Η μελέτη για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παρουσιάσθηκε νωρίτερα σε ειδική εκδήλωση από την Elisabeth Waelbroeck-Rocha, υπεύθυνη του τομέα Διεθνών Οικονομικών της εταιρείας και σχολιάσθηκε αργότερα από πάνελ στο οποίο συμμετείχε μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του ΣΕΒ, Θεόδωρος Φέσσας. Το ενδιαφέρον σε αυτή είναι ότι περιλαμβάνει μία σειρά από προτάσεις για να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη, αναφέρει τι newmoney.

Η βελτίωση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ στο βασικό σενάριο πρόβλεψης – εκτιμάται στη μελέτη – αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό τη σταθεροποίηση των οικονομικών συνθηκών σε πολλούς τομείς που δέχτηκαν σοβαρό πλήγμα την περίοδο 2008-2016, καθώς επίσης και μέτριες προόδους στις εξαγωγές, την απασχόληση και τον τουρισμό.

Με βάση τους υπολογισμούς της μελέτης η ελληνική οικονομία θα επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα το μακρινό 2040 και παράλληλα θα υπάρξουν επιπλοκές με το μέγεθος του δημοσίου χρέους. Συγκεκριμένα, με την παραδοχή ότι και οι πληθωριστικές πιέσεις θα είναι μέτριες ο λόγος χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σε 137,4% μέχρι το 2030, δηλαδή σαφώς πάνω από το 118% που ήταν ο στόχος που τέθηκε σε συνεργασία με τους θεσμικούς πιστωτές της Ελλάδας.

Πώς μπορεί να δοθεί ώθηση στην ανάπτυξη

Στην ανάλυση πραγματοποιήθηκαν αρκετές προσομοιώσεις, με σκοπό την ποσοτικοποίηση της επίπτωσης εναλλακτικών μέτρων τόνωσης της οικονομίας και των δημόσιων οικονομικών και για να διαπιστωθεί αν μία ριζική αλλαγή του προσανατολισμού της οικονομικής πολιτικής θα μπορούσε να βελτιώσει τις μακροπρόθεσμες οικονομικές προοπτικές της Ελλάδας.

Αναλύθηκαν τέσσερα μέτρα: μείωση του συντελεστή του ΦΠΑ, μείωση του συντελεστή του εταιρικού φόρου, μείωση του συντελεστή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και αλλαγή του συνταξιοδοτικού πακέτου, η οποία συνδυάζει μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών με την κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλουν οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι.

Τα τρία πρώτα μέτρα, σύμφωνα πάντα με την μελέτη, δίνουν κάποια τόνωση στη δραστηριότητα, αλλά το κόστος για τον Προϋπολογισμό είναι υψηλό. Η μείωση του ΦΠΑ και του συντελεστή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων τονώνει την κατανάλωση των νοικοκυριών, παράλληλα όμως οδηγεί σε υψηλότερες εισαγωγές, γεγονός που περιορίζει τον θετικό αντίκτυπο στην εγχώρια ανάπτυξη και απασχόληση. Η μείωση του συντελεστή του εταιρικού φόρου δεν τονώνει επαρκώς την ανάπτυξη, λόγω του χαμηλού ύψους των καταβαλλόμενων φόρων στην Ελλάδα (τα έσοδα από τους εταιρικούς φόρους ανέρχονταν μόλις στο 1,7% του ΑΕΠ το 2015 και σε 1,5% το 2017).

Το τέταρτο μέτρο (το συνταξιοδοτικό πακέτο) καταργεί τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλουν οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι, αυξάνει την ηλικία συνταξιοδότησης στα 67 έτη, διακόπτει την πληρωμή συντάξεων σε άτομα μικρότερης ηλικίας, με μία επιλογή για προστασία των υφιστάμενων δικαιούχων και θέτει ως οροφή στις συντάξεις τα 700 ευρώ τον μήνα. Με βάση αυτό το σενάριο, εκτιμούν οι συντάκτες της μελέτης, οι απώλειες ύψους 21,6 δις ευρώ εσόδων που έχει το κράτος ως αποτέλεσμα της κατάργησης των ασφαλιστικών εισφορών (δηλαδή για τις συντάξεις και για την υγεία) δεν αντισταθμίζονται πλήρως από τις ετήσιες εξοικονομήσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις ύψους 16,4 δισ. ευρώ, αλλά υπάρχει προσδοκία ότι η βελτιωμένη ανταγωνιστικότητα θα υποκινήσει υψηλότερη ανάπτυξη και θα έχει θετικό αποτέλεσμα διάχυσης στα κυβερνητικά έσοδα. Η διατήρηση των εισφορών υπέρ υγείας που ανέρχονται σε 5 δισ. ευρώ περίπου τον χρόνο, θα έχει ως αποτέλεσμα η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση να έχει μηδενική επίπτωση στον Προϋπολογισμό, ενώ η προστασία των συνταξιούχων γήρατος κάτω των 67 ετών, με την εκχώρηση συντάξεων ύψους 700 ευρώ τον μήνα, θα κοστίσει 5,9 δισ. ευρώ περίπου τον χρόνο (το 3,3% του ΑΕΠ). Η επίδραση όμως αυτής της προστασίας, θα διαρκέσει μερικά μόνο χρόνια, ανάλογα με την ηλικιακή σύνθεση των σημερινών συνταξιούχων.

