Αν και μιλάμε για μια πλήρη εμπορική συμφωνία ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ και τις Βραζιλία, Ουρουγουάη, Παραγουάη, Aργεντινή, που εκτείνεται από οχήματα, μηχανήματα και φάρμακα έως τρόφιμα και ποτά, τις περισσότερες φορές ταυτίζεται με τον πρωτογενή τομέα και όχι άδικα.

Οι Ευρωπαίοι αγρότες άλλωστε (μαζί και οι Έλληνες) ήταν που σήκωσαν πολύμηνες διαμαρτυρίες, ζητώντας την ακύρωση της συμφωνίας, καθώς θεωρούν απειλή τα αγροδιατροφικά προϊόντα της Λατινικής Αμερικής, που παράγονται με χαμηλότερο κόστος και με διαφορετικά —συχνά λιγότερο αυστηρά— πρότυπα ασφάλειας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Το ζήτημα των φυτοφαρμάκων, των αυξητικών παραγόντων και της επιβολής κανόνων αποτελεί βασικό σημείο αντιπαράθεσης, με τους επικριτές της συμφωνίας να αμφισβητούν την αποτελεσματικότητα των ελέγχων στα εισαγόμενα προϊόντα.

Όλα αυτά, την ίδια στιγμή που ο πρωτογενής τομέας της Ευρώπης δοκιμάζεται σκληρά από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τις ζωονόσους, τις χαμηλές τιμές παραγωγού και τον ξένο ανταγωνισμό μεταξύ άλλων.

Ο σκόπελος του Ευρωκοινοβουλίου

Η συμφωνία ΕΕ – Mercosur – Αργεντινή, επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο του 2024. Οι χώρες της ΕΕ την ενέκριναν έναν χρόνο αργότερα, επιτρέποντας την υπογραφή της συμφωνίας. Και οι τέσσερις χώρες της Mercosur έχουν επίσης εγκρίνει τη συμφωνία.

Ωστόσο, για να οριστικοποιηθεί, η συμφωνία εξακολουθεί να χρειάζεται τη συγκατάθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η διαδικασία μπήκε προσωρινά στον πάγο, καθώς αρκετοί ήταν οι ευρωβουλευτές, που παρέπεμψαν τη συμφωνία στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για νομικό έλεγχο. Οι ενστάσεις ήταν τόσο μεγάλες που ακόμα και συμπαγείς ευρωομάδες χωρίστηκαν σε στρατόπεδα.

Αν το Δικαστήριο κρίνει ότι τμήματα της συμφωνίας δεν συμβαδίζουν με τις συνθήκες της ΕΕ, τότε η συμφωνία θα πρέπει να τροποποιηθεί προτού μπορέσει να τεθεί πλήρως σε ισχύ. Μιλάμε για μια διαδικασία, που μπορεί να διαρκέσει πάνω από έναν χρόνο.

Στο μεταξύ όμως, η Κομισιόν αποφάσισε να εφαρμόσει τη συμφωνία σε προσωρινή βάση.

Σε ισχύ οι πρώτες περικοπές δασμών, ανοίγει ο δρόμος για διαγωνισμούς

Σύμφωνα με την χθεσινή ανακοίνωση της Κομισιόν, οι εξαγωγείς θα επωφεληθούν άμεσα, καθώς ήδη από σήμερα 1η Μαΐου, τίθενται σε ισχύ οι πρώτες περικοπές δασμών.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα μπορούν πλέον να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς για δημόσιες και κρατικές συμβάσεις στις χώρες της Mercosur με ίσους όρους απέναντι στις τοπικές επιχειρήσεις.

Άμεσα οφέλη σύμφωνα με την Κομισιόν, θα υπάρξουν και για τους εξαγωγείς υπηρεσιών, χάρη στην εφαρμογή σαφών κανόνων αδειοδότησης, μη διακριτικών διαδικασιών και διευκολύνσεων στη μετακίνηση εργαζομένων.

Η 1η Μαΐου σηματοδοτεί επίσης την έναρξη της κατάργησης μη δασμολογικών και τεχνικών εμποδίων στο εμπόριο, μέσω της εφαρμογής κανόνων για την αξιολόγηση συμμόρφωσης, την επισήμανση προϊόντων και την τήρηση διεθνών προτύπων. ”Αυτό αναμένεται να επιτρέψει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να δραστηριοποιούνται ταχύτερα και με λιγότερα εμπόδια, αποκομίζοντας άμεσα εμπορικά οφέλη”.

Όσον αφορά τους αγρότες και τις εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων, η Κομισιόν βλέπει ευκαιρίες και ένα πιο ανταγωνιστικό περιβάλλον, δεδομένου ότι η ΕΕ είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας τροφίμων και ποτών παγκοσμίως. Η συμφωνία εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε αύξηση κατά 50% των εξαγωγών αγροδιατροφικών προϊόντων της ΕΕ προς την περιοχή της Mercosur.

Από την 1η Μαΐου, η ΕΕ αποκτά πρόσβαση στο πρώτο μέρος των ποσοστώσεων δασμολογικών εισαγωγών.

Την ίδια στιγμή, οι χώρες της Mercosur θα αρχίσουν από την 1η Μαΐου να προστατεύουν 344 ευρωπαϊκές Γεωγραφικές Ενδείξεις (GI), απαγορεύοντας απομιμήσεις αλλά και παραπλανητικές ονομασίες, σύμβολα, σημαίες ή εικόνες. Έτσι, μόνο αυθεντικά προϊόντα — όπως για παράδειγμα το ροκφόρ θα μπορούν να φέρουν τη συγκεκριμένη ονομασία προέλευσης.

