Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Οι αγορές είχαν προεξοφλήσει την κίνηση της ΕΚΤ και μάλλον ανέμεναν... πικρά λόγια για την πορεία της οικονομίας της Ευρωζώνης. Ο πληθωρισμός δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αισιοδοξία ως προς τη συγκράτηση της ανόδου και σύμφωνα με το... κακό σενάριο, τον προσεχή Μάρτιο το βασικό επιτόκιο θα έχει... πετάξει στο 3%. Η Κριστίν Λαγκάρντ μίλησε ξεκάθαρα για τον φόβο της ύφεσης και τις επιπτώσεις που θα είχε στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, οι οποίες δοκιμάζονται από την ακρίβεια και τις υψηλές τιμές της ενέργειας.

Την επόμενη εβδομάδα το ενδιαφέρον στρέφεται στις ΗΠΑ, όπου η κεντρική τράπεζα, θα λάβει τις δικές της αποφάσεις σχετικά με τη νέα αύξηση των επιτοκίων του δολαρίου. Πάντως, χθες ο Dow Jones ξεπέρασε τις 32.000 μονάδες με τα στοιχεία του ΑΕΠ για το γ΄ τρίμηνο να οδηγούν τους επενδυτές σε μετοχές που συνδέονται με την υγεία της αμερικανικής οικονομίας, όπως για παράδειγμα οι φαρμακευτικές. Η ανάπτυξη το γ΄ τρίμηνο διαμορφώθηκε στο 2,6%, έναντι προβλέψεων για 2,3%, κάτι που πρόσκαιρα καθησυχάζει τους επενδυτές, σχετικά με τους εντεινόμενους φόβους για ύφεση.

Από κει και πέρα, ο Nasdaq... υπέφερε, καθώς έκλεισε με πτώση 1,63%, λόγω της κάθετης πτώσης της τιμής της Meta (Facebook) και ενώ σήμερα τελειώνει η προθεσμία για να κλείσει το deal του Έλον Μασκ με το Twitter. Ο ίδιος πλέον στον προσωπικό του λογαριασμό... συστήνεται ως ο νέος ιδιοκτήτης, βάζοντας τέλος σ΄ ένα θρίλερ που είχε εκτυλιχθεί τον τελευταίο μήνα, σχετικά με το ενδιαφέρον του.

Οι επενδυτές θεωρούν ότι στις συνεδριάσεις της επόμενης εβδομάδας, η FED θα βάλει... φρένο στην ανοδική κίνηση των επιτοκίων του δολαρίου, ενώ η αξιοσημείωτη βελτίωση του κλίματος κατά τις τελευταίες 10 μέρες, βοηθάει στο... χαμήλωμα των επιτοκίων των αμερικανικών κρατικών τίτλων. Κάποιοι πιστεύουν ότι τα χειρότερα είναι πίσω για τις ΗΠΑ, ωστόσο, στην Ευρώπη, τα πράγματα είναι πιο... πολύπλοκα, καθώς δεν αποκλείεται να υπάρξει κλιμάκωση της αντιπαράθεσης της Δύσης με τον Πούτιν, με θύμα τη Γηραιά Ήπειρο. Άλλωστε, αποδεδειγμένα είναι αυτή που πληρώνει περισσότερο το... μάρμαρο της κρίσης στην Ουκρανία.

Το "κλειδί" της Ουκρανίας

Η Ευρώπη πιστεύει ότι έχει προστατεύσει τα νώτα της σε ό,τι αφορά την αποθήκευση φυσικού αερίου, οι Ουκρανοί προετοιμάζονται για νέα ανακατάληψη των προσαρτημένων εδαφών από τη Ρωσία και ο Πούτιν αρχίζει να παίζει... ρωσική ρουλέτα, να μπλοφάρει και να στήνει αφήγημα για να δικαιολογήσει επιθέσεις με... ανορθόδοξα μέσα.

Ο εισβολέας προκαλεί αναδεύσεις μιλώντας από τη μία για βιολογικά όπλα που ετοιμάζει η Ουκρανία με τη βοήθεια της Δύσης ή για "βρώμικες βόμβες". Συντηρεί μια κατάσταση απειλής από τον αμυνόμενο για να έχει το... πάτημα μιας κλιμακούμενης επίθεσης, ακόμη και με τακτική πυρηνικά όπλα. Οι ΗΠΑ προειδοποιούν ότι αν κάνει τη... λάθος κίνηση, τότε οι συνέπειες θα είναι βαρύτατες. Πάντως, ολόκληρο το ανατολικό άκρο του ΝΑΤΟ και της Ευρώπης έχει θέσει σε πλήρη ετοιμότητα το οπλοστάσιο, στην περίπτωση που ο επιτιθέμενος, κάνει πρώτος την κίνηση που δεν πρέπει να κάνει...

Ο Πούτιν δείχνει ότι βρίσκεται σε φάση αμυνόμενου πλέον και θα προσπαθήσει να τα παίξει όλα για όλα στη ρωσική... ρουλέτα. Ή θα προκαλέσει πρόβλημα αυτός μαζί με τον... κακό μας τον καιρό στην Ευρώπη, ή θα αναγκαστεί να τα μαζέψει και να κλειστεί στο... λαγούμι του! Το πρώτο σενάριο δεν είναι καλό για την Ευρώπη και βάζει και στο παιχνίδι των συνεχιζόμενων εκβιασμών προς την Ελλάδα, τον Ερντογάν. Το δεύτερο σενάριο, εφόσον μάλιστα συνοδευτεί και από μια πτώση του Πούτιν (δεν φαίνεται πιθανό κάτι τέτοιο, τουλάχιστον με βάση τα τωρινά δεδομένα), θα αλλάξει τον ρου των πραγμάτων και θα... μαζέψει τον Ερντογάν. Πάντως, δεν πρέπει να περνάει απαρατήρητο το γεγονός ότι ο... Σουλτάνος έχει πάρει έστω και βραχεία κεφαλή στις δημοσκοπήσεις, λόγω της προκλητικής ρητορικής κατά της Ελλάδας.

Η Τουρκία είχε να επιτελέσει έναν ρόλο στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ και στη Συρία. Τώρα, τα πράγματα έχουν αλλάξει στους σχεδιασμούς της Δύσης. Μάλιστα, ένα... ακραίο σενάριο ταυτόχρονης πτώσης του Πούτιν και του Ερντογάν, θα μπορούσε να διαμορφώσει εντελώς διαφορετικούς συσχετισμούς στη γειτονιά μας. Από την άλλη, μια πιθανή νίκη του Ερντογάν στις προσεχείς εκλογές με ταυτόχρονη λήξη του πολέμου στην Ουκρανία, ίσως αποκλιμάκωνε την ένταση με την Ελλάδα και ενδεχομένως να αναβάθμιζε τον ρόλο του  στις συζητήσεις που έχει με τον Πούτιν, αποτελώντας έναν άτυπο μεσολαβητή της Δύσης με τον εισβολέα.

Τι... γύρευε ο Σολτς στην Αθήνα

Ο Γερμανός Καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, επισκέφθηκε την Αθήνα γεύτηκε τους μεζέδες μας, δήλωσε ενθουσιασμένος και έθεσε το πλαίσιο των θέσεων της Γερμανίας και των σχέσεων της με την Ελλάδα, σε ορθολογική βάση.

Τι θα μπορούσε να ζητήσει, άραγε από την Ελλάδα; Ο Σολτς, θεωρεί την Ελλάδα χώρα-κλειδί στο νέο ενεργειακό χάρτη που διαμορφώνεται λόγω της εισβολής Πούτιν στην Ουκρανία, αλλά και κρίσιμο πυλώνα της στρατιωτικής ασφάλειας της Ευρώπης. Στο ενεργειακό σκέλος, η Γερμανία έγινε... μαγαζί γωνία από το φθηνό ρωσικό αέριο, αλλά τώρα, το έργο αυτό... τελείωσε. Συνεπώς, η φθηνότερη ενέργεια για τη Γερμανία τις επόμενες δεκαετίες, περνάει από τον άξονα Βόρεια Αφρική-Μέση Ανατολή-Ισραήλ-Κύπρος-Ελλάδα. Και ο άξονας αυτός πρέπει να είναι στρατιωτικά ασφαλής για να υπάρχει κανονικότητα στην Ευρώπη.

