Η ελληνική κυβέρνηση επικαλείται τους δείκτες, που δείχνουν ανάπτυξη και βελτίωση των οικονομικών επιδόσεων της χώρας αλλά πολλοί πολίτες και φορείς λένε ότι δεν βλέπουν ουσιαστικές βελτιώσεις στην καθημερινότητα. Ποια είναι κατά την άποψή σας η πραγματική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και πώς θα αντιμετωπιστούν τα προβλήματα νέας αύξησης στον πληθωρισμό;

«Η ελληνική οικονομία σήμερα είναι σαφώς πιο ισχυρή απ’ ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Η χώρα αναπτύσσεται με ρυθμούς κοντά στο 2%, οι επενδύσεις αυξήθηκαν από το 11% στο 17% του ΑΕΠ και το δημόσιο χρέος καταγράφει τον ταχύτερο ρυθμό μείωσης παγκοσμίως. Αυτή είναι πραγματική πρόοδος. Είναι η απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει σελίδα και εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό παράδειγμα μετασχηματισμού, ανθεκτικότητας και αξιοπιστίας.

Όμως υπάρχει και μια δεύτερη αλήθεια που πρέπει να λέγεται καθαρά. Οι δείκτες πολλές φορές βελτιώνονται πιο γρήγορα από την καθημερινότητα του πολίτη. Ο κόσμος μετρά την οικονομία με το κόστος ζωής, το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και την ενέργεια. Γι’ αυτό, η μάχη απέναντι στην ακρίβεια παραμένει απόλυτη προτεραιότητα.

Η κυβέρνηση στην Ελλάδα ήδη διέθεσε 800 εκατομμύρια ευρώ για τη στήριξη των πολιτών απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις. Όμως η μόνιμη απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο τα προσωρινά μέτρα. Η πραγματική απάντηση είναι μια οικονομία πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική και πιο εξωστρεφής. Μια οικονομία με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές και μεγαλύτερη συμμετοχή της τεχνολογίας, της καινοτομίας και της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή.

Το μεγάλο στοίχημα της Ελλάδας είναι η ανάπτυξη να φτάσει ακόμη πιο γρήγορα στην κοινωνία. Να μετατρέπεται σε πραγματική βελτίωση της ζωής των πολιτών. Και υπάρχουν πλέον σοβαροί λόγοι αισιοδοξίας ότι η χώρα τα επόμενα χρόνια μπορεί να το πετύχει».

Το στεγαστικό πρόβλημα είναι ένα μεγάλο θέμα στην Ευρώπη και απασχολεί έντονα την Ελλάδα και την Κύπρο. Τι θα λέγατε ως Υπουργός Οικονομικών σε έναν 25χρονο με μισθό περίπου €1.000 με €1.200 που ανησυχεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ δική του στέγη; Τι μπορεί να κάνει το κράτος ή η Ευρώπη για αυτό το καυτό πρόβλημα;

«Θα έλεγα πρώτα απ’ όλα ότι καταλαβαίνουμε απόλυτα την αγωνία του. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, ανεξαρτησίας και προοπτικής ζωής. Και δεν αφορά μόνο την Ελλάδα ή την Κύπρο. Είναι πλέον ένα από τα μεγαλύτερα κοινωνικά ζητήματα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αυτός είναι και ο λόγος που εντάξαμε το στεγαστικό ζήτημα στην ατζέντα του Eurogroup που φιλοξενήθηκε στη Λευκωσία. Πρέπει να συζητάμε ό, τι απασχολεί τους πολίτες και να ψάχνουμε λύσεις για τα μεγάλα προβλήματα.

Στην Ελλάδα προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα συνολικά. Αυξάνουμε την προσφορά κατοικιών, δίνοντας κίνητρα για να επιστρέψουν στην αγορά χιλιάδες κλειστά σπίτια και βάζοντας κανόνες στη βραχυχρόνια μίσθωση σε περιοχές με πολύ μεγάλη πίεση. Ταυτόχρονα, στηρίζουμε άμεσα τους νέους μέσω της επιδότησης ενοικίου και των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ», ώστε περίπου 30.000 άνθρωποι να μπορέσουν να αποκτήσουν τη δική τους κατοικία.

Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Υπάρχει όμως η υποχρέωση να αντιμετωπίσουμε τη στέγη ως μια κεντρική κοινωνική προτεραιότητα για την επόμενη δεκαετία.»

Αν ένας νέος ή ένα ζευγάρι σκέφτεται να φύγει στο εξωτερικό για εργασία, όπως για παράδειγμα να έρθει να εργαστεί στην Κύπρο ή σε άλλες χώρες της ΕΕ, ως Υπουργός Οικονομικών τι θα του απαντούσατε ή τι επιχειρήματα θα βάζατε στη συζήτηση για να αποτρέψετε την οικονομική μετανάστευση των νέων;

«Ευτυχώς, σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στην αντίστροφη πορεία από αυτήν της κρίσης. Περισσότεροι από 400.000 Έλληνες έχουν ήδη επιστρέψει από το εξωτερικό, από περίπου 600.000 που είχαν φύγει. Δηλαδή, έχουν επιστρέψει περίπου τα δύο τρίτα. Και αυτό είναι ίσως η πιο δυνατή απόδειξη ότι η Ελλάδα αλλάζει επίπεδο.

Δεν μπορούσαμε να συμβιβαστούμε με την ιδέα ότι η χώρα θα χάνει τα πιο δημιουργικά και παραγωγικά μυαλά της. Δεν μπορούσαμε να αποδεχθούμε ότι το ταλέντο, η γνώση και η φιλοδοξία μιας ολόκληρης γενιάς θα αξιοποιούνται εκτός χώρας. Σήμερα όμως αυτή η εικόνα έχει αρχίσει να ανατρέπεται. Όλο και περισσότεροι νέοι Έλληνες επιστρέφουν, δημιουργούν και βλέπουν ξανά προοπτική στον τόπο τους.

Η μεγάλη μας ευθύνη είναι να συνεχίσουμε να χτίζουμε μια Ελλάδα που θα παράγει ευκαιρίες: με περισσότερες επενδύσεις, καλύτερες δουλειές, έμφαση στην τεχνολογία, στην καινοτομία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην παραγωγή και στις σύγχρονες υποδομές.

Αυτό είναι το μεγάλο μας στοίχημα. Να γίνουμε μια χώρα που δεν θα εξάγει το μέλλον της, αλλά θα το κρατά, θα το αξιοποιεί και θα το δυναμώνει εδώ».

Βλέπετε να οδηγείται η Ευρώπη σε νέα οικονομική αστάθεια από τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή και ποιος είναι κατά την γνώμη σας ο μεγαλύτερος κίνδυνος, ο πληθωρισμός, η ύφεση, η μετανάστευση, οι τιμές της ενέργειας;

«Η κρίση στη Μέση Ανατολή υπενθυμίζει ότι η οικονομία και η γεωπολιτική ασφάλεια είναι πλέον αλληλένδετες. Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι να αντιδράσουμε με φόβο ή πανικό, αλλά να κινηθούμε γρήγορα, στρατηγικά και ενωμένα.

Ο μεγαλύτερος άμεσος κίνδυνος για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι μια νέα ενεργειακή και πληθωριστική πίεση. Ήδη επηρεάζονται η ενέργεια, οι μεταφορές και τελικά το κόστος ζωής των πολιτών. Και η Ευρώπη πρέπει πλέον να βγει στην επίθεση, χωρίς να παραμένει εξαρτώμενη από αποφάσεις, παραγωγή και τεχνολογίες άλλων.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι η Ευρώπη πρέπει να αυξήσει ταχύτητα. Χρειαζόμαστε κοινή ενεργειακή στρατηγική, περισσότερες επενδύσεις στην τεχνολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη, στην καινοτομία και στην άμυνα. Χρειαζόμαστε μια πραγματική Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων που θα μετατρέπει τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις σε ευρωπαϊκή παραγωγή, ευρωπαϊκή τεχνολογία και ευρωπαϊκή ισχύ.

Η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αντιμετωπίζει κάθε κρίση αποσπασματικά και να αποκτήσει μακροπρόθεσμη στρατηγική σκέψη. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται μπροστά σε μια ιστορική επιλογή: είτε θα δράσει γρήγορα και συντονισμένα είτε θα χάσει έδαφος σε ένα διεθνές περιβάλλον που αλλάζει ταχύτερα από ποτέ».

Πόσο σημαντικό είναι για την Ελλάδα να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο και κατά πόσο τα γεωπολιτικά κωλύματα μπορούν να βάλουν στο περιθώριο αυτό το μεγάλο έργο; Ποια είναι η σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου για τις δυο οικονομίες;

«Η δημιουργία μιας νέας ενεργειακής λεωφόρου στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτής της Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (GSI), αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για την Ελλάδα και την Κύπρο, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι ένα έργο που ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια, τη γεωπολιτική σταθερότητα και τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης σε μια περίοδο μεγάλων διεθνών αναταράξεων.

Δεν είναι τυχαίο ότι πρόκειται για Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με ήδη εγκεκριμένη χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ. Πρόσφατα, οι Υπουργοί Ενέργειας Ελλάδας και Κύπρου, παρουσία του Επιτρόπου Ενέργειας, έδωσαν επίσημη εντολή στον ΑΔΜΗΕ να καταθέσει αίτημα χρηματοδότησης στην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερη συμμετοχή επενδυτών και ευρωπαϊκών κεφαλαίων.

