Η ανάλυση αφορά τις Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Πειραιώς, Alpha Bank, CrediaBank και Optima Bank και βασίζεται στα ευρήματα της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος. Οι τέσσερις κίνδυνοι είναι η δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, η υψηλή συμμετοχή των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων στα κεφάλαια, οι κυβερνοαπειλές και η διεθνής οικονομική αβεβαιότητα.

Υψηλή κερδοφορία και ρευστότητα – Καλύτερη αποδοτικότητα από την Ευρώπη

Οι ελληνικές τράπεζες κατέγραψαν το πρώτο εξάμηνο του 2026 απόδοση ενεργητικού 1,3% και απόδοση ιδίων κεφαλαίων 12,1%. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα διαμορφώθηκε στο 37,8%, σημαντικά χαμηλότερα από το 54,6% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας CET1 ανήλθε σε περίπου 14,8% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 16% για τις τράπεζες της ΕΕ που εποπτεύονται από την ΕΚΤ. Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων ήταν 3,4%, ενώ ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις έφτασε το 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πρώτος κίνδυνος: Νέα «κόκκινα» δάνεια 1,7 δισ. ευρώ

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, περίπου 1,7 δισ. ευρώ ενήμερων δανείων μετατράπηκαν σε μη εξυπηρετούμενα, ενώ μόλις 388 εκατ. ευρώ προβληματικών δανείων επανήλθαν σε κανονική εξυπηρέτηση. Το απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε κατά 9,3%, με τον δείκτη NPL στο 3,4%, από 3,3% στο τέλος του 2025.

Οι πιέσεις είναι εντονότερες στις μικρότερες επιχειρήσεις: ο δείκτης NPL φτάνει το 11,2% στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και το 4,6% στις μικρομεσαίες, έναντι μόλις 0,9% στις μεγάλες εταιρείες.

Δεύτερος κίνδυνος: Οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις

Οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις (DTC) αντιστοιχούσαν στο 36% των βασικών εποπτικών κεφαλαίων CET1 τον Ιούνιο του 2026, από περίπου 40% στο τέλος του 2025. Η αποκλιμάκωση αποδίδεται στην επιτάχυνση της απόσβεσής τους, αλλά η συμμετοχή τους παραμένει υψηλή και περιορίζει την ποιότητα των κεφαλαίων.

Τρίτος κίνδυνος: Κυβερνοεπιθέσεις και απάτες

Η Moody’s επισημαίνει τις αυξανόμενες κυβερνοαπειλές με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, την εξάρτηση από εξωτερικούς τεχνολογικούς παρόχους και τους κινδύνους από επιθέσεις σε χρηματοπιστωτικές υποδομές. Οι απάτες μέσω κοινωνικής μηχανικής και οι πληρωμές που εγκρίνονται από παραπλανημένους πελάτες αυξάνουν τους λειτουργικούς κινδύνους, ενώ οι άμεσες μεταφορές δυσχεραίνουν την ανάκτηση χρημάτων.

Τέταρτος κίνδυνος: Ενέργεια και γεωπολιτική αβεβαιότητα

Οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλές τιμές ενέργειας μπορούν να ενισχύσουν τον πληθωρισμό, να διαταράξουν το εμπόριο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες και να καθυστερήσουν επενδυτικές αποφάσεις. Μια παρατεταμένη επιδείνωση θα επηρέαζε την ικανότητα νοικοκυριών και επιχειρήσεων να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους.

Moody’s: Σταθερό το βασικό σενάριο για 12-18 μήνες

Για τις τέσσερις συστημικές ελληνικές τράπεζες, η Moody’s δεν προβλέπει σημαντική μεταβολή στους τέσσερις κινδύνους τους επόμενους 12-18 μήνες. Ωστόσο, μια απότομη αύξηση των NPL σε συνδυασμό με εξωτερικό σοκ θα μπορούσε να περιορίσει την κεφαλαιακή δημιουργία και να οδηγήσει σε επανεξέταση των πιστωτικών προφίλ, των αξιολογήσεων και των προοπτικών τους.

Οι ελληνικές τράπεζες παραμένουν ισχυρές, αλλά η νέα εισροή κόκκινων δανείων αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας.

Η αξιολόγηση του διεθνούς οίκου έρχεται σε συνέχεια της Έκθεσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος στις 22 Οκτωβρίου 2026, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης και ταχέως μεταβαλλόμενων τεχνολογικών απειλών.

Στο μικροσκόπιο της Moody’s βρίσκονται έξι ελληνικές τράπεζες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 93% του εγχώριου τραπεζικού συστήματος: η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα, η Τράπεζα Πειραιώς, η Alpha Bank, η CrediaBank και η Optima Bank.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι κίνδυνοι παραμένουν διαχειρίσιμοι, αλλά η ανθεκτικότητα των τραπεζών θα δοκιμαστεί εάν η επιδείνωση της ποιότητας των δανείων συνδυαστεί με ένα ισχυρό εξωτερικό οικονομικό σοκ.

