Το ποσοστό γεννήσεων στις ΗΠΑ έχει μειωθεί περισσότερο από το μισό από τη δεκαετία του 1960. Σύμφωνα με τη Fed του St. Louis, πριν από εξήντα χρόνια γεννιόνταν περίπου 24 μωρά ανά 1.000 άτομα, το 2022 ο αριθμός αυτός ήταν 11.

Αυτή η πτώση, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο πληθυσμός της χώρας ζει περισσότερο, είναι μια σοβαρή ανησυχία για τους οικονομολόγους που αμφισβητούν πώς θα λειτουργήσουν οι οικονομίες με λιγότερα άτομα στην αγορά εργασίας.

Χαμηλή γονιμότητα, υψηλό προσδόκιμο ζωής

Η καθηγήτρια δημογραφίας και υγείας πληθυσμού στο Τμήμα Υγείας Πληθυσμού Nuffield του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης Μελίντα Μιλς εξήγησε στο Fortune ότι: «Η σταθερά χαμηλή γονιμότητα σε συνδυασμό με το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής έχει ως αποτέλεσμα τη γήρανση του πληθυσμού.

«Αυτό προκαλεί πιέσεις στην αγορά εργασίας, όπως η υγειονομική περίθαλψη για τους ηλικιωμένους, το κλείσιμο σχολείων, η επανεξέταση της στέγασης και των υποδομών και η επανεξέταση των συνταξιοδοτικών συστημάτων και της ηλικίας συνταξιοδότησης».

Η προκύπτουσα μείωση του ΑΕΠ από αυτόν τον γηράσκοντα πληθυσμό θα μπορούσε να φτάσει έως και 4%, δήλωσε στο Business Insider ο Τζέιμς Πομερόι, παγκόσμιος οικονομολόγος της HSBC.

Προηγουμένως, οι ειδικοί πίστευαν ότι οι οικονομίες θα έβλεπαν μια «έκρηξη γεννήσεων» μετά την πανδημία, λόγω μιας σύντομης αύξησης γεννήσεων το 2021.

Τα ζευγάρια millenials επιλέγουν όλο και περισσότερο έναν τρόπο ζωής με διπλό εισόδημα χωρίς παιδιά

Ωστόσο, τα δεδομένα από το 2022 και το 2023 κατέστησαν σαφές ότι οι γεννήσεις επέστρεφαν στην προ-πανδημική τάση, με τα ζευγάρια να επιλέγουν όλο και περισσότερο έναν τρόπο ζωής με διπλό εισόδημα χωρίς παιδιά (DINK), καθώς πέρυσι τα ποσοστά γονιμότητας στις ΗΠΑ έπεσαν σε ιστορικό χαμηλό περίπου 55 γεννήσεων για κάθε 1.000 γυναίκες ηλικίας 15 έως 44 ετών.

«Σε ένα σενάριο χαμηλής γονιμότητας, ο αριθμός των ατόμων της παραδοσιακής ηλικίας εργασίας θα μπορούσε να αρχίσει να μειώνεται μέσα σε 20 χρόνια», έγραψε ο Πομερόι στο τελευταίο του σημείωμα για το θέμα, αν και η Μιλς προειδοποίησε ότι η ένταση εξαιτίας λιγότερων γεννήσεων και ενός γηραιότερου πληθυσμού ήδη αυξάνεται.

Εξήγησε ότι πολλές χώρες ήδη δυσκολεύονται να καλύψουν θέσεις υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες προηγουμένως βασίζονταν σε μετανάστες εργάτες για να καλύψουν.

«Αυτό συνέβη στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα όπου το 2022 περίπου το 33% των μεταναστών επρόκειτο να εργαστεί στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης», είπε στο Fortune η Μιλς.

«Θα είναι πιο δύσκολο να βρεις κάποιον να σε κουρέψει, να φτιάξει τα νύχια σου, να στήσει τα μηχανήματα ακτίνων Χ στο νοσοκομείο. Η απόλυτη μείωση του πληθυσμού…γίνεται πρόβλημα», πρόσθεσε.

Ποιο είναι το κίνητρο για να κάνεις παιδιά;

Οι millenials έχουν πολλούς λόγους να μην θέλουν παιδιά αυτή τη στιγμή: ακριβή παιδική μέριμνα, μη οικονομικά προσιτή αγορά στέγης, υψηλό κόστος ειδών παντοπωλείου και οικιακών ειδών, διακοπή της σταδιοδρομίας και ανησυχίες για το μέλλον του πλανήτη.

Μια μελέτη της Pew Research από τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους μίλησε με περισσότερα από 3.000 άτομα που είτε δεν έχουν κάνει παιδιά είτε δεν σκοπεύουν να κάνουν.