Για την Κύπρο, η διασύνδεση ενισχύει τη σταθερότητα και την ασφάλεια του ηλεκτρικού της συστήματος και δημιουργεί προϋποθέσεις για χαμηλότερο ενεργειακό κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Για την Ελλάδα, ενισχύει τον ρόλο της ως στρατηγικού ενεργειακού κόμβου, δημιουργώντας νέες επενδύσεις και υποδομές.

Είναι ένα έργο win-win για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρώπη».

Υπάρχει ικανοποιητικός συντονισμός Ελλάδας και Κύπρου για κοινές παρεμβάσεις στην Ευρώπη για οικονομικά θέματα;

«Βεβαίως. Και θα έλεγα ότι σήμερα δεν υπάρχει απλώς καλός συντονισμός, αλλά μια πραγματικά στρατηγική συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου στα μεγάλα ευρωπαϊκά και οικονομικά ζητήματα.

Η συγκυρία είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η Κύπρος ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ενώ ο Έλληνας Υπουργός Οικονομικών εξελέγη στην Προεδρία του Eurogroup. Αυτό δημιουργεί μια ισχυρή δυνατότητα κοινών παρεμβάσεων και συντονισμού σε κρίσιμα ζητήματα για το μέλλον της Ευρώπης.

Με τον Μάκη Κεραυνό υπάρχει ουσιαστική συνεργασία σε τομείς όπως η ναυτιλία, η ενεργειακή ασφάλεια, οι επενδύσεις, ο τουρισμός και η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Ειδικά στη ναυτιλία, Ελλάδα και Κύπρος αποτελούν δύο από τις σημαντικότερες δυνάμεις της Ευρώπης. Έχουμε λοιπόν κοινή ευθύνη να προστατεύσουμε την ανταγωνιστικότητα ενός κλάδου στρατηγικής σημασίας για το ευρωπαϊκό εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία».

Πώς μπορεί να ενισχυθεί η παρουσία ελληνικών επιχειρήσεων στην Κύπρο και κυπριακών στην Ελλάδα; Είστε γενικά ικανοποιημένος από το επίπεδο της οικονομικής συνεργασίας των δύο χωρών;

«Το επίπεδο της οικονομικής συνεργασίας Ελλάδας και Κύπρου είναι ήδη πολύ υψηλό και αντανακλά τη στρατηγική σχέση των δύο χωρών.

Τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Η Κύπρος είναι πλέον η 3η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Ελλάδας, ενώ η Ελλάδα παραμένει σταθερά ένας από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Κύπρου. Αυτό δείχνει ότι η σχέση μας έχει πραγματικό οικονομικό βάθος.

Το ζητούμενο τώρα είναι να περάσουμε σε ένα ακόμη πιο φιλόδοξο επίπεδο συνεργασίας. Υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες στην ενέργεια, στη ναυτιλία, στις τράπεζες, στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες, στις υποδομές και στην καινοτομία. Η Ελλάδα και η Κύπρος μπορούν να λειτουργήσουν ακόμη περισσότερο ως ένας ενιαίος χώρος επενδύσεων, επιχειρηματικότητας και ανάπτυξης μέσα στην Ευρώπη.

Η έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών στην Κύπρο και του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Αθήνα δείχνει επίσης ότι επενδύουμε όχι μόνο στην οικονομία, αλλά και στη γνώση, στην έρευνα και στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Γιατί η πραγματική δύναμη Ελλάδας και Κύπρου τα επόμενα χρόνια θα κριθεί στην τεχνολογία, στην καινοτομία και στη νέα γενιά.

Άρα ναι, είμαστε ικανοποιημένοι από όσα έχουν επιτευχθεί. Αλλά πιστεύω ότι οι δυνατότητες Ελλάδας και Κύπρου είναι ακόμη μεγαλύτερες από όσα έχουμε δει μέχρι σήμερα».

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η αποτρεπτική ισχύς δεν εξαρτάται πλέον μόνο από τους κρατικούς προϋπολογισμούς, αλλά και από την ταχύτητα με την οποία δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια μπορούν να κινητοποιηθούν και να κατευθυνθούν στην αμυντική βιομηχανία. Παράλληλα, έδωσε έμφαση στην ανάγκη δημιουργίας μιας πραγματικής ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς αμυντικών αγαθών, με κοινές προμήθειες, βαθύτερες κεφαλαιαγορές και ενιαίο ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία να αποκτήσει μεγαλύτερη παραγωγική και επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα.

Ο χαιρετισμός του υπουργού:

Κυρίες και κύριοι,

Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης αντιμετώπιζε την ασφάλεια ως μια συμπληρωματική πρόβλεψη στον προϋπολογισμό, ό,τι απέμενε αφού είχαν χρηματοδοτηθεί όλα τα υπόλοιπα. Αυτή η εποχή έχει πλέον τελειώσει. Το ερώτημα που έχουμε σήμερα μπροστά μας δεν είναι αν θα πρέπει να δαπανήσουμε περισσότερα για την άμυνα. Σε ολόκληρη την Ένωση, ήδη το κάνουμε. Το δυσκολότερο ερώτημα είναι αν θα μπορέσουμε να μετατρέψουμε αυτές τις δαπάνες σε επιχειρησιακή ικανότητα με την ταχύτητα που απαιτούν οι περιστάσεις.

Η αποτρεπτική ισχύς, το 2026, δεν αποτελεί πλέον μόνο συνάρτηση των κρατικών προϋπολογισμών. Είναι συνάρτηση του πόσο γρήγορα μπορεί το κεφάλαιο -δημόσιο και ιδιωτικό, εγχώριο και διασυνοριακό – να κινητοποιηθεί, να κατανεμηθεί και να μετατραπεί σε πλοία, δορυφόρους, πυρομαχικά και στη βιομηχανική βάση που τα παράγει. Και εδώ, μιλώντας με ειλικρίνεια, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πρόκληση υλοποίησης.

Ας δούμε τα δεδομένα. Τα κράτη-μέλη έχουν σήμερα δεσμευθεί σε επίπεδα αμυντικών δαπανών που ήταν αδιανόητα πριν από πέντε χρόνια. Ωστόσο, η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση οικοδομήθηκε για μια διαφορετική εποχή – κατακερματισμένη μεταξύ εθνικών πρωταθλητών, προσαρμοσμένη σε ρυθμούς και συνθήκες ειρηνικής περιόδου, χωρίς επαρκή χρηματοδότηση σε σχέση με τον όγκο παραγγελιών που πλέον δέχεται. Κύκλοι προμηθειών που εξακολουθούν να μετρώνται σε χρόνια. Γραμμές παραγωγής που δεν μπορούν να επεκταθούν χωρίς προβλεψιμότητα στη ζήτηση. Προμηθευτές – πολλοί από αυτούς μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις – που δεν μπορούν να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση επειδή η άμυνα εξακολουθεί, για πολλούς θεσμικούς επενδυτές, να θεωρείται αποκλεισμένος τομέας.

Εδώ εντοπίζεται η στενωπός. Όχι στις πιστώσεις. Στην εκτέλεση.
Επιτρέψτε μου τρεις παρατηρήσεις για το πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε.
Πρώτον, οι κεφαλαιαγορές πρέπει να κάνουν δουλειά που οι προϋπολογισμοί δεν μπορούν. Ο Mario Draghi είχε δίκιο: οι ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις είναι άφθονες, οι δίαυλοι μέσω των οποίων τις κατευθύνουμε στρατηγικά δεν είναι. Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων δεν είναι μια αφηρημένη συζήτηση στις Βρυξέλλες. Είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου ένας Έλληνας συνταξιούχος αποταμιευτής, μια γερμανική ασφαλιστική εταιρεία και ένα γαλλικό οικογενειακό γραφείο μπορούν να χρηματοδοτήσουν τα συστήματα ραντάρ, τα ναυπηγεία και τις τεχνολογίες διττής χρήσης που διασφαλίζουν την ήπειρο στην οποία ζουν. Βαθύτερες και πιο ενοποιημένες αγορές αποτελούν από μόνες τους στρατηγικό πλεονέκτημα ασφάλειας.

Δεύτερον, πρέπει να απομακρύνουμε ορισμένα τεχνητά εμπόδια που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ακόμη την άμυνα ως ένα μη αποδεκτό τομέα προς επένδυση. Ρυθμιστικά πλαίσια που αποκλείουν αμυντικές εταιρείες από επενδυτικά χαρτοφυλάκια διαμορφώθηκαν σε έναν κόσμο που δεν υφίσταται πλέον. Η κυριαρχία συνεπάγεται ισολογισμό και δεν θα πρέπει να διστάζουμε να την χρηματοδοτούμε.

Τρίτον – και αυτό είναι το σημαντικότερο για την υλοποίηση – το κεφάλαιο από μόνο του δεν μπορεί να επιλύσει το πρόβλημα προμηθειών. Όταν η χρηματοδότηση διοχετεύεται σε κατακερματισμένη ζήτηση, το αποτέλεσμα είναι πληθωρισμός, όχι επιχειρησιακή ικανότητα.

