελευταία μας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, τον Απρίλιο, είδαμε την απενεργοποίηση του μοντέλου Mythos Fable, δηλαδή ουσιαστικά τη διακοπή πρόσβασης σε μια κρίσιμη τεχνολογία από αμερικανικής πλευράς.

Έκτοτε, γνωρίζουμε ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον αυξανόμενη ανησυχία για την ανάγκη ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό ένα διαφορετικό πρίσμα: το ενδεχόμενο τα συστήματα να μπορούν απλώς να απενεργοποιηθούν. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.

Τι σημαίνει αυτό για τη σημερινή συνεδρίαση; Και πόσο κρίσιμη είναι η χρηματοδότηση μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής Τεχνητής Νοημοσύνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να εξετάσουμε τόσο τη θετική όσο και την αρνητική πλευρά.

Η θετική πλευρά αφορά τα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών, δηλαδή από την ευρύτερη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την κοινωνία και τη δημόσια διοίκηση.

Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πολύ σημαντική αρνητική διάσταση, που είναι ακριβώς αυτή που αναφέρατε: οι επιπτώσεις των εξαιρετικά προηγμένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) όσον αφορά τον εντοπισμό ευπαθειών στα συστήματά μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το χρηματοπιστωτικό και το τραπεζικό μας σύστημα, αλλά θα έλεγα όχι μόνο με αυτά.

Αν έπρεπε και πάλι να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυναμική να μοιάζει ταυτόχρονα με μια κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.

Από τη μία πλευρά, έχουμε τα οφέλη στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τη θετική δυναμική που δημιουργείται. Από την άλλη, όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το φάσμα των ευπαθειών που υπάρχουν στα συστήματά μας.

Γι’ αυτό, πρώτον, πρέπει να αναπτύξουμε μια κοινή γλώσσα γύρω από αυτό το ζήτημα, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, αλλά συνολικά μεταξύ όλων των πολιτικών φορέων της Ευρώπης.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια απολύτως σαφή στρατηγική για την τεχνολογία και μια εξίσου σαφή επενδυτική στρατηγική, ώστε να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας.

Σήμερα έχουμε προσκαλέσει στη συνεδρίαση του Eurogroup τον διευθύνοντα σύμβουλο της Mistral, ενός από τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να συζητήσουμε μαζί του πώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταιρειών AI.

Και, βεβαίως, υπάρχουν πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που μπορούμε να προωθήσουμε, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στους πιθανούς κινδύνους.

Ερώτηση: Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον που αναφέρατε τη Mistral AI και τη συμμετοχή της στη σημερινή συνεδρίαση, καθώς πρόκειται για μία από τις ελάχιστες εταιρείες αιχμής που, με επαρκή χρηματοδότηση, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή των αμερικανικών εταιρειών, όπως η OpenAI, οι οποίες βρίσκονται ήδη πολύ πιο μπροστά.

Θέλω, όμως, να σας ρωτήσω τι ακολουθεί από εδώ και πέρα. Σήμερα βλέπουμε πολύ διαφορετικές εθνικές πολιτικές. Για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, στη Γαλλία συζητήθηκε η απομάκρυνση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης της Palantir από τον δημόσιο τομέα και η στροφή σε πολύ μικρότερες, εγχώριες λύσεις. Πιστεύετε ότι πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα ήταν πιο αποτελεσματικές αν υιοθετούνταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα το πω ξεκάθαρα: πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική μας κυριαρχία στην Ευρώπη πρέπει να είναι ευρωπαϊκός.

Μόνο έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη κλίμακα και μόνο έτσι μπορούμε να αναδείξουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τους αναγκαίους επενδυτικούς μηχανισμούς για να τους στηρίξουμε.

Αλλά το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις.

Αφορά τη δημιουργία οικοσυστημάτων. Αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Η βασική στρατηγική για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών start-ups είναι η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες τόσο του Συμβουλίου όσο και του Eurogroup.

Χρειάζεται, λοιπόν, να πετύχουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και αυτή είναι μια ευθύνη που έχει πέσει στους ώμους της σημερινής γενιάς των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Για να το πετύχουμε, όμως, χρειαζόμαστε μια ξεκάθαρη πυξίδα.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα δόγμα για την τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο προηγούμενο Eurogroup είχαμε μια ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση ακριβώς πάνω σε αυτό το θέμα.

Πώς πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική κυριαρχία από τη σκοπιά ενός υπουργού Οικονομικών; Πώς λαμβάνουμε τις επενδυτικές αποφάσεις στις οποίες αναφερθήκατε προηγουμένως;

Πιστεύω ότι συγκλίνουμε προς μια κοινή κατεύθυνση.

Και θα ήθελα να προσθέσω ακόμη ένα σημείο: υπάρχουν ακόμη πολλές πρωτοβουλίες στον τομέα της τεχνολογίας που δεν αφορούν αποκλειστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν ανοικτά ζητήματα πολιτικής.

Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, πρότεινα την κεντρική ευρωπαϊκή δημοπράτηση του φάσματος συχνοτήτων, γιατί πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η Ευρώπη είχε διαχρονικά σημαντικό πλεονέκτημα στις υποδομές 5G και, ελπίζω, θα το διατηρήσει και στο 6G.

Διαθέτουμε ήδη τους τεχνολογικούς πρωταθλητές. Αυτό που χρειάζεται είναι να αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο την κλίμακα και τις δυνατότητες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό.

Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, αλλάζοντας θέμα: το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης αυξάνεται αυτή την περίοδο. Πόσο σας ανησυχεί αυτή η εξέλιξη;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως διευκρίνισα πριν, η λέξη που περιγράφει καλύτερα τις δυνατότητες της Ευρωζώνης είναι η ανθεκτικότητα.

Παρακολουθούμε πάντοτε τις εξελίξεις πολύ στενά.

Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους-μέλους ξεχωριστά όσο και της Ευρωζώνης συνολικά.

Αναφέρθηκα προηγουμένως στο 2022 και στις συγκρίσεις με εκείνη την περίοδο. Είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με τότε, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους.

Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup όπου συμμετείχε σε συζήτηση, με θέμα «Ένας κόσμος, αντικρουόμενα οράματα: Ποιος καθορίζει τα πρότυπα;» στο πλαίσιο του forum «Les Rencontres Économiques d'Aix-en-Provence» που διοργανώνει το Le Cercle des Économistes.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης είπε: «Για την Ευρώπη, αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει. Και δεν αναφέρομαι μόνο στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά σε μια πολύ βαθύτερη αλλαγή του πλαισίου μέσα στο οποίο αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα.

Ένα δεύτερο στοιχείο είναι ότι αλλάζει ριζικά ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε πώς πρέπει να αξιοποιούμε τα εργαλεία πολιτικής στην Ευρώπη. Επιτρέψτε μου να μοιραστώ ένα μικρό περιστατικό, που μάλιστα σχετίζεται με τη Γροιλανδία.

Στην πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup, της οποίας προήδρευσα, τον Ιανουάριο, έξω από την αίθουσα κυριαρχούσε η συζήτηση για τη Γροιλανδία. Μέσα στην αίθουσα, όμως, είχαμε να εκλέξουμε τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Υπήρχαν έξι υποψήφιοι και όσοι είχαν μεγαλύτερη εμπειρία από εμένα μου έλεγαν ότι, με έξι υποψηφίους, θα χρειάζονταν μήνες για να καταλήξουμε σε έναν, έτσι όπως συνήθως λειτουργεί η Ευρώπη.

Αυτό που αποφασίσαμε, όμως, μαζί με τους συναδέλφους μου ήταν το εξής: αν δεν μπορούμε να εκλέξουμε έναν Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τη στιγμή που καλούμαστε να υπερασπιστούμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία, την κυριαρχία της Γροιλανδίας και ευρύτερα την εδαφική ακεραιότητα, τότε, το λιγότερο που μπορεί να πει κανείς είναι ότι η εικόνα αυτή θα ήταν εξαιρετικά αρνητική.

Έτσι, εκλέξαμε τον Αντιπρόεδρο της ΕΚΤ μέσα σε δυόμισι ώρες, ενώ όλοι περίμεναν ότι η διαδικασία θα διαρκούσε τέσσερις, πέντε ή και έξι μήνες.

Γιατί το αναφέρω αυτό; Όχι επειδή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ευρύ κοινό ο τρόπος με τον οποίο εκλέγονται στελέχη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά επειδή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής βούλησης για αλλαγή. Το θετικό με την Ευρώπη είναι ότι γνωρίζουμε πολύ καλά τι δεν έχουμε καταφέρει να ολοκληρώσουμε εδώ και πολλά χρόνια.

Υπάρχει αυτό που θα αποκαλούσα «το μέρισμα του προφανούς». Γνωρίζουμε ότι δεν έχουμε ολοκληρώσει την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση, την Ενεργειακή Ένωση και επίσης γνωρίζουμε ότι χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό δόγμα για την τεχνολογία.

Η τεχνολογία θα αλλάξει τα πάντα και δεν αναφέρομαι μόνο στην τεχνητή νοημοσύνη, που είναι σήμερα το προφανές θέμα συζήτησης. Θα ακολουθήσει μια νέα μεγάλη τεχνολογική συζήτηση, μετά άλλη μία και μετά άλλη μία...Γι' αυτό χρειάζεται ένα συνολικό δόγμα και μια στρατηγική για το πώς θα ενισχύσουμε τις δυνατότητες που στηρίζουν την κυριαρχία μας.

Αν έπρεπε να το κωδικοποιήσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι το λάθος είναι να αντιμετωπίζουμε την κυριαρχία ως συνώνυμο της αυτονομίας. Η αυτονομία είναι μία μόνο διάσταση της κυριαρχίας. Η κυριαρχία μπορεί να ασκηθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Και αυτό είναι κάτι που η ίδια η Ευρώπη έχει αποδείξει.

Μπορεί να ασκηθεί μέσα από τον έλεγχο. Διαθέτουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Διαθέτουμε πρωταθλητές στην τεχνολογία. Διαθέτουμε πρωταθλητές στον τραπεζικό τομέα. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι μια αλλαγή νοοτροπίας.

Και αυτή η αλλαγή νοοτροπίας σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε με όρους εθνικών πρωταθλητών - γαλλικών, ελληνικών ή γερμανικών - και να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με όρους ευρωπαϊκών πρωταθλητών.

Πρέπει να το κάνουμε περισσότερο σε κάθε τομέα; Ασφαλώς. Στην τεχνολογία, αλλά και στις τράπεζες, στα χρηματιστήρια, σε κάθε πεδίο. Αν δεν καταφέρουμε να αναπτύξουμε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που θα εξελιχθούν σε ευρωπαϊκούς - και κατ' επέκταση παγκόσμιους - πρωταθλητές, δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν διεθνώς σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται με πρωτοφανή ταχύτητα εξαιτίας της τεχνολογίας.

Επομένως, ένα μέρος της συζήτησης αφορά τις πολιτικές. Ένα άλλο αφορά τη μεταβολή του διεθνούς περιβάλλοντος. Όμως η σημαντικότερη διάσταση, κατά τη γνώμη μου, είναι η αλλαγή νοοτροπίας.

Εξαιτίας όλων όσων συμβαίνουν σήμερα στον κόσμο, επειδή, όπως είπα και στην αρχή, η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει πλέον τελειώσει, η σημερινή γενιά των υπευθύνων χάραξης πολιτικής το αντιλαμβάνεται πλήρως.

Όλα εκείνα τα σχέδια που συζητούσαν επί δεκαετίες οι προηγούμενες γενιές, είτε πρόκειται για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, είτε για την Τραπεζική Ένωση, είτε για την Ενεργειακή Ένωση, είτε για την τεχνολογία, είτε για τις τηλεπικοινωνίες, πρέπει πλέον να υλοποιηθούν ταυτόχρονα.

Μόνο έτσι μπορούμε να δώσουμε ουσιαστική απάντηση στο ερώτημά σας.

Γι' αυτό είμαι αισιόδοξος. Όχι μόνο επειδή, όπως λέει και η γνωστή ρήση του Τσώρτσιλ, «δεν έχει νόημα να είναι κανείς οτιδήποτε άλλο». Είμαι αισιόδοξος γιατί πιστεύω πραγματικά ότι αυτή η γενιά μπορεί να τα καταφέρει».

Σε ερώτηση σχετικά με το αν η Ευρώπη θα πρέπει να υποστεί κάποιου είδους «ηλεκτροσόκ» και να πάρει τον έλεγχο των εσωτερικών υποθέσεων της, αλλά και σε παρεμβάσεις σχετικά με την ευκαιρία που παρουσιάζεται για την Ευρώπη στον νέο κόσμο γεωπολιτικών ισορροπιών που διαμορφώνεται, ο Υπουργός είπε:

«Το θετικό είναι ότι γνωρίζουμε πολύ καλά ποια είναι τα προφανή πράγματα που δεν κάναμε επί χρόνια.

Η άμυνα είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Υπάρχουν εύκολες, άμεσα υλοποιήσιμες λύσεις στον τομέα της άμυνας; Βεβαίως υπάρχουν. Σήμερα, κάθε κράτος-μέλος προμηθεύεται τα ίδια συστήματα ξεχωριστά, 27 διαφορετικές φορές. Κι όμως, όλοι χρειαζόμαστε ορισμένες κοινές δυνατότητες: προστασία συνόρων, δορυφόρους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η αξία των κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών είναι, επομένως, τεράστια. Το έχουμε ξανακάνει; Ναι, το έχουμε κάνει. Ονομάζεται Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος. Στον τομέα του διαστήματος έχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να συνεργαστούμε αποτελεσματικά.

Το δυσκολότερο, όμως, είναι κάτι άλλο: να κάνουμε στρατηγικές επιλογές.

Τι εννοώ με αυτό; Δεν διαθέτουμε απεριόριστους πόρους. Αν θέλουμε να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία - και γι' αυτό τόνισα προηγουμένως ότι δεν ταυτίζεται με την πλήρη αυτονομία - δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκές εκδοχές των πάντων.

Σήμερα, οι τρεις μεγάλοι αμερικανικοί πάροχοι υπηρεσιών cloud κατέχουν περίπου τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς. Καμία ευρωπαϊκή εταιρεία δεν διαθέτει σήμερα μερίδιο αγοράς άνω του 2%. Επομένως, αυτό δεν είναι το πιο προφανές πεδίο στο οποίο μπορεί να αναδειχθεί ένας ευρωπαϊκός πρωταθλητής.

Στις υποδομές 5G, όμως, διαθέταμε, και εξακολουθούμε να διαθέτουμε, σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η Ευρώπη έχει δύο παγκόσμιους πρωταθλητές, έναν στη Φινλανδία και έναν στη Σουηδία, που αποτελούν τους βασικούς ανταγωνιστές των κινεζικών εταιρειών. Δεν πρόκειται για αμερικανικές επιχειρήσεις.

Τι κάναμε, λοιπόν, ως Ευρωπαίοι; Δημιουργήσαμε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα γύρω από αυτές τις εταιρείες, ιδιαίτερα όταν η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε υιοθετήσει μια πολύ συγκεκριμένη στάση απέναντι στο ζήτημα αυτό; Η απάντηση είναι όχι. Εξακολουθούμε να έχουμε μια κατακερματισμένη ευρωπαϊκή αγορά τηλεπικοινωνιών.

Εξακολουθούμε να πραγματοποιούμε 27 διαφορετικές δημοπρασίες για το 5G και, πολύ πιθανόν, θα κάνουμε το ίδιο και για το 6G. Δεν διαθέτουμε ακόμη μια σαφή, κοινή στρατηγική.

Επομένως, το πρώτο βήμα είναι να βάλουμε σε τάξη το ίδιο μας το σπίτι. Να διορθώσουμε τις δομικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, ώστε να απελευθερώσουμε την προφανή αναπτυξιακή δυναμική που βρίσκεται ήδη μπροστά μας.