Η ισχυρή εικόνα πίσω από τους κινδύνους

Παρά τις προειδοποιήσεις, τα οικονομικά μεγέθη των ελληνικών τραπεζών εξακολουθούν να εμφανίζουν σημαντικές αντοχές.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η απόδοση ενεργητικού διαμορφώθηκε στο 1,3%, ενώ η απόδοση ιδίων κεφαλαίων έφτασε το 12,1%, επιβεβαιώνοντας τη δυνατότητα του κλάδου να παράγει υψηλή κερδοφορία.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα της λειτουργικής αποτελεσματικότητας. Ο δείκτης κόστους προς έσοδα υποχώρησε στο 37,8%, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στο 54,6%.

Η διαφορά των 16,8 ποσοστιαίων μονάδων αποτυπώνει το σημαντικό πλεονέκτημα που διαθέτουν οι ελληνικές τράπεζες στη συγκράτηση του λειτουργικού τους κόστους.

Σε επίπεδο κεφαλαιακής επάρκειας, ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 14,8% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 16% για τις τράπεζες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εποπτεύονται από τον Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό.

Η ρευστότητα αποτελεί επίσης ισχυρό σημείο, με τον δείκτη δανείων προς καταθέσεις στο 63,5%, περίπου 40 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τον μέσο όρο των τραπεζών του SSM.

Αυτά τα μεγέθη εξηγούν γιατί η Moody’s δεν θεωρεί ότι οι αναδυόμενοι κίνδυνοι δικαιολογούν, στην παρούσα φάση, αλλαγή στην πιστοληπτική αξιολόγηση του κλάδου.

Πρώτος κίνδυνος: Επιστρέφουν τα νέα «κόκκινα» δάνεια

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο αφορά την αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, παρά τη μεγάλη πρόοδο που έχει σημειωθεί τα προηγούμενα χρόνια στην εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει η Moody’s, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 περίπου 1,7 δισ. ευρώ δανείων που εξυπηρετούνταν κανονικά πέρασαν στην κατηγορία των μη εξυπηρετούμενων.

Την ίδια περίοδο, μόλις 388 εκατ. ευρώ από τα υφιστάμενα μη εξυπηρετούμενα δάνεια επέστρεψαν σε καθεστώς κανονικής εξυπηρέτησης.

Η απόκλιση μεταξύ των δύο μεγεθών είναι σημαντική, καθώς οι νέες εισροές προβληματικών δανείων ήταν υπερτετραπλάσιες των επιστροφών σε κανονική εξυπηρέτηση.

Ως αποτέλεσμα, το συνολικό απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων αυξήθηκε κατά 9,3% μέσα στο εξάμηνο.

Παρά την επιδείνωση, ο δείκτης NPL παρέμεινε σχετικά σταθερός, στο 3,4% τον Ιούνιο του 2026, έναντι 3,3% στο τέλος του 2025.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η συνολική εικόνα παραμένει ελεγχόμενη, αλλά η αύξηση των νέων καθυστερήσεων αποτελεί προειδοποιητικό μήνυμα για την πορεία της ποιότητας του ενεργητικού.

Οι μικρές επιχειρήσεις στο επίκεντρο της ανησυχίας

Οι μεγαλύτερες πιέσεις εντοπίζονται στις μικρότερες επιχειρήσεις, οι οποίες εμφανίζουν σημαντικά υψηλότερους δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων σε σύγκριση με τις μεγάλες εταιρείες.

Ειδικότερα, ο δείκτης NPL διαμορφώνεται:

• Στο 11,2% για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
• Στο 4,6% για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
• Μόλις στο 0,9% για τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Η εικόνα αυτή αναδεικνύει τις διαφορετικές δυνατότητες απορρόφησης των οικονομικών πιέσεων, με τις μικρότερες επιχειρήσεις να εμφανίζονται περισσότερο ευάλωτες.

Πρόσθετο βάρος δημιουργεί η αύξηση του κόστους δανεισμού.

Μετά τις δύο αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το μέσο επιτόκιο νέων δανείων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 84 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 4,5% στα τέλη Αυγούστου 2026.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις με περιορισμένα περιθώρια κερδοφορίας και υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων καθυστερήσεων.

Δεύτερος κίνδυνος: Το 36% των κεφαλαίων παραμένει συνδεδεμένο με τον αναβαλλόμενο φόρο

Η δεύτερη εστία προβληματισμού αφορά την ποιότητα των εποπτικών κεφαλαίων και ειδικότερα τη σημαντική συμμετοχή των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων, γνωστών ως DTCs.