Ήδη, ο γερμανικός ενεργειακός κολοσσός RWE κάνει δουλειές με τη ΔΕΗ και προσεχώς, θα έχουμε και άλλες πολύ σοβαρές ανακοινώσεις, Ελληνογερμανικού ενδιαφέροντος. Τα πάντα στο Βερολίνο, δείχνουν προς την Ελλάδα, η οποία πλέον δεν αποτελεί τον "φτωχό συγγενή", αλλά τον αξιοσέβαστο και ισχυρό εταίρο, που μπορεί να συμβάλλει στην έξοδο της Γερμανίας από το ενεργειακό σοκ που είναι... υποχρεωμένη να βιώσει.

Ο Σοσιαλδημοκράτης Σολτς, αφού συζήτησε με τον Μητσοτάκη για τις επόμενες κινήσεις στην ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και την ενίσχυση της στήριξης προς την Ουκρανία, έκανε λόγο και για τα νέα τεθωρακισμένα, τύπου Marder, τα οποία η Ελλάδα, έχει αποφασίσει να... παρατάξει στον Έβρο. Όσο και αν ο Καγκελάριος προσπάθησε να πάρει κάποιες... αποστάσεις, με τη φράση "η Γερμανία δεν ζητάει αναφορά που θα πάει το πολεμικό υλικό που στέλνει σε μια χώρα", εντούτοις, είναι ξεκάθαρο ότι έστειλε με τον τρόπο του, το δικό του μήνυμα προς την Τουρκία. Γι αυτό και οι Τούρκοι έγιναν... Τούρκοι! Δεν είναι μόνο τα Marder, αλλά και το μήνυμα που έστειλε ο Σολτς, ότι δεν μπορεί να γίνει ανεκτή η απειλή μιας χώρας του ΝΑΤΟ εναντίον άλλης συμμαχικής χώρας.

Ας βάλουμε λοιπόν τον... λογαριασμό σε μια σειρά. Το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στους Αμερικανούς, τα γερμανικά Marder στον Έβρο και τα γαλλικά Ραφάλ, να στοχεύουν από την 114 Πτέρυγα Μάχης της Τανάγρας τα τουρκικά παράλια με τους εξελιγμένους πυραύλους που έχουν. ΗΠΑ-Γαλλία-Γερμανία, ίσον συμμαχία επί Ελληνικού εδάφους, για να μην κάνει όνειρα ο Ερντογάν ότι μπορεί να γίνει νέος Πούτιν! Αν θέλουμε να ερμηνεύσουμε τις δηλώσεις Σολτς με εσωτερικούς όρους, μπορούμε να πούμε ότι ένας από τους πλέον... στενοχωρημένους είναι ο Τσίπρας!

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης την... έκανε για την Ουγγαρία γιατί ο Σολτς δεν ήθελε να τον δει ούτε... ζωγραφιστό, καθώς θα ήταν χάσιμο χρόνου! Βέβαια, το ταξίδι του Τσίπρα στη Βουδαπέστη, μπορεί να εντάσσεται και στο πλαίσιο της ανταλλαγής... ιδεών και απόψεων με διάφορους παρατρεχάμενους του συστήματος Όρμπαν, ο οποίος παραμένει σύμμαχος της Ρωσίας και λειτουργεί ως "Δούρειος Ίππος" στην Ευρώπη. Μπορεί ο Όρμπαν να λειτουργεί ως... ακροδεξιός, σύμφωνα με την συριζαίικη ρητορική, ωστόσο, έτσι όπως έχει στήσει το... μαγαζί στην Ουγγαρία, είναι ακριβώς ό,τι θα ήθελε να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα.

Επιπλέον, η... μετανάστευση του Τσίπρα τις ημέρες εορτασμού της Επετείου του ΟΧΙ, συνιστά μέγιστη ντροπή για τον ίδιο. Και ας μην... μυξοκλαίει, λέγοντας ότι αδίκως το κόμμα του και ο ίδιος χαρακτηρίζονται ως... Τουρκόφιλοι! Επιπλέον, η ατάκα του Σολτς "ήρθα σε μια άλλη Ελλάδα", ήταν μια μεγαλοπρεπής... χυλόπιτα στον Τσίπρα, ο οποίος δήλωνε ενθουσιασμένος για τη σύμπραξη των Σοσιαλδημοκρατών και των Πρασίνων, με εξαίρεση τον τρίτο εταίρο, το Φιλελεύθερο Κόμμα της Γερμανίας. Έχουμε την εντύπωση ότι ο Τσίπρας πηγαίνοντας στη Βουδαπέστη, είναι σαν να πήγε για ακόμη μία φορά στον... κουβά! Ο Σολτς έστειλε ξεκάθαρα και αποστομωτικά μηνύματα προς την Τουρκία, στήριξε ξεκάθαρα την Ελληνική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και το μόνο που δεν έκανε ήταν να ευχηθεί καλή... διαμονή στον Τσίπρα! Αλλά αυτό το τελευταίο δεν έχει σημασία, με τόση πίκρα που έδωσε στο πάλαι ποτέ... αγαπημένο παιδί (και... καρπαζοεισπράκτορα) της Μέρκελ...

Μιλώντας την Τετάρτη σε εκδήλωση στη Φρανκφούρτη, η Λαγκάρντ είπε ότι η επαναφορά του πληθωρισμού στο μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% είναι η κύρια αποστολή της ΕΚΤ – παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες για την ύφεση στη Γερμανία και στην Ευρωζώνη.

«Θα κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε, δηλαδή να συνεχίσουμε να αυξάνουμε τα επιτόκια στις επόμενες αρκετές συναντήσεις», είπε. «Ο πρωταρχικός μας στόχος δεν είναι να δημιουργήσουμε ύφεση. Πρωταρχικός μας στόχος είναι η σταθερότητα των τιμών και πρέπει να το επιτύχουμε. Αν δεν το καταφέρουμε, θα βλάψουμεπολύ περισσότερο την οικονομία».

Η ΕΚΤ ακολούθησε την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ στην εφαρμογή μεγάλων αυξήσεων επιτοκίων για την αντιμετώπιση της ταχύτερης ανόδου του πληθωρισμού από καταβολής ευρώ. Ωστόσο, η άνοδος του κόστους δανεισμού συμπίπτει χρονικά με τους αυξανόμενους φόβους για ύφεση, που τροφοδοτούνται αυτή την εβδομάδα από τις ρωσικές απειλές για περαιτέρω μείωση του ενεργειακού εφοδιασμού της Γηραιάς Ηπείρου.

Η καταναλωτική εμπιστοσύνη στη Ζώνη του Ευρώ βρίσκεται ήδη σε ιστορικό χαμηλό. Επιπλέον, δυσοίωνες προοπτικές για τη γερμανική οικονομία, αποτυπώνει στις εκτιμήσεις του το έγκριτο ινστιτούτο οικονομικών ερευνών του Μονάχου Ifo, το οποίο έκανε στροφή 180 μοιρών σε όσα είχε προβλέψει μόλις πριν από τρεις μήνες.

Συγκεκριμένα, η γερμανική οικονομία θα συρρικνωθεί το επόμενο έτος, διότι η μεγάλη αύξηση του κόστους της ενέργειας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία εξανεμίζει τις ευκαιρίες ανάκαμψης μετά τα lockdowns εξαιτίας της πανδημίας.

Αν και η οικονομία της Ευρώπης ήταν ανθεκτική το πρώτο εξάμηνο του 2022, το επόμενο έτος θα είναι πολύ πιο δύσκολο, δήλωσε την Τετάρτη ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Σλοβακίας, Πέτερ Καζιμίρ.

