Ο υπουργός εστιάζει σε τρεις βασικούς στόχους: τη μείωση των τόκων που επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, τη δημιουργία μεγαλύτερου δημοσιονομικού χώρου για τους πολίτες και την ανάπτυξη και τον περιορισμό του βάρους που μεταφέρεται στις επόμενες γενιές.

Πιερρακάκης: Γιατί αποπληρώνουμε νωρίτερα το χρέος

Στην ανάρτησή του ο Κυριάκος Πιερρακάκης θέτει αρχικά το ερώτημα:

«Γιατί αποπληρώνουμε νωρίτερα το χρέος;»

Και εξηγεί ότι η επιλογή αυτή γίνεται προκειμένου η χώρα να πληρώνει λιγότερους τόκους, απελευθερώνοντας με αυτόν τον τρόπο πόρους που διαφορετικά θα κατευθύνονταν στην εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους.

Όσο περιορίζεται η επιβάρυνση από τους τόκους, τόσο αυξάνονται –υπό τις κατάλληλες δημοσιονομικές συνθήκες– οι δυνατότητες χρηματοδότησης άλλων προτεραιοτήτων.

Περισσότερος δημοσιονομικός χώρος

Το δεύτερο σημείο στο οποίο δίνει έμφαση ο υπουργός αφορά τον δημοσιονομικό χώρο.

Σύμφωνα με τον Κυριάκο Πιερρακάκη, η πρόωρη αποπληρωμή του χρέους συμβάλλει στη δημιουργία περισσότερων δυνατοτήτων «για τους πολίτες και την ανάπτυξη».

Η λογική είναι ότι χαμηλότερες μελλοντικές δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του προϋπολογισμού και να διευρύνουν τα περιθώρια άσκησης οικονομικής πολιτικής.

«Να μη στείλουμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά»

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο υπουργός και στη διαγενεακή διάσταση του δημόσιου χρέους.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, η πρόωρη αποπληρωμή γίνεται κυρίως:

«Για να μη στείλουμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά».

Με τη συγκεκριμένη αναφορά, ο υπουργός συνδέει την αποκλιμάκωση του χρέους όχι μόνο με τους σημερινούς δημοσιονομικούς δείκτες αλλά και με το οικονομικό βάρος που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι επόμενες γενιές.

Γιατί έχει σημασία η πρόωρη αποπληρωμή

Η πρόωρη εξόφληση χρέους μπορεί να έχει πολλαπλές επιδράσεις.

Πέρα από την άμεση εξοικονόμηση τόκων, η ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους μπορεί να λειτουργήσει θετικά για την εικόνα της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές και να ενισχύσει την αξιοπιστία της δημοσιονομικής πολιτικής.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι δεν αρκεί να μειώνεται το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σημασία έχει και το πραγματικό κόστος εξυπηρέτησής του και το ύψος των πόρων που απαιτούνται κάθε χρόνο από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Το μήνυμα Πιερρακάκη

Η νέα παρέμβαση του υπουργού συμπυκνώνει τη στρατηγική του οικονομικού επιτελείου σε μία απλή ακολουθία:

λιγότερο χρέος → λιγότεροι τόκοι → μεγαλύτερα δημοσιονομικά περιθώρια.

Το στοίχημα για την οικονομική πολιτική είναι αυτά τα οφέλη να μετατρέπονται σταδιακά σε περισσότερο διαθέσιμο χώρο για επενδύσεις, ανάπτυξη και παρεμβάσεις υπέρ των πολιτών, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.

Γιατι αποπληρώνουμε νωρίτερα το χρέος;

Για να πληρώνουμε λιγότερους τόκους και να δημιουργούμε περισσότερο δημοσιονομικό χώρο για τους πολίτες και την ανάπτυξη.

Και, κυρίως, για να μη στείλουμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά. pic.twitter.com/uxSKDlTArZ

— Kyriakos Pierrakakis (@Pierrakakis) August 20, 2026

Αναλυτικά η ομιλία του

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Κάθε γενιά παραδίδει κάτι στην επόμενη.

Μπορεί να της παραδώσει περισσότερες δυνατότητες ή περισσότερα βάρη. Ένα κράτος ισχυρότερο ή ένα κράτος εγκλωβισμένο στις αδυναμίες του. Μπορεί να της παραδώσει χρέη, τα οποία η ίδια δημιούργησε, θεσμούς που αρνήθηκε να αλλάξει, ευκαιρίες που φοβήθηκε να εκμεταλλευτεί.

Εμείς έχουμε μία ευθύνη. Να μην παραδώσουμε στα παιδιά μας τον λογαριασμό της δικής μας αδράνειας. Αυτό είναι, για μένα, το βαθύτερο νόημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Σήμερα, αποφασίζουμε τι χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε σε όσους έρχονται μετά από εμάς. Και αν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο γνωρίζουμε πόσο βαριές μπορεί να είναι οι επιλογές μιας γενιάς για την επόμενη, αυτό δεν είναι άλλο από την οικονομία.

Η δική μου γενιά γνωρίζει πολύ καλά τι συμβαίνει όταν μια χώρα μεταφέρει για χρόνια το κόστος των επιλογών της στο μέλλον. Η Ελλάδα αυτό το έζησε με τον πιο επώδυνο τρόπο. Διανύσαμε μια δεκαετία κατά την οποία χάσαμε πάρα πολύ σημαντικό μέρος της οικονομικής μας κυριαρχίας, όπου η κοινωνία κλήθηκε να πληρώσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο συσσωρευμένα λάθη, λάθη δεκαετιών, και εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι αναζήτησαν στο εξωτερικό τις ευκαιρίες που δεν μπορούσε τότε να τους προσφέρει η χώρα μας.

Έχοντας βιώσει αυτήν τη δραματική εμπειρία, η δημοσιονομική υπευθυνότητα είναι ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και, πάνω απ’ όλα, Δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές. Η κατεύθυνση που δίνουμε με το άρθρο 79, ώστε ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία της χώρας, υπηρετεί ακριβώς αυτή την αρχή.

Εδώ, όμως, θα ήθελα να είμαι απολύτως σαφής. Δεν προτείνουμε έναν σκληρό και μηχανιστικό δημοσιονομικό κόφτη, αντίστοιχο π.χ., με εκείνον που γνωρίζουμε από τη Γερμανία. Και προσωπικά θα διαφωνήσω με έναν τέτοιο άκαμπτο κανόνα. Μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αντιδρά όταν η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ύφεση, με μια πανδημία, με μια φυσική καταστροφή, με μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση. Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτόματο πιλότο. Αλλά, άλλο η αναγκαία ευελιξία, άλλο η δημοσιονομική ανευθυνότητα.

Αυτό που θέλουμε εδώ να διασφαλίσουμε είναι ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια και τα παιδιά μας δεν πρέπει ποτέ ξανά να κληθούν να πληρώσουν τον λογαριασμό που παρέλαβαν από τους προηγούμενους. Αυτή δεν είναι μια ιδεολογία λιτότητας. Είναι μια αντίληψη ελευθερίας, γιατί μια χώρα που χάνει τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, αργά ή γρήγορα χάνει και μέρος της δυνατότητας του να αποφασίζει μόνη της.

Στην ίδια φιλοσοφία ευθύνης εντάσσονται το άρθρο 78, με τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις, το άρθρο 82, με την ετήσια έγκριση και δημόσια συζήτηση του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, αλλά και το άρθρο 21 που εισάγει τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη και Αλληλεγγύη στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών. Οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης μπορεί να έχουν ορίζοντα τετραετίας, οι συνέπειές τους, όμως, πολύ συχνά διαρκούν δεκαετίες. Η ευθύνη της πολιτικής είναι να βλέπει πέρα από τον εκλογικό κύκλο και να διασφαλίζει ότι οι επιλογές του σήμερα δεν θα περιορίσουν τις δυνατότητες του αύριο.

Στον ορίζοντα του μέλλοντος βρίσκεται και μια δεύτερη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας: η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν μια εικόνα που θεωρώ ότι αποδίδει τη διττή φύση της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, με όρους 20ου αιώνα, μοιάζει ταυτόχρονα με την κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης, αλλά και με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών. Ενσωματώνει, δηλαδή, την υπόσχεση μιας τεράστιας προόδου στην ιατρική, στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην παραγωγικότητα, στη δημόσια διοίκηση. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και κινδύνους που αγγίζουν την εργασία, την ασφάλεια, την πληροφορία, τη δημοκρατία, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ίδια την αλήθεια.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ούτε ο άκριτος τεχνολογικός ενθουσιασμός, ούτε ο φόβος αποτελούν απάντηση. Χρειάζονται κανόνες. Χρειάζεται συνεργασία μεταξύ των κρατών -σαφώς- γιατί καμία χώρα, όσο μεγάλη και ισχυρή και αν είναι, δεν μπορεί μόνη της να ρυθμίσει αποτελεσματικά μια τεχνολογία που από τη φύση της δεν γνωρίζει σύνορα. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, κοινές αρχές και διεθνή συνεργασία, ώστε η καινοτομία να προχωρά χωρίς ο άνθρωπος να μένει απροστάτευτος.

Αυτό ακριβώς αποτυπώνει το νέο άρθρο 5Β, ορίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει. Το Σύνταγμα προφανώς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα είναι η τεχνολογία το 2040 ή το 2050 -αλίμονο. Μπορεί, όμως, να καθορίσει κάτι πολύ σημαντικότερο: να ιεραρχήσει τις αξίες μας, να κατοχυρώσει ότι η τεχνολογία θα υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι το ανάποδο, όχι ο άνθρωπος την τεχνολογία.

Αυτή η λογική ενός σύγχρονου κράτους διατρέχει και τις υπόλοιπες αλλαγές που συζητούμε. Από την προστασία της περιουσίας και την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς στο άρθρο 17, μέχρι τον ισχυρότερο συνταγματικό έλεγχο στο άρθρο 100, τη χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την αξιοκρατία, τη στήριξη της Περιφέρειας στο άρθρο 101, καθώς και την ουσιαστικότερη αποκέντρωση στο άρθρο 102. Η κατεύθυνση είναι ενιαία: ένα κράτος που σχεδιάζει καλύτερα, λογοδοτεί περισσότερο και προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής του.

Και αυτό με φέρνει και στο άρθρο 16. Σε μια διάταξη που, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη σε αυτή την Αναθεώρηση, συμπυκνώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που κληρονομήσαμε και στην Ελλάδα που θέλουμε να παραδώσουμε.

Για εμένα αυτή η συζήτηση έχει και μια ιδιαίτερη προσωπική διάσταση, γιατί ως Υπουργός Παιδείας είχα την τιμή να εισηγηθώ τον νόμο που επέτρεψε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Θυμάμαι πολύ καλά τη συζήτηση εκείνης της περιόδου, τις αντιδράσεις, τις βεβαιότητες ότι αυτό δεν θα μπορούσε και δεν έπρεπε να γίνει, τις προειδοποιήσεις ότι μια τέτοια μεταρρύθμιση θα υπονόμευε το δημόσιο πανεπιστήμιο.

Ο νόμος ψηφίστηκε. Η μεταρρύθμιση προχώρησε. Το Συμβούλιο της Επικρατείας την έκρινε ως Συνταγματική. Και σήμερα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς πώς εκείνοι που την καταψήφισαν, προσπαθούν πλέον να τοποθετηθούν απέναντι σε μια πραγματικότητα που έχει αλλάξει, όχι μόνο πλέον διεθνή αλλά και εθνική.

Η ΕΛ.Α.Σ., για παράδειγμα, μας λέει από τη μία πλευρά, ότι δεν πρόκειται να καταργήσει το νέο πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια αλλά και, από την άλλη, ότι δεν θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16. Το ΠΑΣΟΚ, όμως, λέει το ανάποδο. Μας λέει ότι θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, αλλά ότι ταυτόχρονα εξακολουθεί να απορρίπτει τον νόμο που άλλαξε τον δρόμο προς αυτή την αλλαγή, και με δεδομένο ότι το συνταγματικό αυτό πλαίσιο υποστηρίχθηκε από έγκριτους συνταγματολόγους της εν λόγω παράταξης.

Η αντίφαση είναι πια εκκωφαντική. Η αντιπολίτευση δεν αναμετράται εδώ με την κυβέρνηση, αλλά με τις ίδιες της τις θέσεις και με την απόσταση που χωρίζει αυτές τις θέσεις από την πραγματικότητα του 2026.

Σήμερα δεν μιλάμε πια με υποθέσεις. Μιλάμε με το μέγεθος μιας ευκαιρίας που εδώ και χρόνια χάσαμε. Η μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί μέσα σε πέντε χρόνια να προσθέσει 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας. Γιατί στον 21ο αιώνα η γνώση είναι εθνικό κεφάλαιο, παραγωγική δύναμη και συγκριτικό πλεονέκτημα.

Έχουμε τη δυνατότητα να κρατήσουμε περισσότερους νέους εδώ, να φέρουμε φοιτητές και επιστήμονες από το εξωτερικό και να μετατρέψουμε την Ελλάδα από χώρα εξαγωγής ανθρώπινου κεφαλαίου σε διεθνή προορισμό γνώσης και εκπαίδευσης.

Προφανώς αυτό δεν αποδυναμώνει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το απελευθερώνει από μια συζήτηση δεκαετιών που μετρούσε τη δύναμή του με βάση το τι απαγορεύεται γύρω του. Ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο δεν χρειάζεται τείχη για να προστατευθεί. Χρειάζεται πόρους -ναι-, ποιότητα, έρευνα, εξωστρέφεια. Βασικά χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να ανταγωνιστεί τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.