Και το δεύτερο είναι να κάνουμε στρατηγικές επιλογές που θα μειώνουν τις εξαρτήσεις μας. Ο στόχος δεν είναι η πλήρης αυτονομία. Είναι να αποφύγουμε τις μονομερείς εξαρτήσεις, να διαφοροποιήσουμε τους κινδύνους και να θωρακίσουμε την Ευρώπη απέναντι στις αβεβαιότητες του μέλλοντος.

Αυτό είναι απολύτως εφικτό. Και έχουμε κάθε δυνατότητα να το πετύχουμε».

Σχετικά με τις εξελίξεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και της τεχνολογίας γενικότερα, και πως αυτές θα διαμορφώσουν την καινούργια οικονομική πραγματικότητα, ο Κ. Πιερρακάκης σχολίασε:

«Σε αυτό θα πρόσθετα ότι η τεχνολογία θα αποτελέσει εξίσου καθοριστικό παράγοντα με τη γεωπολιτική.

Θα έλεγα ότι έχουμε την τάση να εξορθολογίζουμε υπερβολικά το παρελθόν, να δραματοποιούμε το παρόν και να υποτιμούμε το μέλλον.

Σήμερα, η πυκνότητα των εξελίξεων είναι πρωτοφανής. Η τεχνολογική επιτάχυνση που άλλοτε εκτυλισσόταν σε βάθος δεκαετιών, πλέον συμπυκνώνεται σε ελάχιστο χρόνο. Σκεφτείτε τη μετάβαση που βίωσε η δική μου γενιά: από τα βιντεοκλάμπ στο Netflix. Πόσος χρόνος χρειάστηκε; Δέκα, δεκαπέντε χρόνια;

Στην τεχνητή νοημοσύνη, όμως, οι αλλαγές πραγματοποιούνται πλέον μέσα σε μήνες, ακόμη και μέσα σε εβδομάδες.

Συνήθως αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο με γραμμικό τρόπο. Όμως οι τεχνολογικές εξελίξεις κινούνται εκθετικά. Και τα πολιτικά συστήματα, ιστορικά, αντιδρούν με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.

Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση που έχουμε σήμερα μπροστά μας, παράλληλα με όλες τις υπόλοιπες προκλήσεις που ήδη αντιμετωπίζουμε.

Γι' αυτό πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Πρώτα απ' όλα, όμως, πρέπει να κατανοήσουμε πλήρως το μέγεθος και τη φύση των αλλαγών που εκτυλίσσονται μπροστά μας.

Ως Ευρωπαίοι διαθέτουμε τις δυνατότητες να ανταποκριθούμε. Διαθέτουμε τον «εξοπλισμό» - τις υποδομές, τις ικανότητες, το ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό που μας έλειπε επί πολλά χρόνια ήταν το «λογισμικό»: οι κατάλληλες πολιτικές και η πολιτική βούληση. Σήμερα, διαθέτουμε και τα δύο».

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ανακοινώνουμε μια αλλαγή με ουσιαστικό περιεχόμενο: το Υπερταμείο μετονομάζεται Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο», δίνοντας το στίγμα ότι ο θεσμός αποσυνδέεται από τη μνημονιακή του ταυτότητα και επανατοποθετείται ως εργαλείο ανάπτυξης.

Ο ίδιος περιέγραψε τον νέο ρόλο του φορέα ως «ρόλο καταλύτη», επισημαίνοντας ότι «ο στρατηγικός ρόλος του είναι πολλαπλασιαστής», με στόχο την κινητοποίηση κεφαλαίων και την επιτάχυνση ώριμων επενδυτικών projects σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.

Η παρέμβαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου –όπως τόνισε– το κρίσιμο ερώτημα είναι «ποιος θα χρηματοδοτήσει το μέλλον της Ευρώπης», με την απάντηση να βρίσκεται στην καλύτερη αξιοποίηση ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων και πόρων εντός της ίδιας της Ένωσης.

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία έχει αλλάξει φάση, με υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, σημαντική αύξηση επενδύσεων και εξαγωγών και ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Ωστόσο, έθεσε ως κεντρικό ζητούμενο τη μετατροπή αυτής της δυναμικής σε απτό όφελος για τους πολίτες, σημειώνοντας ότι «η αύξηση του ΑΕΠ δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά η βελτίωση του βιωτικού επιπέδου των πολιτών».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη στρατηγική στόχευση των επενδύσεων, μέσω πρωτοβουλιών όπως το Invest 10, με προτεραιότητα τόσο σε τομείς αιχμής (AI, data centers, ημιαγωγοί) όσο και σε παραδοσιακούς κλάδους με συγκριτικά πλεονεκτήματα (ενέργεια, logistics, αγροδιατροφή, τουρισμός υγείας).

Το νέο Ταμείο καλείται να λειτουργήσει ως «οριζόντιος συντονιστής» κρίσιμων πεδίων – από υποδομές και ενέργεια έως ακίνητη περιουσία και στρατηγικές συμμετοχές – καλύπτοντας ένα διαχρονικό κενό της ελληνικής οικονομίας: την απουσία ενός φορέα που να μετατρέπει τη θεωρητική ανταγωνιστικότητα σε απτά επενδυτικά αποτελέσματα.

Σε πολιτικό επίπεδο, η μετονομασία επιχειρεί να κλείσει τον κύκλο της κρίσης και σε συμβολικό επίπεδο. «Η Ελλάδα του φόβου δεν είναι η Ελλάδα του σήμερα», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης, επιδιώκοντας να σηματοδοτήσει μια νέα φάση αυτοπεποίθησης και στρατηγικής στόχευσης.

Παράλληλα, έθεσε και τον πήχη της σύγκρισης πιο ψηλά, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα πρέπει πλέον να αξιολογεί την πρόοδό της όχι μόνο σε σχέση με το παρελθόν, αλλά «σε σύγκριση με άλλες χώρες», στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής σύγκλισης.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Alpha, μητέρα μαθητή με προβλήματα ακοής δεν υπέβαλε αίτηση για την ενίσχυση που δικαιούται το παιδί της από πιστώσεις του Υπουργείου Παιδείας, φοβούμενη ότι, λόγω οφειλών της οικογένειας προς την Εφορία, το ποσό θα μπορούσε να κατασχεθεί.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, αφού ενημερώθηκαν σχετικά, δρομολόγησαν άμεσα νομοθετική λύση.

Με διάταξη που περιλαμβάνεται σε υπό κατάθεση νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θεσπίζεται ρητά ότι τα ποσά που καταβάλλονται από το Υπουργείο Παιδείας για τον σκοπό αυτό είναι ανεκχώρητα, ακατάσχετα, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με οφειλές προς το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς φορείς, τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού ή τα πάσης φύσεως χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η συγκεκριμένη παροχή θα φτάνει ακέραια στον τελικό της προορισμό: στους μαθητές που τη χρειάζονται και στις οικογένειές τους.

Σε δήλωσή του ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε:

«Κανένα παιδί δεν πρέπει να στερείται μια παροχή που θεσπίστηκε για να καλύψει τις ανάγκες του. Και κανένας γονιός δεν πρέπει να φοβάται ότι μια ενίσχυση που προορίζεται για το παιδί του δεν θα φτάσει ποτέ σε αυτό.

Για αυτό, σε συνεργασία με τον Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, προχωρούμε άμεσα σε νομοθετική ρύθμιση, ώστε το ποσό για τη συγκεκριμένη παροχή του Υπουργείου Παιδείας να είναι ανεκχώρητο, ακατάσχετο και να μην συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους ΟΤΑ ή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Το κράτος οφείλει να ακούει όταν οι πολίτες αναδεικνύουν μια αδικία και να παρεμβαίνει άμεσα για να τη διορθώνει. Αυτό κάνουμε σήμερα. Γιατί η στήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους είναι ζήτημα δικαιοσύνης».

Μέχρι σήμερα υπήρχε ένα θεσμικό κενό. Ενώ αντίστοιχες ενισχύσεις του ΟΠΕΚΑ είναι ακατάσχετες και οι παροχές του ΕΟΠΥΥ καταβάλλονται απευθείας στους προμηθευτές, η συγκεκριμένη ενίσχυση του Υπουργείου Παιδείας για την προμήθεια ακουστικών βαρηκοΐας δεν διέθετε ανάλογη προστασία. Με τη νομοθετική ρύθμιση που προωθείται, η αδικία αυτή αποκαθίσταται.

Τι περιλαμβάνει η διάταξη

Η διάταξη του σχετικού άρθρου που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις» έχει ως εξής:

«Ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με την περ. ιβ) της παρ. 6 του άρθρου 34 του ν. 3699/2008 (Β΄199/2008), κατόπιν έκδοσης της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης, είναι ανεκχώρητα, ακατάσχετα στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων κατά παρέκκλιση κάθε ειδικής ή γενικής διάταξης, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς φορείς, τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού και τα πάσης φύσεως χρηματοπιστωτικά ιδρύματα».

Σε μια ιδιαίτερα θερμή συζήτηση, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν την ευκαιρία να ακούσουν από πρώτο χέρι τα διδάγματα ενός από τους πολιτικούς που βρέθηκαν στο επίκεντρο των σημαντικότερων ευρωπαϊκών αποφάσεων τις τελευταίες δεκαετίες. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μοιράστηκε τη γνώση και τη σωρευμένη εμπειρία του, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό διάλογο για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη.

Η παρουσία του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο Eurogroup είχε και έναν έντονο συναισθηματικό συμβολισμό. Ο άνθρωπος που ταυτίστηκε όσο λίγοι με τις πιο δύσκολες στιγμές της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης και που στάθηκε διαχρονικά δίπλα στην Ελλάδα, επέστρεψε για πρώτη φορά σε συνεδρίαση του Eurogroup μετά την αποχώρησή του από την ενεργό ευρωπαϊκή πολιτική.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μίλησαν στην κάμερα της ΕΡΤ και τη δημοσιογράφο Ελένη Αποστολίδου, σε κλίμα αμοιβαίας εκτίμησης και συγκίνησης.

Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ: Είναι χαρά μου που βρίσκομαι απόψε εδώ. Υπήρξα, νομίζω, για οκτώ χρόνια Πρόεδρος του Eurogroup και αυτή είναι η πρώτη φορά, αφότου αποχώρησα από το Eurogroup και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που προσκαλούμαι σε συνεδρίαση του Eurogroup, έστω και άτυπη. Ευχαριστώ τον Κυριάκο, τον Έλληνα Υπουργό Οικονομικών. Είχα πάντοτε μια ιδιαίτερη σχέση με τους Έλληνες Υπουργούς Οικονομικών, όχι πάντα την καλύτερη, αλλά πάντως μια ιδιαίτερη σχέση.

Είμαι λοιπόν χαρούμενος, περισσότερο από χαρούμενος, που η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωζώνης. Αγωνίστηκα πολύ για να γίνει αυτό πραγματικότητα. Κανείς δεν θα πίστευε, πριν από χρόνια, ότι θα ερχόταν η ημέρα που ένας Έλληνας Υπουργός Οικονομικών θα βρισκόταν στο τιμόνι του Eurogroup. Και τώρα βρίσκεται εκεί. Και χαίρομαι πολύ γι' αυτό.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Σας ευχαριστώ θερμά. Με την άδειά σας, θα μιλήσω στα ελληνικά, καθώς απευθυνόμαστε στην ελληνική δημόσια τηλεόραση. Όπως είπατε, γνωρίζετε τα πάντα για την Ελλάδα, με εξαίρεση τη γλώσσα. Οπότε θα επαναλάβω στη συνέχεια όσα είπα στα ελληνικά.

Με την ιδιότητά μου ως πρόεδρος του Eurogroup προσκάλεσα τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο άτυπο δείπνο των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης για να συζητήσουμε το σύνολο των προκλήσεων που έχουμε μπροστά μας και για να αντλήσουμε μαθήματα από τη σοφία του και από τη σωρευτική του εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων σε ιδιαίτερα δύσκολες και απαιτητικές περιόδους.

Για κάθε Ευρωπαίο, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είναι μια πάρα πολύ σπουδαία μορφή πολιτικού, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε μια σειρά από κρίσεις και σε μια σειρά από αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν. Νομίζω όμως ότι μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι για την Ελλάδα ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ σημαίνει πολλά περισσότερα. Διότι είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος, μέσα από τους ρόλους του, είτε ως πρόεδρος του Eurogroup, είτε ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πίστεψε στην Ελλάδα σε μια στιγμή και σε μια συγκυρία όπου ελάχιστοι, έως και κανείς άλλος, δεν το έκανε.

Η ιστορία τον δικαίωσε. Είμαστε εδώ γιατί η ιστορία τον δικαίωσε.

Η Ελλάδα υπερέβη την κρίση, γύρισε στην ανάκαμψη, κατάφερε να κατακτήσει πολλά. Είναι σήμερα στο τραπέζι των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Και νομίζω ότι μιλάω για όλους τους Έλληνες, λέγοντας ότι ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έχει μια πολύ ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προήδρευσε την Πέμπτη (11/6), υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού.

Με την ιδιότητά του ως Προέδρου του Eurogroup, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης είναι παράλληλα, ex officio, και Πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), στο οποίο συμμετέχουν οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης.

Ο ESM έχει ιδιαίτερη σημασία για την χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης. Έχει στηρίξει πέντε ευρωπαϊκές χώρες και την Ελλάδα, της οποίας αποτελεί τον μεγαλύτερο επίσημο πιστωτή. Στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής (2015–2018), χορήγησε στην Ελλάδα δάνεια ύψους 61,9 δισ. ευρώ. Μαζί με τα δάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), οι δύο ευρωπαϊκοί μηχανισμοί κατέχουν σήμερα περισσότερο από το ήμισυ του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Οι ιδιαίτερα ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης, τα χαμηλά επιτόκια και οι πολύ μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής των δανείων αυτών, συνέβαλαν καθοριστικά στη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, στη μείωση του κόστους εξυπηρέτησής του και στην επιτυχή επιστροφή της χώρας στις διεθνείς αγορές. Χωρίς τη συμβολή του ESM και του EFSF, η εικόνα του ελληνικού δημόσιου χρέους θα ήταν σήμερα σημαντικά πιο επιβαρυμένη.

Ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιέρ Γκραμένια είπε:

«Καλημέρα σας, χαίρομαι που σας βλέπω όλους. Σήμερα πραγματοποιείται η 14η ετήσια συνεδρίαση του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM, επομένως είναι πάντοτε μεγάλη χαρά και τιμή να υποδεχόμαστε τους Υπουργούς Οικονομικών που εκπροσωπούν τις χώρες τους.

Φέτος θα επικεντρωθούμε, πρώτα απ’ όλα, στα εξαιρετικά αποτελέσματα του ESM. Τα κέρδη μας για φέτος θα προσεγγίσουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, το υψηλότερο ποσό στην ιστορία μας. Αυτό ενισχύει την ανθεκτικότητά μας.
Θα εξετάσουμε, επίσης, πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε την ετοιμότητά μας απέναντι σε κάθε ενδεχόμενη κρίση, αξιολογώντας παράλληλα τα προληπτικά μέσα και εργαλεία που διαθέτουμε. Αυτό ακριβώς αναμένουν από εμάς τα κράτη-μέλη.

Και τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, σήμερα θα καλωσορίσουμε θερμά τη Βουλγαρία ως νέο μέλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Η Βουλγαρία εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους και αναμένεται μέσα στον Ιούνιο να γίνει πλήρες μέλος του ESM, ο οποίος αποτελεί ουσιαστικά ένα είδος ασφαλιστικής δικλείδας που αποκτά μια χώρα όταν υιοθετεί το ευρώ - κάτι που η Βουλγαρία πέτυχε».