Από εκείνους μεταξύ 18 και 49 ετών, που είναι Gen Z και millennials, που είπαν ότι δεν σχεδίαζαν να κάνουν παιδιά, ο κύριος λόγος είναι απλώς ότι δεν ήθελαν ή ήθελαν να επικεντρωθούν σε άλλα πράγματα.

Επιπλέον, το 38% των millenials δήλωσε ότι δεν ήθελε να κάνει παιδιά επειδή ανησυχούσε για την κατάσταση του κόσμου και το 36% είπε ότι δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να μεγαλώσουν ένα παιδί.

Ένα επιπλέον 26% δήλωσε ότι δεν ήθελε να κάνει παιδιά λόγω περιβαλλοντικών ανησυχιών και το 24% είπε ότι δεν θα έκανε παιδιά επειδή δεν είχε βρει τον κατάλληλο σύντροφο.

Ένας παράγοντας που επηρεάζει τα ποσοστά γεννήσεων είναι επίσης η αυξανόμενη δύναμη και επιρροή των γυναικών στην οικονομία.

Η Μιλς εξηγεί: «Οι κύριοι λόγοι είναι πολλοί, συμπεριλαμβανομένων των μετατοπίσεων όπως οι γυναίκες που αποκτούν τριτοβάθμια εκπαίδευση και παραμένουν στην αγορά εργασίας, η συμβατότητα εργασίας-οικογένειας, αλλά και τα προβλήματα στέγασης, η ισότητα των φύλων και η αβεβαιότητα για το μέλλον.

«Η ηλικία κατά την πρώτη γέννηση είναι επίσης πάνω από τα 30 σε πολλές χώρες για τις γυναίκες και ακόμη υψηλότερη για τους άνδρες. Αυτό προκαλεί επίσης όλο και περισσότερα βιολογικά όρια γονιμότητας»

Ένα άλλο ζήτημα για πολλά ζευγάρια DINK είναι η ελευθερία που μπορούν να απολαύσουν στην καριέρα τους, εάν δεν έχουν την πίεση των παιδιών.

Επισημαίνοντας ότι η νεανική ανεργία στη χώρα μας έχει σκαρφαλώσει στο 40%, το βρετανικό δίκτυο παραθέτει μαρτυρίες νεαρών Ελλήνων -έχουν γεννηθεί μεταξύ των δεκαετιών 1980- 2000- που θέλουν να βγάλουν τον επιούσιο κάνοντας όμως οποιαδήποτε δουλειά, αναφέρει το newmoney.

«Αντιμετωπίζοντας μία από τις χειρότερες αγορές εργασίας στον κόσμο, πολλοί Έλληνες millennials απορρίπτουν τα όνειρα δημιουργικής και εξειδικευμένης εργασίας. Αντ' αυτού προχωρούν σε Plan B για να τα βγάλουν πέρα», αναφέρει το BBC.

Η Αρετή Σταμπέλου από την Αθήνα, έχει μείνει άνεργη από τον περασμένο Ιούλιο καθώς η ίδια και 24 συνάδελφοί της απολύθηκαν από την δουλειά τους σε call centre . Δεν της άρεσε η δουλειά της.Ήταν δύσκολη και της απορροφούσε ενέργεια.

«Ήμουν μόνο εκεί για τα χρήματα - δεν μου πρόσφερε τίποτα άλλο», επισημαίνει.

Η 28χρονη αποφοίτησε το 2011 από το πανεπιστήμιο παίρνοντας πτυχίο πολιτικών επιστημών. Δεν κατάφερε να βρει κάτι καλύτερο.

«Θα ήθελα να κάνω κάτι δημιουργικό. Όταν αποφοίτησα από το Πανεπιστήμιο, ήθελα να εργαστώ σε εταιρεία πολιτικής ανάλυσης ή οργάνωση μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα», λέει η Σταμπέλου και προσθέτει:

«Αλλά όταν οι γονείς μου εγκατέλειψαν την Αθήνα, χρειαζόμουν ένα εισόδημα για να ζήσω. Έπρεπε να στηρίξω τον εαυτό μου και να βρω μία οποιαδήποτε δουλειά».

Όπως σχολιάζει το βρετανικό δίκτυο, «Οι Έλληνες millennials αντιμετωπίζουν σήμερα μία από τις πιο δύσκολες αγορές εργασίας στον ανεπτυγμένο κόσμο. Το ποσοστό ανεργίας των νέων έχει φθάσει το 40%.