Τι ισχύει για το κρέας, τη ζάχαρη, το μέλι και το ρύζι που θα μπαίνουν στην ΕΕ

Το Euractiv, έχει συγκεντρώσει μια σημαντική λίστα για το τι ισχύει με τις εισαγωγές στην ΕΕ στο πλαίσιο της συμφωνίας με τη Μercosur:

Μπορεί απεριόριστη ποσότητα βραζιλιάνικου βοδινού και κοτόπουλου να εισέρχεται στην ΕΕ χωρίς δασμούς;

Όχι. Απεριόριστες ποσότητες βοδινού κρέατος χωρίς δασμούς από τη Βραζιλία, την Αργεντινή ή άλλες χώρες της Mercosur δεν θα εισέλθουν στην ΕΕ με μηδενικό δασμό – ούτε από την πρώτη ημέρα ούτε αργότερα.

Η συμφωνία επιτρέπει μια επιπλέον ποσόστωση 99.000 τόνων βοδινού κρέατος – χωρισμένη ανάμεσα σε νωπό και κατεψυγμένο – με μειωμένο δασμό 7,5%, η οποία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα έξι ετών και θα μοιράζεται μεταξύ των τεσσάρων χωρών.

Η Kομισιόν αναφέρει ότι αυτό αντιπροσωπεύει περίπου το 1,5% της παραγωγής βοδινού κρέατος στην ΕΕ. Ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι θα μπορούσε να πιέσει τις τιμές έως και κατά 2% όταν εφαρμοστεί πλήρως. Ο κτηνοτροφικός τομέας, ωστόσο, εξακολουθεί να ανησυχεί για τον ανταγωνισμό από τα υψηλής αξίας κομμάτια κρέατος, που προέρχονται από τη Βραζιλία και την Αργεντινή.

Για τα πουλερικά, οι αδασμολόγητες εισαγωγές περιορίζονται στους 180.000 τόνους, με σταδιακή εφαρμογή σε διάστημα πέντε ετών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 1,3% της παραγωγής της ΕΕ, προσθέτοντας ότι η αυξανόμενη κατανάλωση κοτόπουλου στην Ευρώπη θα πρέπει να απορροφήσει την αύξηση.

Για τη ζάχαρη, δεν προβλέπονται πρόσθετες ποσοστώσεις, εκτός από 10.000 τόνους από την Παραγουάη. Μια ήδη υπάρχουσα ποσόστωση 180.000 τόνων ακατέργαστης ζάχαρης από ζαχαροκάλαμο θα επιτρέπεται να εισέρχεται χωρίς δασμούς – περίπου το 1,1% της παραγωγής ζάχαρης της ΕΕ.

Θα ανοίξουν επίσης δύο ποσοστώσεις για αιθανόλη σε διάστημα πέντε ετών, συνολικού όγκου 650.000 τόνων: 450.000 τόνοι χωρίς δασμούς και 200.000 τόνοι με μειωμένο δασμό.

Η συμφωνία περιλαμβάνει ποσοστώσεις χωρίς δασμούς για μέλι (45.000 τόνοι σε πέντε χρόνια) και ρύζι (60.000 τόνοι σε πέντε χρόνια).

Τα μακροπρόθεσμα οφέλη για τους Ευρωπαίους

Η προσωρινή εφαρμογή φέρνει επίσης άμεσα – αν και σταδιακά – οφέλη για τους ευρωπαίους εξαγωγείς. Οι μειώσεις δασμών γενικά θα εφαρμοστούν με πιο αργό ρυθμό σε σύγκριση με τα προϊόντα της Mercosur.

Παράδειγμα το ελαιόλαδο. Οι δασμοί θα μειωθούν στο μηδέν μέσα σε 15 χρόνια, χωρίς περιορισμούς όγκου. Στην Αργεντινή, όπου οι δασμοί σήμερα φτάνουν το 31,5%, θα μειωθούν ελαφρώς στο 29,4% από την πρώτη ημέρα, μέχρι να καταργηθούν πλήρως το 2041, δήλωσε ο Ραφαέλ Πίκο, γενικός διευθυντής της ισπανικής ένωσης ελαιολάδου Asoliva.

Ο Πίκο σημείωσε ότι το φθηνότερο ελαιόλαδο στις αγορές της Mercosur θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «μοχλός ενίσχυσης της κατανάλωσης», επισημαίνοντας τις ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης, ιδιαίτερα στη Βραζιλία, που ήδη αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ελαιολάδου στον κόσμο.

Στον τομέα του κρασιού, μόνο τα ακριβότερα αφρώδη κρασιά θα δουν τους δασμούς να καταργούνται άμεσα. Τα φθηνότερα αφρώδη κρασιά θα γίνουν αδασμολόγητα έπειτα από 12 χρόνια. Άλλα κρασιά, συμπεριλαμβανομένων ποτών τύπου σαμπάνιας, θα δουν τους δασμούς να καταργούνται σταδιακά μέσα σε οκτώ χρόνια.

Τα πράγματα θα κινηθούν ταχύτερα για τα αλκοολούχα ποτά, με τους περισσότερους δασμούς να καταργούνται μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Τα τυριά θα χρειαστούν μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο, με μια αδασμολόγητη ποσόστωση 30.000 τόνων να τίθεται σε ισχύ σε 10  χρόνια.

Στην κατηγορία των γλυκών, οι δασμοί για την ευρωπαϊκή σοκολάτα θα καταργηθούν σταδιακά μέσα σε εννέα χρόνια. Η μεταβατική περίοδος θα είναι ακόμη μεγαλύτερη – 14 χρόνια – για τη λευκή σοκολάτα.

Παραμένει η αδικία για τις επιτραπέζιες ελιές

Στη συμφωνία υπάρχει και μια αδικία εις βάρος της ευρωπαϊκής και κατά συνέπεια της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς, που είναι ένα από τα δυνατά εξαγωγικά μας χαρτιά. Συγκεκριμένα, ενώ οι ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές υπόκεινται σε δασμό 12,6% για εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur, δεν συμβαίνει το ίδιο με τις εισαγωγές προς την ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά, όπου ο δασμός σταδιακά θα μηδενιστεί.