«Ο ESM μέρος της δύσκολης, αλλά επιτυχημένης πορείας ανάκαμψής της Ελλάδας»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σημείωσε: «Είναι μεγάλη χαρά για εμένα που βρίσκομαι σήμερα εδώ στον ESM, υπό τη νέα μου ιδιότητα ως Πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Συμφωνώ απολύτως με την αποτίμηση που μόλις έκανες και με τη συνολική επισκόπηση των σημερινών συζητήσεων. Ο ESM δημιουργήθηκε σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για την Ευρώπη, εν μέσω της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους έχοντας καθοριστικό ρόλο στο να μπορέσουν η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της να εξέλθουν από εκείνη την κρίση, μέσα από έναν νέο θεσμικό σχεδιασμό και από την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων.

Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Οι συνθήκες αλλάζουν διαρκώς και στόχος όλων μας είναι ο ESM να παραμείνει ισχυρός, αξιόπιστος και ικανός να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Πιστεύω ότι για τη χώρα από την οποία προέρχομαι, την Ελλάδα, ο ESM έχει διαδραματίσει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Αποτελεί μέρος της δύσκολης αλλά επιτυχημένης πορείας ανάκαμψής της.

Και θεωρώ ότι η Ελλάδα αποτυπώνει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο το τι μπορεί να επιτευχθεί όταν η ευρωπαϊκή στήριξη συναντά την εθνική αποφασιστικότητα για την υπέρβαση μιας κρίσης.

Υπάρχουν πολλά διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από αυτή την εμπειρία, αλλά και ένας πολύ ισχυρός συμβολισμός.

Ανυπομονώ για τις σημερινές συζητήσεις και διαβουλεύσεις, καθώς και για τη συνεδρίαση που θα ακολουθήσει».

Σε ερώτηση δημοσιογράφου «πώς μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος ο ESM όταν μια μεγάλη χώρα όπως η Ιταλία δεν έχει ακόμη κυρώσει την αναθεωρημένη Συνθήκη του ESM;», ο κ. Πιερρακάκης απάντησε: «Η διαδικασία κύρωσης αποτελεί προφανώς κυρίαρχη απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης και του ιταλικού κοινοβουλίου.

Από τη δική μας πλευρά, θα έλεγα ότι συνολικά πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία.
Υπάρχει ήδη σε ισχύ ένα υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει στον ESM να επιτελεί τον ρόλο του και να διαδραματίζει το σημαντικό του έργο.

Εξάλλου, βρισκόμαστε εδώ, ακριβώς για να συζητήσουμε αυτό το θέμα και να εξετάσουμε πώς ο ESM θα συνεχίσει να επιτελεί αυτόν τον ρόλο τόσο στο σημερινό περιβάλλον όσο και τα επόμενα χρόνια».

Για τη διαφορετική εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και στο εσωτερικό

Αυτός είναι και ο δυϊσμός που βιώνω ως Έλληνας Υπουργός Οικονομικών και ως Πρόεδρος του Eurogroup, με την ελληνική ιδιότητα. Ο δυϊσμός λεξιλογίου. Όταν περνάμε τα σύνορα και βρισκόμαστε εκτός Ελλάδος, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται με ένα τρομακτικά θετικό λεξιλόγιο, γιατί είμαστε η χώρα εκείνη η οποία υπερέβη την υπαρξιακή κρίση της περασμένης δεκαετίας, είτε μιλάμε για τη φοροδιαφυγή, είτε μιλάμε για την ανάπτυξη, είτε μιλάμε για τα πλεονάσματα, είτε μιλάμε για την καμπύλη του χρέους.

Όποια παράμετρο και να πάρετε, επενδύσεις, εξαγωγές… η Ελλάδα έχει μια συγκλονιστική πρόοδο. Πρόοδος η οποία φωτίζεται και εντονότερα από τις προκλήσεις που οι άλλες χώρες βιώνουν. Άρα, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο βάρος όταν μιλάει κανείς με την ιδιότητα του Έλληνα Υπουργού Οικονομικών αυτή τη στιγμή, ακριβώς λόγω των πραγμάτων που η ελληνική κοινωνία και η ελληνική πολιτεία κλήθηκε να διαχειριστεί την περασμένη δεκαετία. Αυτό είναι το μισό της εξίσωσης.

Το άλλο μισό είναι η ωμή πεποίθηση ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες δεν σε ενδιαφέρουν όταν είσαι στο ταμείο του σουπερμάρκετ. Άρα, πρέπει ταυτόχρονα να μπορεί κανείς να ισορροπεί ανάμεσα στα δύο και να θεμελιώνει τη σύνδεση του πώς η πρόοδος της οικονομίας φτάνει σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Φτάνει ολοένα και περισσότερο, εγώ θα σας πω. Δηλαδή, με ρωτάτε, «τρώγεται;» (σχηματικά). Όταν έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας, όταν έχουμε υπερδιπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης, όταν είμαστε έτοιμοι να φτάσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία και όταν έχουν γίνει μια σειρά από ενέργειες και βραχυπρόθεσμες: λιπάσματα, diesel, στήριξη οικογενειών με παιδιά ή φορολογική μεταρρύθμιση, μόνιμα μέτρα, κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε 12.000 οικισμούς...όλα αυτά, σωρευτικά, δρουν θετικά. Δεν λύνει το πρόβλημα.

Είναι κομμάτι μιας διαδρομής που λύνει το πρόβλημα. Και κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα, ο στόχος είναι να βελτιώνουμε διαρκώς αυτή την εικόνα. Δεν υπάρχει και άλλος τρόπος. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να μπορέσει κανείς να στηρίξει εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή ανάγκη, είναι να οικοδομεί πάνω σε σταθερά κεκτημένα. Άρα αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε…θεωρώντας ότι κομίζουμε την αξιοπιστία των πεπραγμένων μας. Αλλά από εκεί και πέρα, θα σας πω ότι υπάρχει και μια σύνδεση του εθνικού με το ευρωπαϊκό. Η Ελλάδα κάνει πολλές μεταρρυθμίσεις, πολλές αλλαγές, προσπαθεί να τρέξει γρηγορότερα, να φέρει επενδύσεις. Όσο λύνονται κομμάτια της εξίσωσης και ευρωπαϊκά και γίνονται όλα αυτά που στην Ευρώπη συζητάμε, επίσης, για δεκαετίες, τόσο περισσότερο θα δείτε τον ρυθμό ανάπτυξης στην Ελλάδα να βελτιώνεται και να λύνεται ένα μεγαλύτερο κομμάτι της εξίσωσης για την οποία με ρωτάτε.

Για τη ρήτρα διαφυγής 

Γνωρίζετε όλοι τι είναι η ρήτρα διαφυγής. Είναι η απόκλιση από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, είναι λεφτά πάλι δικά μας. Είναι η απόκλιση από ένα νέο κανόνα που έχει εισαχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που λέει ότι εμείς με την Κομισιόν συμφωνούμε δαπάνες. Ανεξάρτητα από το αν έχεις πλεόνασμα ή έλλειμα, μπορείς να αποκλίνεις από αυτό με βάση δικές σου πολιτικές, π.χ. πάταξη της φοροδιαφυγής.

Σου επιτρέπει λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση να κάνεις τι;. Να έχεις μία απόκλιση, αρχικά ως προς την άμυνα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κρίθηκε λοιπόν ότι μπορεί να συναρτηθεί αυτή η συγκεκριμένη ρήτρα διαφυγής με πρόσθετες επενδύσεις για την ενέργεια. Και νομίζω ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή αυτό το καθιστά απολύτως ευδιάκριτο. Και σε σχέση με την επίδραση που υπάρχει ως προς τις τιμές της ενέργειας και σε σχέση με την πληθωριστική επίδραση, τη δευτερογενή επίδραση σε μια σειρά προϊόντων.

Για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και τις προβλέψεις για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ξέρουμε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει δείξει ανθεκτικότητα. Ξέρουμε ακόμη ότι η ελληνική οικονομία έχει δείξει πολλαπλάσια ανθεκτικότητα σε σχέση με το μέσο όρο της ευρωπαϊκής, αυτό αντανακλάται στον ρυθμό ανάπτυξης.

Η ανάπτυξη στο πρώτο τρίμηνο ήταν 2% σε σχέση με πέρσι και έχει έρθει από περισσότερες επενδύσεις, από περισσότερες εξαγωγές σε σχέση με εισαγωγές και από τη φορολογική μεταρρύθμιση που κάναμε πρόσφατα. Από εκεί και πέρα, αν δούμε σήμερα που είναι το πετρέλαιο, που είναι το βαρέλι, είναι στα 92 δολάρια.

Αυτό πάει να πει ότι, οι αγορές δεν ενσωματώνουν μία πρόβλεψη του χειρότερου δυνατού σεναρίου στην τιμή. Οι αγορές αυτή τη στιγμή έχουν εγρήγορση, αλλά δεν έχουν και μία ακραία απαισιοδοξία. Μένει να φανεί, πόσο γρήγορα θα ανοίξουν τα Στενά.

Εγώ θα σας πω ότι είναι τρεις παράμετροι που κοιτάμε:

Πότε θα ανοίξουν, πώς θα ανοίξουν, ποιο θα είναι το καθεστώς που θα επικρατεί στα Στενά.

Και πόσο μεγάλη θα είναι η ζημιά που έχει γίνει στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Άρα αυτά τα τρία μαζί συνθέτουν το "status quo" που θα υπάρχει μετά.

Όλα αυτά θα τα δούμε να έχουν την αντανάκλασή τους στις τιμές. Σε ό,τι αφορά τη συνθήκη εφοδιασμού, είναι δεδομένο ότι η Ασία έχει πληγεί περισσότερο από την Ευρώπη και η Ευρώπη έχει πληγεί περισσότερο από την Αμερική. Αλλά από εκεί και πέρα οι τιμές έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα.

Συνεπώς, σε παγκόσμια βάση αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα. Το 20% του φυσικού αερίου και του πετρελαίου περνάει από τα Στενά και πάρα πολλές άλλες περιπτώσεις.  Το πρόβλημα είναι μεγάλο.

Αλλά από εκεί και πέρα ξέρουμε σαν Ευρώπη ότι πρέπει να κάνουμε πάρα πολλά για να οργανώσουμε καλύτερα «τα του οίκου μας». Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις δικές μας ευρωπαϊκού τύπου μεταρρυθμίσεις για τις οποίες συζητάμε στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια. Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις επενδύσεις στην ενέργεια.

Είναι απολύτως απαραίτητες για να φτάσουμε εκεί που η Ευρώπη μπορεί και προφανώς και κάθε εθνική οικονομία συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας.

Για το ιδιωτικό χρέος και το πολυνομοσχέδιο που είναι σε διαβούλευση

Πάω ένα βήμα πίσω γιατί ακόμη το νομοσχέδιο βρίσκεται στη διαβούλευση και θα συζητήσουμε τις τελικές παραμέτρους όταν αυτό κατατεθεί. Θέλω να σταθώ λίγο στο ιδιωτικό χρέος γιατί για μένα είναι πολύ σημαντικό. Δεν πιστεύω ότι η πολιτική ασκείται αφ’ υψηλού.

Τι εννοώ; Υπάρχει κόσμος ο οποίος θέλει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, τις υποχρεώσεις του απέναντι στην πολιτεία, απέναντι στο κράτος, και δεν μπορεί. Και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει μείνει από τα χρόνια της κρίσης.

Όσο λοιπόν αυτό υπάρχει… είναι πρόβλημα το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα; Αν το δει κανείς ως συστημικό θέμα, δεν είναι. Γιατί έχεις 121% του ΑΕΠ ιδιωτικό χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση - 94,5% στην Ελλάδα.

Τα κόκκινα δάνεια στις τράπεζες είναι 3,3%. Πέρυσι είχαμε 6,8 δισ. ευρώ ρυθμίσεις. Άρα αν δει κανείς αυτά, συστημικά είμαστε σε πολύ καλύτερο σημείο από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Όσο όμως υπάρχει ένα άτομο, μία οικογένεια και μία επιχείρηση που έχει πρόβλημα, το πρόβλημά τους είναι πρόβλημα μας. Αυτή είναι η δουλειά μας. Οπότε με αυτή την έννοια πρέπει να χτίζουμε ρυθμίσεις οι οποίες επιβραβεύουν τους συνεπείς.

Και ρυθμίσεις οι οποίες είναι λειτουργικές. Και βλέπω και την ανταποκρισιμότητα που έχουν και στον κόσμο. Η αύξηση του ορίου στον ακατάσχετο λογαριασμό από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 -είδα τα μηνύματα στο κινητό μου- μέτρησε πάρα πολύ σε πολύ κόσμο καθώς αφορά χιλιάδες συμπολίτες μας.

Για τη ρύθμιση για πληρωμή σε 72 δόσεις

Αντίστοιχα, οι 72 δόσεις για τα παλαιά χρέη μέχρι το ’23 - μετά ισχύει η κανονική ρύθμιση της φορολογίας από την ΑΑΔΕ- είναι κάτι που ο κόσμος το ζητούσε. Για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, τον Νόμο Κατσέλη και τον Φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων.

Για εμένα, το σπουδαιότερο εργαλείο το οποίο έχουμε για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, που βλέπουμε να αγκαλιάζεται από τον κόσμο. Μειώσαμε το όριο υπαγωγής από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Αλλά για εμένα, ξέρετε, κύριε Φιλιππίδη, τί είναι πιο ενδιαφέρον; Μιλάμε για τον Νόμο Κατσέλη όλα αυτά τα χρόνια. Δούλεψε ο Νόμος Κατσέλη; Ο Νόμος Κατσέλη, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει δουλέψει. Πρώτον, γιατί έμπλεξε εκείνους οι οποίοι έπρεπε να βρουν λύση από τον Νόμο Κατσέλη σε δικαστικές ατραπούς πάρα πολλών καιρών και έκρυψε πολύ κόσμο που δεν έπρεπε να υπαχθεί σε αυτόν τον Νόμο, αδίκως, πίσω από τις διατάξεις του.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται τώρα σε ένα εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Δηλαδή επιτρέπουμε στον πολίτη να ορίσει περίμετρο προστασίας στην πρώτη κατοικία στον εξωδικαστικό και να πει «αυτό με ενδιαφέρει».

Μεγαλύτερο κούρεμα, μικρότερη δόση, αν το κάνεις. Είναι πολύ αποτελεσματικότερο για έναν άνθρωπο που πραγματικά θέλει να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του, να υπαχθεί σε αυτό.

Προσθέστε σε αυτόν τον Φορέα για την απόκτηση και επαναμίσθωση ακινήτων, ο Φορέας ο οποίος θα λειτουργήσει το φθινόπωρο - τον περιμένουμε χρόνια, αυτό είναι αλήθεια. Αλλά είναι ένα περίπλοκο έργο, όπου έπρεπε να υπάρξει διαγωνισμός, έπρεπε να υπάρξει ανάδοχος στον διαγωνισμό. Το φθινόπωρο θα είναι σε θέση όλο αυτό να λειτουργήσει.

Όλα αυτά μαζί, είναι ένα πολύ πιο αποτελεσματικό εργαλείο από οποιοδήποτε άλλο είχαμε στο παρελθόν. Και αν τα βάλει κανείς κάτω μαζί, είναι η μεγαλύτερη δέσμη μέτρων για το ιδιωτικό χρέος μετά την κρίση.

Αυτό, σε μια χώρα η οποία αναπτύσσεται, μειώνει την ανεργία της και έχει και μια λογική να υπογραμμίζει ότι πρέπει να βοηθάει εκείνους, οι οποίοι είναι συνεπείς, νομίζω ότι είναι ό,τι πιο ευεργετικό που μπορούμε να κάνουμε σωρευτικά. Η διάταξη θα ψηφιστεί μέσα στο μήνα. Θα κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα.

Για τα φορολογικά μέτρα 

Βασικά, μεταρρυθμίσαμε τον τρόπο που δουλεύει το φορολογικό σύστημα. Είπαμε θα κάνουμε την μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή που έχει γίνει, αλλά θα έχει μια φιλοσοφία: αλλάζουμε τον τρόπο που σε φορολογούμε ανάλογα με το πόσα παιδιά έχεις, με την ηλικία σου και με το πού μένεις (σε ό,τι αφορά στον ΕΝΦΙΑ).