Τον Ιούνιο του 2026, οι αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις αντιστοιχούσαν στο 36% των κεφαλαίων CET1 των ελληνικών τραπεζών.

Παρότι το ποσοστό παραμένει υψηλό, καταγράφεται βελτίωση σε σχέση με το 40% στα τέλη του 2025, καθώς οι τράπεζες έχουν επιταχύνει τη διαδικασία απόσβεσής τους.

Η Moody’s αναγνωρίζει την πρόοδο, αλλά επισημαίνει ότι η μεγάλη συμμετοχή των DTCs εξακολουθεί να αποτελεί διαρθρωτική αδυναμία της κεφαλαιακής βάσης.

Παράλληλα, από την 1η Οκτωβρίου 2026 εφαρμόζεται αντικυκλικό κεφαλαιακό απόθεμα ασφαλείας 0,5%, αυξάνοντας τις απαιτήσεις για τη διατήρηση επαρκών κεφαλαίων.

Για την επόμενη περίοδο, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσουν η πιστωτική επέκταση, η οργανική δημιουργία κεφαλαίων, η πολιτική διανομής μερισμάτων και η ταχύτητα μείωσης των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων.

Τρίτος κίνδυνος: Κυβερνοεπιθέσεις και απάτες με τεχνητή νοημοσύνη

Η τεχνολογική ασφάλεια αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Η Moody’s εστιάζει στην αυξανόμενη πολυπλοκότητα των κυβερνοεπιθέσεων, ιδιαίτερα εκείνων που αξιοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και στην εξάρτηση των τραπεζών από εξωτερικούς παρόχους τεχνολογικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι απάτες μέσω κοινωνικής μηχανικής, κατά τις οποίες οι επιτήδειοι παραπλανούν τους πελάτες ώστε να πραγματοποιήσουν οι ίδιοι συναλλαγές ή να αποκαλύψουν ευαίσθητα στοιχεία.

Η εξάπλωση των άμεσων πληρωμών αυξάνει τις προκλήσεις, καθώς η ταχύτητα εκτέλεσης των συναλλαγών καθιστά δυσκολότερη την ανάκτηση χρημάτων μετά από περιστατικά απάτης.

Ένα σοβαρό κυβερνοπεριστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει όχι μόνο άμεσες οικονομικές απώλειες, αλλά και σημαντικό πλήγμα στην αξιοπιστία και τη φήμη ενός πιστωτικού ιδρύματος.

Τέταρτος κίνδυνος: Ενέργεια, πληθωρισμός και γεωπολιτικές αναταράξεις

Η τέταρτη απειλή προέρχεται από το διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι παρατεταμένες εντάσεις και οι υψηλότερες τιμές ενέργειας μπορούν να αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό, να αυξήσουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων και να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, πιθανές διαταραχές στο διεθνές εμπόριο και στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επενδύσεις και να επιβαρύνουν τις ταμειακές ροές των επιχειρηματικών δανειοληπτών.

Η παρατεταμένη αβεβαιότητα ενδέχεται επίσης να οδηγήσει σε αναβολή επενδυτικών σχεδίων και χαμηλότερη ζήτηση για νέα δάνεια.

Για τις τράπεζες, ένας τέτοιος συνδυασμός θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα την πιστωτική επέκταση, την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων και την κερδοφορία.

Τι προβλέπει η Moody’s για τους επόμενους 12-18 μήνες

Παρά την καταγραφή των τεσσάρων κινδύνων, η Moody’s διατηρεί συγκρατημένα θετική στάση για την ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Στο βασικό της σενάριο, δεν αναμένει ουσιαστική επιδείνωση των συγκεκριμένων παραγόντων για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες κατά τους επόμενους 12 έως 18 μήνες.

Η ισχυρή κερδοφορία, τα κεφαλαιακά αποθέματα και η άνετη ρευστότητα θεωρούνται επαρκή για την απορρόφηση πιθανών ζημιών, εφόσον οι πιέσεις παραμείνουν εντός των σημερινών ορίων.

Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι μια απότομη αύξηση των νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, ιδιαίτερα εάν συμπέσει με ένα εξωτερικό οικονομικό σοκ, θα μπορούσε να ανακόψει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια.

Σε μια τέτοια περίπτωση, θα μπορούσε να επιβραδυνθεί η δημιουργία νέων κεφαλαίων και να προκύψει ανάγκη επανεξέτασης της πιστοληπτικής εικόνας των τραπεζών.