Ο Πρόεδρος της ΠΕΜΕΤΕ, Κώστας Ζούκας, είχε κάνει λόγο για μια ανισοβαρή απόφαση, εξηγώντας, ότι «η Αργεντινή, με πάνω από 100.000 τόνους, θα αποτελέσει μακροπρόθεσμα απειλή για την αγορά της ΕΕ. Παράλληλα, η εξέλιξη αυτή ”μειώνει και την προοπτική, που είχαμε προς τη βραζιλιάνικη αγορά (στο 0,5% το μερίδιο της Ελλάδας στις εξαγωγές)”.

Όπως δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν “χθες, η Ουρουγουάη και η Αργεντινή έγιναν οι πρώτες χώρες που επικύρωσαν τη Συμφωνία ΕΕ-Mercosur. Η Βραζιλία και η Παραγουάη αναμένεται να ακολουθήσουν σύντομα. Και αυτά είναι τόσο καλά νέα. Επειδή δείχνουν την εμπιστοσύνη και την προθυμία των εταίρων μας να προωθήσουν τη σχέση μας και να θέσουν σε εφαρμογή αυτή την ορόσημο συμφωνία.

Η Συμφωνία Mercosur δημιουργεί μια αγορά 720 εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανοίγει αμέτρητες ευκαιρίες. Μειώνει δισεκατομμύρια σε δασμούς. Επιτρέπει στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μας να έχουν πρόσβαση σε αγορές και να αναπτυχθούν σε επίπεδα που μόνο να ονειρεύονταν πριν. Και δίνει επίσης στην Ευρώπη ένα στρατηγικό πλεονέκτημα του πρώτου που θα έκανε την κίνηση σε έναν κόσμο έντονου ανταγωνισμού και βραχυπρόθεσμων οριζόντων. Αλλά το πλεονέκτημα του πρώτου που θα έκανε την κίνηση πρέπει να υλοποιηθεί. Τον Ιανουάριο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξουσιοδότησε την Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη Συμφωνία από την πρώτη επικύρωση από μία χώρα της Mercosur”.

Όπως μάλιστα υπογράμμισε η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν “η «προσωρινή εφαρμογή» είναι, εκ φύσεως, προσωρινή. Αναφέρεται ακριβώς στον τίτλο. Σύμφωνα με τις Συνθήκες της ΕΕ, η Συμφωνία μπορεί να ολοκληρωθεί πλήρως μόνο αφού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει τη συγκατάθεσή του. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, τα κράτη μέλη και τα ενδιαφερόμενα μέρη για να διασφαλίσει μια ομαλή και διαφανή διαδικασία.

Στις 12 Ιανουαρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έβαλε, στον “πάγο” την εμπορική συμφωνία, καθώς μια οριακή πλειοψηφία , μόλις 10 ~Ευρωβουλευτών, αποφάσισε να παραπέμψει το σχέδιο της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ για να αποφανθεί για τη νομική του βάση. Υπέρ της παραπομπής της Συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ ψήφισαν 334, κατά 324 και υπήρξαν 10 αποχές.

Συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε σειρά εγγυήσεων που υποχρεώνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναστέλλει αγροτικές εισαγωγές στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, εφόσον διαπιστώνεται ότι προκαλούν ζημία στους Ευρωπαίους αγρότες. Οι διατάξεις εγκρίθηκαν με 483 ψήφους υπέρ και 102 κατά.

«Η συμφωνία εντάσσεται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μειώσει την εξάρτησή της από συγκεκριμένες αγορές, όπως οι ΗΠΑ ή η Κίνα, ιδίως υπό το πρίσμα απειλών για επιβολή νέων δασμών», δήλωσε στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Τσιόδρας. Όπως υποστήριξε, «στόχος είναι το άνοιγμα νέων αγορών για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, με παράλληλη πρόβλεψη μέτρων προστασίας για κλάδους που ενδέχεται να δεχθούν πιέσεις».

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι η Κομισιόν μπορεί να προχωρά σε προσωρινή αναστολή της ελεύθερης εισαγωγής αγροτικών προϊόντων από τα έξι κράτη της Mercosur, εφόσον υπάρχουν στοιχεία ότι πλήττεται η ευρωπαϊκή παραγωγή.

Εισάγεται επίσης «τεκμήριο ζημίας» όταν οι εισαγωγές διαμορφώνονται τουλάχιστον 5% χαμηλότερα από τις ευρωπαϊκές τιμές σε μέσο όρο τριετίας. Σε αυτή την περίπτωση, η Επιτροπή υποχρεούται να ξεκινήσει έρευνα και να αποφασίσει για ενδεχόμενη αναστολή της απαλλαγής από δασμούς και ποσοστώσεις.

Ο μεγαλύτερος προβληματισμός στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με τον ίδιο, αφορά το βόειο κρέας, κυρίως για χώρες όπως η Γαλλία, που είναι εξαγωγικές. Ωστόσο, όπως είπε το ζήτημα αυτό δεν αφορά άμεσα την Ελλάδα, καθώς πάνω από το 80% του βόειου κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο.

Αντίθετα, τόνισε ότι «προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας και προϊόντα ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ) θα αποκτήσουν πρόσβαση σε μια αγορά 270 εκατομμυρίων καταναλωτών στη Λατινική Αμερική».

Για την προστασία των προϊόντων, ο κ. Τσιόδρας ανέφερε ότι «θα εφαρμοστούν αυστηροί έλεγχοι ώστε τα προϊόντα από χώρες της Mercosur να πληρούν τα περιβαλλοντικά, υγειονομικά και εργασιακά πρότυπα της ΕΕ». Όπως επισήμανε, «μόλις ψηφίστηκε μεταξύ άλλων η αναμόρφωση του τελωνειακού συστήματος, προκειμένου να ενισχυθούν οι έλεγχοι και να αποτραπεί η είσοδος προϊόντων που δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά πρότυπα, είτε προέρχονται από τη Mercosur είτε από ασιατικές χώρες».