Η κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών για τους εργοδότες και τους εργαζόμενους αναμένεται να πυροδοτήσει την ανάκαμψη του ιδιωτικού τομέα για τρεις λόγους.

Πρώτον, μειώνει το εργατικό κόστος, το οποίο μειώνει τις τιμές, βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας και τονώνει την αύξηση της απασχόλησης και της παραγωγής.

Δεύτερον, το πραγματικό ατομικό διαθέσιμο εισόδημα αυξάνεται άμεσα, γεγονός που τονώνει την εγχώρια ζήτηση. Τρίτον, το μειωμένο εργατικό κόστος και η αυξημένη εγχώρια ζήτηση τονώνουν τις πάγιες επενδύσεις. Η κατάργηση όμως των συντάξεων σε άτομα ηλικίας κάτω των 67 ετών και η οροφή στις συντάξεις για άτομα ηλικίας 67 ετών και άνω, μετριάζουν αυτά τα οφέλη, και η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης αναγκάζει πολλούς συνταξιούχους να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας, γεγονός που αυξάνει και τη συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό και το ποσοστό ανεργίας. Η αύξηση του αριθμού των ατόμων που αναζητούν εργασία, αυξάνει τον ανταγωνισμό για θέσεις εργασίας, ασκώντας μία προς τα κάτω πίεση στα ημερομίσθια και τους μισθούς.

Η θετική οικονομική επίδραση της κατάργησης των ασφαλιστικών εισφορών εκτιμούν οι αναλυτές, αντισταθμίζεται επομένως σε μεγάλο βαθμό από τη μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών. Η κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι, αυξάνει άμεσα το πραγματικό ατομικό διαθέσιμο εισόδημα, γεγονός που τονώνει την εγχώρια ζήτηση. Όμως η τόνωση δεν είναι τόσο μεγάλη όσο η μείωση φόρου, επειδή μέρος της αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος τοποθετείται σε αποταμιεύσεις και ένα άλλο μέρος δαπανάται σε εισαγωγές. Ως αποτέλεσμα, η τόνωση της δραστηριότητας του ιδιωτικού τομέα είναι σχετικά μετριασμένη.

Η μείωση του κόστους παραγωγής και η αύξηση των περιθωρίων κέρδους που καθίσταται δυνατή χάρη στο πακέτο των συντάξεων, τονώνει τις επενδύσεις. Η επιτάχυνση όμως παραμένει υποτονική, επειδή τα μέτρα μειώνουν κυρίως το κόστος της εργασίας ‒ αντί του κεφαλαίου ‒ πράγμα που προκαλεί την υποκατάσταση του κεφαλαίου με εργασία. Οι επενδύσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ελλιπή χρηματοδότηση: χαμηλό ύψος καταθέσεων, συνεχιζόμενοι περιορισμοί στις πιστώσεις λόγω της χαμηλής εγχώριας αποταμίευσης και του εκτοπισμού των τραπεζικών πιστώσεων προς τον ιδιωτικό τομέα από τις χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου, που οφείλεται στον αρνητικό αντίκτυπο που έχει το πακέτο στο δημόσιο έλλειμμα και στο χρέος.

Η καθαρή επίπτωση αυτού του συνταξιοδοτικού πακέτου είναι ένα ελαφρώς υψηλότερο πραγματικό ΑΕΠ (1,9% πάνω από το σενάριο βάσης μέχρι το 2022 και 1,6% μακροπρόθεσμα), μία αύξηση της απασχόλησης κατά 2,6% έως το 2028, αλλά ένα δημοσιονομικό ισοζύγιο -5,0% του ΑΕΠ το 2028 (αντί -1,8% στο βασικό σενάριο πρόβλεψης), που σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην αποπληθωριστική επίδραση του πακέτου στο ονομαστικό ΑΕΠ.