Εδώ ακριβώς αποκτούν καθοριστική σημασία οι κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες. Σήμερα, τα είκοσι επτά κράτη-μέλη αγοράζουν σε μεγάλο βαθμό βάσει των δικών τους χρονοδιαγραμμάτων, των δικών τους προδιαγραφών και από τους δικούς τους προτιμώμενους προμηθευτές. Το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο: επικαλυπτόμενη έρευνα και ανάπτυξη, μικρής κλίμακας παραγωγή, κενά διαλειτουργικότητας στο πεδίο των επιχειρήσεων και μια βιομηχανική βάση που αδυνατεί να δικαιολογήσει τις επενδύσεις που απαιτούνται για να επεκταθεί. Στην πράξη, έχουμε οργανώσει την αμυντική μας αγορά ώστε να είναι μικρότερη από το άθροισμα των επιμέρους μελών της.

Η λύση δεν είναι περίπλοκη επί της αρχής, παρόλο που είναι απαιτητική στην εφαρμογή της. Συγκεντρωτικές προμήθειες σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Πολυετείς συμβάσεις και πλαίσια που παρέχουν στη βιομηχανία τη βεβαιότητα ζήτησης που χρειάζεται ώστε να επενδύσει σε παραγωγική δυναμικότητα. Ενιαίες προδιαγραφές ώστε ένας προμηθευτής στη Θεσσαλονίκη, στο Ταλίν ή στην Τουλούζη να μπορεί να εξυπηρετεί διαφορετικούς εθνικούς αγοραστές χωρίς να χρειάζεται ανασχεδιασμό για κάθε περίπτωση. Μια πραγματική ενιαία αγορά για αμυντικά αγαθά, με το αντίστοιχο ρυθμιστικό και εξαγωγικό πλαίσιο ελέγχου.

Τα εργαλεία αρχίζουν να διαμορφώνονται – SAFE, EDIP, το έργο του Επιτρόπου Άμυνας. Αυτό που απαιτείται τώρα είναι η πολιτική βούληση να χρησιμοποιηθούν στην κλίμακα που απαιτούν οι περιστάσεις, καθώς και η απαραίτητη δημοσιονομική πειθαρχία ώστε οι κοινές προμήθειες να προσελκύουν ιδιωτικά κεφάλαια αντί να τα υποκαθιστούν. Η δυνατότητα κρατικού δανεισμού είναι πεπερασμένη, ενώ η δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω των αγορών, όταν κινητοποιείται σωστά, πολύ λιγότερο.

Επιτρέψτε μου να κλείσω με αυτό. Οι χώρες που επικράτησαν σε προηγούμενες μεγάλες στρατηγικές αναμετρήσεις δεν το πέτυχαν επειδή διέθεταν μεγαλύτερους προϋπολογισμούς, αλλά επειδή οικοδόμησαν τους θεσμούς που μπορούσαν να μετατρέψουν τους εθνικούς πόρους σε εθνική ισχύ. Αυτό είναι σήμερα το δικό μας καθήκον. Αγορές, ικανότητα, υλοποίηση – τρεις λέξεις, μία ατζέντα.
Η Ευρώπη διαθέτει τις απαραίτητες αποταμιεύσεις. Η Ευρώπη διαθέτει την τεχνολογία. Η Ευρώπη διαθέτει τη βιομηχανική κληρονομιά. Αυτό που χρειάζεται είναι η πειθαρχία να τα συνδέσει.

Σας ευχαριστώ.

Λίγο πριν από τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι τη Δευτέρα, ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος υπογράμμισε ότι η κρίση ανέδειξε πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια οικονομία απέναντι σε γεωπολιτικές αναταράξεις και διαταραχές στην ενέργεια, μεταδίδει το CNBC.

Ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, δήλωσε ότι «το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και ο οριστικός τερματισμός της σύγκρουσης είναι υψίστης σημασίας για τον περιορισμό των επιπτώσεων στην οικονομία».

Το Eurogroup συμμετέχει στη σύνοδο της G7 μέσω του Κυριάκου Πιερρακάκη, ενώ στον πυρήνα της ομάδας βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία.

Ανησυχία για νέο κύμα πληθωρισμού

Όπως σημείωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αποδείξει ότι μπορεί να αντέξει ισχυρούς ενεργειακούς κραδασμούς, ωστόσο ακόμη και μια γρήγορη αποκλιμάκωση της σύγκρουσης δεν αρκεί για να αποτρέψει τις πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Οι διεθνείς αγορές ομολόγων έχουν ήδη αρχίσει να αντιδρούν. Το κόστος μακροπρόθεσμου δανεισμού σε αρκετές οικονομίες της G7 αυξήθηκε έντονα τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς οι επενδυτές φοβούνται ότι η ενεργειακή κρίση θα οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωρισμού και πιθανόν σε υψηλότερα επιτόκια.

Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ περιορίζει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, προκαλώντας ανησυχία για ελλείψεις και νέα άνοδο στις τιμές καυσίμων.

Άνοδος αποδόσεων στις ΗΠΑ, τη Βρετανία και την Ιαπωνία

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων εκτινάχθηκαν μετά τα νέα στοιχεία για τον πληθωρισμό και τις εκτιμήσεις των αγορών για τη μελλοντική πορεία της Federal Reserve υπό τον νέο πρόεδρο Κέβιν Γουόρς.

Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου αυξήθηκε σχεδόν κατά 11 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 5,121%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2025 και κοντά στα υψηλά του Οκτωβρίου 2023.

Ανάλογες πιέσεις καταγράφονται και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι αποδόσεις των 30ετών κρατικών ομολόγων, γνωστών ως gilts, κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, εν μέσω πολιτικής αβεβαιότητας και φόβων για επιμονή του πληθωρισμού.

Στην Ιαπωνία, η οποία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια, οι αποδόσεις των ομολόγων αυξήθηκαν επίσης σημαντικά τις τελευταίες ημέρες λόγω της ανησυχίας για το κόστος ενέργειας και τις επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι αγορές ομολόγων θεωρούνται βασικός δείκτης εμπιστοσύνης προς τις κυβερνήσεις. Όταν αυξάνονται οι φόβοι για πληθωρισμό ή δημοσιονομικές πιέσεις, οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να διακρατήσουν κρατικό χρέος.

Πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια και φόβοι για νέα άνοδο

Την ίδια στιγμή, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Το Brent έκλεισε την Παρασκευή με άνοδο άνω του 3%, στα 109,26 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό WTI ενισχύθηκε περισσότερο από 4%, στα 105,42 δολάρια ανά βαρέλι.

Οι τιμές του Brent καταγράφουν άνοδο περίπου 74% από τις αρχές του έτους, αν και παραμένουν χαμηλότερα από το υψηλό των 118 δολαρίων που είχε σημειωθεί στα τέλη Απριλίου.

Παράλληλα, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται με ρυθμό-ρεκόρ, προκειμένου να αντισταθμίσουν τις μεγάλες διαταραχές στην προσφορά από τη Μέση Ανατολή.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προειδοποίησε στην τελευταία μηνιαία έκθεσή του ότι, αν τα Στενά του Ορμούζ δεν ανοίξουν ξανά σύντομα, τα αποθέματα ενδέχεται να προσεγγίσουν κρίσιμα επίπεδα.

Όπως ανέφερε ο οργανισμός, η ταχεία συρρίκνωση των ενεργειακών αποθεμάτων σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες διαταραχές στην προσφορά μπορεί να οδηγήσει σε νέο εκρηκτικό ράλι τιμών ενόψει της αυξημένης θερινής ζήτησης.

Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση θα παραδώσει μια χώρα που δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ είχε αγγίξει το 210% μετά την πανδημία και πλέον κινείται προς το 136%, με προοπτική περαιτέρω αποκλιμάκωσης στο επόμενο διάστημα.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Τι είπε για μισθούς και επενδύσεις

Παράλληλα ανέφερε ότι ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από τα 650 ευρώ το 2019 στα 920 ευρώ σήμερα, καταγράφοντας, όπως είπε, άνοδο 41% πάνω από τον πληθωρισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι καθαρές κατά κεφαλήν αμοιβές αυξήθηκαν κατά 26%. Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε επίσης ότι οι επενδύσεις από το 11% του ΑΕΠ το 2019 κινούνται πλέον στο 17%-18%, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν στο 42% από τα προ κρίσης επίπεδα του 2020.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην αγορά εργασίας, εκτιμώντας ότι η ανεργία βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Παρουσιάζοντας στοιχεία για το διαθέσιμο εισόδημα, ανέφερε ότι το πραγματικό κατά κεφαλήν διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 14,3% την περίοδο 2019-2024, έναντι μέσου όρου 6,6% στην Ευρωπαϊκή Ένωση και 5,5% στην Ευρωζώνη. Όπως είπε, η Ελλάδα καταγράφει την έκτη καλύτερη επίδοση στην ΕΕ ως προς τη σύγκλιση με την Ευρώπη.

Σε ό,τι αφορά την πραγματική κατά κεφαλήν κατανάλωση, σημείωσε ότι αυξήθηκε από το 78% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2019 στο 81% σήμερα.

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στα στοιχεία φτώχειας, υποστηρίζοντας ότι το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας, με σταθερό το κατώφλι του 2019, μειώθηκε από 17,9% σε 11,3%, δηλαδή κατά περίπου 6,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα μέτρα στήριξης - Ειδική αναφορά έκανε στην επιδότηση καυσίμων

Απαντώντας στην κριτική για τα μέτρα στήριξης, ο κ. Πιερρακάκης επικαλέστηκε αξιολόγηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σημειώνοντας ότι οι διεθνείς οργανισμοί εισηγούνται προσωρινά και στοχευμένα μέτρα υπέρ των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Ειδική αναφορά έκανε στην επιδότηση καυσίμων, υπογραμμίζοντας ότι η κρατική παρέμβαση αφορά επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο στην αντλία και όχι μείωση φόρου.