Αλλά η Λαγκάρντ δεν είναι η μόνη που δίνει προτεραιότητα στον πληθωρισμό έναντι της ανάπτυξης. Κι άλλοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι τα επιτόκια θα πρέπει να αυξηθούν σε επίπεδο που ούτε τονώνει ούτε περιορίζει την οικονομία -δηλαδή μεταξύ 1% και 2% –προτού προχωρήσουν σε πιο επιθετικές κινήσεις. Το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ είναι σήμερα 0,75%.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Reuters, ο Φινλανδός Κεντρικός Τραπεζίτης Όλι Ρεν είπε ότι μπορεί να επιτευχθεί ένα ουδέτερο επίπεδο μέχρι τα Χριστούγεννα. Επιπλέον είπε ότι η συνεδρίαση του Οκτωβρίου πιθανώς να φέρει μία αύξηση της τάξης των 50 ή 75 μονάδων βάσης, μία κίνηση που αξιολογείται θετικά από τις χρηματαγορές.

Η χθεσινή μέρα ήταν μια μέρα όπου οι αγορές έβγαλαν αντίδραση, η οποία στην περίπτωση του αμερικανικού δείκτη Dow Jones είναι ουσιαστικής σημασίας, από τη στιγμή που κατέγραψε ισχυρά κέρδη άνω του 2% και ξεπέρασε εκ νέου τις 30.000 μονάδες, ξεπερνώντας μάλιστα τις 30.500 μονάδες.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Ήταν η πρώτη συνεδρίαση της εβδομάδας για τη Wall Street μετά την αργία της Δευτέρας και επί της ουσίας η Νέα Υόρκη ευθυγραμμίστηκε με τη θετική πορεία των χρηματιστηριακών δεικτών στην Ευρώπη. Από κοντά και το Χρηματιστήριο Αθηνών, το οποίο έκλεισε με καλά κέρδη 1,07%, στον απόηχο των προβλέψεων της Oxford Economics για μια δυναμική χρονιά, λόγω του τουρισμού. Πάντως, εκτός από τις εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο Ρωσίας-Ουκρανίας, την έκρηξη του πληθωρισμού και τα ελληνοτουρκικά, ας έχουμε υπόψιν ότι ο κορωνοϊός είναι εδώ και μας υπόσχεται... συγκινήσεις!

Lagarde speaking (και για τα ακίνητα στην Ελλάδα)... 

Για να πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά, τον τόνο των οικονομικών εξελίξεων έδωσε χθες η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία μίλησε στους Ευρωβουλευτές και προσπάθησε να τους βάλει στο πνεύμα της οικονομικής συγκυρίας. Δεν ξέρουμε πόσοι την κατάλαβαν ή δεν ξέρουμε πόσοι είναι οι ευρωβουλευτές που δεν έχουν επαφή με την πραγματικότητα (σαν μερικούς ημεδαπούς, όνομα και μη χωριό...), αλλά όσοι παρακολουθούν στενά τις οικονομικές εξελίξεις, αντιλαμβάνονται ότι οι προειδοποιήσεις της Προέδρου για τις αγορές ομολόγων και ακινήτων, ήταν ηχηρές. Και όλα αυτά συνέβαιναν ενώ οι ευρωβουλευτές, προσπαθούσαν να εκμαιεύσουν περισσότερες πληροφορίες για το νέο εργαλείο παρέμβασης της ΕΚΤ  στην αγορά ομολόγων.

Η κ. Λαγκάρντ ήταν "Σφίγγα", αλλά διαβεβαίωσε ότι το νέο πλαίσιο της ΕΚΤ θα λειτουργήσει αποτελεσματικά, έτσι ώστε να ομαλοποιηθεί η κατάσταση στην αγορά ομολόγων, κάτι που συμβαίνει σε σημαντικό βαθμό τις τελευταίες ημέρες. Εφόσον αποκατασταθούν οι ισορροπίες, τότε θα υπάρξει ανάλογο θετικό αντίκρισμα και στην πορεία των επιτοκίων. Ωστόσο, η κυρία Λαγκάρντ προειδοποίησε ότι "όποιος δεν πιστέψει στην αποτελεσματικότητα του νέου εργαλείου δεν θα τού βγει προς όφελός του". Από την άλλη, παραδέχθηκε ότι οι προβλέψεις για... παροδικό πληθωρισμό ήταν πέρα για πέρα άστοχες, καθώς κατά 85% η άνοδος οφείλεται στην εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία.

Από τη στιγμή που ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται πολύ πάνω από τον αποδεκτό στόχο του 2%, είναι δεδομένο ότι στο μέτωπο των επιτοκίων, θα υπάρξουν οι ανάλογες προσαρμογές, που, ενδεχομένως, να κρύβουν πολύ δυσάρεστες εκπλήξεις. Πάντως, όπως ανέφερε, η αύξηση των επιτοκίων των κρατικών ομολόγων είχε προβλεφθεί. Όσο για τα επιτόκια, τον Ιούλιο περιμένουμε άνοδο κατά 0,25% και τα... σπουδαία έρχονται από τον Σεπτέμβριο. Γι αυτόν τον λόγο η Κυρία Λαγκάρντ προειδοποίησε τους επενδυτές για την πορεία των μετοχών, αλλά και για το ενδεχόμενο να σκάσει η "φούσκα" των ακινήτων σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου τα πράγματα έχουν ξεφύγει εντελώς. Ευτυχώς, σ΄ αυτές δεν περιλαμβάνεται η Ελλάδα, καθώς όπως επεσήμανε η Κυρία Λαγκάρντ, οι αποτιμήσεις είναι δίκαιες. Και μέσα σε όλα αυτά... μάλωσε τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, οι οποίες δίνουν μισθολογικές αυξήσεις πάνω από το 2% και μαζί με τις τιμές της ενέργειας, τροφοδοτούν τις πληθωριστικές τάσεις. Αυτά τα... ολίγα!

Ο Πισσαρίδης... σοκάρει

Δεν πέρασε απαρατήρητη χθες η παρέμβαση του νομπελίστα οικονομολόγου Χριστόφορου Πισσαρίδη, τον οποίο η κυβέρνηση συμβουλεύτηκε προκειμένου να χαράξει τον οδικό χάρτη για βιώσιμα οικονομικά και ένα ισχυρό αναπτυξιακό υπόβαθρο.

Ο καθηγητής του London School of Economicsμιλώντας στο CNBC, προειδοποίησε ότι η αγορά εργασίας βρίσκεται σε "χειρότερη κατάσταση από τη δεκαετία του 1970", φέρνοντας ως παράδειγμα τις απεργίες των σιδηροδρομικών στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όπως επεσήμανε "αυτές δίνουν το στίγμα για το τι θα επακολουθήσει". Οι απεργιακές κινητοποιήσεις αυτήν την εβδομάδα, οδηγούν σε ακύρωση του 80% των δρομολογίων, ενώ ακολουθεί... καύσωνας και μέσα στον Ιούλιο. Σύμφωνα με τον νομπελίστα, πρέπει να γίνουν μεγαλύτερες προσαρμογές στην αγορά εργασίας, λόγω της περαιτέρω διείσδυσης της τεχνολογίας στη ζωή μας, μέσα από τη δοκιμασία της πανδημίας του κορωνοϊού. Σημειώνεται ότι ο κύριος Πισσαρίδης, κέρδισε το Νόμπελ Οικονομικών για το έργο του στην ανάλυση των αγορών εργασίας.