Ως παράδειγμα ανέφερε τη συμφωνία της Ε.Ε. με τον Καναδά, όπου, παρά τις αρχικές ανησυχίες για το βόειο κρέας και τη χρήση ορμονών που δεν επιτρέπονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι εισαγωγές παρέμειναν περιορισμένες, καθώς πολλά προϊόντα δεν πληρούσαν τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές.

Ο ίδιος τόνισε ότι υπάρχει βούληση για ισορροπημένες συμφωνίες που δεν θα πλήττουν την ευρωπαϊκή παραγωγή, ζήτημα που όπως τόνισε, απασχολεί όλους του Ευρωπαίους αγρότες.

Αναφερόμενος στην επισιτιστική ασφάλεια, υποστήριξε ότι η Ε.Ε. επιδιώκει ταυτόχρονα την ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού και το άνοιγμα σε περισσότερες αγορές, μέσω συμφωνιών με χώρες όπως η Ινδία, η Μαλαισία, η Ινδονησία και η Αυστραλία, ώστε να μην εξαρτάται από μία ή δύο αγορές.

Σε κάθε περίπτωση, όπως σημείωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «η στήριξη των αγροτών θα συνεχιστεί μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, προκειμένου να παραμείνουν βιώσιμοι και ανταγωνιστικοί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο».

Καταλήγοντας, ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας επανέλαβε ότι οι Έλληνες αγρότες δεν θα πρέπει να ανησυχούν από τη συμφωνία με τη Mercosur, επισημαίνοντας ότι η πρόκληση για την Ελλάδα είναι η στρατηγική επένδυση σε τομείς όπου διαθέτει ποιοτικά προϊόντα, με στόχο τη μεγαλύτερη πρόσβαση σε διεθνείς αγορές.

Σημειώνεται τέλος ότι η συμφωνία ΕΕ-Mercosur προβλέπει μεταξύ άλλων την προστασία 344 προϊόντων τροφίμων και ποτών σε επίπεδο ΕΕ από "απομιμήσεις", εκ των οποίων τα 21 είναι ελληνικά.

Σε αυτά περιλαμβάνονται μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η φέτα, το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, η μαστίχα Χίου, ελαιόλαδα περιοχών όπως η Σητεία και το Λυγουριό, καθώς και οίνοι και αποστάγματα με κατοχυρωμένη ονομασία προέλευσης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η εξέλιξη αυτή προσθέτει σημαντικό εμπόδιο στη διαδικασία επικύρωσης της συμφωνίας, η οποία καλύπτει μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων πολιτών, μετά από περισσότερα από 25 χρόνια συνεχών διαπραγματεύσεων, αναβολών και ενδοευρωπαϊκών συγκρούσεων. Παρά το γεγονός ότι η Κομισιόν και το Συμβούλιο της ΕΕ στηρίζουν τη συμφωνία, για να τεθεί σε πλήρη ισχύ απαιτείται η έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η ολομέλεια του ΕΚ δεν ψήφισε για την επικύρωση ή μη της συμφωνίας, αλλά για την παραπομπή της στο Δικαστήριο της ΕΕ, το οποίο θα αποφανθεί αν η συμφωνία είναι συμβατή με το δίκαιο της Ένωσης. Η διαδικασία αυτή μπορεί να διαρκέσει έως και δύο χρόνια, χρονικό διάστημα που ορισμένοι Ευρωβουλευτές εκτιμούν ότι ισοδυναμεί στην πράξη με την απόρριψη της συμφωνίας. Παράλληλα, υπάρχει η πιθανότητα το Δικαστήριο να ζητήσει τροποποιήσεις στο κείμενο, γεγονός που θα καθυστερήσει ακόμα περισσότερο την εφαρμογή της.

Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε ενώ χιλιάδες αγρότες, κυρίως από τη Γαλλία, διαδήλωναν με εκατοντάδες τρακτέρ έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, εκφράζοντας την έντονη αντίθεσή τους στη συμφωνία. Ορισμένοι Ευρωβουλευτές από τις πολιτικές ομάδες των Πρασίνων, των Ευρωπαίων Συντηρητικών και των Πατριωτών για την Ευρώπη συνομίλησαν με τους διαδηλωτές, δηλώνοντας την αντίθεσή τους στη συμφωνία. Η αντίθεση στη Mercosur επεκτείνεται και πέρα από τον αγροτικό τομέα στη Γαλλία, καθώς αρκετά υπουργεία έχουν ανακοινώσει μέτρα για την απαγόρευση προϊόντων από τη Λατινική Αμερική στα σχολικά γεύματα. Στον νομό Λουαρέ, για παράδειγμα, αναμένεται να ψηφιστεί πρόταση για τη διακοπή της αγοράς κρέατος από τη Λατινική Αμερική για τα σχολικά κυλικεία που σερβίρουν περίπου 24.000 γεύματα καθημερινά, ενώ ο νομός Κοτ-ντ’Ορ στη Βουργουνδία έχει ήδη λάβει παρόμοια απόφαση.

Οι επιλογές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μετά την παραπομπή είναι περιορισμένες. Θεωρητικά, θα μπορούσε να προχωρήσει σε προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας μέχρι την απόφαση του Δικαστηρίου, ωστόσο μια τέτοια κίνηση θα δημιουργούσε ένταση στις σχέσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η παραπομπή της συμφωνίας στο Δικαστήριο της ΕΕ αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την ταχεία εφαρμογή του μεγάλου εμπορικού deal, δημιουργώντας αβεβαιότητα για την περαιτέρω πορεία της συμφωνίας. Η τελική απόφαση του Δικαστηρίου θα κρίνει εάν η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ ή αν θα απαιτηθούν τροποποιήσεις, καθυστερώντας ενδεχομένως για χρόνια την εφαρμογή της σε μια αγορά που καλύπτει εκατοντάδες εκατομμύρια καταναλωτές.

Η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο και πλέον θα πρέπει να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν τεθεί σε ισχύ.

Παράλληλα, η επικύρωσή της απαιτείται και από τα κοινοβούλια των κρατών-μελών της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη) μια διαδικασία που εκτιμάται ότι θα είναι πιο ομαλή και χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες.