Η αναθεώρηση του άρθρου 16 έρχεται να ολοκληρώσει αυτή τη μετάβαση, με ελευθερία αλλά και αυστηρούς κανόνες, με κρατική εποπτεία, με αξιολόγηση, με υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις. Και ναι διορθώσει και μια βαθιά κοινωνική στρέβλωση, γιατί η απαγόρευση όπως ίσχυε, δεν εμπόδισε ποτέ τον εύπορο Έλληνα να επιλέξει μη κρατικό πανεπιστήμιο. Απλώς τον υποχρέωνε να το επιλέξει στο εξωτερικό. Εκείνον που περιόριζε πραγματικά ήταν αυτόν που δεν μπορούσε να πληρώσει το κόστος της φυγής, εφόσον το επιθυμούσε.

Το άρθρο 16 είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια συζήτηση για μη κρατικά πανεπιστήμια. Είναι η στιγμή που η Ελλάδα κλείνει έναν κύκλο δεκαετιών και που αποφασίζει ότι η γνώση δεν θα έχει πλέον σύνορα που φτιάξαμε μόνοι μας, που εμείς οι ίδιοι υψώσαμε ως τείχη. Πριν από λίγα χρόνια συζητούσαμε για το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να γίνει. Ξεκίνησε να γίνεται. Σήμερα συζητούμε πόσο μακριά μπορεί πλέον να μας πάει.

Κυρίες και κύριοι,

Η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες, αλλά για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας.

Κάθε γενιά έχει μια στιγμή που αποφασίζει τι θα παραδώσει στην επόμενη: εκκρεμότητες του παρελθόντος ή δυνατότητες του μέλλοντος;

Αυτή είναι η δική μας στιγμή. Αυτή είναι η κοινή ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία.

Σας ευχαριστώ πολύ

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογραμμίζει ότι η Ευρωζώνη παραμένει ανθεκτική παρά τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενώ τονίζει πως η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, η δημοσιονομική πειθαρχία, η ενίσχυση των επενδύσεων και η ανάπτυξη ευρωπαϊκών «πρωταθλητών» στην Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσουν καθοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, εκφράζει την πεποίθηση ότι η τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς.

Ολόκληρη η συνέντευξη του Κυριάκου Πιερρακάκη στο CNBC

Ερώτηση: Είναι μαζί μας ο Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Κύριε Πιερρακάκη, καλώς ήρθατε. Ποια είναι η εκτίμησή σας για τη σημερινή κατάσταση της οικονομίας της Ευρωζώνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα, χαίρομαι πολύ που είμαι μαζί σας. Θα έλεγα ότι υπάρχει μία λέξη που συνοψίζει την εικόνα της οικονομίας της Ευρωζώνης: ανθεκτικότητα. Έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να παραμένουμε ανθεκτικοί ακόμη και σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες.

Ελπίζουμε η κατάσταση που παρακολουθούμε τις τελευταίες ημέρες στη Μέση Ανατολή να αποδειχθεί προσωρινή, καθώς αμέσως μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαμε δει σημαντική αποκλιμάκωση στις τιμές του πετρελαίου. Ωστόσο, εξαιτίας της κρίσης στη Μέση Ανατολή, οι προβλέψεις μας για φέτος αναθεωρήθηκαν προς τα κάτω όσον αφορά την ανάπτυξη και προς τα πάνω όσον αφορά τον πληθωρισμό.

Παρ’ όλα αυτά, επικεντρωνόμαστε στα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, και αυτό αποτελεί τον βασικό άξονα και των σημερινών συζητήσεων στο Eurogroup. Αναφερθήκατε προηγουμένως στα δημοσιονομικά θεμέλια της Ευρωζώνης και στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Εξετάζουμε επίσης την ανταγωνιστικότητα και συνολικά τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίζεται η ευρωπαϊκή οικονομία.

Αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα το εξής: δεν επιλέγουμε τις κρίσεις που θα βρεθούν μπροστά μας, δεν θα μας καθορίσουν αυτές. Μπορούμε όμως να επιλέξουμε τις μεταρρυθμίσεις. Και είναι οι μεταρρυθμίσεις που θα μας καθορίσουν τελικά. Γι’ αυτό και θα επικεντρωθούμε ακριβώς σε αυτές, καθώς και σε όλες τις πολιτικές που χρειάζεται να αλλάξουν τις επόμενες εβδομάδες και τους επόμενους μήνες, ώστε να πετύχουμε υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης.

Ερώτηση: Έχετε δηλώσει πρόσφατα ότι η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρωζώνη δεν πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να συγκρατήσει τον πληθωρισμό. Πιστεύετε ότι όλες οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης κινούνται στην ίδια κατεύθυνση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αρχικά, καλέσαμε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να συμμετάσχει σε αυτές τις συζητήσεις, προκειμένου να αξιολογήσει όσα κάναμε μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, από το 2022 και μετά. Το συμπέρασμα του ΔΝΤ ήταν ότι οι επιπτώσεις της κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερες από ό,τι θα ήταν διαφορετικά, ακριβώς χάρη στις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν για την ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας και των ενεργειακών υποδομών. Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της απάντησης είναι ναι.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει διαμορφώσει ένα πιο εξελιγμένο πλαίσιο πολιτικής όσον αφορά τα αποδεκτά μέτρα στήριξης, τα οποία, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, θα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα στις ανάγκες.

Έχουμε παρεκκλίνει από αυτή την αρχή; Σε έναν βαθμό, ναι, καθώς ορισμένα μέτρα δεν αποδείχθηκαν τόσο στοχευμένα και τόσο προσαρμοσμένα όσο θα έπρεπε. Ωστόσο, γνωρίζουμε ποια είναι η κατεύθυνση, ποια είναι η πυξίδα μας, και όλοι – ή τουλάχιστον οι περισσότεροι – προσπαθούμε να κινηθούμε σύμφωνα με αυτήν.

Σημειώνουμε πρόοδο. Έχουμε διδαχθεί από τα μαθήματα του 2022 και τα έχουμε πλέον αφομοιώσει. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να τα πάμε ακόμη καλύτερα.

Ερώτηση: Θα ήθελα να βάλω στη συζήτηση και τη χρονική διάσταση του τρόπου με τον οποίο η Ευρώπη προσεγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη. Από την τελευταία μας συνάντηση στην Ουάσιγκτον, τον Απρίλιο, είδαμε την απενεργοποίηση του μοντέλου Mythos Fable, δηλαδή ουσιαστικά τη διακοπή πρόσβασης σε μια κρίσιμη τεχνολογία από αμερικανικής πλευράς.

Έκτοτε, γνωρίζουμε ότι στις Βρυξέλλες υπάρχει πλέον αυξανόμενη ανησυχία για την ανάγκη ευρωπαϊκής κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό ένα διαφορετικό πρίσμα: το ενδεχόμενο τα συστήματα να μπορούν απλώς να απενεργοποιηθούν. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.

Τι σημαίνει αυτό για τη σημερινή συνεδρίαση; Και πόσο κρίσιμη είναι η χρηματοδότηση μιας κυρίαρχης ευρωπαϊκής Τεχνητής Νοημοσύνης;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Για να είμαι ειλικρινής, πρέπει να εξετάσουμε τόσο τη θετική όσο και την αρνητική πλευρά.

Η θετική πλευρά αφορά τα οφέλη στην παραγωγικότητα που μπορούμε να αποκομίσουμε από την ανάπτυξη και την εφαρμογή αυτών των τεχνολογιών, δηλαδή από την ευρύτερη ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την κοινωνία και τη δημόσια διοίκηση.

Ταυτόχρονα, όμως, υπάρχει και μια πολύ σημαντική αρνητική διάσταση, που είναι ακριβώς αυτή που αναφέρατε: οι επιπτώσεις των εξαιρετικά προηγμένων μεγάλων γλωσσικών μοντέλων (LLMs) όσον αφορά τον εντοπισμό ευπαθειών στα συστήματά μας. Πρόκειται για μια συζήτηση που συνδέεται άμεσα με το χρηματοπιστωτικό και το τραπεζικό μας σύστημα, αλλά θα έλεγα όχι μόνο με αυτά.

Αν έπρεπε και πάλι να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυναμική να μοιάζει ταυτόχρονα με μια κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης και με μια κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.

Από τη μία πλευρά, έχουμε τα οφέλη στην παραγωγικότητα, την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και τη θετική δυναμική που δημιουργείται. Από την άλλη, όμως, η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει τη δυνατότητα να εντοπίζει και να εκμεταλλεύεται ολόκληρο το φάσμα των ευπαθειών που υπάρχουν στα συστήματά μας.

Γι’ αυτό, πρώτον, πρέπει να αναπτύξουμε μια κοινή γλώσσα γύρω από αυτό το ζήτημα, όχι μόνο μεταξύ των υπουργών Οικονομικών της Ευρώπης, αλλά συνολικά μεταξύ όλων των πολιτικών φορέων της Ευρώπης.

Δεύτερον, χρειαζόμαστε μια απολύτως σαφή στρατηγική για την τεχνολογία και μια εξίσου σαφή επενδυτική στρατηγική, ώστε να αναδείξουμε και να ενισχύσουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας.

Σήμερα έχουμε προσκαλέσει στη συνεδρίαση του Eurogroup τον διευθύνοντα σύμβουλο της Mistral, ενός από τους ευρωπαϊκούς πρωταθλητές στον χώρο της Τεχνητής Νοημοσύνης, για να συζητήσουμε μαζί του πώς μπορούμε να ενισχύσουμε περαιτέρω την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών εταιρειών AI.

Και, βεβαίως, υπάρχουν πολλές ακόμη μεταρρυθμίσεις που μπορούμε να προωθήσουμε, ενώ ταυτόχρονα παραμένουμε σε εγρήγορση απέναντι στους πιθανούς κινδύνους.

Ερώτηση: Είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον που αναφέρατε τη Mistral AI και τη συμμετοχή της στη σημερινή συνεδρίαση, καθώς πρόκειται για μία από τις ελάχιστες εταιρείες αιχμής που, με επαρκή χρηματοδότηση, θα μπορούσε να εξελιχθεί σε πραγματικό ανταγωνιστή των αμερικανικών εταιρειών, όπως η OpenAI, οι οποίες βρίσκονται ήδη πολύ πιο μπροστά.

Θέλω, όμως, να σας ρωτήσω τι ακολουθεί από εδώ και πέρα. Σήμερα βλέπουμε πολύ διαφορετικές εθνικές πολιτικές. Για παράδειγμα, πριν από λίγες ημέρες, στη Γαλλία συζητήθηκε η απομάκρυνση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης της Palantir από τον δημόσιο τομέα και η στροφή σε πολύ μικρότερες, εγχώριες λύσεις. Πιστεύετε ότι πρωτοβουλίες αυτού του είδους θα ήταν πιο αποτελεσματικές αν υιοθετούνταν σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ώστε να επιταχυνθεί η χρηματοδότηση και η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Θα το πω ξεκάθαρα: πιστεύω ότι ο τρόπος με τον οποίο πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική μας κυριαρχία στην Ευρώπη πρέπει να είναι ευρωπαϊκός.

Μόνο έτσι μπορούμε να αποκτήσουμε την απαραίτητη κλίμακα και μόνο έτσι μπορούμε να αναδείξουμε τους ευρωπαϊκούς τεχνολογικούς πρωταθλητές μας, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Μόνο έτσι μπορούμε να δημιουργήσουμε τους αναγκαίους επενδυτικούς μηχανισμούς για να τους στηρίξουμε.

Αλλά το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις επενδύσεις.

Αφορά τη δημιουργία οικοσυστημάτων. Αφορά την πλήρη αξιοποίηση της ενιαίας αγοράς. Η βασική στρατηγική για την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών start-ups είναι η προώθηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η οποία αποτελεί μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες τόσο του Συμβουλίου όσο και του Eurogroup.

Χρειάζεται, λοιπόν, να πετύχουμε πολλά πράγματα ταυτόχρονα. Και αυτή είναι μια ευθύνη που έχει πέσει στους ώμους της σημερινής γενιάς των υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Για να το πετύχουμε, όμως, χρειαζόμαστε μια ξεκάθαρη πυξίδα.

Γι’ αυτό χρειαζόμαστε ένα δόγμα για την τεχνολογία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σημαντικά προς αυτή την κατεύθυνση. Στο προηγούμενο Eurogroup είχαμε μια ιδιαίτερα ουσιαστική συζήτηση ακριβώς πάνω σε αυτό το θέμα.

Πώς πρέπει να ορίζουμε την τεχνολογική κυριαρχία από τη σκοπιά ενός υπουργού Οικονομικών; Πώς λαμβάνουμε τις επενδυτικές αποφάσεις στις οποίες αναφερθήκατε προηγουμένως;

Πιστεύω ότι συγκλίνουμε προς μια κοινή κατεύθυνση.

Και θα ήθελα να προσθέσω ακόμη ένα σημείο: υπάρχουν ακόμη πολλές πρωτοβουλίες στον τομέα της τεχνολογίας που δεν αφορούν αποκλειστικά την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά εξακολουθούν να αποτελούν ανοικτά ζητήματα πολιτικής.

Την περασμένη εβδομάδα, για παράδειγμα, πρότεινα την κεντρική ευρωπαϊκή δημοπράτηση του φάσματος συχνοτήτων, γιατί πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η Ευρώπη είχε διαχρονικά σημαντικό πλεονέκτημα στις υποδομές 5G και, ελπίζω, θα το διατηρήσει και στο 6G.

Διαθέτουμε ήδη τους τεχνολογικούς πρωταθλητές. Αυτό που χρειάζεται είναι να αξιοποιήσουμε πολύ περισσότερο την κλίμακα και τις δυνατότητες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.

Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό.