Οι προσομοιώσεις αυτές δείχνουν ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές, από μόνες τους δεν θα επαναφέρουν την Ελλάδα σε τροχιά βιώσιμης μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, λόγω της ασθενούς κατάστασης της εγχώριας οικονομίας και του μη ευνοϊκού μίγματος παραγωγής και εξαγωγών. Η βιώσιμη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη απαιτεί πολιτικές που τονώνουν τις Ξένες Άμεσες Επενδύσεις (ΞΑΕ)

Σύμφωνα με τους αναλυτές, κανένα από αυτά τα μέτρα, εάν ληφθεί μόνο του, δεν επιταχύνει το πραγματικό ΑΕΠ μειώνοντας παράλληλα το δημόσιο χρέος. Γι’ αυτόν τον λόγο εξετάστηκε ένα εναλλακτικό σενάριο που εστιάζει στην προσέλκυση στοχευμένων ΞΑΕ: Ο συνδυασμός της επικέντρωσης στην προσέλκυση ΞΑΕ με τις συνταξιοδοτικές μεταρρυθμίσεις, βελτιώνει την ελκυστικότητα της Ελλάδας για τους ξένους επενδυτές, μειώνοντας το κόστος λειτουργίας και παρέχει σημαντικό και βιώσιμο οικονομικό κίνητρο.

Πολιτικές για την προσέλκυση Ξένων Άμεσων Επενδύσεων

Σύμφωνα με την μελέτη, οι πολιτικές που σχεδιάστηκαν για την προσέλκυση ΞΑΕ θα χαλαρώσουν τους περιορισμούς στη χρηματοδότηση και θα αποτελέσουν έναυσμα για την ίδρυση νέων βιομηχανιών, που έχουν πιο ελπιδοφόρες εξαγωγικές δυνατότητες από ό,τι οι σημερινές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών της Ελλάδας. Τέτοιες πολιτικές θα σχεδιαστούν για την προσέλκυση Ξένων Άμεσων Επενδύσεων σε κλάδους με καλές εξαγωγικές δυνατότητες. Οι πολιτικές προσέλκυσης ΞΑΕ πρέπει να συμπληρωθούν με αλλαγές της δημοσιονομικής πολιτικής, όπως είναι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, που βοηθούν στην προσέλκυση Ξένων Άμεσων Επενδύσεων.

Προσέλκυση επενδύσεων – όπως αναφέρουν μεταξύ άλλων οι αναλυτές – είναι απίθανο να υπάρξει χωρίς μια αναπτυσσόμενη, περισσότερο ανοιχτή και με λιγότερους ρυθμιστικούς περιορισμούς οικονομία, επαρκείς υποδομές και πολιτική σταθερότητα. Οι στρεβλώσεις στις αγορές προϊόντων αποθαρρύνουν τους πιθανούς επενδυτές και περιορίζουν τις βελτιώσεις της παραγωγικότητας.

Υποστηρικτικές δημοσιονομικές πολιτικές

Η Ελλάδα, όπως αναφέρεται στην ανάλυση, έχει χάσει τη δυναμική της στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και οι φόροι αυξήθηκαν απότομα μετά τα μέσα του 2015. Τόσο η έκθεση Doing Business όσο και η GlobalCompetitiveness Report, δείχνουν ότι το ελληνικό φορολογικό σύστημα θεωρείται σημαντικό εμπόδιο στην ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη.

Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και η μεταρρύθμιση των συντάξεων θα μπορούσαν να συμπληρώσουν στοχευμένα μέτρα που αποσκοπούν στην τόνωση των πάγιων επενδύσεων και ειδικότερα των ΞΑΕ. Οι προσωρινές φοροαπαλλαγές για τις νέες επενδύσεις, θα μπορούσαν να παίξουν ρόλο στην υποκίνηση τέτοιων επενδύσεων.

Το συνταξιοδοτικό πακέτο φαίνεται ως καλό συμπλήρωμα σε μία πολιτική ΞΑΕ, επειδή μειώνει το κόστος εργασίας. Πιθανόν να είναι πιο αποτελεσματικό από τα άλλα δημοσιονομικά μέτρα που αναλύονται στη μελέτη, για πολλούς λόγους. Οι περικοπές στον ΦΠΑ και στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων θα τονώσουν κυρίως την εγχώρια ζήτηση, ενώ η Ελλάδα πρέπει να εστιάσει στην ανάπτυξη κλάδων προσανατολισμένων στις εξαγωγές. Η μείωση του εταιρικού φόρου θα είναι λιγότερο αποτελεσματική από την παροχή φοροαπαλλαγών για τις νέες επενδύσεις, συμπεριλαμβανομένων των ΞΑΕ. Η μεταβολή στις συντάξεις, μειώνει το κόστος παραγωγής και βελτιώνει τη σχετική ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας. Με την κατάργηση των εισφορών των εργαζομένων, τονώνεται και η εγχώρια ζήτηση. Επίσης, το πακέτο δεν έχει σχεδόν καμία επίπτωση στο κρατικό έλλειμμα, σε αντίθεση με τις άλλες δημοσιονομικές πολιτικές οι οποίες το αυξάνουν.