Αντόνιο Κόστα: "Η συμφωνία έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο"

Τη συμφωνία που θα δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες στον κόσμο καλύπτοντας μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών, υπέγραψαν εκ μέρους της ΕΕ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.

"Ήταν ένα μακρύ ταξίδι αλλά η Συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο", δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα λίγο μετά την υπογραφή.

Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: "Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία"

«Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία», τόνισε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως ανέφερε, η συμφωνία «είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία», καθώς στέλνει το μήνυμα ότι η ΕΕ στηρίζει το άνοιγμα των αγορών, τη συνεργασία, το αμοιβαίο οικονομικό όφελος, με έμφαση στη βιωσιμότητα και στις γεωπολιτικές της επιλογές.

Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα δημιουργήσει «περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό «επί ίσοις όροις» και θα οδηγήσει στην κατάργηση δασμών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν έως και 50 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εξαγωγές από τις χώρες της Mercosur θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 9 δισεκατομμύρια ευρώ. «Αυτό σημαίνει πραγματική αξία, πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές θέσεις εργασίας», σημείωσε.

Σύμφωνα με τη Φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία θα προωθήσει τις κοινές φιλοδοξίες των δύο περιοχών για βιωσιμότητα, προβλέποντας νομικές δεσμεύσεις με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Όπως είπε, πρόκειται και για μια «γεωπολιτική δέσμευση» μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, βασισμένη σε κοινές αξίες, τον σεβασμό στους κανόνες και την εμπιστοσύνη, ανοίγοντας το δρόμο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σε ζητήματα η βιωσιμότητα, η ισότητα, αλλά και ειρήνη και ασφάλεια.

Απευθυνόμενη προς τα 450 εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι «η συμφωνία είναι καλή για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Σήμερα, 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξάγουν στη Mercosur - οι μισές εκ των οποίων είναι μικρομεσαίες - και όπως είπε, θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας συνολικά έως και 4 δισεκ. ευρώ ετησίως, ενώ παράλληλα θα αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.

Αναφερόμενη στις ανησυχίες του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι έχουν προβλεφθεί «ισχυρές δικλίδες ασφαλείας» για την προστασία των ευαίσθητων γεωργικών τομέων και των εισοδημάτων των αγροτών, ενώ παράλληλα διασφαλίζονται 350 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις.

Τέλος, σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να αρχίσουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.

Tα επόμενα βήματα μετά τη συμφωνία

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες. Παράλληλα, η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, η οποία αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της ΕΕ, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, θα τεθεί σε ισχύ, μέχρι να επικυρωθεί πλήρως η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης, οπότε και θα παύσει να ισχύει.

Οι εισαγωγές αγροτικών προϊόντων από τη Λατινική Αμερική κυριαρχούν και ο αγροτικός κόσμος αμφισβητεί αν οι προβλεπόμενες δικλίδες μπορούν να αποτρέψουν νέες καταστροφικές πιέσεις στην εγχώρια παραγωγή.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 η Ελλάδα εισήγαγε από τις χώρες της Mercosur αγροτικά προϊόντα, τρόφιμα και ποτά (χωρίς τον καπνό) αξίας 452,1 εκατ. ευρώ, ενώ εξήγαγε στις ίδιες χώρες προϊόντα αξίας μόλις 34,5 εκατ. ευρώ.

Η Ελλάδα εισάγει ήδη σημαντικές ποσότητες αγροτικών προϊόντων από τις χώρες της Mercosur, με το μεγαλύτερο μέρος να αφορά πρώτες ύλες και τρόφιμα που χρησιμοποιούνται τόσο στην κατανάλωση όσο και στη μεταποίηση και τις ζωοτροφές.

Στον πυρήνα των εισαγωγών βρίσκονται προϊόντα ζωικής προέλευσης, όπως βόειο κρέας και πουλερικά, κυρίως από Βραζιλία και Αργεντινή, καθώς και ζάχαρη, με τη Βραζιλία να αποτελεί έναν από τους βασικούς προμηθευτές σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι εισαγωγές σόγιας

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι εισαγωγές σόγιας και προϊόντων σόγιας, που κατευθύνονται κυρίως στη ζωική παραγωγή ως ζωοτροφές, όπως και το καλαμπόκι και άλλα σιτηρά.

Πρόκειται για κατηγορίες προϊόντων που επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής στην ελληνική κτηνοτροφία, αλλά ταυτόχρονα εντείνουν την εξάρτηση από τρίτες χώρες.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι εισαγωγές ρυζιού, μελιού και άλλων βασικών αγροτικών προϊόντων, που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω ποσοστώσεων ή ειδικών εμπορικών καθεστώτων.

Παράλληλα, καταγράφονται υψηλές εισαγωγές ορισμένων φρούτων και αγροτικών προϊόντων ευρείας κατανάλωσης, όπως εσπεριδοειδή και πρώτες ύλες για τη βιομηχανία τροφίμων, ενώ σημαντικό μέρος των εισαγόμενων προϊόντων αφορά μεταποιημένες ή ημι-μεταποιημένες αγροτικές ύλες που ανταγωνίζονται άμεσα την εγχώρια παραγωγή.

Συνολικά, οι εισαγωγές αυτές διαμορφώνουν μια ήδη επιβαρυμένη εικόνα για το εμπορικό ισοζύγιο αγροτικών προϊόντων της χώρας, η οποία αναμένεται να ενταθεί περαιτέρω σε περίπτωση πλήρους άρσης των δασμών στο πλαίσιο της συμφωνίας Ε.Ε.-Mercosur.

Μια «σύνθετη συμφωνία»

Ο αρμόδιος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστας Τσιάρας, σε χθεσινή τηλεοπτική συνέντευξή του χαρακτήρισε τη Mercosur «σύνθετη συμφωνία». Όπως ανέφερε, η ελληνική πλευρά επιδιώκει ρητές ασφαλιστικές δικλίδες, με κεντρική τη ρήτρα αμοιβαιότητας, ώστε τα εισαγόμενα προϊόντα να παράγονται με τους ίδιους κανόνες που ισχύουν στην Ε.Ε.