Αναφερόμενος στις τράπεζες, απέρριψε τα σενάρια έκτακτης φορολόγησης, τονίζοντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις υπονομεύουν την αξιοπιστία της οικονομίας.

Τι είπε για τις τράπεζες

Παρουσιάζοντας στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2025, σημείωσε ότι τα λειτουργικά έσοδα των τραπεζών αυξήθηκαν μόλις κατά 0,5%, ενώ τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 15%. Την ίδια στιγμή, τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 7,2% και τα καθαρά λειτουργικά αποτελέσματα μειώθηκαν κατά 247 εκατομμύρια ευρώ.

Όπως εξήγησε, η αύξηση της τελικής κερδοφορίας των τραπεζών οφείλεται κυρίως στη μείωση των προβλέψεων για πιστωτικό κίνδυνο κατά περίπου 438 εκατομμύρια ευρώ και στη μείωση ζημιών απομείωσης κατά 158 εκατομμύρια ευρώ. Ο υπουργός σημείωσε ακόμη ότι ο ρυθμός χρηματοδότησης προς τον ιδιωτικό τομέα, από -0,4% το 2019, κινείται πλέον στο 10%, ενώ στα επιχειρηματικά δάνεια φτάνει το 15%.

H αναφορά στη ΔΕΗ

Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε στη ΔΕΗ, υποστηρίζοντας ότι η αξία της συμμετοχής του Δημοσίου αυξήθηκε θεαματικά μετά την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Όπως ανέφερε, το 2019 το Δημόσιο κατείχε το 51% της ΔΕΗ, με την αξία της συμμετοχής να ανέρχεται σε 150 εκατομμύρια ευρώ, ενώ σήμερα το ποσοστό έχει μειωθεί στο 34%, αλλά η αξία του ανέρχεται στα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Αναλυτικότερα, για τα τρία πιο σημαντικά πράγματα που πρέπει να υλοποιηθούν στους επόμενους 12 μήνες:

«Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων η οποία περιλαμβάνει πολλά διαφορετικά στοιχεία ταυτόχρονα και αφορά, μεταξύ άλλων, το πώς περνάμε από τις startups στις scale-ups. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη τραπεζική ενοποίηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αν έπρεπε να κωδικοποιήσω ορισμένες άμεσες προτεραιότητες, θα ανέφερα:

Πρώτον, το ψηφιακό ευρώ. Πρέπει να τηρήσουμε το χρονοδιάγραμμα και εμείς, ως υπουργοί Οικονομικών στο Eurogroup, πρέπει να συμβάλουμε σε αυτό. Βεβαίως, πλέον το θέμα βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό και στα χέρια σας, ως Ευρωπαίων νομοθετών.

Δεύτερον, στο πλαίσιο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, πρέπει να επανενεργοποιήσουμε τα στοιχεία της Τραπεζικής Ένωσης.

Χρειαζόμαστε ισχυρότερες και μεγαλύτερες τράπεζες. Η συζήτηση που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες εβδομάδες-για παράδειγμα γύρω από τεχνολογικά μοντέλα όπως το “Μythos”- αναδεικνύει και τη διάσταση της ασφάλειας. Αν όμως εξετάσει κανείς τις επενδύσεις των ευρωπαϊκών τραπεζών και τις συγκρίνει με εκείνες αμερικανικών και κινεζικών τραπεζών στον τομέα της τεχνολογίας, θα δει ότι υστερούμε σε μέγεθος. Χρειαζόμαστε μεγαλύτερα σχήματα που να μπορούν να επενδύουν περισσότερο στην τεχνολογία – και πρέπει να λειτουργήσουμε ως καταλύτες προς αυτή την κατεύθυνση.

Και τρίτον, θα έλεγα ότι χρειαζόμαστε μια κοινή κατανόηση σε ό,τι αφορά τα τεχνολογικά ζητήματα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών χρηματοοικονομικών λύσεων. Η τεχνολογία αλληλεπιδρά πλέον άμεσα με τις οικονομικές αποφάσεις.

Για να έχουμε ισχυρή παρουσία – είτε σε εθνικό επίπεδο είτε σε διεθνές, πολυμερές ή διατλαντικό επίπεδο – δεν πρέπει να είμαστε, αν μου επιτρέπετε τον όρο, «ασύμμετρα εξαρτημένοι». Πρέπει να ενισχύσουμε τις δικές μας ευρωπαϊκές δυνατότητες και να αναπτύξουμε τους δικούς μας τεχνολογικούς πρωταθλητές.

Αυτό θα μας επιτρέψει να συμμετέχουμε ουσιαστικά στις κρίσιμες εφοδιαστικές και παραγωγικές αλυσίδες και να έχουμε ισχυρότερη φωνή στο τραπέζι των αποφάσεων. Και πρέπει να κινηθούμε γρήγορα. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά οι πολιτικές αντιδράσεις είναι πιο αργές από τις ίδιες τις εξελίξεις.

Δεν έχουμε πλέον αυτό το περιθώριο, ειδικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται ταυτόχρονα για μια «κούρσα προς το φεγγάρι» και μια «κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών». Επηρεάζει την παραγωγικότητα, την αγορά εργασίας και συνολικά την οικονομία. Θα αλλάξει τον ρόλο κάθε υπουργείου, Παιδείας, Εργασίας, Υγείας».

Για το ψηφιακό ευρώ:

«Να ξεκινήσω βλέποντας το ψηφιακό ευρώ από μια συνολική ευρύτερη οπτική: τι συμβαίνει σήμερα παγκοσμίως; Βλέπουμε μια ευρεία ψηφιοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα.

Τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες; Δεν προχωρούν σε ψηφιακό δολάριο. Αντίθετα, αξιοποιούν τα stablecoins. Δημιούργησαν ένα θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει την ιδιωτική καινοτομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Γιατί δεν επέλεξαν ψηφιακό δολάριο; Για διάφορους λόγους – κάποιοι είναι και πολιτισμικοί: έμφαση στην ιδιωτικότητα και άλλοι παράγοντες.

Η Κίνα ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη προσέγγιση: προχωρά αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή του νομίσματός της, χωρίς να επιτρέπει την ανάπτυξη stablecoins όπως στις ΗΠΑ.

Και η Ευρώπη; Η βασική στρατηγική πρέπει να είναι η δημόσια υποδομή. Δηλαδή, το ψηφιακό ευρώ. Πιστεύω ότι αυτό μπορεί να μας δώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, εφόσον θέλουμε να ενισχύσουμε τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης, επιτρέποντας παράλληλα την ανάπτυξη ιδιωτικής καινοτομίας γύρω από αυτό.

Ο κανονισμός MiCA το επιτρέπει αυτό; Ναι. Ωστόσο, αν δούμε την παγκόσμια εικόνα των stablecoins, περίπου το 95% είναι συνδεδεμένα με το δολάριο και λιγότερο από 1% με το ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι το ψηφιακό ευρώ πρέπει να αποτελέσει τον πυρήνα της στρατηγικής μας.

Πρόσφατα ήμουν στην Ουάσινγκτον και σε συζητήσεις με ειδικούς της αγοράς άκουσα το εξής: «Θα έχετε πλεονέκτημα αν προχωρήσετε με το ψηφιακό ευρώ – κάντε το όσο το δυνατόν γρηγορότερα». Και αυτό προερχόταν από ανθρώπους της αγοράς.

Το χρονοδιάγραμμα ανήκει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι το κόστος ευκαιρίας είναι απολύτως πραγματικό, απλώς συχνά είναι λιγότερο ορατό. Στην προκειμένη περίπτωση όμως είναι πολύ συγκεκριμένο: αν δεν προχωρήσουμε γρήγορα, θα χάσουμε μια σημαντική ευκαιρία να ενισχύσουμε τον διεθνή ρόλο της Ευρώπης. Το πιστεύω βαθιά, όχι μόνο ως Πρόεδρος του Eurogroup ή ως Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, αλλά και ως Ευρωπαίος πολίτης».

Για την τεχνητή νοημοσύνη:

«Σε ό,τι αφορά την τεχνητή νοημοσύνη: το βασικό πρόβλημα είναι ότι συχνά υπερδραματοποιούμε το παρόν και υποτιμούμε το μέλλον. Σήμερα η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το “Mythos”. Σε λίγους μήνες, μπορεί να υπάρχουν πολλαπλά εξίσου ισχυρά μοντέλα LLMs.

Το ζητούμενο είναι πώς θα ενισχύσουμε συνολικά την τεχνολογική μας κυριαρχία, γι’ αυτό προσπαθώ να δω τη συζήτηση πιο συνολικά.

Η βασική πρόκληση είναι ότι απαιτείται παγκόσμιος συντονισμός για τη διακυβέρνηση αυτής της τεχνολογίας, σε μια περίοδο που ο συντονισμός δοκιμάζεται. Υπάρχει εύκολη λύση; Όχι. Όμως το διακύβευμα είναι τόσο μεγάλο που αργά ή γρήγορα θα επιβάλουν έναν βαθμό συντονισμού.
Ελπίζω αυτό να μην συμβεί μετά από κάποιο αρνητικό γεγονός. Πρέπει να κινηθούμε έγκαιρα, και όσο το δυνατόν πιο γρήγορα».