Αυτό είχε μια πάρα πολύ συγκεκριμένη δομή και φιλοσοφία: αναγνωρίζει ότι το δημογραφικό πρόβλημα είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ελλάδας - εγώ θα σας πω ότι είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ευρώπης όχι μόνο της Ελλάδας.

Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει ότι σε ό,τι αφορά την μεσαία τάξη η υπερφορολόγηση συνεχίζει να είναι μια πραγματικότητα. Γιατί έχουμε μειώσει 83 φόρους και εισφορές πλέον, πρέπει να μειώσουμε και άλλους και άλλους και άλλους. Και όσο δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, αυτή είναι και η προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης και αυτού του Πρωθυπουργού, αφαιρώ βάρη από την οικονομία.

Άρα, θα συνεχίσουμε σε αυτή την κατεύθυνση γιατί, πρώτοι εμείς, αναγνωρίζουμε ότι αυτή είναι η πιο ευεργετική κατεύθυνση για να φύγει η οικονομία μπροστά.

Και, επειδή με ρωτήσατε πριν για την κρίση, υπάρχει μια αναθεώρηση σε σχέση με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο πληθωρισμός, γενικώς, αναθεωρείται προς τα πάνω, η ανάπτυξη γενικώς αναθεωρείται προς τα κάτω. Είδατε και σε ό,τι μάς αφορά υπήρξε μια αναθεώρηση από το 2,4% στο 2%. Ναι. Αλλά για του χρόνου η αναθεώρηση είναι προς τα πάνω, είναι προς το 2% ενώ ήταν χαμηλότερη.

Αυτό έχει να κάνει και με την αναπτυξιακή τροχιά που έχει πάρει η ελληνική οικονομία και με την αύξηση στις δημόσιες επενδύσεις η οποία συντελείται και στα πρόσθετα ευρωπαϊκά πακέτα, αλλά κυρίως στην πεποίθηση ότι -φλερτάρω με την ιδέα να το πω σχηματικά- χρήματα δεν υπάρχουν, γεννιόνται. Η οικονομία πρέπει να γεννήσει χρήματα και αυτός είναι και ο τρόπος με τον οποίο θέλουμε να κινηθούμε το επόμενο διάστημα. Συγχωνεύσεις και εξαγορές.

Είμαστε, λοιπόν, σε μια διαδρομή αλλαγής ποιοτικής του τι είναι η Ελλάδα οικονομικά. Και νομίζω ότι χτίζοντας πάνω σε όσα καλά έχουν προηγηθεί και διαρκώς βελτιώνοντας τους εαυτούς μας, θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε αυτό που η χώρα πραγματικά μπορεί να κατακτήσει.

Για τις ΜμΕ και την προκαταβολή φόρου

Θα μπορούσα να μιλάω πολύ για όλα εκείνα τα μέτρα τα οποία μπήκαν τα χρόνια των μνημονίων ή τα χρόνια της κρίσης, τα οποία πρέπει να αφαιρεθούν, το ένα μετά το άλλο. Δεν σας κρύβω, έχω και εγώ μεγάλη λίστα πραγμάτων που θα ήθελα να δω να αφαιρούνται γρήγορα. Αλλά το τι αφαιρείται, είναι συνάρτηση του τι μπορείς να αφαιρέσεις. Ποιος είναι ο δημοσιονομικός χώρος; Ο δημοσιονομικός χώρος είναι συνάρτηση των δημοσιονομικών κανόνων που έχουμε μπροστά μας. Δεν είναι το πλεόνασμα, πλέον, είναι το κομμάτι εκείνο του πλεονάσματος που μπορώ να ξοδέψω στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων.

Άρα, το ποσό που θα έχουμε για μόνιμα μέτρα, με βάση μια προτεραιοποίηση η οποία περιλαμβάνει τα αυτονόητα, να δούμε τι χώρο έχουμε. Συνεπώς, πολλά από τα πράγματα για τα οποία θα με ρωτήσετε είναι στο τραπέζι, δεν πρόκειται να σας επιβεβαιώσω κανένα. Η σύλληψη είναι να μπορέσουμε πραγματικά να το πετύχουμε. Γιατί, δείτε ποιο είναι το πρόβλημα. Λέτε «πάρε όλη την προκαταβολή φόρου» (8 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου εισπράττουμε). Δηλαδή, πρέπει να δεις για τη μία χρονιά της μετάβασης, ποιο θα είναι το δημοσιονομικό impact που θα έχεις από την εφαρμογή. Δεν μπορείς να τα κάνεις όλα. Ό,τι κάνεις, πρέπει να το κάνεις με μέριμνα και με μέτρημα. Πολλά είναι εφικτό να γίνουν. Πάνω στις ισχυρές βάσεις που έχουν χτιστεί θα γίνουν ακόμη περισσότερα.

Για το μέλλον μετά το Ταμείο Ανάκαμψης 

Εγώ θα πω, ότι χαίρομαι που εξαντλήθηκε όλο το δανειακό σκέλος, γιατί μιλάμε για 27,5 δισεκατομμύρια συνολικών επενδύσεων. Δεν πάει σε αποδέκτες όμως ακόμα, 27,5 δισ. είναι συνολικά οι επενδύσεις και είναι 798 συνολικά οι συμβάσεις και το 60% αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Άρα, αν το δει κανείς συνολικά, είναι πάρα πολύ σημαντικές οι επενδύσεις, οι οποίες θα γίνουν. Προφανώς, τώρα εκεί υπήρξε όπως έχει πει και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός, ο κύριος Παπαθανάσης, μια εικόνα όπου παλεύαμε να πετύχουμε να βγουν από τα συρτάρια τα επενδυτικά σχέδια και μόλις ανακοινώθηκε το "deadline", μόλις ανακοινώθηκε η καταληκτική ημερομηνία βγήκαν περισσότερα. Αυτό είναι κάτι το οποίο έχουμε συνηθίσει και το έχουμε δει πολλές φορές στην Ελλάδα.

Εγώ θα πω ότι χαίρομαι που υπάρχουν αυτά τα σχέδια και χαίρομαι που το τραπεζικό σύστημα σε συνεργασία με το Ταμείο Ανάκαμψης τα χρηματοδοτεί. Ευελπιστώ πολλά από αυτά να χρηματοδοτηθούν και χωρίς την αρωγή του Ταμείου Ανάκαμψης στην πορεία, γιατί πολλά από τα σχέδια αυτά είναι και εξαιρετικά ποιοτικά. Συνολικά, όμως, θα πω όλο αυτό κινητοποιεί επενδύσεις.

Πολλοί, λένε μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι; Εγώ θα σας πω ότι, αφενός έχεις όλα τα κρατικά ταμεία, την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων που είπα πριν, το νέο ΕΣΠΑ, τα νέα Ταμεία που θα έρθουν από τις Βρυξέλλες. Αυτό είναι μέρος της απάντησης.

Η θεμελιώδης απάντηση είναι η αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Εκείνη που σου δίνει τη δυνατότητα να δημιουργείς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Να μεγαλώνεις ελληνικές επιχειρήσεις. Να γεννάς ανάπτυξη και χρήματα και οικονομικό αντικείμενο. Και είμαστε εκεί. Έχουμε φτάσει πλέον προ των πυλών του να διεκδικούμε να είμαστε εκεί. Ειδικά, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες σε αυτή τη στιγμή έχουν χαμηλότερο ρεύμα ανάπτυξης. Βλέπουν κάποια πράγματα πιο φοβικά. Η Ελλάδα ανοίγεται. Και όσο περισσότερο συνεχίζει να βρίσκεται σε αυτή την κατεύθυνση, όχι μόνο θα δημιουργούνται θέσεις εργασίας, γιατί το ιστορικό χαμηλότερο στην ανεργία.

Είμαστε έτοιμοι να το πιάσουμε. Σύντομα θα είμαστε εκεί. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να μειωθεί κι άλλο η ανεργία μόνο. Το ζητούμενο είναι πιο καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Και νομίζω είμαστε κοντά.

Για τη στρατηγική μεγέθυνσης των ελληνικών επιχειρήσεων και την θέση τους στο χάρτη του παγκόσμιου ανταγωνισμού 

Η στρατηγική πρέπει να είναι πρωτίστως ευρωπαϊκή. Να υπάρξει δηλαδή ένα μωσαϊκό δημιουργίας ευρωπαίων πρωταθλητών, δημιουργίας οικοσυστημάτων γύρω από τις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να παίξουν αυτό το ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και μέσα σε αυτό η Ελλάδα να βρει μια θέση, τη θέση εκείνη που της επιτρέπει πολλές από τις επιχειρήσεις αυτές να τις μεγαλώσει. Εγώ δεν θα πω εύκολα ότι είναι τόσο λίγες αυτές που μπορούν να μεγαλώσουν από την Ελλάδα.

Είμαι πολύ πιο αισιόδοξος σε αυτή την άσκηση και σε αυτή την ανάλυση. Και νομίζω ότι μπαίνοντας σε μια ευρύτερη στρατηγική, σε ένα ευρύτερο παζλ συγχωνεύσεων και εξαγορών αυξάνοντας την κλίμακα σε κάθε κλάδο της οικονομίας θα δούμε και πολλές ελληνικές επιχειρήσεις να παίζουν αυτό τον ρόλο. Και βέβαια θα δούμε και πάρα πολλές επιχειρήσεις στην Ελλάδα να γίνονται κομμάτι μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής το οποίο -επιτρέψτε μου να πω- είναι και πολύ καλύτερο. Είναι πάρα πολύ υγιές, μεγαλώνει την κλίμακα, βελτιώνει τις υπηρεσίες και τις τιμές. Όλο αυτό δρα θετικά και πολλαπλασιαστικά.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπογράμμισε ότι οι κρίσεις των τελευταίων ετών απέδειξαν πόσο εύθραυστες είναι οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων. Όπως σημείωσε, χώρες που για δεκαετίες θεωρούσαν δεδομένη την πρόσβαση σε φθηνά εισαγόμενα τρόφιμα, επαναξιολογούν πλέον τη σημασία της εγχώριας παραγωγικής βάσης, γεγονός που δημιουργεί τόσο προκλήσεις όσο και σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή βιομηχανία τροφίμων.

Παρουσιάζοντας τα βασικά οικονομικά μεγέθη του κλάδου, ο υπουργός ανέφερε ότι η ελληνική βιομηχανία τροφίμων και ποτών καταγράφει κύκλο εργασιών 26,2 δισ. ευρώ και εξαγωγές 7,4 δισ. ευρώ, ενώ απασχολεί άμεσα ή έμμεσα περίπου 376.000 εργαζόμενους. Παράλληλα, οι επενδύσεις ξεπερνούν τα 7 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 30% των συνολικών επενδύσεων της ελληνικής μεταποίησης, με τις εξαγωγές του κλάδου να έχουν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε την ανταγωνιστικότητα «τη μεγάλη πρόκληση της γενιάς μας», επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις που αφορούν το υψηλό ενεργειακό κόστος, τις αδυναμίες στις αλυσίδες αξίας, το αυξημένο ρυθμιστικό βάρος και τη δυσκολία πρόσβασης των επιχειρήσεων σε επενδυτικά κεφάλαια. Όπως είπε, οι προκλήσεις αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο, αλλά απαιτούν συντονισμένες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, τόσο στον τομέα της ενέργειας όσο και στην ενίσχυση της επενδυτικής δυναμικής της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στον ψηφιακό μετασχηματισμό της βιομηχανίας τροφίμων, σημειώνοντας ότι τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η προληπτική συντήρηση, η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και τα συστήματα αυτοματοποιημένου ποιοτικού ελέγχου αποτελούν πλέον βασικά εργαλεία ανταγωνιστικότητας.

Όπως τόνισε, η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει επενδύσεις μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης για την ενίσχυση της ψηφιακής μετάβασης των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, ο υπουργός ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, της ενίσχυσης των εξαγωγών και της σύνδεσης της παραγωγής με την καινοτομία και το ανθρώπινο δυναμικό. Όπως ανέφερε, η ελληνική βιομηχανία τροφίμων διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, από την ποιότητα των προϊόντων και τη μοναδικότητα του ελληνικού κλίματος μέχρι τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού, ο οποίος λειτουργεί ως «φυσικό κανάλι προώθησης» των ελληνικών προϊόντων διεθνώς.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι το ελληνικό τρόφιμο μπορεί να εξελιχθεί σε ισχυρό παγκόσμιο brand, αρκεί – όπως είπε – να υπάρξουν περισσότερες συνέργειες, καλύτερος συντονισμός και επαρκή επενδυτικά κεφάλαια ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως η δυναμική του κλάδο.

Η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη:

«Κύριε Πρόεδρε,

Αγαπητέ Γιάννη,
Κυρίες και κύριοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση. Το να βρίσκομαι απόψε ανάμεσά σας, στον κορυφαίο κλάδο της ελληνικής μεταποίησης, έχει για εμένα ιδιαίτερη μεγάλη σημασία.

Το θέμα που έχετε επιλέξει για φέτος, «Ανθεκτικότητα και Παραγωγικότητα σε περιβάλλον παγκόσμιας αβεβαιότητας», νομίζω ότι συμπυκνώνει με ακρίβεια αυτό που είναι σήμερα το ζητούμενο όχι μόνο για τον δικό σας κλάδο, αλλά για το σύνολο της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομίας.

Επιτρέψτε μου να σταθώ σε ορισμένους αριθμούς, γιατί αποτυπώνουν με τον πιο καθαρό τρόπο τη σημασία και τη δυναμική του κλάδου σας:
26,2 δισεκατομμύρια ευρώ κύκλος εργασιών.

7,4 δισεκατομμύρια εξαγωγές.

376.000 άνθρωποι που εργάζονται, άμεσα ή έμμεσα, χάρη στον κλάδο σας.

Επενδύσεις πάνω από 7 δισεκατομμύρια ευρώ, περίπου το 30% του συνόλου των επενδύσεων της ελληνικής μεταποίησης.
Διπλάσιές εξαγωγές την τελευταία δεκαετία.

Θέλω να ξεκινήσω από κάτι που θεωρώ θεμελιώδες.

Η ανταγωνιστικότητα, η ελληνική και η ευρωπαϊκή, είναι η μεγάλη πρόκληση της γενιάς μας.

Δεν είναι ένα τεχνοκρατικό ζήτημα ανάμεσα σε όλα τα άλλα. Είναι Η πρόκληση.
Είναι αυτή που θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να αποτελεί χώρο ευημερίας, κοινωνικής συνοχής και παραγωγικής ισχύος μέσα σε ένα περιβάλλον ολοένα πιο απαιτητικού διεθνούς ανταγωνισμού. Και είναι αυτή που θα κρίνει αν η Ελλάδα θα συνεχίσει να ανεβαίνει σταθερά ή αν θα δυσκολευτεί να ξεφύγει από ένα μοντέλο χαμηλής προστιθέμενης αξίας.

Και πρέπει να δούμε με ειλικρίνεια πού εντοπίζονται σήμερα οι βασικές πιέσεις στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ορισμένα διαρθρωτικά σημεία πίεσης, θα έλεγα «σημεία συμφόρησης», που επιβαρύνουν την παραγωγική της βάση και ειλικρινώς θα πω ότι καμία χώρα δεν θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει μόνη της στην Ευρώπη όσο μεγάλη και αν αυτή η χώρα θεωρούμε ότι είναι εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρώτον και σημαντικότερο: η ενέργεια.

Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες, και ιδιαίτερα ενεργοβόροι κλάδοι όπως ο δικός σας, συνεχίζουν να λειτουργούν με ενεργειακό κόστος αισθητά υψηλότερο από αυτό που αντιμετωπίζουν οι ανταγωνιστές τους σε άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως είναι οι ΗΠΑ. Αυτό δημιουργεί μια διαρθρωτική πίεση στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Γι’ αυτό και απαιτείται μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή απάντηση: περισσότερες διασυνδέσεις σίγουρα, καλύτερος συντονισμός, επιτάχυνση της παραγωγής καθαρής ενέργειας και βαθύτερη ενοποίηση της ενεργειακής αγοράς.

Έχουμε ήδη άλλωστε πολύ σημαντικές ασυμμετρίες ανάμεσα στα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το να κατακτήσουμε, να αποκτήσουμε μια πραγματική ενεργειακή Ένωση είναι κάτι το οποίο θα είναι θεμελιώδες και για την ευρωπαϊκή βιομηχανία – και εγώ θα πω ευρύτερα – για την οικονομία.

Δεύτερον: οι πρώτες ύλες και οι κρίσιμες αλυσίδες αξίας.

Τα τελευταία χρόνια, από την πανδημία μέχρι τις γεωπολιτικές εντάσεις, αναφερθήκατε σε αυτό πριν, έγινε σαφές πόσο ευάλωτες μπορούν να γίνουν οι αλυσίδες εφοδιασμού. Από τις πρώτες ύλες και τις συσκευασίες μέχρι τα βιομηχανικά υλικά και τα ανταλλακτικά, η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική της αυτονομία σε κρίσιμους τομείς, χωρίς βεβαίως να απομακρυνθεί από τις αρχές του ανοιχτού εμπορίου.

Τρίτον: η ανάγκη απλοποίησης του ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

Υπάρχουν πολλοί φιλόδοξοι στόχοι που έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτό καλώς έχει γίνει. Ταυτόχρονα όμως χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στο συνολικό βάρος συμμόρφωσης που δημιουργείται για τις επιχειρήσεις, ειδικά για τις μεσαίες βιομηχανίες. Από τη συσκευασία και τη σήμανση μέχρι τις υποχρεώσεις reporting και βιωσιμότητας, είναι σημαντικό οι κανόνες να παραμένουν εφαρμόσιμοι και λειτουργικοί στην πράξη.

Και τέταρτον: η πρόσβαση σε κεφάλαια.

Εδώ μιλάμε για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συνολική καταγραφή είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει υψηλές αποταμιεύσεις, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να δυσκολεύεται να κατευθύνει επαρκή επενδυτικά κεφάλαια προς την πραγματική οικονομία και προς τις παραγωγικές επιχειρήσεις. Γι’ αυτό και αυτή η συζήτηση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποκτά ιδιαίτερη μεγάλη σημασία, ειδικά για τις μεσαίες επιχειρήσεις που σήμερα βασίζονται κυρίως στον τραπεζικό δανεισμό.

Εγώ θα σας πω ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που μπορούμε να πραγματώσουμε, να υλοποιήσουμε μέσα στα επόμενα χρόνια, να διοχετεύσουμε δηλαδή τις αποταμιεύσεις στις επενδύσεις γιατί η πραγματικότητα σήμερα είναι ότι μεγάλο κομμάτι αυτών των επενδύσεων καταλήγει στην άλλη μεριά του Ατλαντικού.

Και έχει πολλά σημεία αυτή η μεγάλη διαρθρωτική μεταρρύθμιση από το πώς μια start – up θα μπορέσει να μεγαλώσει στην ευρωπαϊκή ήπειρο μέχρι το πώς θα αποκτήσουμε μεγαλύτερες και πιο εύρωστες τράπεζες , μέχρι το πώς θα ενοποιήσουμε τα χρηματιστήρια μας , όλα αυτά σωρευτικά θα είναι μία πραγματικά μεγάλη αναπτυξιακή ώθηση συνολικότερα για την Ευρώπη.

Αυτά τα choke points, τα οποία ουσιαστικά ανέφερα, δεν μπορούν να λυθούν σε εθνικό επίπεδο. Γι’ αυτό και ξεκινάω από αυτό. Λύνονται μόνο συνολικά, σε επίπεδο Ευρώπης. Και αυτή είναι μία συζήτηση που γίνεται σήμερα στο Eurogroup, στο ECOFIN, γίνεται προφανώς σε επίπεδο ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αυτές οι προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά στο εθνικό επίπεδο. Απαιτούν συντονισμένες ευρωπαϊκές απαντήσεις. Και αυτή ακριβώς η συζήτηση θα κινηθεί ακόμη πιο γρήγορα μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα.

Επίσης, θα προσθέσω εδώ ότι είναι σημαντικό ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται απλώς στο δωμάτιο όταν αυτές οι συζητήσεις πραγματοποιούνται, κάθεται στο τραπέζι. Και κάθεται με πολύ μεγαλύτερο βάρος από ό,τι στο παρελθόν.

Υπάρχει επιτρέψτε μου να πω, ένας επιπρόσθετος λόγος που η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα συνολικά. Ζούμε σε μια εποχή όπου τα τρόφιμα έχουν πάψει να είναι απλώς εμπορικό αγαθό. Είναι ζήτημα στρατηγικής ασφάλειας. Είναι γεωπολιτικό ζήτημα.

Και η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή, στα Στενά του Ορμούζ, η κλιματική κρίση, έχουν αποδείξει, έχουν θεμελιώσει στην πράξη το πόσο εύθραυστες είναι οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων.

Χώρες που για δεκαετίες θεωρούσαν δεδομένη την πρόσβαση σε φθηνά εισαγόμενα τρόφιμα, ανακαλύπτουν ξανά την αξία της εγχώριας παραγωγικής βάσης για την Ευρώπη και ειδικότερα για την Ελλάδα τώρα. Αυτό είναι ταυτόχρονα και πρόκληση και ευκαιρία. Είναι πρόκληση γιατί πρέπει να θωρακίσουμε τις αλυσίδες μας.

Είναι ευκαιρία γιατί διαθέτουμε έναν ισχυρό παραγωγικό κλάδο τροφίμων που μπορεί να αποτελέσει πυλώνα της Ευρωπαϊκής Επισιτιστικής Επάρκειας. Η ελληνική βιομηχανία τροφίμων είναι υποδομή εθνικής ασφάλειας και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και ως τέτοια. Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται σε διαφορετική θέση από αυτή που ήταν πριν από λίγα χρόνια.

Έχουμε ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, διατηρούμε ρυθμούς ανάπτυξης διπλάσιους περίπου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το χρέος απομειώνεται με τον γρηγορότερο ρυθμό στον κόσμο. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά, όλα αυτά είναι και μόνο η αρχή. Το πραγματικό στοίχημα είναι η παραγωγικότητα και εκεί έχουμε ακόμα πολύ δρόμο.

Όχι μόνο ως Έλληνες αλλά και ως Ευρωπαίοι.

Εδώ αξίζει νομίζω να σταθεί κανείς σε μια πρόκληση η οποία αφορά όχι μόνο το δικό σας κλάδο, συνολικά μεγάλο μέρος της ελληνικής μεταποίησης, την ανάγκη για μεγαλύτερη κλίμακα και περισσότερες συνεργίες. Η Ελλάδα διαθέτει πολλές αξιόλογες και δυναμικές επιχειρήσεις στον χώρο της βιομηχανίας τροφίμων που με ποιότητα με εξωστρέφεια με ισχυρή παρουσία στις αγορές.

Ταυτόχρονα όμως το Διεθνές Περιβάλλον γίνεται κάθε μέρα και πιο απαιτητικό. Η επένδυση σε έρευνα και ανάπτυξη, σε αυτοματισμό, σε σύγχρονα δίκτυα διανομής, σε διεθνές branding , απαιτεί ολοένα και περισσότερους πόρους, ολοένα και μεγαλύτερη οργανωτική δυνατότητα.

Γι’ αυτό και πιστεύω ότι τα επόμενα χρόνια θα δούμε ακόμη περισσότερες συνεργασίες, στρατηγικές συμπράξεις και επιχειρηματικές συνέργειες στο χώρο σας.

Όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως ένα φυσικό τρόπο ενίσχυσης της παραγωγικότητας, της εξωστρέφειας και της ανθεκτικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Για να στηριχτεί αυτή η πορεία, χρειάζονται προφανώς και τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Σήμερα υπάρχει ένα ήδη πιο ώριμο επενδυτικό οικοσύστημα σε σχέση με το παρελθόν, με αναπτυξιακά κεφάλαια, με growth equity σχήματα, με νέα επενδυτικά εργαλεία. Όμως υπάρχει ακόμα, εκτιμώ, σημαντικό περιθώριο για να αναπτυχθούν περισσότερο λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες των μεσαίων παραγωγικών επιχειρήσεων.

Γι’ αυτό και θα έλεγα ότι η συνολικότερη ενίσχυση της συνεργασίας των συνεργείων και της συνολικής δυναμικής της παραγωγικής πλευράς της οικονομίας, αποκτά ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για τα επόμενα χρόνια. Είναι ένα τεράστιο στοίχημα το οποίο πρέπει να κερδηθεί.

Το ίδιο ισχύει και για τις εξαγωγές.

Για να αποκτήσει κανείς ουσιαστική παρουσία στα ράφια μεγάλων διεθνών αλυσίδων, δεν αρκεί μόνο η ποιότητα των προϊόντων, το ξέρατε όλες και όλοι πολύ καλά, όσο σημαντική και αν ενδεχομένως είναι, απαιτείται συνέπεια, επάρκεια, επενδύσεις στο branding και ισχυρότατη εμπορική παρουσία. Γι’ αυτό και η ενίσχυση της κλίμακας της συνεργασίας και της εξωστρεφούς δυναμικής του κλάδου σας θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη συνέχεια της επιτυχημένης πορείας του ελληνικού τροφίμου στις διεθνείς αγορές.

Ένα, επίσης, από τα σημαντικότερα πράγματα που οφείλει να προσφέρει η πολιτεία είναι η αίσθηση σταθερότητας και προβλεψιμότητας. Καμία επιχείρηση δεν μπορεί να σχεδιάσει σοβαρά το μέλλον της, ειδικά μακροπρόθεσμες επενδύσεις, χωρίς ένα περιβάλλον σταθερών και καθαρών κανόνων. Γι’ αυτό και δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση ενός σταθερού φορολογικού πλαισίου, στη δημιουργία μεγαλύτερης ορατότητας για τις επιχειρήσεις, είναι μια κατεύθυνση στην οποία θα μείνουμε σταθερά προσηλωμένοι.

Επιτρέψτε μου, όμως, να σταθώ ιδιαίτερα και σε ένα θέμα που θεωρώ κομβικό για το μέλλον της ελληνικής μεταποίησης και το οποίο με έχει προφανώς απασχολήσει και προσωπικά πολύ στα προηγούμενα καθήκοντά μου, τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Σήμερα η συζήτηση για την παραγωγικότητα στην βιομηχανία τροφίμων περνά αναπόφευκτα μέσα από αυτόν τον αυτοματισμό, την αξιοποίηση δεδομένων και προφανώς την Τεχνητή Νοημοσύνη. Και αυτές τις τεχνολογίες δεν αποτελούν πλέον μια επιλογή που αφορά τους λίγους και πρωτοπόρους.

Γίνονται σταδιακά βασικό στοιχείο ανταγωνιστικότητας για ολόκληρη τη μεταποίηση. Οι δυνατότητες που δημιουργούνται είναι πλέον πολύ πρακτικές και μετρήσιμες. Μιλάμε για predictive maintenance που περιορίζει τις διακοπές λειτουργίας στις γραμμές παραγωγής και μειώνει το λειτουργικό κόστος, για εφαρμογές computer vision που ενισχύουν τον ποιοτικό έλεγχο με μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτητα, για AI-driven forecasting που επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό παραγωγής, περιορίζει τα αποθέματα και συμβάλλει στη μείωση της σπατάλης τροφίμων – ενός κόστους που διεθνώς αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία

Προφανώς μιλάμε για ψηφιακή ιχνηλασιμότητα η οποία ενισχύει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή και διευκολύνει την πρόσβαση σε αγορές υψηλών απαιτήσεων όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία. Και βέβαια για πιο ευέλικτες μορφές παραγωγής με μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα και δυνατότητα εξατομίκευσης χωρίς απώλεια αποδοτικότητας. Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα, το ξέρετε όλες και όλοι πολύ καλά, ένα πολύ πιο ώριμο ψηφιακό περιβάλλον σε σχέση με το παρελθόν.

Από το gov.gr μέχρι τα ψηφιακά μητρώα και τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, έχουμε αποδείξει ότι η χώρα μπορεί να κινηθεί γρήγορα σε αυτό το τομέα όταν υπάρχει σχέδιο και συνεργασία. Και αυτή η εμπειρία μπορεί και πρέπει να μεταφερθεί ακόμα περισσότερο και στην βιομηχανία. Γι’ αυτό και θέλω να επαναλάβω ότι το Υπουργείο στηρίζει και θα συνεχίσει να στηρίζει μέσα από επενδυτικά κίνητρα από πόρους του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να επενδύσουν σε αυτή τους τη μετάβαση.

Φυσικά δεν μπορώ να μιλήσω για παραγωγικότητα, για τεχνολογία, για ανάπτυξη χωρίς να μιλήσω για το ανθρώπινο κεφάλαιο, γιατί τίποτα από όλα αυτά δεν γίνεται χωρίς τους σωστούς ανθρώπους στις σωστές θέσεις. Ο κλάδος χρειάζεται μηχανικούς τροφίμων, food scientists, αυτοματιστές, στελέχη ποιοτικού ελέγχου, ειδικούς σε logistics, σε αρκετές από αυτές τις ειδικότητες υπάρχει ήδη έλλειμμα και το έλλειμμα θα μεγαλώσει αν δεν δράσουμε.

Η δημογραφική πραγματικότητα της χώρας είναι αυτή που είναι. Δεν μπορούμε βραχυπρόθεσμα να την αλλάξουμε. Μπορούμε να κάνουμε μέτρα, να λάβουμε μέτρα – έχουμε λάβει πολλά από αυτά, ακόμα και την πρόσφατη φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία έγινε υπό αυτό το πρίσμα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε επίσης άμεσα είναι το εξής: Να αλλάξουμε την προσέλκυση και τη διατήρηση του ταλέντου και τις πολιτικές γύρω από αυτά.

Αυτό σημαίνει, πιστεύω, τρία βασικά πράγματα. Πρώτον, ποιος θα είναι η σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της παραγωγής, πανεπιστήμια, ΕΠΑΛ, δομές επαγγελματικής κατάρτισης….

Εκτιμώ ότι μπορούν να συνεργαστούν ακόμα πιο ουσιαστικά με τη βιομηχανία τροφίμων, ώστε να δημιουργούνται προγράμματα πιο πρακτικά και πιο κοντά στις δεξιότητες που ζητά σήμερα η αγορά εργασίας.. Δεύτερον, αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει η χώρα. Υπάρχουν πολλοί Έλληνες επιστήμονες και επαγγελματίες του κλάδου που διακρίνονται στο εξωτερικό.

Ο στόχος μας πρέπει να είναι να δημιουργούνται ολοένα και περισσότερες ευκαιρίες, ώστε να μπορούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα εφόσον τα επιθυμούν.

Και τρίτον, να αναδείξουμε περισσότερο τη σύγχρονη εικόνα της βιομηχανίας τροφίμων, γιατί σήμερα πρόκειται για ένα κλάδο ο οποίος συνδέεται όλο και περισσότερο με την τεχνολογία, την καινοτομία, την βιωσιμότητα και την εξωστρέφεια . Είναι σημαντικό αυτό να γίνει πιο ορατό στη νέα γενιά, ώστε περισσότεροι άνθρωποι να βλέπουν τον κλάδο ως ένα χώρο με προοπτική και με δημιουργικές δυνατότητες.