Οι κλάδοι που πρέπει να αποτελέσουν στόχο

Θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν πέντε κριτήρια για τον εντοπισμό των κλάδων εκείνων στους οποίους μπορεί να στοχεύει η προσέλκυση ΞΑΕ:

– Ο βαθμός τροφοδότησης από άλλους ελληνικούς κλάδους (ή το μέγεθος των διαχεόμενων επιδράσεων).

– Το μέγεθος και η ωριμότητα των κλάδων που υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα, με προτίμηση στους μικρότερους.

– Η εξαγωγική ένταση του κλάδου.

– Η κεφαλαιακή ένταση του κλάδου,

– Η ανάγκη για επέκταση του παραγωγικού δυναμικού ενός κλάδου στη Δυτική Ευρώπη για να εξυπηρετηθεί η αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση για τα αγαθά ή τις υπηρεσίες του.

Οι τρεις κλάδοι που πέτυχαν την υψηλότερη θέση με βάση και τα πέντε αυτά κριτήρια, είναι η κατασκευή αεροσκαφών και διαστημοπλοίων, τα ναυπηγεία και τα μηχανήματα και η μεταποίηση. Η προσέλκυση ΞΑΕ σε αυτούς τους κλάδους, θα αύξανε τις ελληνικές εξαγωγές, επειδή και οι τρεις είναι κλάδοι στους οποίους η Ευρώπη έχει ισχυρή θέση στις παγκόσμιες αγορές. Αυτό θα πυροδοτούσε αυξήσεις της παραγωγής και της απασχόλησης σε εγχώριους κλάδους προμηθειών.

Οι περικοπές στις ασφαλιστικές εισφορές θα διογκώσουν την επίδραση αυτής της μεταρρύθμισης. Η αύξηση της παραγωγής και της απασχόλησης θα παράγουν επιπλέον εισόδημα, πράγμα που θα τονώσει τις επενδύσεις σε άλλους κλάδους, θα ενισχύσει την κατανάλωση των νοικοκυριών και θα δημιουργήσει επιπρόσθετα φορολογικά έσοδα.

Πώς θα επηρεασθούν από την προτεινόμενη μεταρρύθμιση οι μακροοικονομικούς δείκτες

Μια αύξηση των ΞΑΕ κατά 2 δισ. ευρώ μέχρι το 2020 (οι ΞΑΕ προς το εσωτερικό ανήλθαν σε 3,6 δισ. ευρώ το 2017) θα αυξήσει τις πάγιες επενδύσεις κατά σχεδόν 8% πάνω από τη βασική πρόβλεψη για το 2020 και θα υποστηρίξει μια επιπλέον αύξηση της τάξης του 6% στις επενδύσεις σε άλλους κλάδους. Μέχρι το 2025, οι συνδυασμένες άμεσες και έμμεσες προσπάθειες θα οδηγήσουν σε αυξήσεις του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7,6% σε σχέση με το βασικό σενάριο και κοντά στο 9% μέχρι το 2028. Τη χρονιά εκείνη, η πραγματική ιδιωτική κατανάλωση θα είναι κατά 2,5% υψηλότερη από τη βασική πρόβλεψη, οι πραγματικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών θα είναι υψηλότερες κατά 27% και οι πραγματικές πάγιες επενδύσεις σχεδόν κατά 16%. Με ταχύτερη ανάπτυξη του πραγματικού ΑΕΠ και χαμηλότερο εργατικό κόστος, το ποσοστό ανεργίας μειώνεται στο 11,7% μέχρι τα τέλη του 2028.

Η απασχόληση υποστηρίζεται αρχικά από τη μείωση του κόστους εργασίας, γεγονός που αυξάνει την ανταγωνιστικότητα των κλάδων έντασης εργασίας. Συνεχίζει να αυξάνεται καθώς επιταχύνονται οι εξαγωγές ως αποτέλεσμα του μετασχηματισμού του μίγματος προϊόντων. Σε αυτό το σενάριο, αυξάνονται, τόσο η παραγωγικότητα εργασίας όσο και η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής, αυξάνοντας τη μακροπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη.

Η επίτευξη της απαιτούμενης αύξησης των ΞΑΕ είναι μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα. Οι συνεπείς κρατικές πολιτικές που επιταχύνουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, υποστηρίζουν τις νέες επενδύσεις και μειώνουν το κόστος εργασίας, θα συνδράμουν στην επιθυμητή κατεύθυνση. Αν εφαρμοστεί μία επιτυχής πολιτική προσέλκυσης ΞΑΕ, οι θετικές επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερες από εκείνες που παρουσιάζονται σε αυτή την έκθεση χάρη στην αύξηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, όπως επίσης και στις θετικές επιπτώσεις που θα έχουν οι βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην παραγωγικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη.