Για την ελληνική εμπειρία στην κρίση χρέους και τις συμβουλές προς άλλα κράτη:

«Προσπαθώ συχνά να τους θυμίζω ότι η λέξη «ύβρις» είναι ελληνική. Δεν επιδιώκουμε να κουνήσουμε το δάχτυλο σε καμία χώρα που αντιμετωπίζει δημοσιονομικές δυσκολίες ή δυσκολίες χρέους. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι η Ελλάδα υπέστη ένα εξαιρετικά μεγάλο κόστος. Κατά τη διάρκεια της κρίσης χάσαμε περίπου 25 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό από μόνο του δείχνει το εύρος και την ένταση των επιπτώσεων που βίωσαν τα ελληνικά νοικοκυριά και οι πολίτες.

Η ανεργία εκτοξεύθηκε. Υλοποιήθηκαν τρία προγράμματα διάσωσης. Ωστόσο, αν υπάρχει ένα βασικό μάθημα από αυτή την εμπειρία, ένα μάθημα που μάθαμε με τον πιο δύσκολο τρόπο, είναι το εξής:

Απαιτείται δημοσιονομική σταθερότητα. Και πριν από αυτήν, απαιτείται πολιτική σταθερότητα.

Πάνω στην πολιτική σταθερότητα οικοδομείται η δημοσιονομική σταθερότητα. Σήμερα βρισκόμαστε σε ένα εντελώς διαφορετικό σημείο: καταγράφουμε πρωτογενή πλεονάσματα, και έχουμε ένα από τα ταχύτερα αποκλιμακούμενα δημόσια χρέη διεθνώς».

Για το μέρισμα ανάπτυξης για κάθε κράτος μέλος:

«Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχεις μπροστά σου το «μέρισμα του προφανούς». Αν η Ευρώπη υλοποιήσει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το ψηφιακό ευρώ και όλες εκείνες τις αυτονόητες μεταρρυθμίσεις, όπως η άρση των εμποδίων που εξακολουθούν να υφίστανται μεταξύ των κρατών-μελών, τότε δημιουργείται ουσιαστικά ένα μέρισμα ανάπτυξης για κάθε κράτος-μέλος.

Αυτό ισχύει και σε εθνικό επίπεδο. Κάθε χώρα έχει συγκεκριμένες, προφανείς παρεμβάσεις που, αν υλοποιηθούν, αποδίδουν άμεσα αναπτυξιακό όφελος. Είναι σημαντικό να το αναδεικνύουμε και να το κωδικοποιούμε, γιατί ως υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής λειτουργούμε σε μια διαρκή δυαδικότητα:

Από τη μία, πρέπει να επιλύουμε τις εκκρεμότητες του παρελθόντος, μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας, στο εκπαιδευτικό σύστημα – και από την άλλη, να ανταποκρινόμαστε σε νέες προκλήσεις που αναδύονται και συχνά δεν μπορούμε να προβλέψουμε.

Μέσα σε αυτή τη διττή πραγματικότητα, αν υπάρχουν παρεμβάσεις προφανείς που αποφέρουν αναπτυξιακό μέρισμα, τότε, απλώς προχωρήστε και υλοποιήστε τες.

Σε ό,τι αφορά τις συναλλαγματικές ισοτιμίες, δεν θα ήθελα να σχολιάσω, καθώς πρόκειται για αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι τη στηρίζουμε πλήρως και σεβόμαστε απολύτως την ανεξαρτησία της».

Για το κατά πόσο η Ευρώπη είναι διατεθειμένη να χαλαρώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη

«Πιστεύω ότι υπάρχουν πολλές παράμετροι που πρέπει να εξεταστούν σε μια πιθανή απάντηση, γιατί κανένα χαρτοφυλάκιο δεν λειτουργεί απολύτως αυτόνομα. Και αν με ρωτάτε ποιο είναι το βασικό πρόβλημα ως προς το πόσο γρήγορα μπορούμε να προχωρήσουμε σε ορισμένα ζητήματα, θα σας απαντούσα ευθέως: οι ιδέες υπάρχουν. Οι πολιτικές, σε μεγάλο βαθμό, υπάρχουν.

Το πρόβλημα είναι ότι όλοι συμφωνούμε στη θεωρία, αλλά πρέπει να συμφωνήσουμε και στην πράξη. Το είπα και το πρωί στο ECOFIN: λέμε ότι συμφωνούμε, το ζήτημα είναι αν το κάνουμε πράξη. Και αυτό εξαρτάται από τα κράτη-μέλη.

Γιατί λέμε ότι συμφωνούμε με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, αλλά μετά ακολουθεί ένα «ναι, αλλά…» και προτάσσουμε τις εθνικές μας επιφυλάξεις. Και το λέω αυτό χωρίς μομφή, γιατί εκπροσωπώ κι εγώ ένα κυρίαρχο κράτος-μέλος, με τις δικές του εθνικές παραμέτρους.

Αυτό που θέλω να πω είναι ότι, αν δεν αντιληφθούμε πως το κόστος ευκαιρίας της μη υλοποίησης ορισμένων πραγμάτων είναι μεγαλύτερο από τη διατήρηση του status quo, τότε χάνουμε την ευκαιρία. Χάνουμε την ευκαιρία να κάνουμε την Ευρώπη, σε πρώτο επίπεδο, μια πραγματικά ενιαία αγορά.

Στην πραγματικότητα, όμως, πρέπει να αποφασίσουμε: θέλουμε να είμαστε απλώς μια ενιαία αγορά ή μια παγκόσμια δύναμη; Γιατί μπορούμε να είμαστε παγκόσμια δύναμη. Το πρώτο ερώτημα είναι αν θα κάνουμε τα αυτονόητα, αν θα άρουμε όλα αυτά τα εμπόδια.

Άρα, για να απαντήσω στο ερώτημά σας: ναι, οι συζητήσεις είναι ιδιαίτερα τεχνικές. Πρέπει να βρούμε σημεία σύγκλισης μεταξύ των κρατών-μελών. Αυτό προσπαθούμε να κάνουμε σήμερα.

Για παράδειγμα, χρειαζόμαστε κεντρική εποπτεία στις κεφαλαιαγορές μας. Γιατί; Επειδή είναι, νομίζω, προφανές ότι δεν μπορείς να κάνεις το ίδιο πράγμα 27 φορές. Και αν κάνεις το ίδιο πράγμα 27 φορές, τότε στην πράξη δεν έχεις μια ολοκληρωμένη κεφαλαιαγορά.

Επιπλέον, το να ζητάμε να αναβαθμιστούν τεχνολογικά οι εποπτικές αρχές των κεφαλαιαγορών, ώστε να μπορούν να ρυθμίζουν μια αγορά που αλλάζει κάθε μήνα, και αυτό επί 27, είναι ένα από τα δυσκολότερα εγχειρήματα που μπορώ να φανταστώ.

Άρα εξαρτάται από εμάς. Το εννοούμε πραγματικά; Πιστεύω ότι πρέπει να είμαστε η γενιά των υπεύθυνων χάραξης πολιτικής που το εννοεί. Και ιστορικά θα έχει πολύ μεγαλύτερο νόημα να εκχωρήσουμε ένα μέρος αυτής της αρμοδιότητας. Γι’ αυτό λέω ότι η κυριαρχία δεν είναι συνώνυμη της αυτονομίας. Η κυριαρχία έχει πολλές διαστάσεις, η αυτονομία είναι μία από αυτές. Υπάρχει όμως και ο έλεγχος. Υπάρχει και η νομιμοποίηση.

Και μερικές φορές καταλήγεις να είσαι περισσότερο κυρίαρχος, περισσότερο ικανός, όταν αποφασίζεις να δράσεις συνεργατικά μέσα σε ένα ευρύτερο ενωσιακό πλαίσιο, όπως έχουμε κάνει ήδη σε πολλούς τομείς και σε πολλές πολιτικές ατζέντες, όπως αυτή που περιγράψατε.

Στον τραπεζικό τομέα χρειαζόμαστε Ευρωπαίους πρωταθλητές. Δεν χρειαζόμαστε εθνικούς πρωταθλητές. Όλοι έχουμε την τάση να προστατεύουμε περισσότερο τις εθνικές μας αγορές, φυσικά. Όμως, αν δεν αντιληφθούμε ότι πρέπει να ενισχύσουμε τις ευρωπαϊκές τράπεζες σε κοινό ευρωπαϊκό επίπεδο, δεν θα μπορέσουν να ανταγωνιστούν τις αμερικανικές και κινεζικές.

Ας προσπαθήσουμε να σκεφτούμε πέντε ή δέκα χρόνια μπροστά, όχι γραμμικά, αλλά εκθετικά. Αν οι τράπεζες χάσουν το τρένο των τεχνολογικών επενδύσεων που ανέφερα, τότε πολύ απλά δεν θα αποτελούν μέρος της εξίσωσης.

Για το πώς θα διασφαλισθεί η δημοσιονομική πειθαρχία σε περιόδους κρίσης:

«Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία απόκλιση από το δημοσιονομικό πλαίσιο που έχουμε προχωρήσει. Το ίδιο το δημοσιονομικό πλαίσιο επιτρέπει τις ευελιξίες, οι οποίες ορίζουν πότε και πού μπορείς να αποκλίνεις. Για παράδειγμα, σε ένα σοβαρό περιστατικό, έχουν μέσα τους ενσωματωμένες τις παραμέτρους υπό τις οποίες μπορείς να δεις αυτές τις αποκλίσεις.