Η βιομηχανία τροφίμων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πρωτογενή τομέα, γι’ αυτό και έχουμε κάθε λόγο να στηρίζουμε την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία, γιατί μια ισχυρή βιομηχανία τροφίμων προϋποθέτει και έναν ισχυρό πρωτογενή τομέα. Εκεί βρίσκεται η βάση της ποιότητας, της ταυτότητας και της προστιθέμενης αξίας του ελληνικού προϊόντος. Και πάνω σε αυτή τη βάση μπορεί να συνεχίσει να χτίζεται η δυναμική των ελληνικών τροφίμων τα επόμενα χρόνια.

Και η βάση αυτή είναι μοναδική, δεν το λέω από εθνική υπερηφάνεια, το λέω γιατί είναι πραγματικότητα. Το ελληνικό κλίμα, ο συνδυασμός ήλιου, θάλασσας, βουνού, η ποικιλία των μικροκλιμάτων από την Κρήτη μέχρι τη Φλώρινα, όλα αυτά δίνουν στα ελληνικά προϊόντα χαρακτηριστικά τα οποία δεν αναπαράγονται αλλού. Το ελαιόλαδό μας, τα τυριά μας, το γιαούρτι μας, τα όσπρια, τα φρούτα, το κρασί είναι προϊόντα με ταυτότητα, με ιστορία, με γεωγραφία επάνω τους.

Και υπάρχει και κάτι ακόμα φυσικά γύρω από αυτά που πρέπει να αναγνωρίσει κανείς, ότι ο ελληνικός τουρισμός λειτουργεί ως ένας τεράστιος διαρκής μηχανισμός προβολής. Κάθε χρόνο δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι ανακαλύπτουν την Ελλάδα, δοκιμάζουν τα προϊόντα αυτά, ζουν τη μεσογειακή διατροφή, αποκτούν μνήμες γεύσης.

Όταν επιστρέφουν στις χώρες τους αναζητούν αυτά τα προϊόντα στα ράφια. Αυτό είναι ένα απόλυτα μοναδικό πλεονέκτημα για τον κλάδο. Λίγες χώρες στον κόσμο διαθέτουν τέτοιο φυσικό κανάλι προώθησης.

Το ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να το αξιοποιήσουμε στην έκταση που του αξίζει. Νομίζω όμως αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Το ελληνικό τρόφιμο μπορεί να γίνει top παγκοσμίως.

Έχει το προϊόν, έχει την ιστορία, έχει το κλίμα και τη γη που το γεννούν. Έχει τον τουρισμό που το διαφημίζει. Έχει το brand Ελλάδα που σε πολλές αγορές πουλάει από μόνο του.

Αυτό που λείπει είναι ενδεχομένως ο επαρκής συντονισμός και τα επαρκή κεφάλαια για να μπορέσει να απελευθερωθεί όλο αυτό το δυναμικό και όλη αυτή η δυνατότητα.

Ο κλάδος σας έχει ήδη αποδείξει κάτι πολύ σημαντικό και κλείνω με αυτό: ότι η ελληνική βιομηχανία μπορεί να είναι ανταγωνιστική, εξωστρεφής και να διεκδικεί με αξιώσεις τη θέση στις διεθνείς αγορές.

Η δική μας δέσμευση είναι να συνεχίσουμε να δουλεύουμε μαζί με σταθερότητα, με επενδύσεις, με τεχνολογία, με ανθρώπινο δυναμικό υψηλής ποιότητας και με μια ξεκάθαρη ευρωπαϊκή προοπτική για την ελληνική παραγωγή.

Σας ευχαριστώ πολύ».

«Αρκεί να συνεχίσουμε να δουλεύουμε με σοβαρότητα, με αυτοπεποίθηση και με σχέδιο. Δεν γεννηθήκαμε ως χώρα για να παρακολουθήσουμε την ιστορία. Η Ελλάδα είναι μια χώρα που διαμόρφωσε την ιστορία. Και στη νέα ενδιαφέρουσα εποχή που αναδύεται, οφείλουμε να είμαστε και πάλι παρόντες. Η Θεσσαλονίκη μπορεί, η Ελλάδα μπορεί και οι Έλληνες το αξίζουν» είπε ο κ. Πιερρακάκης και πρόσθεσε:

«Ανήκω σε μια γενιά που παρέλαβε τον λογαριασμό που καλείται να πληρώσει και θεωρώ ότι υπάρχει πολύ μεγάλη αξία να μην περνάς τον λογαριασμό στα παιδιά σου».

Ο κ. Πιερρακάκης έστειλε το μήνυμα ότι η Ελλάδα έχει αφήσει πίσω της την περίοδο της επιβίωσης και εισέρχεται σε μια νέα φάση παραγωγικής ανασυγκρότησης, μια χώρα που, όπως είπε, μετακινείται από την κατανάλωση στην παραγωγή, από την κρίση στην ανάπτυξη και από τη διαχείριση προβλημάτων στη δημιουργία νέων δυνατοτήτων, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να γυρίσουμε πίσω σε παλαιότερες εποχές και πρόσθεσε:

«Και μέσα σε αυτή τη νέα εποχή η Ελλάδα έχει δύο επιλογές. Ή θα κινηθεί με αυτοπεποίθηση, ταχύτητα και στρατηγικό σχέδιο ή θα κοιτάει διαρκώς τον εαυτό της στον καθρέφτη και θα μένει κλεισμένη. Η χώρα μας έχει πληρώσει πολύ ακριβά τις εποχές του εύκολου λαϊκισμού.

Στις εποχές όπου η πολιτική παρουσιαζόταν ως θέαμα, όχι ως ουσία. Δεν έχουμε το δικαίωμα να γυρίσουμε στο παρελθόν. Πρέπει να κλειδώσουμε όσα πετύχαμε, να τα θωρακίσουμε, να τα καταστήσουμε μη αναστρέψιμα.... Σήμερα έχουμε ίσως για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια τις προϋποθέσεις για κάτι πολύ μεγαλύτερο από ότι απλά για την ανάκαμψη που διεκδικούσαμε 7, 8, 10 χρόνια πριν. Μπορούμε να πετύχουμε μια πολύ μεγάλη συγκρότηση. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια δεν συζητάμε με όρους επιβίωσης. Συζητάμε με όρους πραγματικής και ρεαλιστικής προοπτικής».

Ο υπουργός αναφέρθηκε στο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον και στις κρίσεις , τονίζοντας ότι η χώρα «έχει καταφέρει να σταθεί όρθια» και συμπλήρωσε:

«Η διαφοροποίηση είναι ότι αυτή τη φορά υπήρχε σχέδιο, πυξίδα, σταθερότητα, και υπήρχε και ηγεσία. Υπήρχε πολιτική βούληση να αλλάξουν πράγματα, που για δεκαετίες τα θεωρούσαμε, έως και αδύνατο να αλλάξουν».

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι και στην Ευρώπη, μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον σκληρού ανταγωνισμού, χρειάζονται σημαντικές αλλαγές «σε πολύ πυκνό χρόνο», είτε αυτές αφορούν την άμυνα, είτε τη διαχείριση των αποταμιεύσεων για την αύξηση των επενδύσεων, είτε την ανταγωνιστικότητα. Πρόσθεσε, ότι σήμερα «η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτή της συζήτησης» και «δεν είναι απλά στο δωμάτιο», επειδή «για πρώτη φορά μετά από χρόνια αντιμετωπίζεται διεθνώς ως χώρα με αξιοπιστία» και πρόσθεσε:

«Και αυτό έχει τεράστια σημασία, γιατί η αξιοπιστία είναι εθνικό κεφάλαιο. Χτίζεται δύσκολα, χάνεται εύκολα... Μια οικονομία αδύναμη, δύσκολα μπορεί να στηρίξει ισχυρή εξωτερική πολιτική, αξιόπιστη άμυνα .... Η θέση της Ελλάδας σήμερα είναι ισχυρότερη. Είναι ισχυρότερη ακριβώς επειδή η οικονομία της είναι ισχυρότερη. Ακριβώς επειδή έχει αποκαταστήσει την αξιοπιστία της. Και επειδή πλέον μπορεί να συνδυάζει τη δημοσιονομική σταθερότητα, την ανάπτυξη, την ενεργειακή της σημασία και τη στρατηγική της θέση σε μία συνολική και συνεκτική εθνική στρατηγική».

Ο υπουργός απάντησε ταυτόχρονα σε αιτιάσεις της αντιπολίτευσης για τις πρόωρες αποπληρωμές δημοσίου χρέους και στη στρατηγική απομείωσής του.

«Το δημόσιο χρέος μειώνεται με τον πιο ταχύ ρυθμό στον πλανήτη εδώ και λίγα χρόνια» είπε ο κ. Πιερρακάκης , τονίζοντας ότι έχουν ήδη αποπληρωθεί 26,5 δισ. ευρώ, ενώ προγραμματίζονται επιπλέον πρόωρες αποπληρωμές ύψους 19,5 δισ. ευρώ.

«Κάθε ένα δισ. που πληρώνουμε δημιουργεί εξοικονόμηση 30 εκατομμυρίων ευρώ. Έχουμε αποπληρώσει 26,5 δισ. ευρώ».

Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στο ζήτημα του 2032 και στις προβλέψεις για επιπλέον κόστος εξυπηρέτησης χρέους περίπου 30 δισ. ευρώ. «Με τις πρόωρες αποπληρωμές έχουμε γλιτώσει ήδη πάνω από 800 εκατομμύρια σε τόκους και θα κάνουμε άλλα 19,5 δισ. πρόωρες αποπληρωμές. Πρακτικά δηλαδή θα έχουμε θωρακίσει το 2032».

«Επίσης, να πω, ότι έχοντας απασφαλίσει έτσι τη βόμβα του χρέους που όλοι προεξοφλούσουμε να σκάσει στα χέρια της χώρας και στα δικά μας, γινόμαστε η πρώτη κυβέρνηση η οποία παίρνει βάρη από τους ώμους των επόμενων γενεών. Και επιτρέψτε μου να πω αυτό είναι μια πολύ μεγάλη παρακαταθήκη. Η χώρα αλλάζει».

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης περιέγραψε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αλλαγής το τραπεζικό σύστημα. Όπως σημείωσε, το 2019 η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική κατά 0,4%. Αντίθετα, σήμερα, όπως ανέφερε, η Ελλάδα καταγράφει έναν από τους υψηλότερους ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης στην Ευρωζώνη.

«Με βάση τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από το 2022 μέχρι το 2025, η Ελλάδα είχε μέσο ετήσιο ρυθμό πιστωτικής επέκτασης προς τις επιχειρήσεις 10,9%».

Ο υπουργός συνέδεσε το στοιχείο αυτό με τη δυνατότητα της οικονομίας να αναπτυχθεί και σημείωσε:

«Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα σε μία οικονομία που παλεύει απλώς να επιβιώσει και σε μία οικονομία που έχει ξαναβρεί τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί την ανάπτυξή της».

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έκανε λόγο για «τη μεγάλη μετάβαση που πραγματοποιεί η χώρα και που πρέπει να ολοκληρώσει», συγκρίνοντας τα βασικά μεγέθη της οικονομίας με εκείνα του 2019.

«Το 2019 η Ελλάδα ήταν μια χώρα η οποία ακόμη προσπαθούσε να κλείσει πληγές. Οι επενδύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση είχαν έναν μέσο όρο 21% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα ήταν στο 11%», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Πιερρακάκης και πρόσθεσε: «Αν δούμε τις επενδύσεις, είμαστε στο 17% του ΑΕΠ. Δεν έχουμε ακόμα καλύψει τον δρόμο, αλλά τον καλύπτουμε... Η ανεργία ήταν το 2019 στο 17%. Σήμερα η ανεργία είναι στο 8% και πηγαίνει προς το ιστορικό χαμηλό»

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ελλάδα μετακινείται σταδιακά από ένα μοντέλο κατανάλωσης σε ένα μοντέλο παραγωγής και εξωστρέφειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, οι εξαγωγές αντιστοιχούν πλέον στο 42% του ΑΕΠ, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 51%.

«Έχουμε καλύψει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της διαδρομής. Δεν βρισκόμαστε ακόμα εκεί. Το μοντέλο αλλάζει. Δεν άλλαξε πλήρως ακόμα....Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια η Ελλάδα δεν συζητά για το πώς θα καταναλώσει ακόμα περισσότερο. Συζητά για το πώς θα παράγει περισσότερο. Πώς θα δημιουργήσει μεγαλύτερη αξία και πώς θα μετατρέψει τη γνώση σε παραγωγική δυναμική».

Ο υπουργός χαρακτήρισε τη σημερινή περίοδο ως τη μεγαλύτερη τεχνολογική μετάβαση μετά τη βιομηχανική επανάσταση και με κυρίαρχο το εργαλείο της τεχνητής νοημοσύνης, που « θα αλλάξει οικονομίες, κοινωνίες, ισορροπίες ισχύος, τον τρόπο που παράγουμε, τον τρόπο που εργαζόμαστε και τον τρόπο που τα κράτη λειτουργούν» και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα πρέπει να είναι στο τραπέζι και να συμμετέχει και να επηρεάζει. Να γίνει κόμβος ψηφιακών υπηρεσιών και καινοτομίας στην περιοχή μας».

Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, με το gov.gr» και με περισσότερες από 2.200 υπηρεσίες να παρέχονται ψηφιακά και

σύμφωνα με τον ίδιο, η επόμενη φάση αφορά τη διάχυση της τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρο το κράτος «παντού, στην υγεία, στην εκπαίδευση, στη δικαιοσύνη, στη δημόσια διοίκηση και στις επιχειρήσεις».

Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο υπουργός στα έργα στη Θεσσαλονίκη και στη Βόρεια Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι η πόλη μπορεί να αποτελέσει κέντρο της νέας οικονομικής γεωγραφίας της περιοχής.

Παρέθεσε σειρά έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη, μεταξύ των οποίων το μετρό, το Flyover, η αναβάθμιση του λιμανιού, το νέο παιδιατρικό νοσοκομείο στο Φίλυρο και το σχέδιο ανάπλασης της ΔΕΘ και πρόσθεσε:

«Στην Κεντρική Μακεδονία σήμερα υλοποιούνται έργα ύψους 103,4 δισ. ευρώ με 856 διαφορετικά έργα».

Σε συζήτηση με τον διευθυντή του Capital.gr και Forbes Greece Σπύρο Δημητρέλη, στο 4ο Συνέδριο Real Estate, με θέμα «Νέα Εποχή για την Αγορά Ακινήτων- Ευκαιρίες & Προκλήσεις», για το στεγαστικό πρόβλημα, ο υπουργός δήλωσε ότι αυτό θα αποτελέσει θέμα, μετά από ελληνική πρωτοβουλία, του άτυπου Eurogroup την Παρασκευή στη Λευκωσία. Η «σύλληψη» είναι να δουν οι υπουργοί παραδείγματα από χώρες όπου έχουν φέρει αποτελέσματα και να κριθεί τι θα μπορούσε να υιοθετηθεί από τις υπόλοιπες.

Παράλληλα, τόνισε ότι στην Ελλάδα χρειάζεται περισσότερη προσφορά κατοικιών, καθώς υπάρχουν περίπου 794 .000 κλειστές κύριες κατοικίες. Και αναφέρθηκε στα μέτρα που έχουν ληφθεί για να αυξηθεί η προσφορά κατοικιών: Πρώτον, στα κίνητρα (π.χ. τριετής φοροαπαλλαγή), δεύτερον στα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2» (στο δεύτερο πρόγραμμα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαΐου, το περίπου 89%, του ποσού έχει πλέον καταναλωθεί και ο αριθμός είναι περίπου 15.000 δάνεια) και τρίτον στο ολοκληρωμένο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης του δημοσίου χώρου.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης εμφανίστηκε προβληματισμένος για την εικόνα που υπάρχει τις τελευταίες μέρες στις αγορές ομολόγων, λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τόνισε ότι είναι σαφές ότι δεν πρέπει μια ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε δημοσιονομική, και «πρέπει να μπορέσεις να είσαι χειρουργικός στην αντίδρασή σου».