Ερώτηση: Κύριε Πιερρακάκη, αλλάζοντας θέμα: το κόστος δανεισμού των κυβερνήσεων της Ευρωζώνης αυξάνεται αυτή την περίοδο. Πόσο σας ανησυχεί αυτή η εξέλιξη;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Όπως διευκρίνισα πριν, η λέξη που περιγράφει καλύτερα τις δυνατότητες της Ευρωζώνης είναι η ανθεκτικότητα.

Παρακολουθούμε πάντοτε τις εξελίξεις πολύ στενά.

Δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στα δημοσιονομικά θεμέλια, τόσο κάθε κράτους-μέλους ξεχωριστά όσο και της Ευρωζώνης συνολικά.

Αναφέρθηκα προηγουμένως στο 2022 και στις συγκρίσεις με εκείνη την περίοδο. Είναι προφανές ότι σήμερα βρισκόμαστε σε πιο απαιτητική δημοσιονομική κατάσταση σε σχέση με τότε, τόσο ως προς το ύψος των ελλειμμάτων όσο και ως προς το επίπεδο του δημόσιου χρέους.

Γι’ αυτό και η δική μας δουλειά, των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης, είναι να παρακολουθούμε στενά αυτές τις εξελίξεις και, μόλις έχουμε μια σαφή διάγνωση της κατάστασης, να εφαρμόζουμε τα κατάλληλα μέτρα.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup όπου συμμετείχε σε συζήτηση, με θέμα «Ένας κόσμος, αντικρουόμενα οράματα: Ποιος καθορίζει τα πρότυπα;» στο πλαίσιο του forum «Les Rencontres Économiques d'Aix-en-Provence» που διοργανώνει το Le Cercle des Économistes.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης είπε: «Για την Ευρώπη, αν έπρεπε να το συνοψίσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει. Και δεν αναφέρομαι μόνο στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αλλά σε μια πολύ βαθύτερη αλλαγή του πλαισίου μέσα στο οποίο αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα.

Ένα δεύτερο στοιχείο είναι ότι αλλάζει ριζικά ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε πώς πρέπει να αξιοποιούμε τα εργαλεία πολιτικής στην Ευρώπη. Επιτρέψτε μου να μοιραστώ ένα μικρό περιστατικό, που μάλιστα σχετίζεται με τη Γροιλανδία.

Στην πρώτη συνεδρίαση του Eurogroup, της οποίας προήδρευσα, τον Ιανουάριο, έξω από την αίθουσα κυριαρχούσε η συζήτηση για τη Γροιλανδία. Μέσα στην αίθουσα, όμως, είχαμε να εκλέξουμε τον Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Υπήρχαν έξι υποψήφιοι και όσοι είχαν μεγαλύτερη εμπειρία από εμένα μου έλεγαν ότι, με έξι υποψηφίους, θα χρειάζονταν μήνες για να καταλήξουμε σε έναν, έτσι όπως συνήθως λειτουργεί η Ευρώπη.

Αυτό που αποφασίσαμε, όμως, μαζί με τους συναδέλφους μου ήταν το εξής: αν δεν μπορούμε να εκλέξουμε έναν Αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τη στιγμή που καλούμαστε να υπερασπιστούμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία, την κυριαρχία της Γροιλανδίας και ευρύτερα την εδαφική ακεραιότητα, τότε, το λιγότερο που μπορεί να πει κανείς είναι ότι η εικόνα αυτή θα ήταν εξαιρετικά αρνητική.

Έτσι, εκλέξαμε τον Αντιπρόεδρο της ΕΚΤ μέσα σε δυόμισι ώρες, ενώ όλοι περίμεναν ότι η διαδικασία θα διαρκούσε τέσσερις, πέντε ή και έξι μήνες.

Γιατί το αναφέρω αυτό; Όχι επειδή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το ευρύ κοινό ο τρόπος με τον οποίο εκλέγονται στελέχη στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά επειδή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής βούλησης για αλλαγή. Το θετικό με την Ευρώπη είναι ότι γνωρίζουμε πολύ καλά τι δεν έχουμε καταφέρει να ολοκληρώσουμε εδώ και πολλά χρόνια.

Υπάρχει αυτό που θα αποκαλούσα «το μέρισμα του προφανούς». Γνωρίζουμε ότι δεν έχουμε ολοκληρώσει την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση, την Ενεργειακή Ένωση και επίσης γνωρίζουμε ότι χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό δόγμα για την τεχνολογία.

Η τεχνολογία θα αλλάξει τα πάντα και δεν αναφέρομαι μόνο στην τεχνητή νοημοσύνη, που είναι σήμερα το προφανές θέμα συζήτησης. Θα ακολουθήσει μια νέα μεγάλη τεχνολογική συζήτηση, μετά άλλη μία και μετά άλλη μία...Γι' αυτό χρειάζεται ένα συνολικό δόγμα και μια στρατηγική για το πώς θα ενισχύσουμε τις δυνατότητες που στηρίζουν την κυριαρχία μας.

Αν έπρεπε να το κωδικοποιήσω σε μία φράση, θα έλεγα ότι το λάθος είναι να αντιμετωπίζουμε την κυριαρχία ως συνώνυμο της αυτονομίας. Η αυτονομία είναι μία μόνο διάσταση της κυριαρχίας. Η κυριαρχία μπορεί να ασκηθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. Και αυτό είναι κάτι που η ίδια η Ευρώπη έχει αποδείξει.

Μπορεί να ασκηθεί μέσα από τον έλεγχο. Διαθέτουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Διαθέτουμε πρωταθλητές στην τεχνολογία. Διαθέτουμε πρωταθλητές στον τραπεζικό τομέα. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι μια αλλαγή νοοτροπίας.

Και αυτή η αλλαγή νοοτροπίας σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε με όρους εθνικών πρωταθλητών - γαλλικών, ελληνικών ή γερμανικών - και να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε με όρους ευρωπαϊκών πρωταθλητών.

Πρέπει να το κάνουμε περισσότερο σε κάθε τομέα; Ασφαλώς. Στην τεχνολογία, αλλά και στις τράπεζες, στα χρηματιστήρια, σε κάθε πεδίο. Αν δεν καταφέρουμε να αναπτύξουμε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις που θα εξελιχθούν σε ευρωπαϊκούς - και κατ' επέκταση παγκόσμιους - πρωταθλητές, δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν διεθνώς σε έναν κόσμο που μετασχηματίζεται με πρωτοφανή ταχύτητα εξαιτίας της τεχνολογίας.

Επομένως, ένα μέρος της συζήτησης αφορά τις πολιτικές. Ένα άλλο αφορά τη μεταβολή του διεθνούς περιβάλλοντος. Όμως η σημαντικότερη διάσταση, κατά τη γνώμη μου, είναι η αλλαγή νοοτροπίας.

Εξαιτίας όλων όσων συμβαίνουν σήμερα στον κόσμο, επειδή, όπως είπα και στην αρχή, η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει πλέον τελειώσει, η σημερινή γενιά των υπευθύνων χάραξης πολιτικής το αντιλαμβάνεται πλήρως.

Όλα εκείνα τα σχέδια που συζητούσαν επί δεκαετίες οι προηγούμενες γενιές, είτε πρόκειται για την Ένωση Κεφαλαιαγορών, είτε για την Τραπεζική Ένωση, είτε για την Ενεργειακή Ένωση, είτε για την τεχνολογία, είτε για τις τηλεπικοινωνίες, πρέπει πλέον να υλοποιηθούν ταυτόχρονα.

Μόνο έτσι μπορούμε να δώσουμε ουσιαστική απάντηση στο ερώτημά σας.

Γι' αυτό είμαι αισιόδοξος. Όχι μόνο επειδή, όπως λέει και η γνωστή ρήση του Τσώρτσιλ, «δεν έχει νόημα να είναι κανείς οτιδήποτε άλλο». Είμαι αισιόδοξος γιατί πιστεύω πραγματικά ότι αυτή η γενιά μπορεί να τα καταφέρει».

Σε ερώτηση σχετικά με το αν η Ευρώπη θα πρέπει να υποστεί κάποιου είδους «ηλεκτροσόκ» και να πάρει τον έλεγχο των εσωτερικών υποθέσεων της, αλλά και σε παρεμβάσεις σχετικά με την ευκαιρία που παρουσιάζεται για την Ευρώπη στον νέο κόσμο γεωπολιτικών ισορροπιών που διαμορφώνεται, ο Υπουργός είπε:

«Το θετικό είναι ότι γνωρίζουμε πολύ καλά ποια είναι τα προφανή πράγματα που δεν κάναμε επί χρόνια.

Η άμυνα είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Υπάρχουν εύκολες, άμεσα υλοποιήσιμες λύσεις στον τομέα της άμυνας; Βεβαίως υπάρχουν. Σήμερα, κάθε κράτος-μέλος προμηθεύεται τα ίδια συστήματα ξεχωριστά, 27 διαφορετικές φορές. Κι όμως, όλοι χρειαζόμαστε ορισμένες κοινές δυνατότητες: προστασία συνόρων, δορυφόρους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Η αξία των κοινών ευρωπαϊκών προμηθειών είναι, επομένως, τεράστια. Το έχουμε ξανακάνει; Ναι, το έχουμε κάνει. Ονομάζεται Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος. Στον τομέα του διαστήματος έχουμε ήδη αποδείξει ότι μπορούμε να συνεργαστούμε αποτελεσματικά.

Το δυσκολότερο, όμως, είναι κάτι άλλο: να κάνουμε στρατηγικές επιλογές.

Τι εννοώ με αυτό; Δεν διαθέτουμε απεριόριστους πόρους. Αν θέλουμε να ενισχύσουμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία - και γι' αυτό τόνισα προηγουμένως ότι δεν ταυτίζεται με την πλήρη αυτονομία - δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε ευρωπαϊκές εκδοχές των πάντων.

Σήμερα, οι τρεις μεγάλοι αμερικανικοί πάροχοι υπηρεσιών cloud κατέχουν περίπου τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς. Καμία ευρωπαϊκή εταιρεία δεν διαθέτει σήμερα μερίδιο αγοράς άνω του 2%. Επομένως, αυτό δεν είναι το πιο προφανές πεδίο στο οποίο μπορεί να αναδειχθεί ένας ευρωπαϊκός πρωταθλητής.

Στις υποδομές 5G, όμως, διαθέταμε, και εξακολουθούμε να διαθέτουμε, σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η Ευρώπη έχει δύο παγκόσμιους πρωταθλητές, έναν στη Φινλανδία και έναν στη Σουηδία, που αποτελούν τους βασικούς ανταγωνιστές των κινεζικών εταιρειών. Δεν πρόκειται για αμερικανικές επιχειρήσεις.

Τι κάναμε, λοιπόν, ως Ευρωπαίοι; Δημιουργήσαμε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα γύρω από αυτές τις εταιρείες, ιδιαίτερα όταν η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ είχε υιοθετήσει μια πολύ συγκεκριμένη στάση απέναντι στο ζήτημα αυτό; Η απάντηση είναι όχι. Εξακολουθούμε να έχουμε μια κατακερματισμένη ευρωπαϊκή αγορά τηλεπικοινωνιών.

Εξακολουθούμε να πραγματοποιούμε 27 διαφορετικές δημοπρασίες για το 5G και, πολύ πιθανόν, θα κάνουμε το ίδιο και για το 6G. Δεν διαθέτουμε ακόμη μια σαφή, κοινή στρατηγική.

Επομένως, το πρώτο βήμα είναι να βάλουμε σε τάξη το ίδιο μας το σπίτι. Να διορθώσουμε τις δομικές αδυναμίες της ευρωπαϊκής οικονομίας και του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, ώστε να απελευθερώσουμε την προφανή αναπτυξιακή δυναμική που βρίσκεται ήδη μπροστά μας.

Και το δεύτερο είναι να κάνουμε στρατηγικές επιλογές που θα μειώνουν τις εξαρτήσεις μας. Ο στόχος δεν είναι η πλήρης αυτονομία. Είναι να αποφύγουμε τις μονομερείς εξαρτήσεις, να διαφοροποιήσουμε τους κινδύνους και να θωρακίσουμε την Ευρώπη απέναντι στις αβεβαιότητες του μέλλοντος.

Αυτό είναι απολύτως εφικτό. Και έχουμε κάθε δυνατότητα να το πετύχουμε».

Σχετικά με τις εξελίξεις στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης και της τεχνολογίας γενικότερα, και πως αυτές θα διαμορφώσουν την καινούργια οικονομική πραγματικότητα, ο Κ. Πιερρακάκης σχολίασε:

«Σε αυτό θα πρόσθετα ότι η τεχνολογία θα αποτελέσει εξίσου καθοριστικό παράγοντα με τη γεωπολιτική.

Θα έλεγα ότι έχουμε την τάση να εξορθολογίζουμε υπερβολικά το παρελθόν, να δραματοποιούμε το παρόν και να υποτιμούμε το μέλλον.

Σήμερα, η πυκνότητα των εξελίξεων είναι πρωτοφανής. Η τεχνολογική επιτάχυνση που άλλοτε εκτυλισσόταν σε βάθος δεκαετιών, πλέον συμπυκνώνεται σε ελάχιστο χρόνο. Σκεφτείτε τη μετάβαση που βίωσε η δική μου γενιά: από τα βιντεοκλάμπ στο Netflix. Πόσος χρόνος χρειάστηκε; Δέκα, δεκαπέντε χρόνια;

Στην τεχνητή νοημοσύνη, όμως, οι αλλαγές πραγματοποιούνται πλέον μέσα σε μήνες, ακόμη και μέσα σε εβδομάδες.

Συνήθως αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο με γραμμικό τρόπο. Όμως οι τεχνολογικές εξελίξεις κινούνται εκθετικά. Και τα πολιτικά συστήματα, ιστορικά, αντιδρούν με πολύ πιο αργούς ρυθμούς.