Παράλληλα, έκανε λόγο για μηχανισμούς προστασίας της αγοράς, επισημαίνοντας ότι σε περίπτωση πτώσης τιμών κάτω από συγκεκριμένα όρια (περίπου 8%) θα ενεργοποιούνται δασμοί ώστε να προστατεύονται τα ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα.

Η ηγεσία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης εκτιμά επίσης ότι, παρά τις περιορισμένες εξαγωγές της Ελλάδας προς τις χώρες Mercosur, η συμφωνία δίνει νέες προοπτικές, ενώ τα 21 ελληνικά προϊόντα προστασίας προέλευσης και γεωγραφικής ένδειξης (ΠΟΠ-ΠΓΕ), όπως φέτα, ελαιόλαδο, κρόκος Κοζάνης, μαστίχα Χίου, θα προστατεύονται από απομιμήσεις, άρα υπάρχει δυνατότητα για πώληση σε υψηλότερες τιμές.

Για τους αγρότες, ωστόσο, το ζητούμενο δεν είναι οι γενικές προβλέψεις, αλλά το αν αυτές οι δικλίδες μπορούν να εφαρμοστούν εγκαίρως και στην πράξη πριν η ζημιά γίνει μη αναστρέψιμη.

Γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι μόνο σε Αργεντινή και Βραζιλία καλλιεργούνται γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες σε έκταση 900 εκατ. στρεμμάτων -περίπου 30 φορές η συνολική γεωργική γη της Ελλάδας-, ενώ παραμένουν σοβαρά ζητήματα που αφορούν τη χρήση απαγορευμένων φυτοφαρμάκων, καθώς και μη επαρκή συστημάτων ιχνηλασιμότητας που να καθιστούν αποτελεσματικούς τους ελέγχους.

Ταυτόχρονα, ο αγροτικός κόσμος αλλά και οι εξαγωγείς δεν αναμένουν ουσιαστική αύξηση των ελληνικών εξαγωγών προς τις χώρες της Mercosur.

Σε ό,τι αφορά τα προϊόντα ΠΟΠ, η πλήρης προστασία τους προβλέπεται να ολοκληρωθεί σε βάθος επταετίας, περίοδος η οποία αφήνει τεράστια περιθώρια σε φθηνότερες απομιμήσεις να διεισδύσουν στις αγορές της Λατινικής Αμερικής. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι Βρυξέλλες δικαιολογούν αυτή την απόφαση με το επιχείρημα ότι οι αγρότες στην Ε.Ε. είναι μόνο το 3,8% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού, ενώ στη βιομηχανία απασχολείται το 24%.

Στην Ελλάδα, όμως, οι επαγγελματίες αγρότες καταλαμβάνουν περίπου το 10% έως 11,5% του συνολικού εργατικού δυναμικού της χώρας, με τον ελληνικό γεωργικό τομέα να απασχολεί περίπου 400.000 άτομα. Το ποσοστό αυτό είναι από τα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ο μέσος όρος της Ε.Ε. κυμαίνεται κοντά στο 4,2% (στοιχεία Eurostat).

Αναφερόμενη στο ίδιο θέμα, η Ιταλίδα πρωθυπουργό τόνισε: «Λέμε “ναι” στις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, αλλά χωρίς υπερβολικούς κανονισμούς. Συνδέσαμε πάντα την έγκρισή μας, με εγγυήσεις για τους αγρότες μας. Ξεκινήσαμε διάλογο με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και πετύχαμε κάποια σημαντικά αποτελέσματα, σε ό,τι αφορά την Mercosur: έναν μηχανισμό προστασίας για τα ευαίσθητα προϊόντα, ένα ταμείο αποζημιώσεων, για την κάλυψη τυχόν έλλειψης ισορροπίας στις συναλλαγές.

»Παράλληλα, πετύχαμε σημαντική ενίσχυση των φυτο-υγειονομικών ελέγχων των εισαγωγών στην Ευρώπη. Ξεκινήσαμε επίσης διαπραγμάτευση, η οποία αφορούσε τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, για την οποία υπήρξαν μεγάλη συζήτηση και αμφισβητήσεις στο παρελθόν. Πετύχαμε δέσμευση της Κομισιόν να χρησιμοποιηθούν το 2028, αντί για το 2031, άλλα 45 δισεκατομμύρια ευρώ για την γεωργία, όπως και την δέσμευση να μην αυξηθούν οι τιμές των λιπασμάτων. Υπό το φως των εγγυήσεων αυτών, που καταφέραμε να εξασφαλίσουμε στους αγρότες μας χάρη στην προσοχή που έδειξε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δώσαμε την συγκατάθεσή μας στην συμφωνία με τις χώρες της Mercosur.

»Καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια ισορροπία ανάμεσα στα συμφέροντα των αγροτών και στην ώθηση που δόθηκε από το βιομηχανικό σύστημα και από άλλους τομείς, στους οποίους εξήγησα την συμφωνία μας και βρήκα αλληλέγγυα αντιμετώπιση. Θεωρώ ότι η ισορροπία που δημιουργήθηκε, είναι βιώσιμη. Με την ελπίδα η συμφωνία αυτή να έχει μόνο θετικές συνέπειες, σε πάρα πολλούς τομείς».

H πλειοψηφία των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έδωσε το πράσινο φως στη συμφωνία Mercosur, μετά τη συνεδρίαση της COREPER (Επιτροπής Μόνιμων Αντιπροσώπων). Χάρη σε αυτό το βήμα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα μπορούσε να μεταβεί ήδη από τη Δευτέρα στην Παραγουάη για να υπογράψει τη εμπορική συμφωνία με τη Λατινική Αμερική.