Το ΔΝΤ... ξανάρχεται

Χθες η κυβέρνηση ανακοίνωσε ομοβροντία μέτρων με την κάρτα καυσίμου, την αλλαγή ενεργοβόρων οικιακών συσκευών, ενώ "τρέχει" και η πλατφόρμα για την επιδότηση του ρεύματος. Και να που έσκασε μύτη το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο! Όχι, δεν ζητάει να μας βάλει σε μνημόνια, αλλά ούτε και λεφτά, καθώς ξεχρεώσαμε μέχρι και το τελευταίο σεντ πριν από μερικούς μήνες. Στην έκθεση του το Ταμείο ζητεί από την κυβέρνηση να ακολουθήσει την τακτική των στοχευμένων μέτρων, προβλέποντας φέτος ισχυρή ανάπτυξη 3,5% και πληθωρισμό 6,1%. Ωστόσο, το πιο σημαντικό απ΄ όλα είναι ότι εκφράζει τη βεβαιότητα για τη βιωσιμότητα του Ελληνικού χρέους, παρά το γεγονός ότι γίνεται... πόλεμος γύρω μας! Το ΔΝΤ ζητεί από την κυβέρνηση να προχωρήσει τις μεταρρυθμίσεις σε διάφορους τομείς, όπως η ψηφιοποίηση, οι ιδιωτικοποιήσεις (καλά, μέσα σε τέτοιο κλίμα δεν είναι και τόσο εύκολο...), ενώ συστήνει βελτίωση του μείγματος της δημοσιονομικής πολιτικής αλλά και του ισολογισμού των τραπεζών. 

Θετικό σοκ από τον τουρισμό

Η κυβέρνηση κινείται μόνο εκ του ασφαλούς στις παροχές και στις στοχευμένες παρεμβάσεις της, ρίχνοντας... κλεφτές ματιές στην πορεία των τουριστικών εισπράξεων.

Όπως διαμορφώνονται μέχρι στιγμής τα πράγματα (φτου, να μην το ματιάσουμε...), ίσως να... τρίβουμε τα μάτια μας φέτος! Δεν είναι ευχή, αλλά είναι ισχυρή ένδειξη, μετά και την πορεία των τουριστικών εισπράξεων και του τουριστικού πλεονάσματος στο τετράμηνο. Λοιπόν, έχουμε και λέμε. Σε σχέση με τον Απρίλιο του 2019, δηλαδή προ πανδημίας, ο φετινός μήνας παρουσίασε αύξηση των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 19,0%, ενώ η μέση δαπάνη ανά ταξίδι αυξήθηκε κατά 15,0% και η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση κατά 7,5%. Πρακτικά, το ταξιδιωτικό πλεόνασμα τον φετινό Απρίλιο ήταν υπερδιπλάσιο σε σχέση με το αντίστοιχο του 2019, ενώ το φετινό α΄ τετράμηνο ήταν καλύτερο κατά 80% σε σχέση με το αντίστοιχο του 2019! Ο φετινός Απρίλιος εμφανίζει πλεόνασμα κατά 432 εκατ. ευρώ υψηλότερο από το αντίστοιχο μήνα του 2019, έναντι 211 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2019. Σε επίπεδα τετράμηνου, φέτος βρισκόμαστε με ταξιδιωτικό πλεόνασμα 633 εκατ. ευρώ, ενώ το αντίστοιχο διάστημα του 2019, είχαμε 375,7 εκατ. ευρώ. Αυτά βλέπουν στην κυβέρνηση και τρίβουν τα χέρια τους, τόσο για τον φετινό ρυθμό ανάπτυξης, όσο και για το περιθώριο περαιτέρω παροχών ενόψει εκλογών...

Πανηγύρι στη ΔΕΠΑ Εμπορίας

Αίσθηση προκαλούν στην αγορά τα αποτελέσματα της ΔΕΠΑ Εμπορίας το 2021, χωρίς να λάβουμε υπόψιν τι έχει γίνει φέτος από την αρχή του έτους και πώς θα αποτυπωθούν οι εξελίξεις στα μεγέθη της τρέχουσας χρήσης, όταν αυτά ανακοινωθούν του χρόνου τέτοια εποχή.

Στην περυσινή χρήση πέτυχε κέρδη προ φόρων 334.956.189 ευρώ, εκ των οποίων τα 93 και κάτι ήταν μη επαναλαμβανόμενα, καθώς αποτελούσαν έσοδα μετά τη δικαστική διαμάχη με την τουρκική BOTAS για την τιμολόγηση του αερίου και επιπλέον 10 εκατ. ευρώ, αποτελούσαν μέρισμα θυγατρικής της. Συνεπώς, μιλάμε για κέρδη 241.461.144 ευρώ, τα οποία είναι επαναλαμβανόμενα και προέρχονται από τη χονδρεμπορική δραστηριότητα. Τα μερίσματα ανήλθαν σε 90,6 εκατ. ευρώ, γεμίζοντας τα ταμεία του Δημοσίου, το οποίο μέσω του ΤΑΙΠΕΔ κατέχει το 65%, αλλά και των Ελληνικών Πετρελαίων που κατέχουν το υπόλοιπο 35%. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η ΔΕΠΑ Εμπορίας έχει συμβάλει κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, μέσω εκπτώσεων, μερισμάτων και φόρων συνολικά 317 εκατομμύρια ευρώ στην Εθνική Οικονομία. Επιπλέον, η ΔΕΠΑ Εμπορίας κατάφερε πέρυσι να αυξήσει το μερίδιο της στην αγορά του φυσικού αερίου στο 55%, έναντι 39% το 2020. Παράλληλα, η μεγάλη άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου το διάστημα Οκτωβρίου – Δεκεμβρίου 2021, συνέβαλε στην ενίσχυση της κερδοφορίας της. Πανηγύρι!

"Απόβαση" της Eurobank στην Κρήτη

Το πόσο σημαντική είναι η Κρήτη στους σχεδιασμούς της διοίκησης της Eurobank, φαίνεται από την... απόβαση που πραγματοποίησε η διοίκηση στο νησί, προκειμένου να έχει εικόνα από πρώτο χέρι.

Ο Πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου και πρώην υπουργός Οικονομικών Γιώργος Ζαννιάς, καθώς και ο Διευθύνων Σύμβουλος Φωκίων Καραβίας, μαζί με άλλα υψηλόβαθμα στελέχη της τράπεζας επισκέπτονται από χθες όλες τις πόλεις και θα έχουν συναντήσεις με τους παραγωγικούς φορείς, επιχειρηματίες και την ακαδημαϊκή κοινότητα. Χθες, ο κ. Καραβίας παρέθεσε δείπνο εργασίας στο Ηράκλειο και αναμένεται να γίνει το ίδιο σήμερα στα Χανιά. Σε αυτό θα συμμετάσχουν επιχειρηματικοί πελάτες, που θα παρακολουθήσουν ανοικτές συζητήσεις για τα επιδοτούμενα και συγχρηματοδοτούμενα αναπτυξιακά προγράμματα. Η Κρήτη αποτελεί κορυφαία επιχειρησιακή προτεραιότητα για τη Eurobank που αναγνωρίζει την ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική και το ρόλο της συγκεκριμένης περιφέρειας ως μια ολοκληρωμένη οικονομία, πρότυπο ανάπτυξης, καινοτομίας και εξωστρέφειας για την εγχώρια επιχειρηματική κοινότητα. Κλάδοι αιχμής όπως ο τουρισμός, η αγροδιατροφή, η «πράσινη»ενέργεια, η ακαδημαϊκή έρευνα και η ψηφιακή καινοτομία, με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό το υψηλής κατάρτισης ανθρώπινο δυναμικό, συγκροτούν ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα και μια ισορροπημένη παραγωγική βάση για την Κρήτη, με κομβική αξία και στο νέο αναπτυξιακό κύκλο.

Σημειώνεται ότι η Eurobank αποτελεί την πρώτη τράπεζα με τις μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις στον τουριστικό κλάδο, αλλά στοχεύει σε μια συνολική θεώρηση του χρηματοδοτικού της πλάνου στη μεγαλόνησο, με αιχμή τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ο Διευθύνων Σύμβουλος κ. Φωκίων Καραβίας, τόνισε ότι η  Κρήτη είναι μια ολοκληρωμένη οικονομία, η οποία μπορεί να αποτελέσει πρότυπο για την Ελλάδα. Μάλιστα, διαβεβαίωσε ξεκάθαρα ότι στόχος της τράπεζας είναι η επέκταση των δραστηριοτήτων στη μεγαλόνησο, καθώς εκεί τα επόμενα χρόνια η "πίτα" αναμένεται να μεγαλώσει πάρα πολύ. Αυτό σημαίνει στρατηγικό πλάνο και διορατικότητα...