Αυτή είναι η μεγάλη πρόκληση που έχουμε σήμερα μπροστά μας, παράλληλα με όλες τις υπόλοιπες προκλήσεις που ήδη αντιμετωπίζουμε.

Γι' αυτό πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Πρώτα απ' όλα, όμως, πρέπει να κατανοήσουμε πλήρως το μέγεθος και τη φύση των αλλαγών που εκτυλίσσονται μπροστά μας.

Ως Ευρωπαίοι διαθέτουμε τις δυνατότητες να ανταποκριθούμε. Διαθέτουμε τον «εξοπλισμό» - τις υποδομές, τις ικανότητες, το ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό που μας έλειπε επί πολλά χρόνια ήταν το «λογισμικό»: οι κατάλληλες πολιτικές και η πολιτική βούληση. Σήμερα, διαθέτουμε και τα δύο».

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ανακοινώνουμε μια αλλαγή με ουσιαστικό περιεχόμενο: το Υπερταμείο μετονομάζεται Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο», δίνοντας το στίγμα ότι ο θεσμός αποσυνδέεται από τη μνημονιακή του ταυτότητα και επανατοποθετείται ως εργαλείο ανάπτυξης.

Ο ίδιος περιέγραψε τον νέο ρόλο του φορέα ως «ρόλο καταλύτη», επισημαίνοντας ότι «ο στρατηγικός ρόλος του είναι πολλαπλασιαστής», με στόχο την κινητοποίηση κεφαλαίων και την επιτάχυνση ώριμων επενδυτικών projects σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.

Η παρέμβαση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο, όπου –όπως τόνισε– το κρίσιμο ερώτημα είναι «ποιος θα χρηματοδοτήσει το μέλλον της Ευρώπης», με την απάντηση να βρίσκεται στην καλύτερη αξιοποίηση ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων και πόρων εντός της ίδιας της Ένωσης.

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία έχει αλλάξει φάση, με υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, σημαντική αύξηση επενδύσεων και εξαγωγών και ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Ωστόσο, έθεσε ως κεντρικό ζητούμενο τη μετατροπή αυτής της δυναμικής σε απτό όφελος για τους πολίτες, σημειώνοντας ότι «η αύξηση του ΑΕΠ δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά η βελτίωση του βιωτικού επιπέδου των πολιτών».

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη στρατηγική στόχευση των επενδύσεων, μέσω πρωτοβουλιών όπως το Invest 10, με προτεραιότητα τόσο σε τομείς αιχμής (AI, data centers, ημιαγωγοί) όσο και σε παραδοσιακούς κλάδους με συγκριτικά πλεονεκτήματα (ενέργεια, logistics, αγροδιατροφή, τουρισμός υγείας).

Το νέο Ταμείο καλείται να λειτουργήσει ως «οριζόντιος συντονιστής» κρίσιμων πεδίων – από υποδομές και ενέργεια έως ακίνητη περιουσία και στρατηγικές συμμετοχές – καλύπτοντας ένα διαχρονικό κενό της ελληνικής οικονομίας: την απουσία ενός φορέα που να μετατρέπει τη θεωρητική ανταγωνιστικότητα σε απτά επενδυτικά αποτελέσματα.

Σε πολιτικό επίπεδο, η μετονομασία επιχειρεί να κλείσει τον κύκλο της κρίσης και σε συμβολικό επίπεδο. «Η Ελλάδα του φόβου δεν είναι η Ελλάδα του σήμερα», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης, επιδιώκοντας να σηματοδοτήσει μια νέα φάση αυτοπεποίθησης και στρατηγικής στόχευσης.

Παράλληλα, έθεσε και τον πήχη της σύγκρισης πιο ψηλά, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα πρέπει πλέον να αξιολογεί την πρόοδό της όχι μόνο σε σχέση με το παρελθόν, αλλά «σε σύγκριση με άλλες χώρες», στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής σύγκλισης.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Alpha, μητέρα μαθητή με προβλήματα ακοής δεν υπέβαλε αίτηση για την ενίσχυση που δικαιούται το παιδί της από πιστώσεις του Υπουργείου Παιδείας, φοβούμενη ότι, λόγω οφειλών της οικογένειας προς την Εφορία, το ποσό θα μπορούσε να κατασχεθεί.

Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, αφού ενημερώθηκαν σχετικά, δρομολόγησαν άμεσα νομοθετική λύση.

Με διάταξη που περιλαμβάνεται σε υπό κατάθεση νομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, θεσπίζεται ρητά ότι τα ποσά που καταβάλλονται από το Υπουργείο Παιδείας για τον σκοπό αυτό είναι ανεκχώρητα, ακατάσχετα, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με οφειλές προς το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς φορείς, τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού ή τα πάσης φύσεως χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι η συγκεκριμένη παροχή θα φτάνει ακέραια στον τελικό της προορισμό: στους μαθητές που τη χρειάζονται και στις οικογένειές τους.

Σε δήλωσή του ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε:

«Κανένα παιδί δεν πρέπει να στερείται μια παροχή που θεσπίστηκε για να καλύψει τις ανάγκες του. Και κανένας γονιός δεν πρέπει να φοβάται ότι μια ενίσχυση που προορίζεται για το παιδί του δεν θα φτάσει ποτέ σε αυτό.

Για αυτό, σε συνεργασία με τον Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, προχωρούμε άμεσα σε νομοθετική ρύθμιση, ώστε το ποσό για τη συγκεκριμένη παροχή του Υπουργείου Παιδείας να είναι ανεκχώρητο, ακατάσχετο και να μην συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τους ΟΤΑ ή τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Το κράτος οφείλει να ακούει όταν οι πολίτες αναδεικνύουν μια αδικία και να παρεμβαίνει άμεσα για να τη διορθώνει. Αυτό κάνουμε σήμερα. Γιατί η στήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους είναι ζήτημα δικαιοσύνης».

Μέχρι σήμερα υπήρχε ένα θεσμικό κενό. Ενώ αντίστοιχες ενισχύσεις του ΟΠΕΚΑ είναι ακατάσχετες και οι παροχές του ΕΟΠΥΥ καταβάλλονται απευθείας στους προμηθευτές, η συγκεκριμένη ενίσχυση του Υπουργείου Παιδείας για την προμήθεια ακουστικών βαρηκοΐας δεν διέθετε ανάλογη προστασία. Με τη νομοθετική ρύθμιση που προωθείται, η αδικία αυτή αποκαθίσταται.

Τι περιλαμβάνει η διάταξη

Η διάταξη του σχετικού άρθρου που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις» έχει ως εξής:

«Ποσά που καταβάλλονται σύμφωνα με την περ. ιβ) της παρ. 6 του άρθρου 34 του ν. 3699/2008 (Β΄199/2008), κατόπιν έκδοσης της σχετικής κοινής υπουργικής απόφασης, είναι ανεκχώρητα, ακατάσχετα στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων κατά παρέκκλιση κάθε ειδικής ή γενικής διάταξης, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς φορείς, τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού και τα πάσης φύσεως χρηματοπιστωτικά ιδρύματα».

Σε μια ιδιαίτερα θερμή συζήτηση, οι Υπουργοί Οικονομικών είχαν την ευκαιρία να ακούσουν από πρώτο χέρι τα διδάγματα ενός από τους πολιτικούς που βρέθηκαν στο επίκεντρο των σημαντικότερων ευρωπαϊκών αποφάσεων τις τελευταίες δεκαετίες. Ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μοιράστηκε τη γνώση και τη σωρευμένη εμπειρία του, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό διάλογο για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη.

Η παρουσία του Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο Eurogroup είχε και έναν έντονο συναισθηματικό συμβολισμό. Ο άνθρωπος που ταυτίστηκε όσο λίγοι με τις πιο δύσκολες στιγμές της ευρωπαϊκής οικονομικής κρίσης και που στάθηκε διαχρονικά δίπλα στην Ελλάδα, επέστρεψε για πρώτη φορά σε συνεδρίαση του Eurogroup μετά την αποχώρησή του από την ενεργό ευρωπαϊκή πολιτική.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης και ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ μίλησαν στην κάμερα της ΕΡΤ και τη δημοσιογράφο Ελένη Αποστολίδου, σε κλίμα αμοιβαίας εκτίμησης και συγκίνησης.

Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ: Είναι χαρά μου που βρίσκομαι απόψε εδώ. Υπήρξα, νομίζω, για οκτώ χρόνια Πρόεδρος του Eurogroup και αυτή είναι η πρώτη φορά, αφότου αποχώρησα από το Eurogroup και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που προσκαλούμαι σε συνεδρίαση του Eurogroup, έστω και άτυπη. Ευχαριστώ τον Κυριάκο, τον Έλληνα Υπουργό Οικονομικών. Είχα πάντοτε μια ιδιαίτερη σχέση με τους Έλληνες Υπουργούς Οικονομικών, όχι πάντα την καλύτερη, αλλά πάντως μια ιδιαίτερη σχέση.

Είμαι λοιπόν χαρούμενος, περισσότερο από χαρούμενος, που η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωζώνης. Αγωνίστηκα πολύ για να γίνει αυτό πραγματικότητα. Κανείς δεν θα πίστευε, πριν από χρόνια, ότι θα ερχόταν η ημέρα που ένας Έλληνας Υπουργός Οικονομικών θα βρισκόταν στο τιμόνι του Eurogroup. Και τώρα βρίσκεται εκεί. Και χαίρομαι πολύ γι' αυτό.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Σας ευχαριστώ θερμά. Με την άδειά σας, θα μιλήσω στα ελληνικά, καθώς απευθυνόμαστε στην ελληνική δημόσια τηλεόραση. Όπως είπατε, γνωρίζετε τα πάντα για την Ελλάδα, με εξαίρεση τη γλώσσα. Οπότε θα επαναλάβω στη συνέχεια όσα είπα στα ελληνικά.

Με την ιδιότητά μου ως πρόεδρος του Eurogroup προσκάλεσα τον Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ στο άτυπο δείπνο των Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης για να συζητήσουμε το σύνολο των προκλήσεων που έχουμε μπροστά μας και για να αντλήσουμε μαθήματα από τη σοφία του και από τη σωρευτική του εμπειρία στη διαχείριση κρίσεων σε ιδιαίτερα δύσκολες και απαιτητικές περιόδους.

Για κάθε Ευρωπαίο, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ είναι μια πάρα πολύ σπουδαία μορφή πολιτικού, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο σε μια σειρά από κρίσεις και σε μια σειρά από αποφάσεις που έπρεπε να ληφθούν. Νομίζω όμως ότι μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε ότι για την Ελλάδα ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ σημαίνει πολλά περισσότερα. Διότι είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος, μέσα από τους ρόλους του, είτε ως πρόεδρος του Eurogroup, είτε ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πίστεψε στην Ελλάδα σε μια στιγμή και σε μια συγκυρία όπου ελάχιστοι, έως και κανείς άλλος, δεν το έκανε.

Η ιστορία τον δικαίωσε. Είμαστε εδώ γιατί η ιστορία τον δικαίωσε.

Η Ελλάδα υπερέβη την κρίση, γύρισε στην ανάκαμψη, κατάφερε να κατακτήσει πολλά. Είναι σήμερα στο τραπέζι των ευρωπαϊκών αποφάσεων. Και νομίζω ότι μιλάω για όλους τους Έλληνες, λέγοντας ότι ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έχει μια πολύ ξεχωριστή θέση στην καρδιά μας.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προήδρευσε την Πέμπτη (11/6), υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού.

Με την ιδιότητά του ως Προέδρου του Eurogroup, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης είναι παράλληλα, ex officio, και Πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), στο οποίο συμμετέχουν οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης.

Ο ESM έχει ιδιαίτερη σημασία για την χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική της Ευρωζώνης. Έχει στηρίξει πέντε ευρωπαϊκές χώρες και την Ελλάδα, της οποίας αποτελεί τον μεγαλύτερο επίσημο πιστωτή. Στο πλαίσιο του τρίτου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής (2015–2018), χορήγησε στην Ελλάδα δάνεια ύψους 61,9 δισ. ευρώ. Μαζί με τα δάνεια του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF), οι δύο ευρωπαϊκοί μηχανισμοί κατέχουν σήμερα περισσότερο από το ήμισυ του ελληνικού δημόσιου χρέους.

Οι ιδιαίτερα ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης, τα χαμηλά επιτόκια και οι πολύ μεγάλες διάρκειες αποπληρωμής των δανείων αυτών, συνέβαλαν καθοριστικά στη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, στη μείωση του κόστους εξυπηρέτησής του και στην επιτυχή επιστροφή της χώρας στις διεθνείς αγορές. Χωρίς τη συμβολή του ESM και του EFSF, η εικόνα του ελληνικού δημόσιου χρέους θα ήταν σήμερα σημαντικά πιο επιβαρυμένη.

Ο Γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM), Πιέρ Γκραμένια είπε:

«Καλημέρα σας, χαίρομαι που σας βλέπω όλους. Σήμερα πραγματοποιείται η 14η ετήσια συνεδρίαση του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM, επομένως είναι πάντοτε μεγάλη χαρά και τιμή να υποδεχόμαστε τους Υπουργούς Οικονομικών που εκπροσωπούν τις χώρες τους.

Φέτος θα επικεντρωθούμε, πρώτα απ’ όλα, στα εξαιρετικά αποτελέσματα του ESM. Τα κέρδη μας για φέτος θα προσεγγίσουν τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ, το υψηλότερο ποσό στην ιστορία μας. Αυτό ενισχύει την ανθεκτικότητά μας.
Θα εξετάσουμε, επίσης, πώς μπορούμε να διασφαλίσουμε την ετοιμότητά μας απέναντι σε κάθε ενδεχόμενη κρίση, αξιολογώντας παράλληλα τα προληπτικά μέσα και εργαλεία που διαθέτουμε. Αυτό ακριβώς αναμένουν από εμάς τα κράτη-μέλη.