Αποφασίσαμε να έχουμε ρήτρα διαφυγής για την άμυνα, γιατί καταλάβαμε ότι η άμυνα είναι ένα συλλογικό δημόσιο αγαθό, ειδικά μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι σε αυτό το σημείο δεν υπάρχει τέτοια συμφωνία. Αυτή τη στιγμή συζητάμε τα ίδια τα μέτρα. Η Επιτροπή προωθεί μια σειρά από άλλες προτάσεις σε σχέση με την πολιτική ανταγωνισμού ή την επιτροπή εθνικής φορολόγησης υπερκερδών στα κράτη-μέλη κ.λπ.

Παρακολουθούμε την κατάσταση. Συντονιζόμαστε μεταξύ μας. Αλλά επιτρέψτε μου επίσης να προσθέσω αυτό που είπα στην αρχή: αυτό που κάνεις είναι συνάρτηση του πού βρίσκεσαι.

Και αυτή τη στιγμή, ας το παραδεχτούμε, δεν βρισκόμαστε στο καλύτερο σενάριο όσον αφορά την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Αν δούμε τις προσδοκίες μας, το σημείο εκκίνησης δεν είναι αυτό που θα είχαμε θεωρήσει ως το καλύτερο δυνατό σενάριο.

Υπάρχουν προβληματικά σενάρια μπροστά μας; Ίσως ναι, ίσως όχι. Η αβεβαιότητα είναι ο νέος κανόνας.

Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Τόσο ως προς τις πολιτικές που θα προωθήσουμε για να στηρίξουμε συνολικά τα πιο ευάλωτα κράτη-μέλη, όσο και σε σχέση με τη δημοσιονομική μας στάση και τη δημοσιονομική μας υγεία.

Η ενεργειακή κρίση δεν πρέπει να τροφοδοτήσει μια δημοσιονομική κρίση. Αλλά από την άλλη πλευρά, πρέπει επίσης να στηρίξουμε ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους. Αυτό είναι το μήνυμα που, υποθέτω, λαμβάνουμε όλοι από τους πολίτες σε κάθε χώρα.

Άρα, πρέπει να είμαστε «χειρουργικοί». Θα έλεγα ότι πρέπει να ισορροπήσουμε και τα δύο.

Η ισορροπία αυτή είναι συνάρτηση τόσο του περιεχομένου των πολιτικών όσο και του πλαισίου της κατάστασης.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή, και συμφωνούμε με αυτό, δεν προωθεί καμία απόκλιση από τους δημοσιονομικούς κανόνες.

Αν αλλάξει το πλαίσιο, θα έλεγα ότι τότε ο τίτλος δεν θα είναι η απόκλιση. Ο τίτλος θα είναι το ίδιο το προβληματικό πλαίσιο.
Γιατί αυτό θα σημαίνει ότι δεν θα βρισκόμαστε μόνο σε μια τάση στασιμοπληθωρισμού, αλλά σε μια πολύ χειρότερη κατάσταση.
Ας ελπίσουμε ότι αυτό θα αποφευχθεί».

Για την αποδέσμευση από τη ρωσική ενέργεια:

«Πιστεύω ότι το γεγονός ότι η Ευρώπη είναι πλέον πιο κυρίαρχη και πιο διαφοροποιημένη σε αυτό το πεδίο είναι απολύτως καθοριστικό για τα συμφέροντά της. Και αν αυτό απαιτεί να ενισχύσουμε τις δικές μας δυνατότητες στον τομέα της ενέργειας, τότε αυτό είναι μια θετική εξέλιξη.
Άλλωστε, αυτό ακριβώς δείχνουν και τα στοιχεία που είδαμε χθες στο Eurogroup: το γεγονός ότι κάναμε αυτές τις επενδύσεις μετά το 2022 μάς επέτρεψε να έχουμε σήμερα κατά 12% μικρότερο αντίκτυπο από την κρίση.

Έχουμε κάνει όλα όσα πρέπει στην ενέργεια; Όχι ακόμη. Πρέπει να διαφοροποιηθούμε περαιτέρω. Πρέπει να επενδύσουμε περαιτέρω στα δίκτυα.
Χρειαζόμαστε επενδύσεις περίπου 580 δισ. ευρώ στα δίκτυα. Χρειαζόμαστε επενδύσεις στην αποθήκευση. Πρέπει να παρακολουθούμε όλες τις τεχνολογικές εξελίξεις στον ενεργειακό τομέα, γιατί θα είναι πολλές. Και πρέπει να είμαστε παρόντες.

Πιστεύω ότι αυτό θα βοηθήσει σημαντικά την Ευρώπη. Επιπλέον, η ανάπτυξη της ενεργειακής ένωσης συνολικά θα είναι καθοριστικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων σε κάθε χώρα και για τη βιωσιμότητα των νοικοκυριών».

Για την ενεργειακή ένωση:

«Όσον αφορά στην Ενεργειακή Ένωση, υπάρχουν όντως εκκρεμότητες, που περιλαμβάνεται ως κεντρικό σημείο. Υπάρχουν πράγματα που έχουμε κάνει, έχουμε αυξήσει τις επενδύσεις στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων παίζει τεράστιο ρόλο σε αυτό. Χρειαζόμαστε πολλές περισσότερες διασυνδέσεις, αυτό είναι το πρώτο, χρειαζόμαστε επενδύσεις στην αποθήκευση και χρειαζόμαστε επενδύσεις συνολικά στα δίκτυα ηλεκτρισμού σε κάθε χώρα. Γιατί είναι παλαιωμένα, άρα χρειάζεται να γίνουν πάρα πολλά. Και βέβαια οι κανόνες πρέπει να αντανακλούν πραγματικά ότι δεν έχουμε 27 ενεργειακές αγορές, αλλά μία ενεργειακή αγορά.

Συνεπώς, αυτά είναι πράγματα που έχουν ξεκινήσει να γίνονται και πρέπει σίγουρα να επιταχυνθούν. Από τη δική μου πλευρά, ως πρόεδρος του Eurogroup, αυτό το οποίο έκανα είναι ότι ακολουθώντας και τη γνώμη αρκετών συναδέλφων μου, αποφασίσαμε να φέρουμε αυτά τα ζητήματα στις συζητήσεις των Υπουργών Οικονομικών, όχι μόνο των Υπουργών Ενέργειας. Γιατί, οι επιπτώσεις σε κάθε ελληνικό νοικοκυριό, σε κάθε ευρωπαϊκό νοικοκυριό θα πω ευρύτερα είναι πάρα πολύ σημαντικές, λόγω των αυξημένων τιμών και άμεσα και έμμεσα. Άρα, αυτά είναι ζητήματα που πρέπει όχι μόνο να μας απασχολούν, αλλά να δίνουμε απαντήσεις, να έχουμε κοινή κατανόηση σε σχέση με το τι πρέπει να γίνει και σε ποιο χρονοδιάγραμμα».

Για την Άμυνα:

«Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, όλοι αποδεχόμαστε ότι η Άμυνα είναι ένα κοινό ευρωπαϊκό αγαθό κι αυτό σημαίνει ότι αθροίζουμε δυνατότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο σε επίπεδο κρατών-μελών.

Ξεκινήσαμε να το κάνουμε αυτό; Έχουμε ξεκινήσει να κάνουμε κάποια σημαντικά πρώτα βήματα. Ένα σημαντικό πρώτο βήμα είναι η ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για την Άμυνα. Ήμασταν από τις πρώτες χώρες, το υπέγραψα κι εγώ ως Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, που ζήτησα να ενεργοποιηθεί η ρήτρα για την δικιά μας περίπτωση. Να αφήσει, δηλαδή, χώρο για περαιτέρω επενδύσεις στην Άμυνα.

Λόγω της δικής μας γεωπολιτικής συνθήκης, εμείς, είμαστε μία χώρα που παραδοσιακά είχαμε μεγαλύτερη συνεισφορά σε ότι αφορά τον αμυντικό μας Προϋπολογισμό σε σχέση με τις άλλες χώρες της Ευρώπης. Παρόλα αυτά, αυτός είναι ένας τομέας που μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα, αν ενώσουμε δυνάμεις.

Χρησιμοποιώ προσωπικά ως παράδειγμα, το τι κάνει η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Διαστήματος για θέματα που αφορούν κοινές προμήθειες για δορυφόρους και άλλα αντίστοιχα εργαλεία για να μας διδάξει το τι θα μπορούσαμε να κάνουμε και για συγκεκριμένες τεχνολογίες στο χώρο της Άμυνας.

Νομίζω ότι σίγουρα μπορούν να γίνουν περισσότερα με μεγαλύτερο και καλύτερο συντονισμό κι αυτό είναι κάτι, όπως ξέρετε πολύ καλά, που κι ο Έλληνας Πρωθυπουργός, ο κ. Κ. Μητσοτάκης, ενδιαφέρεται να το προωθήσει. Αναφέρατε, την κοινή του πρωτοβουλία με τον Πρωθυπουργό της Πολωνίας και γενικώς εκτιμώ ότι σε αυτόν το χώρο θα κάνουμε πολλά περισσότερα ως Ευρωπαίοι πολίτες το επόμενο διάστημα».