Η ίδια ενίσχυσε τις προσδοκίες της αγοράς ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τον Ιούλιο το βασικό επιτόκιο της, για πρώτη φορά εδώ και πάνω από μια δεκαετία, στην προσπάθειά της να τιθασεύσει τον πληθωρισμό - ρεκόρ της Ευρωζώνης, ο οποίος είναι το αποτέλεσμα της αύξησης των τιμών της ενέργειας και της διάχυσής τους στις τιμές άλλων προϊόντων.

Οι περισσότερες άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες έχουν ήδη αυξήσει το κόστος δανεισμού, αλλά η ΕΚΤ, η οποία έδινε μάχη κατά του πολύ χαμηλού πληθωρισμού επί μια δεκαετία, εξακολουθεί να δίνει ρευστότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα μέσω των αγορών ομολόγων.

«Περιμένω να ολοκληρωθούν στις αρχές του τρίτου τριμήνου», δήλωσε η Λαγκάρντ, αναφερόμενη στις αγορές ομολόγων, σε συνέδριο στην πρωτεύουσα της Σλοβενίας.

«Η πρώτη αύξηση των επιτοκίων, σύμφωνα με την κατεύθυνση πολιτικής της ΕΚΤ για τα επιτόκια, θα πραγματοποιηθεί λίγο καιρό μετά το τέλος των καθαρών αγορών στοιχείων ενεργητικού...(και) αυτό θα μπορούσε να σημαίνει μια περίοδο μόνο μερικών εβδομάδων», πρόσθεσε.

Οι δηλώσεις αυτές της Λαγκάρντ έγιναν αφού ένας αυξανόμενος αριθμός αξιωματούχων της ΕΚΤ ζητούσαν να αυξηθούν τα επιτόκια τον Ιούλιο μετά την αύξηση του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη στο 7,5% τον Απρίλιο.

«Αυτό που ξεκίνησε ως ένα έκτακτο σοκ έχει γίνει πλέον ένα φαινόμενο με ευρεία βάση», δήλωσε ο Μπόστγιαν Βάσλετ, μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ, στην ίδια εκδήλωση. «Όταν αλλάζουν οι συνθήκες, πρέπει να αντιδράσει η πολιτική», πρόσθεσε ο διοικητής της σλοβενικής κεντρικής τράπεζας.

Ο Φρανκ Έλντερσον, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, δήλωσε επίσης νωρίτερα σήμερα ότι η ΕΚΤ ενδέχεται να εξετάσει το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων τον Ιούλιο, μια κίνηση που έχει υποστηρίξει, μεταξύ άλλων, και ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιόαχιμ Νάγκελ.

Ο κεντρικός τραπεζίτης της Εσθονίας, Μάντις Μιούλερ, δήλωσε ότι το επιτόκιο της ΕΚΤ για την αποδοχή καταθέσων, το οποίο σήμερα είναι -0,5%, ενδέχεται να ανέλθει πάνω από το μηδέν μέχρι το τέλος του έτους, για πρώτη φορά από το 2014.

«Ακόμη και αν προχωρούμε σε μικρές αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης (ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας), μπορούμε να έχουμε θετικό επιτόκιο έως το τέλος του έτους», είπε σε συνέντευξή του στο Reuters.

Η Capital Economics προβλέπει δύο αυξήσεις επιτοκίων από 25 μονάδες βάσης η κάθε μία τόσο εφέτος όσο και το 2023, εκτιμώντας πάντως πως αυτή την φορά η περιφέρεια της ευρωζώνης μπορεί να αντέξει ποιο εύκολα την αύξηση του κόστους δανεισμού.

Τα επιτόκια της ΕΚΤ εξάλλου στα τέλη του 2023 αναμένεται πως θα είναι χαμηλότερα από ό,τι ήταν το 2011, ενώ μπορεί το Δημόσιο Χρέος να είναι υψηλότερο σε σχέση με τότε, το κόστος εξυπηρέτησής του όμως είναι πολύ χαμηλότερο και η μέση ωρίμανσή του πολύ μεγαλύτερη (20,5 έτη με μέσο επιτόκιο 1,4% στην περίπτωση της Ελλάδας).

Εργαλεία στήριξης

Παράλληλα οι χώρες της περιφέρειας δεν χρειάζονται πλέον πακέτα διάσωσης, ενώ έχουν και την στήριξη της ΕΚΤ που έχει διαβεί τον Ρουβίκωνα στον τομέα της ποσοτικής χαλάρωσης.

Εάν μάλιστα οι αποδόσεις των ομολόγων της περιφέρειας εκτιναχθούν δεν θα χρειαστούν (όπως στην κρίση χρέους) παρεμβάσεις ανάλογες του Μάριο Ντράγκι («whatever-it-takes» ), αλλά απλά επανεκκίνηση του «QE Πανδημίας» που ολοκληρώνεται τον Μάρτιο η και ενίσχυση της αγοράς τίτλων στα πλαίσια του προγράμματος APP, για να συρρικνωθούν τα spreads.

Ωστόσο, αν και η ΕΚΤ έχει την δύναμη να αποφύγει τα λάθη του παρελθόντος δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι θα μπορέσει να το καταφέρει αν τα πράγματα πάνε άσχημα με τις δημοσιονομικές πολιτικές της περιφέρειας να παίζουν τον δικό τους ρόλο στις εξελίξεις

Παράλληλα, έδωσε κάποια άγνωστα στοιχεία για το προσωπικό της στυλ διοίκησης, αλλά και την έμπνευση που αντλεί από τον Πάπα, αναφέρει το newmoney.gr.

«Γιατί δίσταζα»

«Ολοι υπέθεταν: δεν έχει θητεύσει στο παρελθόν σε κεντρική τράπεζα, πώς θα κάνει αυτή τη δουλειά; Δεν είμαι ανόητη και δεν είμαι τόσο ματαιόδοξη ώστε να νομίζω ότι μπορώ να τα κάνω όλα. Αρα μίλησα σε πολλούς ανθρώπους που είχαν υπάρξει κεντρικοί τραπεζίτες, και τους οποίους εμπιστευόμουν,γιατί γνώριζαν τη δουλειά. Όλοι τους με υποστήριξαν και όλοι τους επιβεβαίωσαν ότι ναι, υπό τις τρέχουσες συνθήκες και δεδομένης της ισχύος του θεσμού και της κατάστασης που επικρατεί στην Ευρώπη, έπρεπε να πω το ναι», ανέφερε.

Παράλληλα, αντιλήφθηκε ότι δεν είναι αυτή καθαυτή η νομισματική πολιτική που θα αποτελέσει το πιο κρίσιμο στοιχείο στον ρόλο που καλείται να διαδραματίσει.

Έχοντας αυτό κατά νου, υπογράμμισε ότι θα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στους ανθρώπους που θα την περιβάλλουν στην ΕΚΤ για να καταρτίσει την ατζέντα της. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ένα άτομο ειδικότερα, τον επικεφαλής οικονομολόγο Philip Lane, στον οποίο έκανε ειδική μνεία.

«Υπάρχει τόσο δυνατό, ευφυές και ισχυρό προσωπικό μέσα στην ΕΚΤ ώστε θα έχω τη σωστή υποστήριξη και τη σωστή εξειδίκευση. Υπάρχει ένα καταπληκτικό μέλος του ΔΣ, ο Philip Lane, που ήταν και ο ίδιος πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Ιρλανδίας», ανέφερε η Lagarde.