Η έκθεση συντάχθηκε μετά από αίτηση του Global Citizen Foundation (GCF) (Παγκόσμιο Ίδρυμα Πολιτών ) στο πλαίσιο του πονήματός του για το μέλλον του πολίτη της Ευρώπης, που επιδιώκει να διατυπώσει ένα νέο όραμα για την Ευρώπη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα σύστημα που θα μπορεί καλύτερα να ανταποκριθεί στις επιθυμίες και τις προσδοκίες των πολιτών των χωρών-μελών, ενώ παίρνει υπόψη την κληρονομιά τους, τη διαθεσιμότητα των πόρων και το περιβάλλον μέσα στο οποίο ζουν.

Η οικονομία παραμένει ισχυρή και οι πιέσεις στις τιμές έδειξαν σημάδια ενίσχυσης τον τελευταίο μήνα, οπότε είναι πιθανό η ΕΚΤ να αρχίσει τον τερματισμό από το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης φέτος.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της Markit, o τελικός μεταποιητικός δείκτης PMI υποχώρησε σε χαμηλό 13 μηνών στις 56,2 μονάδες τον Απρίλιο από 56,6 μονάδες τον Μάρτιο. Η τελική μέτρηση ξεπέρασε την αρχική εκτίμηση που τοποθετούσε τον δείκτη στις 56,0 μονάδες.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής οικονομολόγο της  IHS Markit,  Chris Williamson, «ο μεταποιητικός τομέας σημείωσε νέα πτώση στις αρχές του β' τριμήνου, αλλά ας μην παραβλέπουμε το γεγονός ότι ο συνολικός ρυθμός επέκτασης παραμένει ενθαρρυντικά σταθερός».

Παράλληλα, τα στοιχεία της Markit έδειξαν επιβράδυνση της δραστηριότητας στις τρεις από τις τέσσερις μεγαλύτερες οικονομίες του μπλοκ της ευρωζώνης: σε χαμηλό 9 μηνών κινήθηκε ο δείκτης στη Γερμανία (58,1 μονάδες), σε χαμηλό 7 μηνών στην Ισπανία (54,4 μονάδες) και σε χαμηλό 15 μηνών στην Ιταλία (53,5 μονάδες), ενώ αντιθέτως στη Γαλλία η δραστηριότητα ενισχύθηκε ελαφρώς σε υψηλό δύο μηνών στις 53,8 μονάδες.

Οι νέες παραγγελίες από τους πελάτες του εξωτερικού και του εσωτερικού αυξήθηκαν με ασθενέστερο ρυθμό, γεγονός το οποίο με τη σειρά του οδήγησε σε μικρότερες αυξήσεις της παραγωγής και της απασχόλησης, αναφέρει το in.gr.

Η αγοραστική δραστηριότητα αυξήθηκε με τον ασθενέστερο ρυθμό σε διάστημα πέντε μηνών, ενώ τα αποθέματα προμηθειών και ετοίμων προϊόντων αυξήθηκαν με οριακό ρυθμό. Η επιχειρηματική εμπιστοσύνη αυξήθηκε σε σύγκριση με τον Μάρτιο, καταγράφοντας και πάλι τιμή-ρεκόρ στο πλαίσιο της έρευνας της IHS Markit.

Ο ρυθμός αύξησης των χρεώσεων επιταχύνθηκε παρά την ασθενέστερη άνοδο των μέσων τιμών εισροών.

Ο εποχικά προσαρμοσμένος Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών της IHS Markit για τον τομέα μεταποίησης στην Ελλάδα (Purchasing Managers’Index– PMI) –ένας σύνθετος δείκτης που έχει σχεδιαστεί για να μετρά την απόδοση της μεταποιητικής οικονομίας– κατέγραψε τιμή πάνω από το σημείο μηδενικής μεταβολής των 50 μονάδων, τον Απρίλιο. Κλείνοντας στις 52,9 μονάδες, τιμή χαμηλότερη από τις 55 μονάδες του Μαρτίου, ο δείκτης υπέδειξε σημαντικό ρυθμό ανάπτυξης τον Απρίλιο, μολονότι ήταν ο ασθενέστερος που έχει καταγραφεί από τον περασμένο Νοέμβριο.

Η ανάπτυξη ήταν ευρείας κλίμακας, ενώ αυξήσεις παρατηρήθηκαν σε κάθε έναν από τους τρεις επιμέρους τομείς που εξετάζονται, και κυρίως στον τομέα παραγωγής ενδιάμεσων αγαθών.

Η συνολική ανάπτυξη υποστηρίχθηκε από την ένατη συνεχή αύξηση των νέων παραγγελιών. Οι νέες εργασίες από το εξωτερικό αυξήθηκαν και πάλι, επεκτείνοντας την τρέχουσα περίοδο συνεχούς αύξησης των εξαγωγών σε επτά μήνες.