Για την εισφορά από εταιρίες που έχουν υπερκέρδη:

«Νομίζω ότι, δεδομένων των ευαισθησιών και των διαφορετικών προσεγγίσεων που έχουν εκφραστεί από τα 21 κράτη-μέλη της ευρωζώνης και τα 27 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή τηρεί μια ισορροπημένη στάση. Και ως Πρόεδρος του Eurogroup, οφείλω να αποτυπώνω μια θέση που να εκφράζει το σύνολο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση που έχει προωθήσει η Επιτροπή, μετά και την επιστολή ορισμένων Υπουργών Οικονομικών για τα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών, είναι σαφής: η σχετική δυνατότητα υπάρχει, αλλά σε εθνική βάση.

Πρόκειται για μια κυρίαρχη επιλογή που ανήκει στα ίδια τα κράτη-μέλη.

Άλλωστε, πρόκειται για μια πρακτική που εφαρμόστηκε το 2022 σε ορισμένα κράτη-μέλη, και υπάρχει ήδη σχετική εμπειρία. Επιτρέπεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά υλοποιείται σε εθνικό.

Αυτή είναι, θα έλεγα, η κατεύθυνση που έχει διαμορφώσει η Επιτροπή μέχρι στιγμής, και είναι μια προσέγγιση με την οποία συμφωνώ.

Διότι στην εξίσωση αυτή πρέπει να λάβουμε υπόψη και κρίσιμες παραμέτρους που σχετίζονται με τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις αδυναμίες στην πλευρά της προσφοράς.

Και εδώ χρειάζεται να βλέπουμε τη συνολική εικόνα. Όπως ανέφερα και πριν, συχνά υπερδραματοποιούμε το παρόν και υποτιμούμε το μέλλον.
Οφείλουμε να διαμορφώσουμε τα κατάλληλα κίνητρα για το ενεργειακό μας σύστημα συνολικά, ώστε να ενισχύσουμε την ενεργειακή μας κυριαρχία.

Το βασικό ερώτημα είναι: ποιες βραχυπρόθεσμες αποφάσεις δεν υπονομεύουν τους μακροπρόθεσμους στόχους;

Και επιτρέψτε μου να το συνδέσω με την προηγούμενη συζήτηση. Ακούστηκε ότι η διαφοροποίηση ήταν λάθος, κάτι με το οποίο διαφωνώ.
Οι αποφάσεις που ελήφθησαν τη δεκαετία του 1970 είχαν επιπτώσεις που διαρκούν μέχρι σήμερα. Μετά την πετρελαϊκή κρίση δημιουργήθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, ξεκίνησαν οι έρευνες στη Βόρεια Θάλασσα, ανακαλύφθηκαν νέοι ενεργειακοί πόροι, ενώ η πυρηνική ενέργεια, ιδίως στη Γαλλία, αναπτύχθηκε σημαντικά.

Ορισμένες επιλογές αποδείχθηκαν θετικές, άλλες λιγότερο. Όλες, όμως, άφησαν αποτύπωμα που φτάνει μέχρι σήμερα.

Γι’ αυτό και η βασική αρχή είναι ότι η βραχυπρόθεσμη αντίδραση πρέπει να ευθυγραμμίζεται με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική.

Άρα, σε κάθε τέτοια συζήτηση, το σημείο εκκίνησης είναι ένα: τι θέλουμε συνολικά για την Ευρώπη; Η διαφοροποίηση είναι μία παράμετρος. Η τεχνολογική καινοτομία στην ενέργεια είναι μια δεύτερη. Η ενιαία ενεργειακή αγορά είναι μια τρίτη.

Αν θέλουμε όλα αυτά, σε συνδυασμό με περισσότερες επενδύσεις, τότε πρέπει να ξεκινήσουμε από τον στόχο και να δούμε ποιες πολιτικές τον υπηρετούν.

Σε αυτή τη φάση, το να παραμένουν αυτές οι αποφάσεις στην εθνική αρμοδιότητα, όπως προτείνει η Επιτροπή, είναι μια επιλογή με σαφή λογική».

Για τις ανατιμήσεις και τα αιτήματα εργαζομένων σε όλη την ΕΕ:

«Εγώ θα πω ότι όταν ακούω πολλά από αυτά τα πράγματα θυμάμαι εκείνο το ρητό το οποίο λέει ότι ο «δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με τις καλύτερες των προθέσεων». Θα πω, επίσης, ότι είμαι μέλος μιας γενιάς η οποία βίωσε τι σημαίνει να υλοποιούνται πολιτικές οι οποίες μετά δεν υποστηρίζονται οικονομικά στην πράξη. Βιώσαμε τρεις χρεοκοπίες στην Ελλάδα, όχι μία.

Νομίζω ότι είναι απόλυτο καθήκον της γενιάς στην οποία ανήκω να μην το επαναλάβει και ο τρόπος για να μην το επαναλάβει είναι να κινείται εντός συγκεκριμένου πλαισίου. Πλαίσιο το οποίο είναι κοινά αποδεκτό με τους Ευρωπαϊκούς θεσμούς, με τους Ευρωπαϊκούς κανόνες στηρίζοντας πραγματικά εκείνους που το έχουν περισσότερο ανάγκη. Εάν δει κανείς ποια είναι η συζήτηση αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, νομίζω ότι είναι μια πάρα πολύ σπουδαία κατάκτηση ότι μειώνουμε το χρέος μας, ότι δεν περνάμε τον λογαριασμό στην επόμενη γενιά, ότι είμαστε έτοιμοι να αποκτήσουμε – μιας και αναφερθήκατε στον κόσμο της εργασίας – το ποσοστό της χαμηλότερης ανεργίας στην ιστορία μας, είμαστε πάρα πολύ κοντά στο να έχουμε τη χαμηλότερη ανεργία στην ιστορία μας και να έχουμε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Σε καμία περίπτωση δεν θα σας ισχυριστώ ότι με κάποιον μαγικό τρόπο όλα τα προβλήματα στην Ελλάδα έχουν λυθεί, σε καμία χώρα δεν έχουν λυθεί, είναι αρκετές χώρες εδώ παρούσες που μπορούν να το επιβεβαιώσουν. Αυτό το οποίο κοιτά η κάθε χώρα είναι εάν είναι σε μία σωστή τροχιά επίλυσης προβλημάτων, δηλαδή, εάν κάθε μήνα, κάθε εβδομάδα, κάθε χρόνο τα πράγματα είναι καλύτερα από την προηγούμενη χρονιά. Με δεδομένο και το τι συμβαίνει στον κόσμο, γιατί πολλές χώρες είναι κυριολεκτικά «νησιά», αλλά μεταφορικά δεν είναι καμία. Όλοι είμαστε σε πλήρη διασύνδεση και αλληλεπίδραση.

Άρα, υπό αυτή την έννοια, νομίζω ότι η Ελλάδα του 2026 είναι τελείως διαφορετική από την Ελλάδα του 2019 και είναι τελείως διαφορετική σε πάρα πολλές πτυχές, όπως τα ίδια τα οικονομικά στοιχεία αποτυπώνουν. Εμείς θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε όλους εκείνους οι οποίοι το έχουν περισσότερο ανάγκη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με τον πιο στοχευμένο τρόπο, αλλά πάντα εντός των δυνατοτήτων μας. Αυτό με βάση το ελληνικό μου «καπέλο» ως Έλληνας Υπουργός Οικονομικών παρά το γεγονός ότι σήμερα έχω έρθει με το άλλο «καπέλο» του Προέδρου του Eurogroup».

«Η συζήτηση είναι διαφορετική αν αντιμετωπίζουμε μια κρίση διάρκειας δύο εβδομάδων και διαφορετική όταν η κρίση έχει διάρκεια δύο ή τριών μηνών. Και προφανώς, αυτό θα επηρεάσει και την ευρωπαϊκή αντίδραση», τόνισε.

Όπως επισήμανε ο κ. Πιερρακάκης, ο αντίκτυπος της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τα μέτρα που λαμβάνουν αυτή τη στιγμή οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα τεθούν στη συνεδρίαση του Eurogroup, στην οποία θα συμμετάσχει και το ΔΝΤ, για να αξιολογήσει αυτά τα μέτρα μαζί με την Επιτροπή.

Σχετικά με τις τιμές ενέργειας, επισήμανε ότι «κάθε κυβέρνηση αυτή τη στιγμή λαμβάνει μέτρα. Υπάρχει αντίκτυπος από την κρίση στη Μέση Ανατολή, που τον αισθάνεται κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση στην Ευρώπη», επισημαίνοντας την ανάγκη συντονισμού της αντίδρασης.

Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τονίσει πως τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα. «Πιστεύουμε ότι τέτοια μέτρα έχουν τη μέγιστη επίδραση για να προστατεύσουν τους πιο ευάλωτους πολίτες και τις οικονομίες μας γενικότερα».

Σε ερώτηση για την αλλαγή που επιχειρείται στη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την επιβολή δασμών, ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε ότι «η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και το να μην γίνουν τα Στενά του Ορμούζ διόδια είναι απολύτως απαραίτητη. Στηρίζουμε με διπλωματικά μέσα οποιαδήποτε πρωτοβουλία που κινείται προς αυτή την κατεύθυνση», ενώ επισήμανε ότι κατανοεί τις ανησυχίες, καθώς προέρχεται από ναυτιλιακή χώρα.

Η σημερινή ατζέντα του Eurogroup, όπως είπε, «είναι πυκνή» και περιλαμβάνει την «τραπεζική ενοποίηση στην Ευρώπη, καθώς και το πώς οι startups μπορούν να εξελιχθούν σε scale-ups στην Ευρώπη, ως μέρος της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της άρσης εμποδίων». Για την τραπεζική ενοποίηση, «χρειαζόμαστε περισσότερη ενοποίηση στην Ευρώπη. Χρειαζόμαστε περισσότερες διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές. Αυτό είναι απόλυτα σωστό».