Ακόμα, εγκρίθηκαν πρόσθετα μέτρα προστασίας για την ευρωπαϊκή γεωργία, τα οποία θα ενεργοποιούνται σε περίπτωση απότομης αύξησης εισαγωγών από τις χώρες του Mercosur.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα 

Η συμφωνία Mercosur επέφερε ανησυχία για την Ελλάδα σε ό,τι αφορά την προστασία των αγροτικών προϊόντων. Ωστόσο, υπάρχουν διαβεβαιώσεις σε ό,τι αφορά την τιμή και την ανταγωνιστικότητά τους. Οι πληροφορίες, εξάλλου, αναφέρουν πως στα προϊόντα που θα εισάγονται και τα οποία ήδη περιλαμβάνονται στη λίστα της τιμής εισόδου, θα επιβάλλονται αυξημένοι δασμοί, προκειμένου τόσο τα ελληνικά όσο και τα ευρωπαϊκά προϊόντα να κρατούν την αξία τους - τόσο σε κόστος όσο και σε ποιότητα.

Επιπλέον, το αντίστροφο δεν είναι παρεμφερές. Δηλαδή η προστασία των βασικών ελληνικών προϊόντων, φέτας και ελαιόλαδου προεξαρχόντων, αποτυπώνεται στη συμφωνία μειωμένων δασμών που πρόκειται να υπογράψουν τέσσερις χώρες (Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη, Βραζιλία) της Λατινικής Αμερικής με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η συμφωνία εταιρικής σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης - Mercosur σημαίνει ότι:

• Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι μικρές επιχειρήσεις θα βρουν πολύ πιο εύκολη την επιχειρηματική τους δραστηριότητα στις χώρες της Mercosur.
• Οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες ευκολότερα και φθηνότερα.
• Οι Έλληνες παραγωγοί (βιομηχανικών προϊόντων και τροφίμων) και οι αγρότες μπορούν να εξάγουν περισσότερα.
• Οι ελληνικές λιχουδιές θα πουλήσουν περισσότερο και σε premium τιμές.

Το εμπόριο είναι σημαντικό για την οικονομία της Ελλάδας.

-631.000 θέσεις εργασίας στην Ελλάδα υποστηρίζονται από τις ελληνικές εξαγωγές και τις εξαγωγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τον υπόλοιπο κόσμο.

-Ουσιαστικά αυτό αφορά 1 στις 8 θέσεις εργασίας.

Αυτό, επιπλέον, συνεπάγεται εξαγωγή και ελληνικών κρασιών. Επιπροσθέτως, στις ρήτρες που περιλαμβάνονται στη συμφωνία Mercosur προκύπτει ως εκ των ων ουκ άνευ η προστασία 20 ΠΟΠ προϊόντων.

Ποια είναι τα 20 ΠΟΠ προϊόντα

Παρά τη συμφωνία Mercosur, 20 ΠΟΠ προϊόντα παραμένουν άθικτα. Ποια είναι αυτά;

* Ελιά Καλαμάτας

* Ελαιόλαδο Καλαμάτας

* Κεφαλογραβιέρα

* Ελαιόλαδο Κολυμβαρίου Χανίων Κρήτης

* Κονσερβολιά Αμφίσσης

* Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσας

* Κρόκος Κοζάνης

* Ελαιόλαδο Λυγουριού Ασκληπιείου

* Μανούρι

* Μαστίχα Χίου

* Ελαιόλαδο Σητείας Λασιθίου Κρήτης

* Φέτα

* Κρασί Αμύνταιου

* Κρασί Μαντινείας

* Κρασί Νάουσας

* Κρασί Νεμέας

* Ρετσίνα Αττικής

* Κρασί Σάμου

* Κρασί Σαντορίνης

* Τσίπουρο

Η συμφωνία εξυφαινόταν επί ένα τέταρτο του αιώνα (25 χρόνια) έως ότου υπογραφεί. Στη Γαλλία είναι εξοργισμένοι από την εξέλιξη οι Γάλλοι αγρότες και κτηνοτρόφοι, κυρίως για το γεγονός ότι προβλέπεται με ποσόστωση εισαγωγή βόειου κρέατος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, γεγονός που πλήττει βασικό παραγωγικό κλάδο του πρωτογενούς τομέα στη Γαλλία.

Ε.Ε.: Προσπάθειες για κατευνασμό των αντιδράσεων

Για να αντιμετωπίσει τις αντιδράσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προβλέψει μηχανισμό αναστολής των προτιμησιακών όρων για ευαίσθητα προϊόντα, όπως το βόειο κρέας, σε περίπτωση που αυξηθούν οι εισαγωγές ή μειωθούν οι τιμές πέρα από συγκεκριμένα όρια. Το όριο αυτό μειώθηκε από 8% σε 5% ύστερα από αίτημα της Ιταλίας.

Ακόμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει ενίσχυση των ελέγχων σε εισαγόμενα τρόφιμα, ζώα και φυτά, καθώς και σύγκλιση των προτύπων παραγωγής με εκείνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ειδικά σε θέματα φυτοφαρμάκων και ευζωίας των ζώων.

Στο πλαίσιο του επόμενου κοινοτικού προϋπολογισμού, προβλέπεται ταμείο κρίσης ύψους 6,3 δισεκατομμυρίων ευρώ για τους αγρότες, σε περίπτωση που επηρεαστούν αρνητικά από τη συμφωνία, καθώς και προώθηση 45 δισ. ευρώ σε στήριξη του αγροτικού τομέα.

Η Κομισιόν ανακοίνωσε μείωση των εισαγωγικών δασμών σε ορισμένα λιπάσματα, των οποίων το κόστος έχει αυξηθεί έως και 60%, προκειμένου να μειωθεί η πίεση στους Ευρωπαίους παραγωγούς.