Παρόλ’ αυτά, ο ρυθμοί αύξησης εξασθένησαν και στις δύο περιπτώσεις.

Παρά την επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των νέων παραγγελιών, οι Έλληνες κατασκευαστές εξακολούθησαν να προσλαμβάνουν επιπλέον προσωπικό με έντονο ρυθμό κατά τη διάρκεια του Απριλίου. Ωστόσο, ο ρυθμός δημιουργίας θέσεων εργασίας μετριάστηκε ελαφρώς από την υψηλή τιμή-ρεκόρ του Μαρτίου. Παρόλ’ αυτά, ο όγκος των αδιεκπεραίωτων εργασιών μειώθηκε για πρώτη φορά από τον Δεκέμβριο.

Η εξασθενημένη ζήτηση των πελατών ώθησε τις εταιρείες να αυξήσουν την αγοραστική δραστηριότητα με ασθενέστερο ρυθμό τον Απρίλιο, γεγονός το οποίο, με τη σειρά του, είχε ως αποτέλεσμα την ασθενέστερη αύξηση των αποθεμάτων προμηθειών που έχει καταγραφεί στο τρέχον διάστημα των τεσσάρων μηνών συνεχούς αύξησης.

Η παραγωγή αυξήθηκε για ενδέκατο συνεχή μήνα τον Απρίλιο, μολονότι στον ασθενέστερο βαθμό που έχει καταγραφεί σε διάστημα πέντε μηνών, δεδομένης της μικρότερης αύξησης της παραγωγικής ικανότητας. Η αύξηση ήταν ευρείας κλίμακας σε όλους του επιμέρους τομείς και κυρίως αναφέρθηκε από τους παραγωγούς ενδιάμεσων αγαθών. Παρά τη βραδύτερη αύξηση της παραγωγής, τα αποθέματα ετοίμων προϊόντων αυξήθηκαν για πρώτη φορά από τον Ιούλιο του 2017.

Ο ρυθμός αύξησης των τιμών εισροών υποχώρησε για τρίτη συνεχή φορά σε ισάριθμους μήνες κατά τη διάρκεια του Απριλίου. Αντιθέτως, οι εταιρείες αύξησαν τις τιμές πώλησης με επιταχυνόμενο ρυθμό, μολονότι παρέμεινε αισθητά ασθενέστερος σε σύγκριση με τον ρυθμό αύξησης του κόστους εισροών.

Τέλος, η επιχειρηματική εμπιστοσύνη εξακολούθησε να αυξάνεται, καταγράφοντας και πάλι υψηλή τιμή-ρεκόρ τον Απρίλιο, δεδομένου ότι οι ενισχυμένες χρηματοοικονομικές συνθήκες και η έντονη ζήτηση από το εξωτερικό αναφέρθηκαν ως παράγοντες που συνέβαλαν στην άνοδο.

“Το πιθανότερο σενάριο είναι η Ελλάδα να βγει από το πρόγραμμα διάσωσης χωρίς να υπογράψει ένα νέο πρόγραμμα, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας”, αναφέρει η IHS Markit.

Ωστόσο, τονίζει ότι αφενός δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο να ζητήσει η ελληνική κυβέρνηση προληπτική γραμμή στήριξης και αφετέρου οι κίνδυνοι της «καθαρής» εξόδου είναι σημαντικοί.

«Υπάρχουν ισχυρά πολιτικά κίνητρα για την ελληνική κυβέρνηση να αποφύγει ένα νέο πρόγραμμα», σημειώνει η παγκοσμίου φήμης εταιρεία δεδομένων. Επιπλέον, επισημαίνει πως οι συνθήκες στις αγορές έχουν βελτιωθεί σημαντικά λόγω της ανάκαμψης της οικονομίας, της πολιτικής σταθερότητας στην Ελλάδα και του ήπιου διεθνούς περιβάλλοντος.

Παρ’ όλα αυτά, η Markit προειδοποιεί ότι το θετικό κλίμα δεν θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο.

«Αν και δεν αποτελεί το βασικό μας σενάριο, εκτιμούμε ότι η πιθανότητα να ζητήσει η Ελλάδα και να λάβει μία πιστοληπτική γραμμή δεν είναι αμελητέα», προσθέτει.

Μετά από περισσότερα από οκτώ χρόνια υπάρχει πραγματική προοπτική η Ελλάδα να μην βρίσκεται σε πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής μετά τον Αύγουστο, όταν λήγει το τρέχον πρόγραμμα διάσωσης. Η οικονομία της επιτέλους αναπτύσσεται, οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν μειωθεί δραματικά και η πολιτική κατάσταση έχει παραμείνει πιο σταθερή απ’ ότι πολλοί φοβόντουσαν.