Σε έναν μήνα και μερικές μέρες από σήμερα, η Lagarde θα αναλάβει τα ηνία ενός θεσμού που σπαράσσεται από μια εσωτερική διαμάχη για την επανάληψη του προγράμματος ποσοτική χαλάρωσης. Μάλιστα, ακούγεται ότι η παραίτηση της Γερμανίδας Sabine Lautenschlaeger από το ΔΣ οφείλεται σε αυτί. Η Lagarde άγησε να εννοηθεί ότι θα προσπαθήσει να επαναφέρει την πειθαρχία.

«Είσαι δυνατός και έχεις πειθώ μόνο όταν είσαι δυνατός στα του οίκου σου. Αρα διαβεβαιώνοντας λοιπόν ότι είμαστε μια ομάδα, ότι διαφωνούμε μεταξύ μας και στη συνέχεια, μετά την επίλυση της διαφωνίας, ότι υπάρχει μια κοινή γραμμή, νομίζω ότι έχει τεράστιο αντίκτυπο».

«Σημασία έχει να βάζεις και τον εαυτό σου στη θέση του άλλου ώστε να καταλαβαίνεις τις απόψεις του, να καταλάβεις πού μπορεί να μετακινηθεί και πού όχι».

Κακές αναμνήσεις

Αν και δεν έχει υπάρξει κεντρική τραπεζίτης η Lagarde είναι βετεράνος στην αντιμετώπιση κρίσεων – όχι μόνο της παγκόσμιας κρίσης χρέους το 2008 αλλά και της κρίσης που συντάραξε την Ελλάδα και όλη την ευρωζώνη. Θυμάται κάποια στιγμή το 2010 όταν «πολλοί από εμάς νοιώθαμε ότι το ευρώ πεθαίνει».

«Ηταν η Σύνοδος Κορυφής του G-7 και μιλούσα στο τηλέφωνο. Μπαινόβγαινα στην αίθουσα που ήταν οι συνάδελφοί μου και κοιτάζαμε τα ρολόγια: το άνοιγμα του χρηματιστηρίου στο Σίδνεϊ, στο Τόκυο, στο Χονγκ Κονγκ – και νοιώθαμε ότι έπρεπε να βγούμε από εκεί με κάποιο αποτέλεσμα», θυμάται.

Υπάρχει δουλειά που πρέπει να γίνει

Η Lagarde ανέφερε επίσης ότι η ευρωζώνη ενδέχεται να χρειαστεί να συγκεντρώνει τους πόρους του προϋπολογισμού ακόμα περισσότερο στο μέλλον, προκειμένου να προστατεύσει την ακεραιότητα του νομίσματός της.

«Πρέπει να γίνουν περισσότερα – το έχετε ακούσει πολλές φορές: να ολοκληρωθεί η τραπεζική ένωση, να διαβεβαιώσουμε ότι υπάρχει μια ευρωπαϊκή αγορά που είναι βαθύτερη και ευρύτερη, να υπάρχει αρκετός δημοσιονομικός χώρος – ή όπως αλλιώς το λέτε – που θα μπορεί όμως να χρησιμοποιηθεί για λόγους σταθεροποίησης»

Θεία Έμπνευση

Η Lagarde κλήθηκε να ονοματίσει έναν ηγέτη που την ενέπνευσε κατά τη διάρκεια της θητείας της στο ΔΝΤ και δεν δυσκολεύτηκε καθόλου να το κάνει.

«Ο Πάπας Φραγκίσκος δεν είναι αναγκαία ένας οικονομικός παράγοντας, δεν διαμορφώνει την αγορά, αλλά από την άποψη της ηγεσίας αποπνέει έναν τεράστιο σεβασμό και πνευματικότητα την οποία τυγχάνει να ασπάζομαι. Έχει όμως και ένα κοινωνικό όραμα το οποίο συμμερίζομαι από πολλές απόψεις. Τον θαυμάζω πολύ».

Ο Lagarde μπορεί να θέλει να ευχαριστήσει τον Mario Draghi για την προώθηση μιας τόσο σημαντικής απόφασης εν μέσω ενός τόσο ευρέος φάσματος αντίδρασης. Ωστόσο, η πρώην επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου θα χρειαστεί τώρα όλες τις πολιτικές της ικανότητες, προκειμένου να διασφαλίσει ότι η ΕΚΤ δεν θα παραμείνει χωρίς ενότητα, ήδη από την αρχή της θητείας της, αναφέρει το newmoney.

Η αναγκαιότητα για την προώθηση ενός τόσο ολοκληρωμένου πακέτου – που περιελάμβανε επίσης μείωση των επιτοκίων και ευκολότερους όρους δανεισμού στις τράπεζες – ήταν επιτακτική.

Η οικονομία της ζώνης του ευρώ επιβραδύνεται και ο πληθωρισμός βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό εκτός στόχου της Κεντρικής Τράπεζας, λίγο κάτω από το 2%. Όπως δήλωσε ο Draghi, θα ήταν πολύ καλύτερα οι κυβερνήσεις με δημοσιονομικό χώρο – όπως η Γερμανία και οι Κάτω Χώρες – να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην υπόθεση της ανάκαμψης, αυξάνοντας τις επενδυτικές δαπάνες ή μειώνοντας τους φόρους. Ωστόσο, ελλείψει σταθερών δημοσιονομικών κινήτρων, η ΕΚΤ δεν έχει άλλη επιλογή παρά να απελευθερώσει τη νομισματική της δύναμη.

Ωστόσο, η απόφαση ήρθε σε μια ώρα αμηχανίας και επισκιάστηκε από διαφωνίες. Στις 31 Οκτωβρίου, ο Draghi θα αποσυρθεί, αφού θα βρεθεί στο τέλος της οκταετούς προεδρίας του για να αφήσει τη θέση του στη Lagarde. Η απόφαση για επανεκκίνηση της ποσοτικής χαλάρωσης αντιμετώπισε την αντίθεση από τους διοικητές των κεντρικών τραπεζών της Γερμανίας, της Γαλλίας και των Κάτω Χωρών, αλλά και από μέλη του εκτελεστικού συμβουλίου, μεταξύ των οποίων και ο Benoit Coeure. Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας των Κάτω Χωρών κ. Klaas Knot πήρε την ασυνήθιστη πρωτοβουλία να επικρίνει την απόφαση, με επίσημη δήλωσή του.

Για μια ώρα το πρωί της Παρασκευής, το Εκτελεστικό Συμβούλιο του Ταμείου συζήτησε την έκθεση του ‘Αρθρου 4 για την πορεία της ελληνικής οικονομίας, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και η ανάλυση της βιωσιμότητας του χρέους (DSA). Τα αποτελέσματα της έκθεσης θα δημοσιοποιηθούν επίσημα την Τρίτη 31 Ιουλίου.

Ειδικότερα, το Εκτελεστικό Συμβούλιο επιβεβαίωσε για μια ακόμα φορά τη μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Παρόλο που οι διαφορές ανάμεσα στους θεσμούς για τις μακροχρόνιες προοπτικές του χρέους παραμένουν ανοιχτές, η ευρωπαϊκή πλευρά δεσμεύτηκε ότι θα πάρει όλα τα απαραίτητα μέτρα στη περίπτωση που εμφανιστεί ανάγκη για την περίοδο μετά το 2032. Σε αυτό το πλαίσιο, έγινε σαφές ότι η στενή συνεργασία ΔΝΤ-Ευρώπης θα συνεχιστεί και στη περίοδο της μεταπρογραμματικής εποπτείας.

Παρόλο που η έκθεση για το άρθρο 4 είναι μια προβλεπόμενη διαδικασία του ΔΝΤ, πηγές του Ταμείου χαρακτήρισαν τη χρονική συγκυρία ως σημαντική, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται ένα βήμα πριν από την ολοκλήρωση του τελικού προγράμματος του ESM τον Αύγουστο.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης αναγνωρίστηκε από όλες τις πλευρές ότι η Ελλάδα έχει πετύχει σημαντικά αποτελέσματα. Υπογραμμίστηκε, όμως, πως είναι κρίσιμο να μην υπάρξει εφησυχασμός και ότι είναι απαραίτητο η Ελλάδα να συνεχίσει τη μεταρρυθμιστική προσπάθεια και να υλοποιήσει τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει προκειμένου να μην πάνε χαμένες οι θυσίες που έχει καταβάλει η χώρα.