Και τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, σήμερα θα καλωσορίσουμε θερμά τη Βουλγαρία ως νέο μέλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Η Βουλγαρία εντάχθηκε στη ζώνη του ευρώ τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους και αναμένεται μέσα στον Ιούνιο να γίνει πλήρες μέλος του ESM, ο οποίος αποτελεί ουσιαστικά ένα είδος ασφαλιστικής δικλείδας που αποκτά μια χώρα όταν υιοθετεί το ευρώ - κάτι που η Βουλγαρία πέτυχε».

«Ο ESM μέρος της δύσκολης, αλλά επιτυχημένης πορείας ανάκαμψής της Ελλάδας»

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σημείωσε: «Είναι μεγάλη χαρά για εμένα που βρίσκομαι σήμερα εδώ στον ESM, υπό τη νέα μου ιδιότητα ως Πρόεδρος του Συμβουλίου των Διοικητών του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας.

Συμφωνώ απολύτως με την αποτίμηση που μόλις έκανες και με τη συνολική επισκόπηση των σημερινών συζητήσεων. Ο ESM δημιουργήθηκε σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για την Ευρώπη, εν μέσω της ευρωπαϊκής κρίσης δημόσιου χρέους έχοντας καθοριστικό ρόλο στο να μπορέσουν η Ευρώπη και τα κράτη-μέλη της να εξέλθουν από εκείνη την κρίση, μέσα από έναν νέο θεσμικό σχεδιασμό και από την ενίσχυση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων.

Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό και οικονομικό περιβάλλον. Οι συνθήκες αλλάζουν διαρκώς και στόχος όλων μας είναι ο ESM να παραμείνει ισχυρός, αξιόπιστος και ικανός να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.

Πιστεύω ότι για τη χώρα από την οποία προέρχομαι, την Ελλάδα, ο ESM έχει διαδραματίσει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Αποτελεί μέρος της δύσκολης αλλά επιτυχημένης πορείας ανάκαμψής της.

Και θεωρώ ότι η Ελλάδα αποτυπώνει με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο το τι μπορεί να επιτευχθεί όταν η ευρωπαϊκή στήριξη συναντά την εθνική αποφασιστικότητα για την υπέρβαση μιας κρίσης.

Υπάρχουν πολλά διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από αυτή την εμπειρία, αλλά και ένας πολύ ισχυρός συμβολισμός.

Ανυπομονώ για τις σημερινές συζητήσεις και διαβουλεύσεις, καθώς και για τη συνεδρίαση που θα ακολουθήσει».

Σε ερώτηση δημοσιογράφου «πώς μπορεί να θεωρείται αξιόπιστος ο ESM όταν μια μεγάλη χώρα όπως η Ιταλία δεν έχει ακόμη κυρώσει την αναθεωρημένη Συνθήκη του ESM;», ο κ. Πιερρακάκης απάντησε: «Η διαδικασία κύρωσης αποτελεί προφανώς κυρίαρχη απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης και του ιταλικού κοινοβουλίου.

Από τη δική μας πλευρά, θα έλεγα ότι συνολικά πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία.
Υπάρχει ήδη σε ισχύ ένα υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει στον ESM να επιτελεί τον ρόλο του και να διαδραματίζει το σημαντικό του έργο.

Εξάλλου, βρισκόμαστε εδώ, ακριβώς για να συζητήσουμε αυτό το θέμα και να εξετάσουμε πώς ο ESM θα συνεχίσει να επιτελεί αυτόν τον ρόλο τόσο στο σημερινό περιβάλλον όσο και τα επόμενα χρόνια».

Για τη διαφορετική εικόνα της χώρας στο εξωτερικό και στο εσωτερικό

Αυτός είναι και ο δυϊσμός που βιώνω ως Έλληνας Υπουργός Οικονομικών και ως Πρόεδρος του Eurogroup, με την ελληνική ιδιότητα. Ο δυϊσμός λεξιλογίου. Όταν περνάμε τα σύνορα και βρισκόμαστε εκτός Ελλάδος, η Ελλάδα αντιμετωπίζεται με ένα τρομακτικά θετικό λεξιλόγιο, γιατί είμαστε η χώρα εκείνη η οποία υπερέβη την υπαρξιακή κρίση της περασμένης δεκαετίας, είτε μιλάμε για τη φοροδιαφυγή, είτε μιλάμε για την ανάπτυξη, είτε μιλάμε για τα πλεονάσματα, είτε μιλάμε για την καμπύλη του χρέους.

Όποια παράμετρο και να πάρετε, επενδύσεις, εξαγωγές… η Ελλάδα έχει μια συγκλονιστική πρόοδο. Πρόοδος η οποία φωτίζεται και εντονότερα από τις προκλήσεις που οι άλλες χώρες βιώνουν. Άρα, υπάρχει ένα πολύ μεγάλο βάρος όταν μιλάει κανείς με την ιδιότητα του Έλληνα Υπουργού Οικονομικών αυτή τη στιγμή, ακριβώς λόγω των πραγμάτων που η ελληνική κοινωνία και η ελληνική πολιτεία κλήθηκε να διαχειριστεί την περασμένη δεκαετία. Αυτό είναι το μισό της εξίσωσης.

Το άλλο μισό είναι η ωμή πεποίθηση ότι οι μακροοικονομικοί δείκτες δεν σε ενδιαφέρουν όταν είσαι στο ταμείο του σουπερμάρκετ. Άρα, πρέπει ταυτόχρονα να μπορεί κανείς να ισορροπεί ανάμεσα στα δύο και να θεμελιώνει τη σύνδεση του πώς η πρόοδος της οικονομίας φτάνει σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό. Φτάνει ολοένα και περισσότερο, εγώ θα σας πω. Δηλαδή, με ρωτάτε, «τρώγεται;» (σχηματικά). Όταν έχουν δημιουργηθεί 600.000 θέσεις εργασίας, όταν έχουμε υπερδιπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης, όταν είμαστε έτοιμοι να φτάσουμε το ιστορικό χαμηλό στην ανεργία και όταν έχουν γίνει μια σειρά από ενέργειες και βραχυπρόθεσμες: λιπάσματα, diesel, στήριξη οικογενειών με παιδιά ή φορολογική μεταρρύθμιση, μόνιμα μέτρα, κατάργηση ΕΝΦΙΑ σε 12.000 οικισμούς...όλα αυτά, σωρευτικά, δρουν θετικά. Δεν λύνει το πρόβλημα.

Είναι κομμάτι μιας διαδρομής που λύνει το πρόβλημα. Και κάθε μέρα, κάθε εβδομάδα, κάθε μήνα, ο στόχος είναι να βελτιώνουμε διαρκώς αυτή την εικόνα. Δεν υπάρχει και άλλος τρόπος. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για να μπορέσει κανείς να στηρίξει εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη δυνατή ανάγκη, είναι να οικοδομεί πάνω σε σταθερά κεκτημένα. Άρα αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε…θεωρώντας ότι κομίζουμε την αξιοπιστία των πεπραγμένων μας. Αλλά από εκεί και πέρα, θα σας πω ότι υπάρχει και μια σύνδεση του εθνικού με το ευρωπαϊκό. Η Ελλάδα κάνει πολλές μεταρρυθμίσεις, πολλές αλλαγές, προσπαθεί να τρέξει γρηγορότερα, να φέρει επενδύσεις. Όσο λύνονται κομμάτια της εξίσωσης και ευρωπαϊκά και γίνονται όλα αυτά που στην Ευρώπη συζητάμε, επίσης, για δεκαετίες, τόσο περισσότερο θα δείτε τον ρυθμό ανάπτυξης στην Ελλάδα να βελτιώνεται και να λύνεται ένα μεγαλύτερο κομμάτι της εξίσωσης για την οποία με ρωτάτε.

Για τη ρήτρα διαφυγής 

Γνωρίζετε όλοι τι είναι η ρήτρα διαφυγής. Είναι η απόκλιση από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, είναι λεφτά πάλι δικά μας. Είναι η απόκλιση από ένα νέο κανόνα που έχει εισαχθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που λέει ότι εμείς με την Κομισιόν συμφωνούμε δαπάνες. Ανεξάρτητα από το αν έχεις πλεόνασμα ή έλλειμα, μπορείς να αποκλίνεις από αυτό με βάση δικές σου πολιτικές, π.χ. πάταξη της φοροδιαφυγής.

Σου επιτρέπει λοιπόν η Ευρωπαϊκή Ένωση να κάνεις τι;. Να έχεις μία απόκλιση, αρχικά ως προς την άμυνα, μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Κρίθηκε λοιπόν ότι μπορεί να συναρτηθεί αυτή η συγκεκριμένη ρήτρα διαφυγής με πρόσθετες επενδύσεις για την ενέργεια. Και νομίζω ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή αυτό το καθιστά απολύτως ευδιάκριτο. Και σε σχέση με την επίδραση που υπάρχει ως προς τις τιμές της ενέργειας και σε σχέση με την πληθωριστική επίδραση, τη δευτερογενή επίδραση σε μια σειρά προϊόντων.

Για την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και τις προβλέψεις για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή

Ξέρουμε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει δείξει ανθεκτικότητα. Ξέρουμε ακόμη ότι η ελληνική οικονομία έχει δείξει πολλαπλάσια ανθεκτικότητα σε σχέση με το μέσο όρο της ευρωπαϊκής, αυτό αντανακλάται στον ρυθμό ανάπτυξης.

Η ανάπτυξη στο πρώτο τρίμηνο ήταν 2% σε σχέση με πέρσι και έχει έρθει από περισσότερες επενδύσεις, από περισσότερες εξαγωγές σε σχέση με εισαγωγές και από τη φορολογική μεταρρύθμιση που κάναμε πρόσφατα. Από εκεί και πέρα, αν δούμε σήμερα που είναι το πετρέλαιο, που είναι το βαρέλι, είναι στα 92 δολάρια.

Αυτό πάει να πει ότι, οι αγορές δεν ενσωματώνουν μία πρόβλεψη του χειρότερου δυνατού σεναρίου στην τιμή. Οι αγορές αυτή τη στιγμή έχουν εγρήγορση, αλλά δεν έχουν και μία ακραία απαισιοδοξία. Μένει να φανεί, πόσο γρήγορα θα ανοίξουν τα Στενά.

Εγώ θα σας πω ότι είναι τρεις παράμετροι που κοιτάμε:

Πότε θα ανοίξουν, πώς θα ανοίξουν, ποιο θα είναι το καθεστώς που θα επικρατεί στα Στενά.

Και πόσο μεγάλη θα είναι η ζημιά που έχει γίνει στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Άρα αυτά τα τρία μαζί συνθέτουν το "status quo" που θα υπάρχει μετά.

Όλα αυτά θα τα δούμε να έχουν την αντανάκλασή τους στις τιμές. Σε ό,τι αφορά τη συνθήκη εφοδιασμού, είναι δεδομένο ότι η Ασία έχει πληγεί περισσότερο από την Ευρώπη και η Ευρώπη έχει πληγεί περισσότερο από την Αμερική. Αλλά από εκεί και πέρα οι τιμές έχουν παγκόσμιο χαρακτήρα.

Συνεπώς, σε παγκόσμια βάση αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα. Το 20% του φυσικού αερίου και του πετρελαίου περνάει από τα Στενά και πάρα πολλές άλλες περιπτώσεις.  Το πρόβλημα είναι μεγάλο.

Αλλά από εκεί και πέρα ξέρουμε σαν Ευρώπη ότι πρέπει να κάνουμε πάρα πολλά για να οργανώσουμε καλύτερα «τα του οίκου μας». Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις δικές μας ευρωπαϊκού τύπου μεταρρυθμίσεις για τις οποίες συζητάμε στα Ευρωπαϊκά Συμβούλια. Ένα κομμάτι έχει να κάνει με τις επενδύσεις στην ενέργεια.

Είναι απολύτως απαραίτητες για να φτάσουμε εκεί που η Ευρώπη μπορεί και προφανώς και κάθε εθνική οικονομία συμπεριλαμβανομένης και της δικής μας.

Για το ιδιωτικό χρέος και το πολυνομοσχέδιο που είναι σε διαβούλευση

Πάω ένα βήμα πίσω γιατί ακόμη το νομοσχέδιο βρίσκεται στη διαβούλευση και θα συζητήσουμε τις τελικές παραμέτρους όταν αυτό κατατεθεί. Θέλω να σταθώ λίγο στο ιδιωτικό χρέος γιατί για μένα είναι πολύ σημαντικό. Δεν πιστεύω ότι η πολιτική ασκείται αφ’ υψηλού.

Τι εννοώ; Υπάρχει κόσμος ο οποίος θέλει να τηρήσει τις δεσμεύσεις του, τις υποχρεώσεις του απέναντι στην πολιτεία, απέναντι στο κράτος, και δεν μπορεί. Και αυτό είναι κάτι το οποίο έχει μείνει από τα χρόνια της κρίσης.

Όσο λοιπόν αυτό υπάρχει… είναι πρόβλημα το ιδιωτικό χρέος στην Ελλάδα; Αν το δει κανείς ως συστημικό θέμα, δεν είναι. Γιατί έχεις 121% του ΑΕΠ ιδιωτικό χρέος στην Ευρωπαϊκή Ένωση - 94,5% στην Ελλάδα.

Τα κόκκινα δάνεια στις τράπεζες είναι 3,3%. Πέρυσι είχαμε 6,8 δισ. ευρώ ρυθμίσεις. Άρα αν δει κανείς αυτά, συστημικά είμαστε σε πολύ καλύτερο σημείο από την υπόλοιπη Ευρώπη.