Όμως αυτή η εικόνα μπορεί να αλλάξει πολύ γρήγορα, ενώ ο δρόμος της εξόδου είναι γεμάτος δυσκολίες. Οι τράπεζες θα πρέπει να περάσουν τα stress tests και η τέταρτη αξιολόγηση θα πρέπει να ολοκληρωθεί εγκαίρως. Τα προαπαιτούμενα είναι πολλά και γι’ αυτό το λόγο δεν αποκλείεται να παραταθεί το τρέχον πρόγραμμα μετά τον Αύγουστο για να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.

Τι πρέπει να γίνει για να υλοποιηθεί η «καθαρή» έξοδος;

Σύμφωνα με την Markit, θα πρέπει να συνεχιστεί η οικονομική ανάκαμψη που ξεκίνησε το 2017. Οποιαδήποτε ανησυχία για το ενδεχόμενο η Ελλάδα να κάνει πίσω στις μεταρρυθμίσεις ή στις πολιτικές που έχουν στόχο τη μείωση του χρέους, θα έχει αντίκτυπο στις αγορές ομολόγων και θα φέρει νέες πιέσεις. Παρομοίως, η Ελλάδα δεν θα μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τις αγορές αν επιδεινωθούν οι συνθήκες διεθνώς. Ρόλο θα παίξει και η απόφαση των πιστωτών να προχωρήσουν σε ελάφρυνση του χρέους.

Όσο για το «μαξιλάρι» ασφαλείας που θέλει να συγκεντρώσει η ελληνική κυβέρνηση, η Markit τονίζει ότι αν είναι τόσο μεγάλο πο θα καλύπτει τις χρηματοδοτικές ανάγκες για 18 μήνες, τότε θα είναι ικανό να απορροφήσει βραχυπρόθεσμους κραδασμούς, ωστόσο δεν μπορεί να θωρακίσει πλήρως την ελληνική οικονομία στην περίπτωση που επιδεινωθούν οι συνθήκες.

Υποθέτοντας ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται, η τέταρτη αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί ομαλά και οι συνθήκες στις αγορές θα παραμείνουν ήπιες, η απόφαση για το κατά πόσο η ελληνική κυβέρνηση θα επιδιώξει μία «καθαρή» έξοδο ή θα ζητήσει προληπτική γραμμή, αποτελεί πολιτική επιλογή.

Η «καθαρή» έξοδος θα έστελνε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στις αγορές ότι η χώρα αρχίζει να ανακάμπτει μετά από μία δεκαετή κρίση και η κυβέρνηση έχει ισχυρό πολιτικό κίνητρο να επιλέξει αυτή την οδό.

Παρ’ όλα αυτά, η καθαρή έξοδος συνοδεύεται από πολλούς κινδύνους. Οι τράπεζες θα πρέπει να διατηρήσουν το waiver που τους επιτρέπει να δανείζονται φθηνά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ).

Αν δεν υπάρξει πρόγραμμα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα το πάρει πίσω.

Ακόμα, άσχετα με το αν η Ελλάδα πρέπει να συμμορφωθεί με συγκεκριμένους όρους που έχει ήδη ψηφίσει, το γεγονός ότι θα βρίσκεται εκτός προγράμματος προκαλεί ανησυχίες ότι θα παρεκκλίνει από το δρόμο των μεταρρυθμίσεων.

Τέλος, έχουν εφαρμοστεί πολλά μέτρα που δεν είναι καθόλου δημοφιλή με αποτέλεσμα να έχουν προκαλέσει την πτώση των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ στις δημοσκοπήσεις.

Γι’ αυτό το λόγο δεν αποκλείεται η κυβέρνηση να μην εφαρμόσει πιστά τη μεταρρυθμιστική ατζέντα από τη στιγμή που θα βρίσκεται εκτός επίσημου προγράμματος, ιδιαίτερα στην περίπτωση που ακολουθούν εκλογές.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία για ευρωζώνη των 19, οι παραγγελίες, η παραγωγή και η απασχόληση αυξήθηκαν έντονα τον περασμένο μήνα. Σύμφωνα με τον δείκτη IHS Markit, καταγράφεται ισχυρή ανάπτυξη σε κάθε χώρα της ευρωζώνης, αναφέρει το in.gr.

Η Ελλάδα παρουσιάζει την καλύτερη απόδοσή της εδώ και μια δεκαετία, ενώ η Ιταλία καταγράφει το υψηλότερο επίπεδο κατά την τελευταία οκταετία.

Η Ελλάδα επλήγη από 30% μείωση της παραγωγής και η Ιταλία από μια παρατεταμένη ύφεση κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης που έθεσε σε αμφιβολία την ύπαρξη της ευρωζώνης.