Εκείνοι που καταφέρνουν να βρουν μια δουλειά, όπως και η Σταμπέλου, παγιδεύονται σε μια δύσκολη, χαμηλής εξειδίκευσης εργασία. Ο κατώτατος μισθός - που οι περισσότεροι απόφοιτοι κέρδιζαν - μειώθηκε από τα 800 ευρώ στα 600 ευρώ από την έναρξη της κρίσης κι ένας στους τέσσερις νέους χαρακτηρίζεται ως φτωχός Είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους περίπου 250 χιλιάδες απόφοιτοι πανεπιστημίου εγκατέλειψαν την Ελλάδα για να βρουν εργασία σε άλλες χώρες τα τελευταία οκτώ χρόνια.

Όσοι από τους Έλληνες πτυχιούχους παραμένουν στην Ελλάδα, βρίσκουν δουλειά σε μπαρ ή γίνονται σερβιτόροι ή εργάζονται σε προωθητικές ενέργειες όπως η διανομή φυλλαδίων στους δρόμους. Πολλές από αυτές τις θέσεις εργασίας δεν δηλώνονται κι έτσι δεν υπολογίζονται σε επίσημα στοιχεία για την απασχόληση.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Μάικλ Αργυρού, Έλληνα οικονομολόγο στο Κάρντιf Business School, η σκιώδης οικονομία της χώρας αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο της συνολικής οικονομικής της δραστηριότητας. «Είμαι βέβαιος ότι πολλές από αυτές τις δραστηριότητες αφορούν τους νέους», υπογραμμίζει.

«Επηρεάζει την προσωπική τους ευημερία επειδή αισθάνονται ανασφαλείς και παράλληλα έχει επιπτώσεις στα οικονομικά της χώρας».

Η Σταμπέλου παραδέχεται ότι όλη αυτή η εμπειρία, να αγωνίζεται να βρει μία σταθερή δουλειά, της έχει κοστίσει ψυχολογικά.

«Στο παρελθόν ένιωθα αρκετά νευρική και απαισιόδοξη για το μέλλον μου. Για μια περίοδο, ήμουν αρκετά καταθλιπτική - αισθάνθηκα ότι δεν είχα την ικανότητα να κάνω τίποτα», προσθέτει.

Τελευταία όμως η περίοδος που είναι άνεργη της έγινε ευκολότερη επειδή συζεί τώρα με τον φίλο της, ο οποίος μπορεί να την υποστηρίξει οικονομικά και ψυχολογικά.

«Τώρα νιώθω ότι έχω το χρόνο να μάθω τι θέλω να κάνω στη ζωή μου... Δεν θέλω άλλη δουλειά όπως η τελευταία μου», επισημαίνει.

Σχεδόν 1 στους 3 millenials, θεωρούν ότι τα μέσα ύπαρξης μετρητών, όπως οι λογαριασμοί ταμιευτηρίου και τα πιστοποιητικά καταθέσεων, είναι ο καλύτερος τρόπος για να επενδύσουν χρήματα που δεν θα χρειαστούν για τα επόμενα 10 χρόνια. Αυτό συγκρίνεται μόνο με το 21% των παλαιότερων γενεών - οι περισσότεροι από τους τελευταίους προτιμούν τη χρηματιστηριακή αγορά - σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, αναφέρει το newmoney.gr.

Η μελέτη διεξήχθη για την Bankerate.com από την εταιρεία έρευνας αγοράς GfK SE, η οποία συγκέντρωσε δεδομένα αυτό το μήνα από 1.000 Αμερικανούς ηλικίας 18 ετών και άνω. Οι millenials ορίζονται ως άτομα ηλικίας μεταξύ 18 και 37 ετών.

Μήπως οι millenials προσπαθούν να επωφεληθούν από την αύξηση των επιτοκίων για να κερδίσουν ανταγωνιστική απόδοση; ΟΧΙ ακριβως. Η γενιά αυτή έχει μικρό ενδιαφέρον για τους τόκους των αποταμιεύσεων της. Περισσότεροι από 1 στους 5 millenials δήλωσαν ότι κερδίζουν λιγότερο από 1% τόκους για τις αποταμιεύσεις τους, ενώ περίπου το 19% των millenials δήλωσαν ότι δεν κερδίζουν κανένα τόκο, σύμφωνα με τη μελέτη. Οι millenials βρέθηκαν επίσης ως η ομάδα του πληθυσμού που είναι πιθανότερο να μην ξέρουν καν πόσο τόκο κερδίζουν από τις αποταμιεύσεις τους.

"Ο στόχος για τον πληθωρισμό της Ομοσπονδιακής Τράπεζας είναι 2%, οπότε τα κέρδη που είναι λιγότερα από τον πληθωρισμό, οδηγούν σε απώλεια αγοραστικής δύναμης", δήλωσε ο Greg McBride, επικεφαλής χρηματοοικονομικός αναλυτής στο Bankrate.com.