Όσο όμως υπάρχει ένα άτομο, μία οικογένεια και μία επιχείρηση που έχει πρόβλημα, το πρόβλημά τους είναι πρόβλημα μας. Αυτή είναι η δουλειά μας. Οπότε με αυτή την έννοια πρέπει να χτίζουμε ρυθμίσεις οι οποίες επιβραβεύουν τους συνεπείς.

Και ρυθμίσεις οι οποίες είναι λειτουργικές. Και βλέπω και την ανταποκρισιμότητα που έχουν και στον κόσμο. Η αύξηση του ορίου στον ακατάσχετο λογαριασμό από τα 1.250 ευρώ στα 1.600 -είδα τα μηνύματα στο κινητό μου- μέτρησε πάρα πολύ σε πολύ κόσμο καθώς αφορά χιλιάδες συμπολίτες μας.

Για τη ρύθμιση για πληρωμή σε 72 δόσεις

Αντίστοιχα, οι 72 δόσεις για τα παλαιά χρέη μέχρι το ’23 - μετά ισχύει η κανονική ρύθμιση της φορολογίας από την ΑΑΔΕ- είναι κάτι που ο κόσμος το ζητούσε. Για τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, τον Νόμο Κατσέλη και τον Φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων.

Για εμένα, το σπουδαιότερο εργαλείο το οποίο έχουμε για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, είναι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός, που βλέπουμε να αγκαλιάζεται από τον κόσμο. Μειώσαμε το όριο υπαγωγής από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Αλλά για εμένα, ξέρετε, κύριε Φιλιππίδη, τί είναι πιο ενδιαφέρον; Μιλάμε για τον Νόμο Κατσέλη όλα αυτά τα χρόνια. Δούλεψε ο Νόμος Κατσέλη; Ο Νόμος Κατσέλη, κατά τη γνώμη μου, δεν έχει δουλέψει. Πρώτον, γιατί έμπλεξε εκείνους οι οποίοι έπρεπε να βρουν λύση από τον Νόμο Κατσέλη σε δικαστικές ατραπούς πάρα πολλών καιρών και έκρυψε πολύ κόσμο που δεν έπρεπε να υπαχθεί σε αυτόν τον Νόμο, αδίκως, πίσω από τις διατάξεις του.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός μετατρέπεται τώρα σε ένα εργαλείο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Δηλαδή επιτρέπουμε στον πολίτη να ορίσει περίμετρο προστασίας στην πρώτη κατοικία στον εξωδικαστικό και να πει «αυτό με ενδιαφέρει».

Μεγαλύτερο κούρεμα, μικρότερη δόση, αν το κάνεις. Είναι πολύ αποτελεσματικότερο για έναν άνθρωπο που πραγματικά θέλει να προστατεύσει την πρώτη κατοικία του, να υπαχθεί σε αυτό.

Προσθέστε σε αυτόν τον Φορέα για την απόκτηση και επαναμίσθωση ακινήτων, ο Φορέας ο οποίος θα λειτουργήσει το φθινόπωρο - τον περιμένουμε χρόνια, αυτό είναι αλήθεια. Αλλά είναι ένα περίπλοκο έργο, όπου έπρεπε να υπάρξει διαγωνισμός, έπρεπε να υπάρξει ανάδοχος στον διαγωνισμό. Το φθινόπωρο θα είναι σε θέση όλο αυτό να λειτουργήσει.

Όλα αυτά μαζί, είναι ένα πολύ πιο αποτελεσματικό εργαλείο από οποιοδήποτε άλλο είχαμε στο παρελθόν. Και αν τα βάλει κανείς κάτω μαζί, είναι η μεγαλύτερη δέσμη μέτρων για το ιδιωτικό χρέος μετά την κρίση.

Αυτό, σε μια χώρα η οποία αναπτύσσεται, μειώνει την ανεργία της και έχει και μια λογική να υπογραμμίζει ότι πρέπει να βοηθάει εκείνους, οι οποίοι είναι συνεπείς, νομίζω ότι είναι ό,τι πιο ευεργετικό που μπορούμε να κάνουμε σωρευτικά. Η διάταξη θα ψηφιστεί μέσα στο μήνα. Θα κινηθούμε πάρα πολύ γρήγορα.

Για τα φορολογικά μέτρα 

Βασικά, μεταρρυθμίσαμε τον τρόπο που δουλεύει το φορολογικό σύστημα. Είπαμε θα κάνουμε την μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή που έχει γίνει, αλλά θα έχει μια φιλοσοφία: αλλάζουμε τον τρόπο που σε φορολογούμε ανάλογα με το πόσα παιδιά έχεις, με την ηλικία σου και με το πού μένεις (σε ό,τι αφορά στον ΕΝΦΙΑ).

Αυτό είχε μια πάρα πολύ συγκεκριμένη δομή και φιλοσοφία: αναγνωρίζει ότι το δημογραφικό πρόβλημα είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ελλάδας - εγώ θα σας πω ότι είναι το υπαρξιακό πρόβλημα της Ευρώπης όχι μόνο της Ελλάδας.

Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει ότι σε ό,τι αφορά την μεσαία τάξη η υπερφορολόγηση συνεχίζει να είναι μια πραγματικότητα. Γιατί έχουμε μειώσει 83 φόρους και εισφορές πλέον, πρέπει να μειώσουμε και άλλους και άλλους και άλλους. Και όσο δημιουργείται δημοσιονομικός χώρος, αυτή είναι και η προτεραιότητα αυτής της κυβέρνησης και αυτού του Πρωθυπουργού, αφαιρώ βάρη από την οικονομία.

Άρα, θα συνεχίσουμε σε αυτή την κατεύθυνση γιατί, πρώτοι εμείς, αναγνωρίζουμε ότι αυτή είναι η πιο ευεργετική κατεύθυνση για να φύγει η οικονομία μπροστά.

Και, επειδή με ρωτήσατε πριν για την κρίση, υπάρχει μια αναθεώρηση σε σχέση με την κρίση στη Μέση Ανατολή, ο πληθωρισμός, γενικώς, αναθεωρείται προς τα πάνω, η ανάπτυξη γενικώς αναθεωρείται προς τα κάτω. Είδατε και σε ό,τι μάς αφορά υπήρξε μια αναθεώρηση από το 2,4% στο 2%. Ναι. Αλλά για του χρόνου η αναθεώρηση είναι προς τα πάνω, είναι προς το 2% ενώ ήταν χαμηλότερη.

Αυτό έχει να κάνει και με την αναπτυξιακή τροχιά που έχει πάρει η ελληνική οικονομία και με την αύξηση στις δημόσιες επενδύσεις η οποία συντελείται και στα πρόσθετα ευρωπαϊκά πακέτα, αλλά κυρίως στην πεποίθηση ότι -φλερτάρω με την ιδέα να το πω σχηματικά- χρήματα δεν υπάρχουν, γεννιόνται. Η οικονομία πρέπει να γεννήσει χρήματα και αυτός είναι και ο τρόπος με τον οποίο θέλουμε να κινηθούμε το επόμενο διάστημα. Συγχωνεύσεις και εξαγορές.

Είμαστε, λοιπόν, σε μια διαδρομή αλλαγής ποιοτικής του τι είναι η Ελλάδα οικονομικά. Και νομίζω ότι χτίζοντας πάνω σε όσα καλά έχουν προηγηθεί και διαρκώς βελτιώνοντας τους εαυτούς μας, θα μπορέσουμε να κατακτήσουμε αυτό που η χώρα πραγματικά μπορεί να κατακτήσει.

Για τις ΜμΕ και την προκαταβολή φόρου

Θα μπορούσα να μιλάω πολύ για όλα εκείνα τα μέτρα τα οποία μπήκαν τα χρόνια των μνημονίων ή τα χρόνια της κρίσης, τα οποία πρέπει να αφαιρεθούν, το ένα μετά το άλλο. Δεν σας κρύβω, έχω και εγώ μεγάλη λίστα πραγμάτων που θα ήθελα να δω να αφαιρούνται γρήγορα. Αλλά το τι αφαιρείται, είναι συνάρτηση του τι μπορείς να αφαιρέσεις. Ποιος είναι ο δημοσιονομικός χώρος; Ο δημοσιονομικός χώρος είναι συνάρτηση των δημοσιονομικών κανόνων που έχουμε μπροστά μας. Δεν είναι το πλεόνασμα, πλέον, είναι το κομμάτι εκείνο του πλεονάσματος που μπορώ να ξοδέψω στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων.

Άρα, το ποσό που θα έχουμε για μόνιμα μέτρα, με βάση μια προτεραιοποίηση η οποία περιλαμβάνει τα αυτονόητα, να δούμε τι χώρο έχουμε. Συνεπώς, πολλά από τα πράγματα για τα οποία θα με ρωτήσετε είναι στο τραπέζι, δεν πρόκειται να σας επιβεβαιώσω κανένα. Η σύλληψη είναι να μπορέσουμε πραγματικά να το πετύχουμε. Γιατί, δείτε ποιο είναι το πρόβλημα. Λέτε «πάρε όλη την προκαταβολή φόρου» (8 δισεκατομμύρια ευρώ περίπου εισπράττουμε). Δηλαδή, πρέπει να δεις για τη μία χρονιά της μετάβασης, ποιο θα είναι το δημοσιονομικό impact που θα έχεις από την εφαρμογή. Δεν μπορείς να τα κάνεις όλα. Ό,τι κάνεις, πρέπει να το κάνεις με μέριμνα και με μέτρημα. Πολλά είναι εφικτό να γίνουν. Πάνω στις ισχυρές βάσεις που έχουν χτιστεί θα γίνουν ακόμη περισσότερα.

Για το μέλλον μετά το Ταμείο Ανάκαμψης 

Εγώ θα πω, ότι χαίρομαι που εξαντλήθηκε όλο το δανειακό σκέλος, γιατί μιλάμε για 27,5 δισεκατομμύρια συνολικών επενδύσεων. Δεν πάει σε αποδέκτες όμως ακόμα, 27,5 δισ. είναι συνολικά οι επενδύσεις και είναι 798 συνολικά οι συμβάσεις και το 60% αφορά μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Άρα, αν το δει κανείς συνολικά, είναι πάρα πολύ σημαντικές οι επενδύσεις, οι οποίες θα γίνουν. Προφανώς, τώρα εκεί υπήρξε όπως έχει πει και ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός, ο κύριος Παπαθανάσης, μια εικόνα όπου παλεύαμε να πετύχουμε να βγουν από τα συρτάρια τα επενδυτικά σχέδια και μόλις ανακοινώθηκε το "deadline", μόλις ανακοινώθηκε η καταληκτική ημερομηνία βγήκαν περισσότερα. Αυτό είναι κάτι το οποίο έχουμε συνηθίσει και το έχουμε δει πολλές φορές στην Ελλάδα.

Εγώ θα πω ότι χαίρομαι που υπάρχουν αυτά τα σχέδια και χαίρομαι που το τραπεζικό σύστημα σε συνεργασία με το Ταμείο Ανάκαμψης τα χρηματοδοτεί. Ευελπιστώ πολλά από αυτά να χρηματοδοτηθούν και χωρίς την αρωγή του Ταμείου Ανάκαμψης στην πορεία, γιατί πολλά από τα σχέδια αυτά είναι και εξαιρετικά ποιοτικά. Συνολικά, όμως, θα πω όλο αυτό κινητοποιεί επενδύσεις.

Πολλοί, λένε μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι; Εγώ θα σας πω ότι, αφενός έχεις όλα τα κρατικά ταμεία, την αύξηση των δημοσίων επενδύσεων που είπα πριν, το νέο ΕΣΠΑ, τα νέα Ταμεία που θα έρθουν από τις Βρυξέλλες. Αυτό είναι μέρος της απάντησης.

Η θεμελιώδης απάντηση είναι η αλλαγή στον τρόπο σκέψης. Εκείνη που σου δίνει τη δυνατότητα να δημιουργείς ευρωπαϊκούς πρωταθλητές. Να μεγαλώνεις ελληνικές επιχειρήσεις. Να γεννάς ανάπτυξη και χρήματα και οικονομικό αντικείμενο. Και είμαστε εκεί. Έχουμε φτάσει πλέον προ των πυλών του να διεκδικούμε να είμαστε εκεί. Ειδικά, σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες σε αυτή τη στιγμή έχουν χαμηλότερο ρεύμα ανάπτυξης. Βλέπουν κάποια πράγματα πιο φοβικά. Η Ελλάδα ανοίγεται. Και όσο περισσότερο συνεχίζει να βρίσκεται σε αυτή την κατεύθυνση, όχι μόνο θα δημιουργούνται θέσεις εργασίας, γιατί το ιστορικό χαμηλότερο στην ανεργία.

Είμαστε έτοιμοι να το πιάσουμε. Σύντομα θα είμαστε εκεί. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι να μειωθεί κι άλλο η ανεργία μόνο. Το ζητούμενο είναι πιο καλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Και νομίζω είμαστε κοντά.

Για τη στρατηγική μεγέθυνσης των ελληνικών επιχειρήσεων και την θέση τους στο χάρτη του παγκόσμιου ανταγωνισμού 

Η στρατηγική πρέπει να είναι πρωτίστως ευρωπαϊκή. Να υπάρξει δηλαδή ένα μωσαϊκό δημιουργίας ευρωπαίων πρωταθλητών, δημιουργίας οικοσυστημάτων γύρω από τις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να παίξουν αυτό το ρόλο στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και μέσα σε αυτό η Ελλάδα να βρει μια θέση, τη θέση εκείνη που της επιτρέπει πολλές από τις επιχειρήσεις αυτές να τις μεγαλώσει. Εγώ δεν θα πω εύκολα ότι είναι τόσο λίγες αυτές που μπορούν να μεγαλώσουν από την Ελλάδα.