Η ανάπτυξη ενισχύθηκε από την έντονη ζήτηση τόσο από την εγχώρια αγορά όσο και από τις αγορές του εξωτερικού. Το γεγονός αυτό ενθάρρυνε τις εταιρείες να αυξήσουν τον αριθμό εργαζομένων με τον ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί στην ιστορία της έρευνας, συμβάλλοντας με τη σειρά τους σε ακόμα μία σημαντική αύξηση της παραγωγής. Παρόλ’αυτά, ο όγκος αδιεκπεραίωτων εργασιών αυξήθηκε για πρώτη φορά από τον Ιούνιο του 2008. Παράλληλα, η επιχειρηματική αισιοδοξία κατέγραψε νέο ρεκόρ, αναφέρει το in.gr.

Ο εποχικά προσαρμοσμένος Δείκτης Υπευθύνων Προμηθειών της IHS Markit για τον τομέα μεταποίησης στην Ελλάδα (Purchasing Managers’ Index®– PMI) –ένας σύνθετος δείκτης που έχει σχεδιαστεί για να μετρά την απόδοση της μεταποιητικής οικονομίας– έκλεισε πάνω από το σημείο μηδενικής μεταβολής των 50 μονάδων τον Ιανουάριο. Επιπλέον, κλείνοντας στις 55,2 μονάδες, τιμή υψηλότερη από τις 53,1 μονάδες του Δεκεμβρίου, ο δείκτης υπέδειξε την εντονότερη βελτίωση των επιχειρησιακών συνθηκών που έχει καταγραφεί από τον Οκτώβριο του 2007. Η αύξηση ήταν η όγδοη σε ισάριθμους μήνες, υποδεικνύοντας την μεγαλύτερη, με μεγάλη διαφορά, περίοδο συνεχούς αύξησης που έχει καταγραφεί από το 2008.

Οι ρυθμοί ανάπτυξης ήταν σε γενικές γραμμές παρόμοιοι στους τρεις επιμέρους τομείς καταναλωτικών, ενδιάμεσων και επενδυτικών αγαθών που εξετάζονται.

Η γενική άνοδος ήταν αποτέλεσμα της ραγδαίας αύξησης των νέων παραγγελιών, η οποία ήταν πράγματι η σημαντικότερη που έχει καταγραφεί από τον Οκτώβριο του 2007. Έντονη ζήτηση πελατών καταγράφηκε τόσο από τις εγχώριες αγορές όσο και από τις αγορές του εξωτερικού, ενώ οι εξαγωγές αυξήθηκαν με τον ταχύτερο ρυθμό σε διάστημα δέκα και μισό ετών.

Οι συνθήκες υψηλής ζήτησης ενθάρρυναν τις εταιρείες να προσλάβουν επιπλέον εργαζομένους με τον δεύτερο ταχύτερο ρυθμό που έχει καταγραφεί από το ξεκίνημα της έρευνας, εδώ και 18 χρόνια.

Οι κατασκευαστές αύξησαν την αγοραστική τους δραστηριότητα με τον εντονότερο ρυθμό που έχει καταγραφεί από τον Νοέμβριο του 2007, γεγονός το οποίο με τη σειρά του, συνέβαλε στην πρώτη αύξηση των προμηθειών που έχει καταγραφεί από τον Ιούλιο του 2008.

Το ενισχυμένο εργατικό δυναμικό έδωσε την ευκαιρία στις εταιρείες να αυξήσουν την παραγωγή τους κατά τη διάρκεια του Ιανουαρίου, επεκτείνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την τρέχουσα περίοδο συνεχούς ανάπτυξης σε οκτώ μήνες.

Επιπλέον, ο ρυθμός αύξησης ήταν ο εντονότερος που έχει καταγραφεί σε διάστημα εννιάμισι ετών. Παρά το γεγονός αυτό, οι εταιρείες εξακολούθησαν να μειώνουν τα αποθέματα ετοίμων προϊόντων καθώς προσπάθησαν να ανταποκριθούν στη ζήτηση των πελατών.

Οι θετικές αυτές τάσεις ενίσχυσαν την επιχειρηματική αισιοδοξία, η οποία βελτιώθηκε καταγράφοντας υψηλά επίπεδα ρεκόρ τον Ιανουάριο, λόγω των προσδοκιών σχετικά με αυξημένες επενδύσεις και βελτιωμένες χρηματοοικονομικές συνθήκες.

Η αύξηση των τιμών εισροών εντάθηκε για δεύτερο συνεχή μήνα λόγω των αναφορών υψηλότερου κόστους πρώτων υλών. Το γεγονός αυτό συνέβαλε στην αύξηση των μέσων τιμών πώλησης καθώς ορισμένες εταιρείες μετέφεραν την επιβάρυνση κόστους στους πελάτες τους. Ωστόσο, ο ρυθμός αύξησης των τιμών χρέωσης ήταν ταχύτερος από τον αντίστοιχο των τιμών εισροών, υποδεικνύοντας πιέσεις στα περιθώρια κέρδους.