Αναλυτική η συζήτηση:

Σπύρος Δημητρέλης:  Χθες ήσασταν στο G7, για πρώτη φορά Έλληνας Υπουργός Οικονομικών,  ήταν στους G7. Μία βεβαιότητα είναι το στεγαστικό πρόβλημα. Η στεγαστική κρίση είναι μία από τις βεβαιότητες που υπάρχουν, που δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανένας.

Οι τιμές των μισθωμάτων είναι στα ύψη. Τα νοικοκυριά, οι νέοι και τα νέα, κυρίως, ζευγάρια δεν μπορούν να βρουν σπίτι, δεν μπορούν να το πληρώσουν, δεν μπορούν να το αντέξουν οικονομικά. Δεν μπορούν εύκολα να αγοράσουν σπίτι, διότι οι τιμές των κατοικιών που έχουν ανέβει πάρα πολύ και οι χρηματοδοτήσεις δεν είναι και τόσο εύκολες.

Απαιτείται ένα αρχικό κεφάλαιο με βάση και την έρευνα που είδαμε πριν της πρόσφατης στο συνέδριο. Εγώ θα ήθελα να σας ρωτήσω ποια είναι η πολιτική, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα της κυβέρνησης γι' αυτό το στεγαστικό πρόβλημα και πώς το θέτετε και ως Υπουργός Οικονομικών, επικεφαλής του Eurogroup της Ευρωζώνης.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλησπέρα σας. Είναι ιδιαίτερη χαρά που μου δίνετε εκ νέου ευκαιρία να συνομιλήσω μαζί σας κύριε Δημητρέλη και να πω ότι, σχολιάζοντας το πρώτο σημείο, πράγματι τώρα έχουμε αυτή την ιστορική ευκαιρία να μπορούμε πλέον να διαμορφώνουμε πολύ πιο αποτελεσματικά την ατζέντα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως χώρα αυτή είναι μια αξιοπιστία η οποία κερδήθηκε με τις υπερπροσπάθειες του ελληνικού λαού και με τη συστηματική δουλειά που έχει γίνει από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και την κυβέρνησή του.

Τώρα, το στεγαστικό είναι ένα ζήτημα το οποίο οφείλω να σας πω είναι πάγιο και εμφανές σε κάθε χώρα και σε κάθε συζήτηση που έχω με τους Ευρωπαίους ομολόγους μου και πριν γίνω πρόεδρος του Eurogroup, η κάθε χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι μόνο της Ευρωζώνης, βιώνει με τα δικά της χαρακτηριστικά μια εκδοχή αυτού του προβλήματος.

Και συνήθως στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια τι συζητάμε; Συζητάμε τα αμιγώς ευρωπαϊκά θέματα, δηλαδή: τη δημοσιονομική ισορροπία της κάθε χώρας, ζητήματα που έχουν σχέση με το χρέος, τώρα τα ενεργειακά. Η αλήθεια είναι ότι το housing, το στεγαστικό, είναι ένα θέμα που δεν είχε μπει τόσο πολύ στην ευρωπαϊκή ατζέντα. Υπάρχει, αλλά είναι κάτι που συνήθως το αφήνουμε στη διακριτική ευχέρεια του κάθε κράτους-μέλους.

Δεν μπορεί όμως τα θέματα τα οποία απασχολούν την κοινή γνώμη τόσο πολύ να μην τα βάζουμε και στις ευρωπαϊκές συζητήσεις. Οπότε, οπότε υπό από αυτήν την έννοια, αύριο θα μεταβώ στην Λευκωσία και την Παρασκευή στο άτυπο Eurogroup θα έχουμε ως θέμα το στεγαστικό, που μπαίνει με δική μας πρωτοβουλία.

Εκεί ποια είναι η σύλληψη; Η σύλληψη είναι να δούμε καλά παραδείγματα τι έχει δουλέψει σε κάποιες χώρες, το οποίο κρίνουμε ότι θα μπορούσε να υιοθετηθεί από τις υπόλοιπες. Να παρουσιάσουν συγκεκριμένα τρεις χώρες καλά παραδείγματα πολιτικών που έχουν ακολουθήσει. Αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό για μένα, γιατί πρέπει να μαθαίνουμε και από τις επιτυχίες, εγώ θα πω και από τις αποτυχίες των άλλων, ειδικά για τις δεύτερες, δεν έχουμε συνήθως τη διάθεση να μοιραζόμαστε πράγματα που δεν δούλεψαν, αλλά αυτό πρέπει να γίνει παραπάνω. Τώρα, τι είναι αυτό που θέλουμε να δούμε να πετυχαίνει.

Χρειάζεται περισσότερη προσφορά κατοικιών. Καταρχήν έχουμε πολλά κλειστά ακίνητα στην Ελλάδα. Έχουμε περίπου 794 .000 κλειστές κύριες κατοικίες.

Έχουμε κάνει ενέργειες για να αυξηθεί η προσφορά αυτών των κλειστών κατοικιών; Ναι, έχουμε κάνει. Έχουμε τριετή φοροαπαλλαγή. Έχουμε προγράμματα ανακαίνισης, τα οποία έχουμε δρομολογήσει. Θα γίνουν ακόμη περισσότερα σε αυτή την κατεύθυνση. Αλλά η γενική σύλληψη είναι ότι όταν έχεις ένα έτοιμο στοκ προσφοράς το οποίο δεν αξιοποιείται, θέλεις περισσότερα κίνητρα για να βγει αυτό στην αγορά. Αυτό είναι το πρώτο.

Το δεύτερο ακουμπάει τον πυρήνα της ερώτησής σας σε σχέση με τα νέα ζευγάρια. Ποια ήταν η φιλοσοφία των προγραμμάτων «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2»; Να μπορέσουν χιλιάδες νέοι άνθρωποι, 25 έως 39 ετών, να αποκτήσουν πρόσβαση σε κατοικία εξαιρώντας ένα μεγάλο κομμάτι του επιτοκίου. Και υπό αυτήν την έννοια βλέπουμε , στο «Σπίτι μου 2» ειδικά,  το 89%, περίπου, του ποσού έχει πλέον καταναλωθεί με τα στοιχεία του Μαΐου. Έχουμε φτάσει περίπου στα 15.000 τέτοια δάνεια. Ο στόχος ήταν σωρευτικά και τα δύο προγράμματα 30.000 ζευγάρια, 30.000 νέοι άνθρωποι να μπορέσουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε κατοικία.

Έχουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για πρώτη φορά κοινωνικής αντιπαροχής. Όλο το πρόγραμμα της κοινωνικής αντιπαροχής και αξιοποίησης, ουσιαστικά, του δημοσίου χώρου σε ένα νέο πλαίσιο ιδιοκτησίας του δημοσίου, πλέον βλέπουμε να ξεκινά να δουλεύει στην Παιανία, στην Πάτρα, στη Λάρισα, στις Σέρρες.

Και, βέβαια, δεν αρκεί μόνο η ποσότητα, πρέπει να δούμε και τα στοιχεία ποιότητας του στοκ κατοικίας, όπου εκεί έχουμε πολλά προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης, τα οποία επίσης τα βλέπουμε να καταναλώνονται αυτή τη στιγμή, να αξιοποιούνται και θεωρούμε ότι θα παίξουν και αυτά το ρόλο τους.

Όλο αυτό, σωρευτικά, τι μας δίνει; Μας δίνει μια πολιτική που έχει κομμάτια του παζλ σε ένα πρόβλημα στο οποίο, εγώ θα σας πω, καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει σηκώσει το χέρι της να πει «έχω την απόλυτη λύση στο στεγαστικό ζήτημα». Κανένας δεν έχει, αν θέλετε, τη μία και μοναδική αλήθεια σε αυτό. Νομίζω ότι πρέπει να δούμε πόσα ακόμη μέτρα μπορούμε να εφαρμόσουμε η κάθε χώρα ξεχωριστά, σε ώσμωση με τις υπόλοιπες, για να βοηθήσουμε σε ένα ζήτημα το οποίο, όπως λέτε, έχει έντονα κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Σπύρος Δημητρέλης: Είπατε όμως ότι θα έχετε και θετικά και αρνητικά παραδείγματα. Δηλαδή, να περιμένουμε (μιλήσατε για κίνητρα) και άλλες παρεμβάσεις προς όφελος της τόνωσης της προσφοράς. Διότι το «Σπίτι μου 1 και 2», μάλλον θα έρθει και τρίτο, θα το δούμε αυτό, αλλά το «Σπίτι μου 1 και 2», η κριτική λέει ότι πήγε και ενίσχυσε τη ζήτηση, με αποτέλεσμα να σηκωθούν οι τιμές, ενώ το πρόβλημα είναι η προσφορά. Οπότε, τι να περιμένουμε;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Νομίζω ότι κάνουμε πράγματα μαζί τα οποία βλέπουμε ότι δουλεύουν. Και έχουμε ήδη κάνει πολλά πράγματα σε σχέση με τους φορολογικούς συντελεστές, όπως γνωρίζετε.

Δηλαδή, μπορώ να επικαλεστώ ότι η σωρευτική πολιτική που έχει ακολουθηθεί από την κυβέρνηση στο θέμα της φορολογίας το 1/3 του ΕΝΦΙΑ έχει φύγει, ειδικά γιατί τις 13.000 οικισμούς μειώθηκε κατά 50% στα χωριά μας, μέχρι 1.500 κατοίκους. Τώρα έρχεται το άλλο 50%. Στην πραγματικότητα, απαλείφουμε τον ΕΝΦΙΑ σε 13.000 οικισμούς. Υπάρχει η τρίτη φοροαπαλλαγή, την οποία ανέφερα. Βάλαμε τον ενδιάμεσο συντελεστή, τον οποίο ανακοίνωσε ο Πρωθυπουργός, και εφαρμόζουμε το 25% από τον Ιανουάριο. Γιατί όντως, η κλίμακα από το 15% στο 35% ήταν πραγματικά απότομα.

Και βέβαια υπάρχει και η διάσταση, ενός μέτρου το οποίο έχει ήδη εισαχθεί, που είναι το ένα ενοίκιο, το οποίο επιδοτείται στη βάση, επιστρέφει δηλαδή πίσω στον ενοικιαστή για ένα τεράστιο ποσοστό ενοικιαστών, περίπου το 86%, με βάση το ότι θα δηλωθεί στη φορολογική δήλωση. Μέτρο το οποίο, να επαναλάβω, πάλι, την ευρωπαϊκή εμπειρία, όσο το έχω συζητήσει με Ευρωπαίους συναδέλφους μου, το βλέπουμε πάρα πολύ θετικά, γιατί στη δική μας περίπτωση δεν ήταν μόνο η διάσταση του να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας που βρίσκονται στο ενοίκιο και θέλουν να στηριχθούν περισσότερο, είχε και τη διάσταση να αποκαλύψει (διαφάνεια) τα πραγματικά ενοίκια. Γιατί εδώ που τα λέμε, νομίζω ότι όλοι εδώ μπορούμε να συμφωνήσουμε, δεν είναι το μέσο ενοίκιο στην Ελλάδα, 255 ευρώ το μήνα για την κυρία κατοικία.

Άρα περιμένουμε να δούμε και πώς θα πάει αυτό το μέτρο. Να πω, επίσης ότι, όπως ξέρετε, για τους δημόσιους λειτουργούς επιστρέφουμε δύο ενοίκια το χρόνο, όχι ένα ενοίκιο το χρόνο. Θεωρώ ότι άμεσα θα έχουμε την εικόνα του πώς αυτό το μέτρο να έχει πάει, από την πορεία των φορολογικών δηλώσεων.

Όμως οφείλω να σας πω ότι ο λόγος για τον οποίο το κάναμε ήταν πραγματικά για να πετύχουμε και τα δύο μαζί. Να μην έχουμε υποδήλωση, να έχουμε όμως και στήριξη εκεί που χρειάζεται.

Σπύρος Δημητρέλης: Είχε πει ο Πρωθυπουργός κατά την ανακοίνωση του μέτρου από το βήμα της ΔΕΘ ότι είναι ένα πρώτο βήμα και αν οι ιδιοκτήτες ακινήτων ανταποκριθούν και αποκαλύψουν τα πραγματικά μισθώματα, δηλαδή περιοριστεί η φοροδιαφυγή, τότε είναι ανοιχτός και σε νέα παρέμβαση μείωσης των συντελεστών της κλίμακας φορολόγησης των μισθωμάτων. Είστε σε θέση αυτή τη στιγμή να μας πείτε αν τελικά έχει αποδώσει το μέτρο και αν είστε διατεθειμένοι να κάνετε και μια νέα θετική παρέμβαση ενόψει και της ΔΕΘ του Σεπτεμβρίου;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα έπαιρνα την πρωτοβουλία να ανακοινώσω από τώρα μέτρα της ΔΕΘ. Το καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι προνόμιο του Πρωθυπουργού και αφορά την ίδια τη ΔΕΘ. Παρά το γεγονός ότι μέχρι τη ΔΕΘ συζητάμε το τι θα ειπωθεί στη ΔΕΘ και μετά συζητάμε την επόμενη.

Αλλά αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι σαν γενική κατεύθυνση δεν σκεφτόμαστε με όρους αποσπασματικότητας.

Νομίζω ότι το είδατε και σαν μια στροφή φιλοσοφίας στην τελευταία ΔΕΘ. Τι κάναμε εκεί;  Ενώ συνήθως υπάρχει μια λίστα μέτρων τα οποία ακόμη κι εσείς με την τεράστια εμπειρία που έχετε καλύπτοντας το οικονομικό ρεπορτάζ για τόσα χρόνια.

Αν σας ζητήσω να θυμηθείτε τι έγινε στη ΔΕΘ εκείνης της χρονιάς και ποια ήταν τα μέτρα που ανακοινώθηκαν θα δυσκολευτείτε. Κι εγώ θα δυσκολευτώ ως Υπουργός Οικονομικών.

Σπύρος Δημητρέλης: Μόνο σε μια ΔΕΘ του 2015, εάν θυμάστε, αυτή ήταν...

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αυτή τη θυμάμαι πολύ καλά. Ειδικά όμως στην τελευταία θεωρώ ότι υπήρχε η διάσταση του να υπάρχει μια ενιαία φιλοσοφία που περιλαμβάνει όλα τα μέτρα.

Νομίζω ότι διαπιστώσατε ότι είχαμε βασικά μια μεταρρύθμιση. Η σύλληψη ποια ήταν: όλα τα μέτρα εντάσσονται κάτω από μια ενιαία φιλοσοφία.

Η Ελλάδα έχει ένα οξύ δημογραφικό πρόβλημα. Πρέπει να στηρίξει και τη μεσαία τάξη περισσότερο. Άρα όλα τα μέτρα κούμπωναν γύρω από μια ενιαία φιλοσοφία.

Αυτό έδειχνε ότι σκεφτόμαστε όχι μόνο με όρους του επόμενου εξαμήνου ή του επόμενου έτους. Άρα μία ΔΕΘ μακριά, να το πω έτσι, σκεφτόμαστε με όρους του τι πρέπει να γίνει στην Ελλάδα για τα μεγάλα της προβλήματα τρία και τέσσερα και πέντε χρόνια.

Τι είπε ο Πρωθυπουργός στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας που πέρασε: «Η Ελλάδα το 2030». Άρα για να μην μακρηγορώ, η απάντηση στην ερώτησή σας ποια είναι κατά τη γνώμη μου; Δεν είναι μόνο με βάση το τι θα ανακοινωθεί το Σεπτέμβριο.

Με βάση το τι βλέπουμε ότι πρέπει να συμβεί μέχρι το 2030, καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να απαλειφθούν και άλλα βάρη. Και νομίζω ότι έχουμε την αξιοπιστία ως κυβέρνηση, έχοντας μειώσει 83 φόρους και οι εισφορές, και ειδικά σε αυτό το χώρο ανέφερα πριν παραδείγματα και στη μείωση του ΕΝΦΙΑ και στην τριετή φοροαπαλλαγή και στην εισαγωγή του συντελεστή του 25%, νομίζω ότι έχουμε την αξιοπιστία ότι όσο δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, όσο η οικονομία τα πηγαίνει καλύτερα, βλέπουμε την προφανή θετική δυναμική που δημιουργεί κάθε τέτοια αφαίρεση φόρου.