 Τον απολογισμό του ΟΔΔΗΧ για το 2025, παρουσίασε σήμερα στο υπουργικό συμβούλιο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Η παρέμβασή του είχε έντονο στρατηγικό χαρακτήρα, καθώς συνδύασε την αποτίμηση της πορείας από το 2019 μέχρι σήμερα με τον σχεδιασμό για το μέλλον, δίνοντας έμφαση στο γεγονός ότι η πολιτική κρίνεται πλέον αυστηρά από την αποτελεσματικότητά της. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Στην εποχή μας οι λέξεις περισσεύουν. Οι πράξεις είναι αυτές, οι οποίες δοκιμάζονται τελικά από εμάς τους πολιτικούς», ενώ συμπλήρωσε ότι «οι κοινωνίες ζητούν αποτελέσματα».

Πιερρακάκης: Από την κρίση στην αλλαγή μοντέλου

Ανατρέχοντας στην αφετηρία του 2019, ο υπουργός περιέγραψε μια Ελλάδα που βρισκόταν «στην κόψη του ξυραφιού», με βαθιά τραύματα στην οικονομία και στους θεσμούς, αλλά και στην ίδια την κοινωνία. Στη συνέχεια, όπως είπε, η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με διαδοχικές κρίσεις, όπως η πανδημία, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η ενεργειακή αστάθεια, χωρίς όμως να εκτροχιαστεί.

«Δεν επιτρέψαμε στο απρόβλεπτο να μας αιφνιδιάσει», σημείωσε, επιχειρώντας να δείξει ότι η διαχείριση των κρίσεων συνοδεύτηκε από ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας. Στο ίδιο πλαίσιο, υπογράμμισε ότι η μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο αποτελεί το μεγάλο στοίχημα της επόμενης περιόδου, επισημαίνοντας ότι για δεκαετίες η ανάπτυξη βασιζόταν κυρίως στην κατανάλωση. Πλέον, όπως τόνισε, η έμφαση πρέπει να δοθεί στην παραγωγή, στη δημιουργία και στην εξωστρέφεια.

Πιερρακάκης: Ψηφιακό κράτος και νέες προκλήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον ψηφιακό μετασχηματισμό, χαρακτηρίζοντας την πανδημία ως κρίση που αποκάλυψε τα όρια της διοικητικής λειτουργίας. «Η πανδημία δεν ήταν μόνο μία κρίση υγείας, ήταν μία κρίση διοικητικής επάρκειας», είπε, τονίζοντας ότι μέσα σε αυτήν η Ελλάδα κατάφερε να κάνει ένα άλμα που υπό άλλες συνθήκες θα απαιτούσε χρόνια.

Ωστόσο, υπογράμμισε ότι η πρόκληση δεν έχει ολοκληρωθεί, καθώς πλέον η κριτική επικεντρώνεται στα επόμενα βήματα, δηλαδή στην ταχύτητα και στην πληρότητα των μεταρρυθμίσεων. Παράλληλα, αναφέρθηκε στο διεθνές περιβάλλον, σημειώνοντας ότι οι ισορροπίες μεταβάλλονται και ότι οι νέοι όροι ισχύος καθορίζονται από την τεχνητή νοημοσύνη, τις αλυσίδες αξίας και την πράσινη μετάβαση.

Το στοίχημα της οικονομίας και των επενδύσεων

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία για την πορεία της οικονομίας, επισημαίνοντας ότι οι επενδύσεις αυξήθηκαν από το 11% του ΑΕΠ το 2019 στο 17% σήμερα, ενώ οι εξαγωγές έφτασαν στο 42% του ΑΕΠ, έναντι 20% το 2010.  «Έχουμε δρόμο μπροστά μας», σημείωσε, αναγνωρίζοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, αλλά ταυτόχρονα καταγράφει σημαντική πρόοδο.

Στο κοινωνικό πεδίο, υπογράμμισε ότι η οικονομία αποτελεί τη βάση για την άσκηση κοινωνικής πολιτικής, αναφερόμενος σε μέτρα όπως η αύξηση του κατώτατου μισθού, η στήριξη των συνταξιούχων και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη φορολογική πολιτική, σημειώνοντας ότι αποκτά πλέον δημογραφικά χαρακτηριστικά: «Το πώς φορολογείσαι θα αλλάζει ανάλογα με το πόσα παιδιά έχεις… και το πού μένεις».

Στήριξη της περιφέρειας και της Θεσσαλίας

Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη Θεσσαλία, παρουσιάζοντας στοιχεία που δείχνουν βελτίωση στην οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση. Αναφέρθηκε σε αύξηση στον κύκλο εργασιών του λιανικού εμπορίου, στην άνοδο του τουρισμού και στη σημαντική μείωση της ανεργίας. Παράλληλα, μίλησε για ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων υποδομής, που ξεπερνά τα 4,5 δισ. ευρώ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια συνολική επανεκκίνηση της περιφέρειας.

Κλείνοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης έστειλε σαφές μήνυμα για την κατεύθυνση της χώρας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να είναι ενεργός παράγοντας των εξελίξεων και όχι παθητικός αποδέκτης. «Ή θα είμαστε παράγοντες των εξελίξεων ή θα είμαστε αποδέκτες τους. Το μέλλον ή το σχεδιάζεις ή το υφίστασαι», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνοψίζοντας τη στρατηγική επιλογή της χώρας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, από το 210% του ΑΕΠ μετά την πανδημία μειώνεται προς το 136% έως το 2026, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρώπη. Παράλληλα, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 4,9%, ενώ η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%. Όπως σημείωσε «δημιουργεί τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης. Στο πλαίσιο αυτό εντάχθηκε και η επιστροφή 800 εκατ. ευρώ στους πολίτες σε σύντομο χρονικό διάστημα, ως απάντηση στις πιέσεις της ενεργειακής κρίσης, αλλά και η προώθηση μόνιμων μέτρων ενίσχυσης των εισοδημάτων».

Έμφαση αποδίδει η κυβέρνηση, όπως τόνισε «στην ένταξη της ελληνικής κεφαλαιαγοράς στην Euronext, κίνηση που αναμένεται να διευρύνει την πρόσβαση των ελληνικών επιχειρήσεων σε διεθνή κεφάλαια και να ενισχύσει τη δυνατότητα χρηματοδότησης μεγαλύτερων επενδυτικών σχεδίων. Ο στόχος είναι η δημιουργία επιχειρήσεων μεγαλύτερης κλίμακας, με αυξημένη εξωστρέφεια και δυνατότητα συμμετοχής σε ευρωπαϊκά σχήματα».

Πιερρακάκης για συνεργασία με Γαλλία

Ιδιαίτερη προσοχή έδωσε και στη συνεργασία Ελλάδας–Γαλλίας. Όπως είπε «από μεγάλα έργα υποδομών μέχρι επενδύσεις στην ενέργεια και την άμυνα –όπως το πρόγραμμα των φρεγατών Belharra– η διμερής συνεργασία παρουσιάζεται ως παράδειγμα σύμπραξης με μεταφορά τεχνογνωσίας και συμμετοχή ελληνικών επιχειρήσεων στην εφοδιαστική αλυσίδα». Παράλληλα, έκανε αναφορά στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως επόμενο βήμα για την ευρωπαϊκή οικονομία.

Ειδικότερα, η εφημερίδα της Ρώμης αναφέρει ότι για το 2025 η χώρα μας είχε θέσει ως στόχο, πλεόνασμα του 0,6%, αλλά τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας και της Eurostat επιβεβαίωσαν ότι το σχετικό ποσοστό άγγιξε το 1,7%.

«Τα δημοσιονομικά στοιχεία επέτρεψαν στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να ανακοινώσει χθες μια δέσμη μέτρων στήριξης της οικονομίας, ύψους 500 εκατομμυρίων ευρώ, χωρίς να αμφισβητηθεί η δημοσιονομική ισορροπία», γράφει η Il Foglio. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η χώρα μας, μετά την οικονομική κρίση «επέστρεψε σταδιακά στην κανονικότητα, στοχεύοντας σε πολιτικές δημοσιονομικής πειθαρχίας, με στόχο να ξανακερδίσει αξιοπιστία στις διεθνείς αγορές και να εξασφαλίσει οικονομική ανάπτυξη»

Η Il Foglio υπογραμμίζει, επίσης, ότι η Ελλάδα είναι μια από τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες με δημοσιονομικό πλεόνασμα και τα τελευταία τέσσερα χρόνια πετυχαίνει αποτελέσματα θετικότερα από τις προβλέψεις. Υπενθυμίζει ότι το ΑΕΠ της αυξάνεται κατά 2% και προσθέτει ότι το δημόσιο χρέος, το οποίο πέρυσι μειώθηκε κατά οκτώ ποσοστιαίες μονάδες, στο 146%, φέτος - σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ- θα περιοριστεί κατά άλλες οκτώ με εννέα μονάδες και θα βρεθεί σε χαμηλότερο επίπεδο από εκείνο της Ιταλίας. Η εφημερίδα της Ρώμης, τέλος, ολοκληρώνει την αναφορά στην χώρα μας, υπρνθυμίζοντας την δήλωση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ότι «πρόκειται για αποτέλεσμα το οποίο οφείλεται σε μια προσεκτική δημοσιονομική πολιτική».