Είμαι πολύ πιο αισιόδοξος σε αυτή την άσκηση και σε αυτή την ανάλυση. Και νομίζω ότι μπαίνοντας σε μια ευρύτερη στρατηγική, σε ένα ευρύτερο παζλ συγχωνεύσεων και εξαγορών αυξάνοντας την κλίμακα σε κάθε κλάδο της οικονομίας θα δούμε και πολλές ελληνικές επιχειρήσεις να παίζουν αυτό τον ρόλο. Και βέβαια θα δούμε και πάρα πολλές επιχειρήσεις στην Ελλάδα να γίνονται κομμάτι μιας ευρωπαϊκής στρατηγικής το οποίο -επιτρέψτε μου να πω- είναι και πολύ καλύτερο. Είναι πάρα πολύ υγιές, μεγαλώνει την κλίμακα, βελτιώνει τις υπηρεσίες και τις τιμές. Όλο αυτό δρα θετικά και πολλαπλασιαστικά.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπογράμμισε ότι οι κρίσεις των τελευταίων ετών απέδειξαν πόσο εύθραυστες είναι οι διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων. Όπως σημείωσε, χώρες που για δεκαετίες θεωρούσαν δεδομένη την πρόσβαση σε φθηνά εισαγόμενα τρόφιμα, επαναξιολογούν πλέον τη σημασία της εγχώριας παραγωγικής βάσης, γεγονός που δημιουργεί τόσο προκλήσεις όσο και σημαντικές ευκαιρίες για την Ελλάδα και την ευρωπαϊκή βιομηχανία τροφίμων.

Παρουσιάζοντας τα βασικά οικονομικά μεγέθη του κλάδου, ο υπουργός ανέφερε ότι η ελληνική βιομηχανία τροφίμων και ποτών καταγράφει κύκλο εργασιών 26,2 δισ. ευρώ και εξαγωγές 7,4 δισ. ευρώ, ενώ απασχολεί άμεσα ή έμμεσα περίπου 376.000 εργαζόμενους. Παράλληλα, οι επενδύσεις ξεπερνούν τα 7 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 30% των συνολικών επενδύσεων της ελληνικής μεταποίησης, με τις εξαγωγές του κλάδου να έχουν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης χαρακτήρισε την ανταγωνιστικότητα «τη μεγάλη πρόκληση της γενιάς μας», επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές πιέσεις που αφορούν το υψηλό ενεργειακό κόστος, τις αδυναμίες στις αλυσίδες αξίας, το αυξημένο ρυθμιστικό βάρος και τη δυσκολία πρόσβασης των επιχειρήσεων σε επενδυτικά κεφάλαια. Όπως είπε, οι προκλήσεις αυτές δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σε εθνικό επίπεδο, αλλά απαιτούν συντονισμένες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις, τόσο στον τομέα της ενέργειας όσο και στην ενίσχυση της επενδυτικής δυναμικής της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε επίσης στον ψηφιακό μετασχηματισμό της βιομηχανίας τροφίμων, σημειώνοντας ότι τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η προληπτική συντήρηση, η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα και τα συστήματα αυτοματοποιημένου ποιοτικού ελέγχου αποτελούν πλέον βασικά εργαλεία ανταγωνιστικότητας.

Όπως τόνισε, η Πολιτεία θα συνεχίσει να στηρίζει επενδύσεις μέσω του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης για την ενίσχυση της ψηφιακής μετάβασης των επιχειρήσεων.

Παράλληλα, ο υπουργός ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων, της ενίσχυσης των εξαγωγών και της σύνδεσης της παραγωγής με την καινοτομία και το ανθρώπινο δυναμικό. Όπως ανέφερε, η ελληνική βιομηχανία τροφίμων διαθέτει σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα, από την ποιότητα των προϊόντων και τη μοναδικότητα του ελληνικού κλίματος μέχρι τη δυναμική του ελληνικού τουρισμού, ο οποίος λειτουργεί ως «φυσικό κανάλι προώθησης» των ελληνικών προϊόντων διεθνώς.

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι το ελληνικό τρόφιμο μπορεί να εξελιχθεί σε ισχυρό παγκόσμιο brand, αρκεί – όπως είπε – να υπάρξουν περισσότερες συνέργειες, καλύτερος συντονισμός και επαρκή επενδυτικά κεφάλαια ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως η δυναμική του κλάδο.

Η ομιλία του Κυριάκου Πιερρακάκη:

«Κύριε Πρόεδρε,

Αγαπητέ Γιάννη,
Κυρίες και κύριοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση. Το να βρίσκομαι απόψε ανάμεσά σας, στον κορυφαίο κλάδο της ελληνικής μεταποίησης, έχει για εμένα ιδιαίτερη μεγάλη σημασία.

Το θέμα που έχετε επιλέξει για φέτος, «Ανθεκτικότητα και Παραγωγικότητα σε περιβάλλον παγκόσμιας αβεβαιότητας», νομίζω ότι συμπυκνώνει με ακρίβεια αυτό που είναι σήμερα το ζητούμενο όχι μόνο για τον δικό σας κλάδο, αλλά για το σύνολο της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονομίας.

Επιτρέψτε μου να σταθώ σε ορισμένους αριθμούς, γιατί αποτυπώνουν με τον πιο καθαρό τρόπο τη σημασία και τη δυναμική του κλάδου σας:
26,2 δισεκατομμύρια ευρώ κύκλος εργασιών.

7,4 δισεκατομμύρια εξαγωγές.

376.000 άνθρωποι που εργάζονται, άμεσα ή έμμεσα, χάρη στον κλάδο σας.

Επενδύσεις πάνω από 7 δισεκατομμύρια ευρώ, περίπου το 30% του συνόλου των επενδύσεων της ελληνικής μεταποίησης.
Διπλάσιές εξαγωγές την τελευταία δεκαετία.

Θέλω να ξεκινήσω από κάτι που θεωρώ θεμελιώδες.

Η ανταγωνιστικότητα, η ελληνική και η ευρωπαϊκή, είναι η μεγάλη πρόκληση της γενιάς μας.

Δεν είναι ένα τεχνοκρατικό ζήτημα ανάμεσα σε όλα τα άλλα. Είναι Η πρόκληση.
Είναι αυτή που θα καθορίσει αν η Ευρώπη θα συνεχίσει να αποτελεί χώρο ευημερίας, κοινωνικής συνοχής και παραγωγικής ισχύος μέσα σε ένα περιβάλλον ολοένα πιο απαιτητικού διεθνούς ανταγωνισμού. Και είναι αυτή που θα κρίνει αν η Ελλάδα θα συνεχίσει να ανεβαίνει σταθερά ή αν θα δυσκολευτεί να ξεφύγει από ένα μοντέλο χαμηλής προστιθέμενης αξίας.

Και πρέπει να δούμε με ειλικρίνεια πού εντοπίζονται σήμερα οι βασικές πιέσεις στην ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ορισμένα διαρθρωτικά σημεία πίεσης, θα έλεγα «σημεία συμφόρησης», που επιβαρύνουν την παραγωγική της βάση και ειλικρινώς θα πω ότι καμία χώρα δεν θα μπορούσε να το αντιμετωπίσει μόνη της στην Ευρώπη όσο μεγάλη και αν αυτή η χώρα θεωρούμε ότι είναι εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πρώτον και σημαντικότερο: η ενέργεια.

Οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες, και ιδιαίτερα ενεργοβόροι κλάδοι όπως ο δικός σας, συνεχίζουν να λειτουργούν με ενεργειακό κόστος αισθητά υψηλότερο από αυτό που αντιμετωπίζουν οι ανταγωνιστές τους σε άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως είναι οι ΗΠΑ. Αυτό δημιουργεί μια διαρθρωτική πίεση στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.

Γι’ αυτό και απαιτείται μια πιο ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή απάντηση: περισσότερες διασυνδέσεις σίγουρα, καλύτερος συντονισμός, επιτάχυνση της παραγωγής καθαρής ενέργειας και βαθύτερη ενοποίηση της ενεργειακής αγοράς.

Έχουμε ήδη άλλωστε πολύ σημαντικές ασυμμετρίες ανάμεσα στα κράτη – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το να κατακτήσουμε, να αποκτήσουμε μια πραγματική ενεργειακή Ένωση είναι κάτι το οποίο θα είναι θεμελιώδες και για την ευρωπαϊκή βιομηχανία – και εγώ θα πω ευρύτερα – για την οικονομία.

Δεύτερον: οι πρώτες ύλες και οι κρίσιμες αλυσίδες αξίας.

Τα τελευταία χρόνια, από την πανδημία μέχρι τις γεωπολιτικές εντάσεις, αναφερθήκατε σε αυτό πριν, έγινε σαφές πόσο ευάλωτες μπορούν να γίνουν οι αλυσίδες εφοδιασμού. Από τις πρώτες ύλες και τις συσκευασίες μέχρι τα βιομηχανικά υλικά και τα ανταλλακτικά, η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει την ανθεκτικότητα και τη στρατηγική της αυτονομία σε κρίσιμους τομείς, χωρίς βεβαίως να απομακρυνθεί από τις αρχές του ανοιχτού εμπορίου.

Τρίτον: η ανάγκη απλοποίησης του ρυθμιστικού περιβάλλοντος.

Υπάρχουν πολλοί φιλόδοξοι στόχοι που έχουν τεθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτό καλώς έχει γίνει. Ταυτόχρονα όμως χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στο συνολικό βάρος συμμόρφωσης που δημιουργείται για τις επιχειρήσεις, ειδικά για τις μεσαίες βιομηχανίες. Από τη συσκευασία και τη σήμανση μέχρι τις υποχρεώσεις reporting και βιωσιμότητας, είναι σημαντικό οι κανόνες να παραμένουν εφαρμόσιμοι και λειτουργικοί στην πράξη.

Και τέταρτον: η πρόσβαση σε κεφάλαια.

Εδώ μιλάμε για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συνολική καταγραφή είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει υψηλές αποταμιεύσεις, αλλά ταυτόχρονα εξακολουθεί να δυσκολεύεται να κατευθύνει επαρκή επενδυτικά κεφάλαια προς την πραγματική οικονομία και προς τις παραγωγικές επιχειρήσεις. Γι’ αυτό και αυτή η συζήτηση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποκτά ιδιαίτερη μεγάλη σημασία, ειδικά για τις μεσαίες επιχειρήσεις που σήμερα βασίζονται κυρίως στον τραπεζικό δανεισμό.

Εγώ θα σας πω ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αυτή είναι ίσως η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που μπορούμε να πραγματώσουμε, να υλοποιήσουμε μέσα στα επόμενα χρόνια, να διοχετεύσουμε δηλαδή τις αποταμιεύσεις στις επενδύσεις γιατί η πραγματικότητα σήμερα είναι ότι μεγάλο κομμάτι αυτών των επενδύσεων καταλήγει στην άλλη μεριά του Ατλαντικού.

Και έχει πολλά σημεία αυτή η μεγάλη διαρθρωτική μεταρρύθμιση από το πώς μια start – up θα μπορέσει να μεγαλώσει στην ευρωπαϊκή ήπειρο μέχρι το πώς θα αποκτήσουμε μεγαλύτερες και πιο εύρωστες τράπεζες , μέχρι το πώς θα ενοποιήσουμε τα χρηματιστήρια μας , όλα αυτά σωρευτικά θα είναι μία πραγματικά μεγάλη αναπτυξιακή ώθηση συνολικότερα για την Ευρώπη.

Αυτά τα choke points, τα οποία ουσιαστικά ανέφερα, δεν μπορούν να λυθούν σε εθνικό επίπεδο. Γι’ αυτό και ξεκινάω από αυτό. Λύνονται μόνο συνολικά, σε επίπεδο Ευρώπης. Και αυτή είναι μία συζήτηση που γίνεται σήμερα στο Eurogroup, στο ECOFIN, γίνεται προφανώς σε επίπεδο ηγετών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αυτές οι προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά στο εθνικό επίπεδο. Απαιτούν συντονισμένες ευρωπαϊκές απαντήσεις. Και αυτή ακριβώς η συζήτηση θα κινηθεί ακόμη πιο γρήγορα μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα.

Επίσης, θα προσθέσω εδώ ότι είναι σημαντικό ότι η Ελλάδα δεν βρίσκεται απλώς στο δωμάτιο όταν αυτές οι συζητήσεις πραγματοποιούνται, κάθεται στο τραπέζι. Και κάθεται με πολύ μεγαλύτερο βάρος από ό,τι στο παρελθόν.

Υπάρχει επιτρέψτε μου να πω, ένας επιπρόσθετος λόγος που η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα συνολικά. Ζούμε σε μια εποχή όπου τα τρόφιμα έχουν πάψει να είναι απλώς εμπορικό αγαθό. Είναι ζήτημα στρατηγικής ασφάλειας. Είναι γεωπολιτικό ζήτημα.

Και η πανδημία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι διαταραχές στη Μέση Ανατολή, στα Στενά του Ορμούζ, η κλιματική κρίση, έχουν αποδείξει, έχουν θεμελιώσει στην πράξη το πόσο εύθραυστες είναι οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού τροφίμων.

Χώρες που για δεκαετίες θεωρούσαν δεδομένη την πρόσβαση σε φθηνά εισαγόμενα τρόφιμα, ανακαλύπτουν ξανά την αξία της εγχώριας παραγωγικής βάσης για την Ευρώπη και ειδικότερα για την Ελλάδα τώρα. Αυτό είναι ταυτόχρονα και πρόκληση και ευκαιρία. Είναι πρόκληση γιατί πρέπει να θωρακίσουμε τις αλυσίδες μας.

Είναι ευκαιρία γιατί διαθέτουμε έναν ισχυρό παραγωγικό κλάδο τροφίμων που μπορεί να αποτελέσει πυλώνα της Ευρωπαϊκής Επισιτιστικής Επάρκειας. Η ελληνική βιομηχανία τροφίμων είναι υποδομή εθνικής ασφάλειας και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και ως τέτοια. Η Ελλάδα σήμερα βρίσκεται σε διαφορετική θέση από αυτή που ήταν πριν από λίγα χρόνια.