Σπύρος Δημητρέλης: Κύριε Υπουργέ, επιτρέψτε μου με την ευκαιρία επειδή μιλάτε για αυτό, είναι αληθές  από το ρεπορτάζ αυτό που μαθαίνουμε, αυτό που ακούμε ότι η προτεραιότητα σε αυτή τη ΔΕΘ θα είναι οι επιχειρήσεις. Στην προηγούμενη ΔΕΘ ήταν η οικογένεια, το δημογραφικό, τα νοικοκυριά, είναι προτεραιότητα σε αυτή τη ΔΕΘ για τις φορολογικές παρεμβάσεις στις επιχειρήσεις;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν θα μιλήσω συγκεκριμένα για το τι θα περιλαμβάνει η ομιλία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Εγώ θα σας πω ότι είναι πάντα η προτεραιότητά μας οι επιχειρήσεις. Και αν δεν κανείς τη μείωση που έχει γίνει στο φόρο των επιχειρήσεων, αν δει κανείς μια σειρά από μέτρα τα οποία έχουμε λάβει συνολικά, από το σύνολο της πολιτικής μας. Γενικά και σαν άνθρωπος αντιπαθώ την αποσπασματικότητα.Oι κυβερνήσεις δεν κρίνονται ακόμη και από μια ΔΕΘ, ακόμη και από μια ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη ή μια άλλη ομιλία του Υπουργού Οικονομικών...οι κυβερνήσεις κρίνονται ιστορικά από το τι κάνουν τα χρόνια που κυβερνούν. Νομίζω έχοντας μειώσει 83 φόρους και εισφορές, έχοντας μειώσει τον φόρο επιχειρήσεων εκεί που είναι, έχοντας κάνει την ψηφιοποίηση του κράτους η οποία έχει ως τελικό αποδέκτη τις επιχειρήσεις...έχουμε κάνει πάρα πολλά πράγματα. Αυτονοήτως πρέπει να γίνουν και άλλα. Τα βιώνω καθημερινά και εγώ στην αλληλεπίδρασή μου και με τις μεγάλες επιχειρήσεις και με τις μικρομεσαίες. Είναι προφανές ότι καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να αφαιρεθούν και άλλα βάρη. Σας διαβεβαιώ ότι θα τα αφαιρέσουμε, όσο μπορούμε, με βάση τον χώρο που έχουμε μπροστά μας και με βάση την προτεραιοποίηση που πρέπει να γίνει, γιατί καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν οξεία κοινωνικά προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε.

Σπύρος Δημητρέλης: Όπως είπαμε, χθες για πρώτη φορά Έλληνας Υπουργός συμμετέχει στο G7, στις 7 ισχυρότερες χώρες του πλανήτη. Ζούμε σε μια κρίση που έχει γίνει ενεργειακή και τείνει να γίνει και κρίση τιμών πληθωριστική, λόγω του πολέμου στο Ιράν και των Στενών του Ορμούζ που δεν είναι ανοιχτά...θα σας ρωτήσω, κύριε Υπουργέ, να μας μεταφέρετε λίγο τι κλίμα εισπράξατε εσείς από εκεί που ήσασταν χθες.

Υπάρχει πολύ μεγάλη ανησυχία; Υπάρχει βεβαιότητα ότι θα το ξεπεράσουμε εύκολα; Υπάρχει ένας εφησυχασμός; Υπάρχει μια αισιοδοξία; Ποιο είναι το κλίμα που είδατε χθες στο G7;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως πολύ σωστά - υποθετική η ερώτησή σας - όντως μέχρι κλίμα μπορώ να μεταφέρω, γιατί οι συζητήσεις, όπως ξέρετε, είναι ιδιωτικές, ειδικά σε αυτό το επίπεδο...αλλά το κλίμα είναι ότι υπάρχει μια αυξανόμενη αντίληψη, γιατί υπήρχε, αν θέλετε, και μια δημόσια συζήτηση και σε σχέση, εγώ θα πω ευθέως με τις σχέσεις ανάμεσα στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες ή ευρύτερα παγκοσμίως, για το κατά πόσο μπορούμε να διαμορφώσουμε διεθνείς λύσεις σε διεθνή προβλήματα.

Αυτό - σε πάρα πολλές περιπτώσεις - υπήρξε το άγχος ότι μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση. Νομίζω ότι έχουμε μια αυξανόμενη κατανόηση όλοι μας, όλοι όσοι καθόμαστε στο τραπέζι, ότι τα προβλήματα τύπου «τεχνητή νοημοσύνη και πώς θα την ρυθμίσεις παγκοσμίως» ή «η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και η συνεπαγόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή», όλα μαζί αυτά δεν λύνονται από μία και μόνο χώρα όσο μεγάλη και είναι. Χρειάζεται ενορχήστρωση. Το καταλαβαίνουν όλοι οι συμμετέχοντες στο τραπέζι αυτό. Και υπάρχει, αν θέλετε... σε καμία περίπτωση δεν υπάρχει εφησυχασμός. Υπάρχει αγωνία για το ότι πρέπει κάποια πράγματα να λυθούν στον κατάλληλο χρόνο. Και υπάρχει και η δρομολόγηση των κατάλληλων λύσεων, κατά τη γνώμη μου. Από εκεί και πέρα είμαστε σε εγρήγορση, διότι – επειδή αναφερθήκατε στα Στενά - τί θα ορίσει το βάθος του προβλήματος; Σίγουρα η διάρκεια για πόσο ακόμα τα Στενά θα μείνουν κλειστά. Αν τα Στενά μένουν κλειστά, ξέρουμε ότι ο κάθε μήνας θα είναι χειρότερος.

Αυτό το ξέρουν όλοι. Είναι μια φράση που έχει πει και η Γενική Διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Μένοντας κλειστά, ο Ιούνιος είναι χειρότερος από τον Μάιο και ο Ιούλιος είναι χειρότερος από τον Ιούνιο.

Αλλά είναι η διάρκεια, είναι το βάθος του προβλήματος σε σχέση με τις ενεργειακές εγκαταστάσεις που μπορεί να έχουν χτυπηθεί, πόσο γρήγορα θα μπορέσουν να επανέλθουν, και είναι και το καθεστώς που θα υπάρξει στα Στενά, αφού ανοίξουν. Για εμάς τα Στενά δεν μπορούν να είναι στενά διοδίων. Πρέπει να είναι ανοιχτά για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Αυτό έχω να πω ενδιαφέρει ιδιαίτερα και την Ελλάδα ως μια χώρα που είναι ναυτιλιακή. Άρα, όλα αυτά τα αντιλαμβανόμαστε. Η Ευρώπη είναι μέρος της λύσης, δεν είναι μέρος προβλήματος. Και θέλουμε πάρα πολύ γρήγορα αυτή η λύση να μπορέσει να έρθει μπροστά και κοντά. Τώρα από εκεί πέρα, το ερώτημα για εμάς είναι, και θα τεθεί και στο Eurogroup επίσης αυτό τώρα την Παρασκευή, όπως τίθεται κάθε φορά το τελευταίο διάστημα, διότι αναφερθήκατε σε πυκνότητα κρίσεων και εγώ να πω, έχοντας εκλεγεί Πρόεδρος στο Eurogroup τον Δεκέμβριο, σε κάθε Eurogroup αισθάνομαι ότι έχουμε να αντιμετωπίσουμε επίσης μια κρίση. Όχι μόνο αυτήν...είχαμε και το ζήτημα της Γροιλανδίας στα πρώτα...άρα, έχουμε προβλήματα τα οποία διαρκώς συζητάμε. Τί έχει έρθει να μας πει η Κομισιόν; Ότι τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά σίγουρα.

Αυτό είναι το sine qua non, το πιο βασικό στοιχείο. Δηλαδή πρέπει να μπορείς γρήγορα να μπορέσεις τα μέτρα αυτά να τα αφαιρέσεις για να μην δημιουργήσεις μόνιμη πληθωριστική τάση στην οικονομία. Γιατί για να το πω απλά... είναι δώρον άδωρον. Πρέπει να είναι ιδανικά στοχευμένα και παραμετροποιημένα. Οι περισσότερες χώρες αυτό το έχουμε κάνει, σε πολύ μεγάλο βαθμό. Κάποια μέτρα είναι οριζόντια, γιατί κρίνουμε ότι για το εθνικό μας συμφέρον...ας πούμε στο diesel και στην επιδότηση του diesel, μειώνει την πληθωριστική τάση, αν έχεις μια οριζόντια επιδότηση... αλλά από εκεί και πέρα, είναι βέβαιο ότι όσο πιο γρήγορα ανοίξουν τα Στενά, τόσο το καλύτερο αυτό θα είναι για κάθε οικονομία. Σίγουρα η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση -επειδή αναφερθήκατε σε δεκαετίες πριν... τύπου 2015- η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη συζήτηση με άλλο δημοσιονομικό βάρος από ό,τι θα προσερχόταν στο παρελθόν. Έχει άλλες δυνατότητες πλέον. Ξανά με τις υπερπροσπάθειες του ελληνικού λαού, με τις προσπάθειες αυτής της κυβέρνησης, είμαστε σε θέση να απορροφούμε πιο αποτελεσματικά κρίσεις και προβλήματα όταν αυτά αναδύονται.

Σπύρος Δημητρέλης: Να μείνω λίγο σε αυτό κύριε Υπουργέ. Βλέπουμε ότι οι αγορές έχουν αρχίσει και τιμολογούν τον κίνδυνο να επηρεαστούν δημοσιονομικά οι οικονομίες, οι χώρες από την παράταση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Έχουν τσιμπήσει οι αποδόσεις των ομολόγων, έχουν πέσει οι τιμές τους. Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν όντως αυτή η εξέλιξη, αν παραταθεί, μπορεί να επηρεάσει συνολικά τον δημοσιονομικό σχεδιασμό της κυβέρνησης.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Ο δημοσιονομικός σχεδιασμός κυβέρνησης αλληλεπιδρά με τον δημοσιονομικό κανόνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπου εκεί ο δημοσιονομικός κανόνας είναι σαφής. Γι' αυτό και είπα, η Ελλάδα προσέρχεται με άλλες δυνατότητες σε αυτή τη συζήτηση. Εμείς έχουμε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, έχουμε καθαρά πλεονάσματα και το πιο γρήγορα αποκλιμακούμενο χρέος στον κόσμο.

Σπύρος Δημητρέλης: Άρα υπάρχουν καύσιμα, δηλαδή...

Κυριάκος Πιερρακάκης: ...και υπάρχει και ο δημοσιονομικός κανόνας, ο οποίος, τί λέει στην Ευρώπη; Θα ξοδέψεις αυτά που συμφωνήσαμε για τα επόμενα χρόνια, είτε η οικονομία είναι σε ανάπτυξη, είτε η οικονομία είναι σε ύφεση. Για να δρα αντικυκλικά, αυτή είναι η λογική του κανόνα. Μας φαίνεται πιο δύσκολος τα χρόνια που πάμε καλά και λέμε «γιατί δεν μπορώ να ξοδέψω όλο μου το πλεόνασμα;», ακριβώς για να μπορεί αυτό να λειτουργήσει στα χρόνια που υπάρχουν δυσκολίες. Άρα, ο δημοσιονομικός σχεδιασμός είναι εκεί. Ποια είναι η διαφοροποίηση στον δημοσιονομικό σχεδιασμό; Η ποιότητά του, το τι θα κάνεις.

Γιατί εκ των πραγμάτων, αλλιώς αντιδράς όταν έχεις μια ενεργειακή κρίση και πρέπει να πας, για παράδειγμα, να επιδοτήσεις την τιμή του diesel ή να στηρίξεις τα νοικοκυριά με ένα fuel pass ή τα λιπάσματα, και αλλιώς αν δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Αλλά από εκεί και πέρα είναι βέβαιο ότι μας απασχολεί η εικόνα που περιγράψετε.

Η εικόνα που υπάρχει σήμερα, που υπάρχει στις τελευταίες μέρες στις αγορές ομολόγων, είναι μια εικόνα που μας προβληματίζει. Γιατί είναι σαφές ότι δεν πρέπει μια ενεργειακή κρίση να μετατραπεί σε δημοσιονομική. Πρέπει, λοιπόν, να μπορέσεις να είσαι χειρουργικός στην αντίδρασή σου. Αυτός είναι ο στόχος. Γιατί ξέρετε...το ακούω και από την Αντιπολίτευση στην Ελλάδα...μερικά πράγματα ακούγονται εξαιρετικά ευχάριστα. Ο κόσμος, όμως, στην Ελλάδα έχει πληρώσει πολύ ακριβά μια εμπειρία. Την εμπειρία του να χάνεις την δημοσιονομική ισορροπία και το τι σημαίνει αυτό σε κόστος για την κοινωνία το οποίο έρχεται εν τέλει να χτυπήσει περισσότερο τον πιο αδύναμο, τον πιο φτωχό. Αν δηλαδή η Ελλάδα εκτροχιαστεί δημοσιονομικά ή μια χώρα εκτροχιαστεί δημοσιονομικά, οι άνθρωποι που θα την πληρώσουν περισσότερο, για να το πω απλά, είναι οι πιο ευάλωτοι και οι πιο αδύναμοι.

Λοιπόν, η διαφορά μας ως χώρα, ξέρετε ποια είναι; Το ζήσαμε και το μάθαμε. Και ακριβώς για αυτόν τον λόγο ξέρω ότι ο κόσμος καταλαβαίνει ότι πρέπει να είμαστε «νοικοκύρηδες», για να το πω απλά, σε ό,τι κάνουμε. Και νομίζω ότι το βλέπει.

Σπύρος Δημητρέλης: Μιλάτε για «νοικοκύρηδες»...θα πάω σε μια πολιτική -  ευρωπαϊκή ερώτηση. Τελευταία, κύριε Υπουργέ...τελειώνει ο χρόνος. Είστε επικεφαλής στο Eurogroup. Πώς βλέπετε το ενδεχόμενο να έρθει σύντομα απέναντι σας στο Eurogroup ένας Υπουργός Οικονομικών του AfD ή ένας Υπουργός Οικονομικών του Εθνικού Μετώπου της Γαλλίας με ό,τι κουβαλάει μαζί του σαν ατζέντα για την επίλυση των προβλημάτων: λαϊκισμός, δημαγωγία κτλ. κτλ...;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Με βάση το καπέλο το οποίο φοράω ως Πρόεδρος του Eurogroup, οφείλω να σας απαντήσω θεσμικά. Και η θεσμική απάντηση σε αυτό είναι ότι αλληλεπιδρούμε και μιλάμε με όλες τις ευρωπαϊκές πολιτικές οικογένειες, με βάση συγκεκριμένες αρχές, με βάση συγκεκριμένες αξίες και συγκεκριμένα πρωτόκολλα. Οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ευρώπης...

Σπύρος Δημητρέλης: ...θα είστε κάτι σαν τον κύριο Ντάισελμπλουμ και τον κύριο Βαρουφάκη, δηλαδή...

Κυριάκος Πιερρακάκης: ...δεν πρόκειται να βάλω τίτλους ονομάτων. Σκοπεύω να είμαι ο Κυριάκος Πιερρακάκης. Αλλά αυτό το οποίο θα σας πω είναι ότι σκοπεύω να υπηρετήσω και τους κανόνες και τις αξίες που με έφεραν σε αυτή τη θέση. Και κυρίως και πάνω απ' όλα, πέρα από το ευρωπαϊκό καπέλο, το εθνικό καπέλο το οποίο οδήγησε τον Έλληνα Υπουργό Οικονομικών να βρεθεί εκεί, που είναι η συλλογική προσπάθεια ενός λαού.

Σπύρος Δημητρέλης: Ευχαριστούμε. Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής του Eurogroup.