Τα κόκκινα δάνεια ήταν ένα άλλο βασικό ζήτημα που εξετάστηκε στη συνεδρίαση, καθώς επισημάνθηκε πως πρέπει να ρυθμιστεί η κατάσταση όσο το δυνατόν πιο γρήγορα προκειμένου οι τράπεζες να είναι σε θέση να συμβάλουν στην ανάκαμψη της οικονομίας μέσω της παροχής νέων δανείων.

Τέλος, για τα πρωτογενή πλεονάσματα καταγράφηκαν αρκετές απόψεις και ορισμένοι από τους συμμετέχοντες εξέφρασαν αμφιβολίες για τους υψηλούς στόχους που έχουν τεθεί. Κοινό τόπο για το συγκεκριμένο θέμα αποτέλεσε η ανάγκη να βρεθεί η χρυσή πολιτική τομή που θα επιτρέπει την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, χωρίς, ωστόσο, να υπονομεύει τις προοπτικές της ανάπτυξης και να οδηγεί στη περαιτέρω διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων.

Ακόμα, υπάρχουν εντάσεις στην προσπάθεια της κυβέρνησης να επιλύσει το ονοματολογικό ενώ υπάρχει διαμάχη με την Τουρκία για τις συνεχείς παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου και των χωρικών υδάτων.

Πρόσφατα ήρθε η σύλληψη  δύο Ελλήνων αξιωματικών στα σύνορα του Εβρου, οι οποίοι παραμένουν φυλακισμένοι στην Τουρκία εν αναμονή της δίκης τους, με την Ελλάδα να ζητά την άμεση απελευθέρωσή τους.

Την ίδια στιγμή, προσθέτει η Eurasia,  η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να ελπίζει στην «καθαρή» έξοδο από το πρόγραμμα τον Αύγουστο, χωρίς προληπτική πιστωτική γραμμή, αντίθετα με την άποψη του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), Γιάννη Στουρνάρα.

Επίσης, υπάρχει υποψία ότι το ΔΝΤ (σωστά) και η ΕΚΤ (εσφαλμένα) θα προτιμούσαν η Ελλάδα να «μπει» σε ενισχυμένη πιστωτική γραμμή υπό όρους (ECCL).

Σε συνδυασμό με μια δύσκολη τέταρτη αξιολόγηση, τα stress tests των ελληνικών τραπεζών, τις αμφισβητούμενες διαπραγματεύσεις για την ελάφρυνση του χρέους και τον κίνδυνο μεγαλύτερης λιτότητας σε περίπτωση νέων διαφορών με το ΔΝΤ, η ανησυχία ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να περάσει ένα ακόμα «θερμό» καλοκαίρι έχει πλέον αυξηθεί.

Η ενισχυμένη επιτήρηση εξακολουθεί να είναι το βασικό σενάριο

Ωστόσο, σύμφωνα με την Eurasia, κάτι τέτοιο είναι απίθανο. Το βασικό της σενάριο παραμένει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα ολοκληρώσει με επιτυχία το πρόγραμμα και θα ακολουθήσει μια πιο ήπια συμφωνία, γνωστή ως «ενισχυμένη επιτήρηση».

Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για αυτό. Πρώτον, παρά τον θόρυβο, οι δύο σημαντικότεροι παίκτες -η Ελλάδα και το Eurogroup (δηλ. η Γερμανία)- δεν έχουν αλλάξει. Δεν θέλουν ECCL. Ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρεί την προληπτική πιστωτική γραμμή ως de facto τέταρτο πρόγραμμα. Ο νέος Μεγάλος Συνασπισμός στο Βερολίνο δεν θα θέλει επίσης να δαπανήσει πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο για να εξασφαλίσει στήριξη σε μία ECCL, δεδομένου ότι η ισχυρή επιτροπή προϋπολογισμού προεδρεύεται τώρα από το λαϊκιστικό Alternative für Deutschland (AfD).

Δεύτερον, εάν ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ζητήσει ECCL, είναι πολύ απίθανο να το επιβάλει το Eurogroup.

Τρίτον, η ελληνική κυβέρνηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ εκτιμούν ότι η προληπτική πιστωτική γραμμή μπορεί να αναβάλει και να αφαιρέσει από την ελάφρυνση του χρέους. Καθώς το Eurogroup έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει κάποια ελάφρυνση του χρέους στο τέλος του προγράμματος, υπάρχει κίνδυνος τα βόρεια κράτη να ισχυριστούν ότι αυτό θα πρέπει να καθυστερήσει μέχρι την ολοκλήρωση του ECCL.

Επιπλέον, εάν συμφωνηθεί μία πιστωτική γραμμή είναι πιθανό το Eurogroup να προσπαθήσει να επανατοποθετήσει τα υπόλοιπα € 27,4 δισ. που έμειναν στον ESM στην ECCL. Αλλά αυτό θα αφαιρέσει από άλλα σχέδια που συζητούνται, για παράδειγμα, η χρησιμοποίηση μέρους αυτών των κεφαλαίων για την αποπληρωμή του ΔΝΤ και άλλων ομολόγων με μικρότερο χρόνο λήξης και υψηλότερα επιτόκια, τα οποία ωριμάζουν αμέσως μετά την έξοδο της Ελλάδας από το πρόγραμμα.

Τέταρτον, ο ΣΥΡΙΖΑ δημιουργεί ένα εντυπωσιακό cash buffer (το οποίο σύντομα θα διαμορφωθεί στα 6,3 δισ. ευρώ) και αυτό θα ενισχυθεί περαιτέρω κατά περίπου 9 δισ. ευρώ κατά την τελική εκταμίευση του ESM στην Ελλάδα – αφήνοντας το συνολικό αποθεματικό στα € 15,3 δισ. Αυτό πιθανότατα θα ενισχυθεί περαιτέρω κατά € 2 δισ., καθώς η κυβέρνηση θα εκδίδει νέα ομόλογα.

Η κυβέρνηση κατάφερε επίσης να υπερβεί τους δημοσιονομικούς στόχους. Ο συνδυασμός του δημοσιονομικού αποτελέσματος, του cash buffer και της αναδιάρθρωσης του χρέους του ΔΝΤ δεν θα επιτρέψει την πλήρη έξοδο της Ελλάδας από τις αγορές, αλλά θα προστατεύσει πιθανώς την Ελλάδα από την αστάθεια της αγοράς, μειώνοντας την ανάγκη της κυβέρνησης να βγει στις αγορές.

Πέμπτον, από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα υπάρξει πιο ιδανικός οικονομικός (και φυσικά, πολιτικός) χρόνος για να βγει από το μνημόνιο. από τη διάσωση. Κατά την άποψή του, οι τρέχουσες συνθήκες της αγοράς είναι εξαιρετικά ευνοϊκές, δεδομένης της οικονομικής ανάκαμψης σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Με δεδομένη τη νομισματική σύσφιξη στην οποία προχωρούν οι Fed και ΕΚΤ καθώς και τις ανησυχίες σχετικά με την εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, η ρευστότητα και οι οικονομικές συνθήκες ενδέχεται να είναι πιο δύσκολες σε ένα χρόνο, όταν θα λήξει η προληπτική πιστωτική γραμμή. Η έξοδος από το πρόγραμμα τον Αύγουστο θα δώσει επίσης στον ΣΥΡΙΖΑ την ιδανική πλατφόρμα για προεκλογική εκστρατεία ενόψει των πρόωρων εκλογών είτε προς το τέλος του έτους είτε μαζί με τις ευρωπαϊκές εκλογές τον προσεχή Μάιο.