Έχουμε ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα, διατηρούμε ρυθμούς ανάπτυξης διπλάσιους περίπου από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, το χρέος απομειώνεται με τον γρηγορότερο ρυθμό στον κόσμο. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά, όλα αυτά είναι και μόνο η αρχή. Το πραγματικό στοίχημα είναι η παραγωγικότητα και εκεί έχουμε ακόμα πολύ δρόμο.

Όχι μόνο ως Έλληνες αλλά και ως Ευρωπαίοι.

Εδώ αξίζει νομίζω να σταθεί κανείς σε μια πρόκληση η οποία αφορά όχι μόνο το δικό σας κλάδο, συνολικά μεγάλο μέρος της ελληνικής μεταποίησης, την ανάγκη για μεγαλύτερη κλίμακα και περισσότερες συνεργίες. Η Ελλάδα διαθέτει πολλές αξιόλογες και δυναμικές επιχειρήσεις στον χώρο της βιομηχανίας τροφίμων που με ποιότητα με εξωστρέφεια με ισχυρή παρουσία στις αγορές.

Ταυτόχρονα όμως το Διεθνές Περιβάλλον γίνεται κάθε μέρα και πιο απαιτητικό. Η επένδυση σε έρευνα και ανάπτυξη, σε αυτοματισμό, σε σύγχρονα δίκτυα διανομής, σε διεθνές branding , απαιτεί ολοένα και περισσότερους πόρους, ολοένα και μεγαλύτερη οργανωτική δυνατότητα.

Γι’ αυτό και πιστεύω ότι τα επόμενα χρόνια θα δούμε ακόμη περισσότερες συνεργασίες, στρατηγικές συμπράξεις και επιχειρηματικές συνέργειες στο χώρο σας.

Όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως ένα φυσικό τρόπο ενίσχυσης της παραγωγικότητας, της εξωστρέφειας και της ανθεκτικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.

Για να στηριχτεί αυτή η πορεία, χρειάζονται προφανώς και τα κατάλληλα χρηματοδοτικά εργαλεία. Σήμερα υπάρχει ένα ήδη πιο ώριμο επενδυτικό οικοσύστημα σε σχέση με το παρελθόν, με αναπτυξιακά κεφάλαια, με growth equity σχήματα, με νέα επενδυτικά εργαλεία. Όμως υπάρχει ακόμα, εκτιμώ, σημαντικό περιθώριο για να αναπτυχθούν περισσότερο λύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες των μεσαίων παραγωγικών επιχειρήσεων.

Γι’ αυτό και θα έλεγα ότι η συνολικότερη ενίσχυση της συνεργασίας των συνεργείων και της συνολικής δυναμικής της παραγωγικής πλευράς της οικονομίας, αποκτά ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για τα επόμενα χρόνια. Είναι ένα τεράστιο στοίχημα το οποίο πρέπει να κερδηθεί.

Το ίδιο ισχύει και για τις εξαγωγές.

Για να αποκτήσει κανείς ουσιαστική παρουσία στα ράφια μεγάλων διεθνών αλυσίδων, δεν αρκεί μόνο η ποιότητα των προϊόντων, το ξέρατε όλες και όλοι πολύ καλά, όσο σημαντική και αν ενδεχομένως είναι, απαιτείται συνέπεια, επάρκεια, επενδύσεις στο branding και ισχυρότατη εμπορική παρουσία. Γι’ αυτό και η ενίσχυση της κλίμακας της συνεργασίας και της εξωστρεφούς δυναμικής του κλάδου σας θα παίξει καθοριστικό ρόλο στη συνέχεια της επιτυχημένης πορείας του ελληνικού τροφίμου στις διεθνείς αγορές.

Ένα, επίσης, από τα σημαντικότερα πράγματα που οφείλει να προσφέρει η πολιτεία είναι η αίσθηση σταθερότητας και προβλεψιμότητας. Καμία επιχείρηση δεν μπορεί να σχεδιάσει σοβαρά το μέλλον της, ειδικά μακροπρόθεσμες επενδύσεις, χωρίς ένα περιβάλλον σταθερών και καθαρών κανόνων. Γι’ αυτό και δώσαμε ιδιαίτερη έμφαση στη διατήρηση ενός σταθερού φορολογικού πλαισίου, στη δημιουργία μεγαλύτερης ορατότητας για τις επιχειρήσεις, είναι μια κατεύθυνση στην οποία θα μείνουμε σταθερά προσηλωμένοι.

Επιτρέψτε μου, όμως, να σταθώ ιδιαίτερα και σε ένα θέμα που θεωρώ κομβικό για το μέλλον της ελληνικής μεταποίησης και το οποίο με έχει προφανώς απασχολήσει και προσωπικά πολύ στα προηγούμενα καθήκοντά μου, τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Σήμερα η συζήτηση για την παραγωγικότητα στην βιομηχανία τροφίμων περνά αναπόφευκτα μέσα από αυτόν τον αυτοματισμό, την αξιοποίηση δεδομένων και προφανώς την Τεχνητή Νοημοσύνη. Και αυτές τις τεχνολογίες δεν αποτελούν πλέον μια επιλογή που αφορά τους λίγους και πρωτοπόρους.

Γίνονται σταδιακά βασικό στοιχείο ανταγωνιστικότητας για ολόκληρη τη μεταποίηση. Οι δυνατότητες που δημιουργούνται είναι πλέον πολύ πρακτικές και μετρήσιμες. Μιλάμε για predictive maintenance που περιορίζει τις διακοπές λειτουργίας στις γραμμές παραγωγής και μειώνει το λειτουργικό κόστος, για εφαρμογές computer vision που ενισχύουν τον ποιοτικό έλεγχο με μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτητα, για AI-driven forecasting που επιτρέπει καλύτερο προγραμματισμό παραγωγής, περιορίζει τα αποθέματα και συμβάλλει στη μείωση της σπατάλης τροφίμων – ενός κόστους που διεθνώς αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία

Προφανώς μιλάμε για ψηφιακή ιχνηλασιμότητα η οποία ενισχύει την εμπιστοσύνη του καταναλωτή και διευκολύνει την πρόσβαση σε αγορές υψηλών απαιτήσεων όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ιαπωνία. Και βέβαια για πιο ευέλικτες μορφές παραγωγής με μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα και δυνατότητα εξατομίκευσης χωρίς απώλεια αποδοτικότητας. Η Ελλάδα διαθέτει σήμερα, το ξέρετε όλες και όλοι πολύ καλά, ένα πολύ πιο ώριμο ψηφιακό περιβάλλον σε σχέση με το παρελθόν.

Από το gov.gr μέχρι τα ψηφιακά μητρώα και τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, έχουμε αποδείξει ότι η χώρα μπορεί να κινηθεί γρήγορα σε αυτό το τομέα όταν υπάρχει σχέδιο και συνεργασία. Και αυτή η εμπειρία μπορεί και πρέπει να μεταφερθεί ακόμα περισσότερο και στην βιομηχανία. Γι’ αυτό και θέλω να επαναλάβω ότι το Υπουργείο στηρίζει και θα συνεχίσει να στηρίζει μέσα από επενδυτικά κίνητρα από πόρους του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης τις επιχειρήσεις που επιλέγουν να επενδύσουν σε αυτή τους τη μετάβαση.

Φυσικά δεν μπορώ να μιλήσω για παραγωγικότητα, για τεχνολογία, για ανάπτυξη χωρίς να μιλήσω για το ανθρώπινο κεφάλαιο, γιατί τίποτα από όλα αυτά δεν γίνεται χωρίς τους σωστούς ανθρώπους στις σωστές θέσεις. Ο κλάδος χρειάζεται μηχανικούς τροφίμων, food scientists, αυτοματιστές, στελέχη ποιοτικού ελέγχου, ειδικούς σε logistics, σε αρκετές από αυτές τις ειδικότητες υπάρχει ήδη έλλειμμα και το έλλειμμα θα μεγαλώσει αν δεν δράσουμε.

Η δημογραφική πραγματικότητα της χώρας είναι αυτή που είναι. Δεν μπορούμε βραχυπρόθεσμα να την αλλάξουμε. Μπορούμε να κάνουμε μέτρα, να λάβουμε μέτρα – έχουμε λάβει πολλά από αυτά, ακόμα και την πρόσφατη φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία έγινε υπό αυτό το πρίσμα. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε επίσης άμεσα είναι το εξής: Να αλλάξουμε την προσέλκυση και τη διατήρηση του ταλέντου και τις πολιτικές γύρω από αυτά.

Αυτό σημαίνει, πιστεύω, τρία βασικά πράγματα. Πρώτον, ποιος θα είναι η σύνδεση της εκπαίδευσης με τις ανάγκες της παραγωγής, πανεπιστήμια, ΕΠΑΛ, δομές επαγγελματικής κατάρτισης….

Εκτιμώ ότι μπορούν να συνεργαστούν ακόμα πιο ουσιαστικά με τη βιομηχανία τροφίμων, ώστε να δημιουργούνται προγράμματα πιο πρακτικά και πιο κοντά στις δεξιότητες που ζητά σήμερα η αγορά εργασίας.. Δεύτερον, αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού που διαθέτει η χώρα. Υπάρχουν πολλοί Έλληνες επιστήμονες και επαγγελματίες του κλάδου που διακρίνονται στο εξωτερικό.

Ο στόχος μας πρέπει να είναι να δημιουργούνται ολοένα και περισσότερες ευκαιρίες, ώστε να μπορούν να επιστρέψουν στην Ελλάδα εφόσον τα επιθυμούν.

Και τρίτον, να αναδείξουμε περισσότερο τη σύγχρονη εικόνα της βιομηχανίας τροφίμων, γιατί σήμερα πρόκειται για ένα κλάδο ο οποίος συνδέεται όλο και περισσότερο με την τεχνολογία, την καινοτομία, την βιωσιμότητα και την εξωστρέφεια . Είναι σημαντικό αυτό να γίνει πιο ορατό στη νέα γενιά, ώστε περισσότεροι άνθρωποι να βλέπουν τον κλάδο ως ένα χώρο με προοπτική και με δημιουργικές δυνατότητες.

Η βιομηχανία τροφίμων είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον πρωτογενή τομέα, γι’ αυτό και έχουμε κάθε λόγο να στηρίζουμε την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία, γιατί μια ισχυρή βιομηχανία τροφίμων προϋποθέτει και έναν ισχυρό πρωτογενή τομέα. Εκεί βρίσκεται η βάση της ποιότητας, της ταυτότητας και της προστιθέμενης αξίας του ελληνικού προϊόντος. Και πάνω σε αυτή τη βάση μπορεί να συνεχίσει να χτίζεται η δυναμική των ελληνικών τροφίμων τα επόμενα χρόνια.

Και η βάση αυτή είναι μοναδική, δεν το λέω από εθνική υπερηφάνεια, το λέω γιατί είναι πραγματικότητα. Το ελληνικό κλίμα, ο συνδυασμός ήλιου, θάλασσας, βουνού, η ποικιλία των μικροκλιμάτων από την Κρήτη μέχρι τη Φλώρινα, όλα αυτά δίνουν στα ελληνικά προϊόντα χαρακτηριστικά τα οποία δεν αναπαράγονται αλλού. Το ελαιόλαδό μας, τα τυριά μας, το γιαούρτι μας, τα όσπρια, τα φρούτα, το κρασί είναι προϊόντα με ταυτότητα, με ιστορία, με γεωγραφία επάνω τους.

Και υπάρχει και κάτι ακόμα φυσικά γύρω από αυτά που πρέπει να αναγνωρίσει κανείς, ότι ο ελληνικός τουρισμός λειτουργεί ως ένας τεράστιος διαρκής μηχανισμός προβολής. Κάθε χρόνο δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι ανακαλύπτουν την Ελλάδα, δοκιμάζουν τα προϊόντα αυτά, ζουν τη μεσογειακή διατροφή, αποκτούν μνήμες γεύσης.

Όταν επιστρέφουν στις χώρες τους αναζητούν αυτά τα προϊόντα στα ράφια. Αυτό είναι ένα απόλυτα μοναδικό πλεονέκτημα για τον κλάδο. Λίγες χώρες στον κόσμο διαθέτουν τέτοιο φυσικό κανάλι προώθησης.

Το ερώτημα είναι αν είμαστε έτοιμοι να το αξιοποιήσουμε στην έκταση που του αξίζει. Νομίζω όμως αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα. Το ελληνικό τρόφιμο μπορεί να γίνει top παγκοσμίως.

Έχει το προϊόν, έχει την ιστορία, έχει το κλίμα και τη γη που το γεννούν. Έχει τον τουρισμό που το διαφημίζει. Έχει το brand Ελλάδα που σε πολλές αγορές πουλάει από μόνο του.

Αυτό που λείπει είναι ενδεχομένως ο επαρκής συντονισμός και τα επαρκή κεφάλαια για να μπορέσει να απελευθερωθεί όλο αυτό το δυναμικό και όλη αυτή η δυνατότητα.

Ο κλάδος σας έχει ήδη αποδείξει κάτι πολύ σημαντικό και κλείνω με αυτό: ότι η ελληνική βιομηχανία μπορεί να είναι ανταγωνιστική, εξωστρεφής και να διεκδικεί με αξιώσεις τη θέση στις διεθνείς αγορές.

Η δική μας δέσμευση είναι να συνεχίσουμε να δουλεύουμε μαζί με σταθερότητα, με επενδύσεις, με τεχνολογία, με ανθρώπινο δυναμικό υψηλής ποιότητας και με μια ξεκάθαρη ευρωπαϊκή προοπτική για την ελληνική παραγωγή.

Σας ευχαριστώ πολύ».