«Η υιοθέτηση της συμφωνίας Mercosur αποτελεί σημαντική επιτυχία για τη γερμανική και την ευρωπαϊκή οικονομία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποδεικνύει την ικανότητά της να ενεργεί και στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα υπέρ του ελεύθερου εμπορίου. Η συμφωνία αποδεικνύει ότι η ΕΕ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό γεωστρατηγικό παράγοντα», δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος της Ένωσης Γερμανικών Βιομηχανιών (BDI) Τάνια Γκένερ και επισήμανε ως συγκεκριμένα πλεονεκτήματα της συμφωνίας την κατάργηση των εμπορικών εμποδίων και την εξοικονόμηση περίπου τεσσάρων δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως από δασμούς.

«Με περισσότερους από 750 εκατομμύρια ανθρώπους, δημιουργείται μία από τις μεγαλύτερες αγορές στον κόσμο. Η πρόσβαση π.χ. σε κρίσιμες πρώτες ύλες όπως το λίθιο και ο χαλκός είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ηλεκτροκίνηση και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», ανέφερε η κυρία Γκένερ και τόνισε ότι η Ευρώπη «παραμένει υπό πίεση, καθώς οι ΗΠΑ και η Κίνα επεκτείνουν συστηματικά τις σφαίρες επιρροής τους». Η Mercosur «μπορεί επομένως να είναι μόνο η αρχή», υπογράμμισε η διευθύνουσα σύμβουλος του BDI και πρόσθεσε ότι «και η ΕΕ πρέπει να διαφοροποιήσει περαιτέρω τις στρατηγικές της συνεργασίες και να αναπτύξει νέες αγορές και αυτό περιλαμβάνει τις εμπορικές συμφωνίες με την Ινδία και την Ινδονησία».

Οι πρεσβευτές της Ε.Ε. στήριξαν τη συμφωνία σε συνάντησή τους στις Βρυξέλλες, παρά τη διαφωνία της Γαλλίας και άλλων χωρών, μεταδίδει το Bloomberg. Η συμφωνία απαιτούσε ειδική πλειοψηφία μεταξύ των χωρών-μελών για να περάσει.

Πλέον, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ursula von der Leyen, αναμένεται να υπογράψει τη συμφωνία στην Παραγουάη, στις 12 Ιανουαρίου.

Η συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει τη Βραζιλία, την Ουρουγουάη και την Αργεντινή, ολοκληρώνει 25 χρόνια συνομιλιών για την άρση των δασμών και την ενίσχυση των εξαγωγών, δημιουργώντας μια αγορά 780 εκατομμυρίων καταναλωτών.

Η συμφωνία έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, ιδιαίτερα μεταξύ των Ευρωπαίων αγροτών που ανησυχούν για την εισροή γεωργικών εισαγωγών στην ΕΕ.

Αγρότες διαμαρτυρήθηκαν στο κέντρο του Παρισιού, αλλά και στην Πολωνία. Η Ιρλανδία ήταν ανάμεσα στις χώρες που ψήφισαν αρνητικά.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήλπιζαν να εγκρίνουν τη συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής τον περασμένο μήνα, αλλά η αντίθεση της Ιταλίας την τελευταία στιγμή, ματαίωσε την επίτευξη συμφωνίας.

Τελικά, η Ρώμη υποστήριξε την πρόταση στη συνεδρίασης της Παρασκευής, εν μέρει γιατί ο επόμενος μακροπρόθεσμος προϋπολογισμός της Ε.Ε. προσέφερε επιπλέον χρήματα προς τους αγρότες.

Υποστηρικτικά στην απόφαση της Ιταλίας λειτούργησαν και τα μέτρα προστασίας που προσφέρθηκαν στους αγρότες, όπως η δέσμευση για τη διεξαγωγή έρευνας για πιθανή αναστολή των προνομιακών δασμών εάν υπάρξει αύξηση των όγκων εισαγωγών από τη Ν. Αμερική ή μείωση των τιμών σε σχέση με τον μέσο όρο τριετίας.

Το «κατώφλι» στο οποίο θα πυροδοτηθεί η έρευνα αυτή ορίστηκε στο 5%, από 8% που ήταν η προηγούμενη πρόταση, έπειτα από το lobbying χωρών όπως η Ιταλία και η Γαλλία.

Η Γαλλία ψήφισε κατά της συμφωνίας, καθώς ισχυρίζεται ότι θα βλάψει τους Ευρωπαίους αγρότες και καταναλωτές.

«Η Γαλλία είναι θετική προς το διεθνές εμπόριο, αλλά η συμφωνία ΕΕ-Mercosur είναι μια συμφωνία από μια άλλη εποχή, η οποία τέθηκε προς διαπραγμάτευση για υπερβολικά πολύ καιρό πάνω σε βάσεις που είναι υπερβολικά ξεπερασμένες», έγραψε ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuel Macron σε ανάρτηση στο X. «Δεν δικαιολογεί την έκθεση ευαίσθητων και βασικών γεωργικών τομέων σε κίνδυνο για την επισιτιστική μας κυριαρχία».

Η εμπορική συμφωνία ΕΕ-Mercosur πρέπει επίσης να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Είναι η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία των Βρυξελλών, καθώς για περισσότερες από δύο δεκαετίες, οι σχετικές διαπραγματεύσεις διακόπτονταν και επανεκκινούσαν συνεχώς, με τους αξιωματούχους να προσπαθούν να κατευνάσουν τις ανησυχίες τόσο για την προστασία του περιβάλλοντος όσο και για τα πρότυπα αγροδιατροφής για το μπλοκ της Mercosur.

Χώρες όπως η Γερμανία και η Ισπανία τάσσονται σθεναρά υπέρ μιας συμφωνίας, η οποία θα ανοίξει νέες ευκαιρίες εξαγωγών.

Το Bloomberg Economics υπολογίζει ότι η συμφωνία θα ενισχύσει την οικονομία του μπλοκ της Mercosur έως και 0,7% και της Ευρώπης κατά 0,1%. Γεωπολιτικά, θα ενισχύσει επίσης το αποτύπωμα της ΕΕ σε μια περιοχή όπου η Κίνα έχει αναδειχθεί ως σημαντικός βιομηχανικός προμηθευτής και αγοραστής βασικών προϊόντων.