Τέλος, τα ευρέως διαδεδομένα οφέλη της γραμμής ECCL είναι μικρά σε σύγκριση με αυτά τα κόστη. Το πιο σημαντικό είναι ότι η ECCL θα παράσχει στην Ελλάδα το πολύ σημαντικό «waiver» -επιτρέποντας στις ελληνικές τράπεζες να χρησιμοποιήσουν τα ελληνικά κρατικά ομόλογα ως εγγύηση για τη χρηματοδότηση της ΕΚΤ, παρόλο που τα ελληνικά ομόλογα έχουν βαθμολογία χαμηλότερη του επενδυτικού βαθμού. Ωστόσο, οι τράπεζες θα εξακολουθήσουν να είναι σε θέση να δεσμεύσουν αυτά τα ομόλογα για να έχουν πρόσβαση στον ELA.

“Υπάρχουν κίνδυνοι αλλά τα stress tests δεν είναι ένας από αυτούς”

Οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται αυτή τη στιγμή στη διαδικασία των stress tests όπως σημειώνει η Eurasia, και τα τελικά αποτελέσματα αναμένονται στις αρχές Μαΐου. Όπως επισημαίνει, αν και υπάρχουν αρκετές ανησυχίες ότι θα προκύψουν σημαντικές κεφαλαιακές ανάγκες για τις τράπεζες, η ίδια το θεωρεί απίθανο.

Το 2015 διενεργήθηκαν τόσο stress tests όσο και AQR στις ελληνικές τράπεζες οι οποίες ανακεφαλαιοποιήθηκαν βάσει των δυσμενών σεναρίων. Ωστόσο, το μακροοικονομικό περιβάλλον έχει τελικά αποδειχθεί καλύτερο από ό,τι προβλεπόταν – τόσο στα δυσμενή όσο και στα βασικά σενάρια. Κατά συνέπεια, είναι εξαιρετικά απίθανο τα τεστ αυτά να οδηγήσουν σε σημαντικά κεφαλαιακά ελλείμματα. Αν το έκαναν, αυτό θα υπονόμευαν εντελώς την αξιοπιστία της ΕΚΤ.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το ΔΝΤ

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι το ΔΝΤ, σύμφωνα με την Eurasia. Υπενθυμίζει ότι το ΔΝΤ βρίσκεται επί του παρόντος σε μια » stand-by» συμφωνία (SBA) που δεν έχει ακόμη ενεργοποιήσει, αλλά η οποία θα λήξει τον Αύγουστο (οι δύο προϋποθέσεις που θέλει το ΔΝΤ να εκπληρώσει είναι τα δικά του μεταρρυθμιστικά στάδια και η ελάφρυνση του χρέους) . Η Eurasia εκτιμά ότι το ΔΝΤ δύσκολα θα ενεργοποιήσει αυτό το πρόγραμμα.

Πρώτον, η ελληνική κυβέρνηση έχει μείνει πίσω στις μεταρρυθμίσεις του ΔΝΤ (υπάρχουν 27 benchmarks του ΔΝΤ, 8 είναι πλήρη και 19 εκκρεμή). Αυτή τη φορά, οι εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις δεν θα είναι τόσο εύκολο απλά να περάσουν στην επόμενη αξιολόγηση, καθώς το πρόγραμμα τελειώνει.

Το επόμενο μέτωπο διαφωνίας είναι η δημοσιονομική πολιτική και η ελάφρυνση του χρέους – και η τροχιά του πρωτογενούς πλεονάσματος της χώρας μετά το πρόγραμμα. Η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% για τέσσερα χρόνια μετά το τέλος του προγράμματος, έως το 2022. Μετά ο στόχος θα είναι στο 2%, αλλά δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί η μεταβατική πορεία προς το 2%.

Εδώ είναι το πρόβλημα, σημειώνει η Eurasia. Παρά τις ισχυρές δημοσιονομικές επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ, το ΔΝΤ συνεχίζει να αμφισβητεί πόσο βιώσιμοι είναι αυτοί οι στόχοι. Συγκεκριμένα, το ΔΝΤ που πιέζει η μείωση του αφορολόγητου – που έχει προγραμματιστεί για το 2020- να έρθει το 2019, για να βεβαιωθεί ότι μπορούν να πιαστούν οι δημοσιονομικοί στόχοι της Ελλάδας. Ωστόσο, χωρίς αντισταθμιστικά μέτρα, αυτή η μείωση αγγίζει το 2% του ΑΕΠ και αυτή η απαίτηση του ΔΝΤ αυξάνει τον κίνδυνο μιας εσωτερικής πολιτικής κρίσης.

Επίσης, το ΔΝΤ πιέζει για την ελάφρυνση του χρέους ώστε να είναι αυτόματη, εμπροσθοβαρής και διαφανής. Θέλει επίσης να μην υπόκειται σε μεταρρυθμίσεις. Ορισμένα από αυτά τα επιχειρήματα είναι πιθανό να κερδηθούν, άλλα όχι.

Για παράδειγμα, είναι πολύ πιθανό ότι κάποια εμπροσθοβαρής και άνευ όρων ελάφρυνση θα εφαρμοστεί όταν η Ελλάδα βγει από το πρόγραμμα. Αυτό θα συνεπάγεται με την παράταση των ωριμάνσεων των δανείων του EFSF, γνωστό ως «σταθμισμένη μέση διάρκεια λήξης», αν και δεν έχει επιτευχθεί ακόμη συμφωνία (το Eurogroup έχει συμφωνήσει για ένα διάστημα μεταξύ 0 και 15 ετών).

Είναι επίσης πιθανό ότι κάποια χρήματα που απομένουν στον ESM θα χρησιμοποιηθούν για την αναδιάρθρωση δανείων του ΔΝΤ και των διμερών δανείων (GLF). Επιπλέον, συζητείται η γαλλική πρόταση για σύνδεση του χρέους με την οικονομική ανάπτυξη, με το ακριβές ποσό όμως είναι έντονα αμφισβητήσιμο. Ο γενικός στόχος θα ήταν να διατηρηθούν οι ακαθάριστες ανάγκες χρηματοδότησης της Ελλάδας κάτω από το 15% του ΑΕΠ.

Το σίγουρο είναι πως κάποια ελάφρυνση του χρέους θα είναι συνδεδεμένη με την πολιτική και θα είναι στο χέρι της ελληνικής κυβέρνησης να μην ανατρέψει τις μεταρρυθμίσεις που έχει προηγουμένως νομοθετήσει και εφαρμόσει. Αυτό το κομμάτι θα αφορά τα κέρδη των SMP και των ANFA  που θα μπορούσαν να καταβληθούν σταδιακά στην Ελλάδα.

Συνεπώς, καταλήγει η Eurasia, είναι αλήθεια ότι μια δύσκολη τέταρτη αξιολόγηση, τα stress tests των τραπεζών, οι δύσκολες συζητήσεις για την ελάφρυνση του χρέους και το ζήτημα της συμμετοχής του ΔΝΤ αποτελούν προκλήσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της Ελλάδας μετά το πρόγραμμα. Και είναι επίσης αλήθεια ότι η εγχώρια πολιτική σκηνή είναι πλέον πιο ασταθής.

Σε συνέδριο στο Ντουμπάι, η Λαγκάρντ σημείωσε ότι οι ρυθμιστικές αρχές και οι κυβερνήσεις πρέπει να επωφεληθούν από την ευκαιρία να αποφύγουν μελλοντικές κρίσεις, προχωρώντας σε οικονομικές και χρηματοπιστωτικές μεταρρυθμίσεις, αναφέρει το in.gr.

«Είμαι ευλόγως αισιόδοξη εξαιτίας του τοπίου που έχουμε αυτή τη στιγμή. Όμως δεν μπορούμε να καθίσουμε και να περιμένουμε να συνεχιστεί η ανάπτυξη σαν κάτι φυσικό» ανέφερε χαρακτηριστικά.