Το μήνυμα της Moody’s είναι σαφές: οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν σήμερα ισχυρότερους ισολογισμούς και σημαντικές αντοχές, αλλά η επόμενη δοκιμασία δεν θα αφορά μόνο την παραγωγή κερδών. Θα αφορά κυρίως τη δυνατότητά τους να διατηρήσουν την ποιότητα των δανείων και των κεφαλαίων τους σε ένα λιγότερο ευνοϊκό οικονομικό περιβάλλον.

Η κίνηση έρχεται μετά την πρόσφατη απόφαση του οίκου να αναθεωρήσει σε θετικές τις προοπτικές της πιστοληπτικής αξιολόγησης Baa3 της Ελλάδας, εξέλιξη που δημιουργεί ευνοϊκότερο περιβάλλον και για το πιστωτικό προφίλ των ελληνικών τραπεζών.

Η Moody’s επισημαίνει ότι ενδεχόμενη αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίστοιχη βελτίωση των αξιολογήσεων των τραπεζών, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχίσουν να διατηρούν ισχυρή κερδοφορία και καλή ποιότητα ενεργητικού κατά τους επόμενους 12-18 μήνες.

Ισχυρή κερδοφορία

Σύμφωνα με τη Moody’s, η Εθνική Τράπεζα διαθέτει ισχυρή και επαναλαμβανόμενη κερδοφορία, υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια, ευνοϊκή ποιότητα ενεργητικού και ισχυρό προφίλ ρευστότητας.

Κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, η τράπεζα κατέγραψε ετησιοποιημένη απόδοση επί των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (RoTE) 15,5%, επιβεβαιώνοντας την υψηλή αποδοτικότητα του ισολογισμού της.

Τα βασικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 3% σε ετήσια βάση, με σημαντική συμβολή από την αύξηση των καθαρών εσόδων από προμήθειες.

Τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 8%, μεταξύ άλλων λόγω των συνεχιζόμενων επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογία και ψηφιακές υποδομές.

Παρά την αύξηση των δαπανών, η Moody’s υπογραμμίζει ότι η Εθνική διατήρησε υψηλή λειτουργική αποδοτικότητα, με τον κανονικοποιημένο δείκτη κόστους προς έσοδα περίπου στο 35% τον Ιούνιο του 2026.

CET1 στο 17,3% – Ισχυρό κεφαλαιακό «μαξιλάρι»

Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα σε επίπεδο κεφαλαίων.

Ο δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 17,3% τον Ιούνιο του 2026, επίπεδο που βρίσκεται σημαντικά πάνω από τον εσωτερικό στόχο της τράπεζας, ο οποίος διαμορφώνεται περίπου στο 13%.

Σύμφωνα με τη Moody’s, το επίπεδο αυτό προσφέρει σημαντικό περιθώριο για την απορρόφηση ενδεχόμενων ζημιών, ενώ παράλληλα στηρίζει τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη του ισολογισμού και παρέχει δυνατότητα για ενδεχόμενες στρατηγικές εξαγορές.

Ωστόσο, ο οίκος επισημαίνει ως περιοριστικό παράγοντα την παρουσία σημαντικού αποθέματος αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs) στα κεφάλαια της τράπεζας.

Τα DTCs αντιστοιχούσαν περίπου στο 38% των κεφαλαίων CET1 τον Ιούνιο του 2026, έναντι 46% ένα χρόνο νωρίτερα.

Η Moody’s σημειώνει, πάντως, ότι το ποσοστό αυτό ακολουθεί επιταχυνόμενη πτωτική πορεία, γεγονός που ενισχύει σταδιακά την ποιότητα της κεφαλαιακής βάσης.

NPE στο 2,4% και κάλυψη 105%

Ισχυρό παραμένει και το προφίλ ποιότητας ενεργητικού της Εθνικής.

Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) διαμορφώθηκε στο 2,4% τον Ιούνιο του 2026, σε χαμηλά και σταθερά επίπεδα.

Παράλληλα, ο δείκτης κάλυψης των NPE ανήλθε στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο του 105%, παρέχοντας, σύμφωνα με τη Moody’s, σημαντική προστασία έναντι ενδεχόμενης επιδείνωσης της πιστωτικής ποιότητας.

Θετική είναι και η εξέλιξη του κόστους κινδύνου, το οποίο μειώθηκε στις 38 μονάδες βάσης κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026, από 43 μονάδες βάσης ένα χρόνο νωρίτερα.

Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με τον οίκο, αντανακλά τη διατήρηση ευνοϊκών τάσεων στην ποιότητα του ενεργητικού.

Ισχυρό προφίλ ρευστότητας

Σημαντικό πλεονέκτημα για την πιστοληπτική αξιολόγηση της Εθνικής αποτελεί και η ισχυρή θέση ρευστότητας και χρηματοδότησης.

Ο δείκτης δανείων προς καταθέσεις διαμορφώθηκε στο 67% τον Ιούνιο του 2026, ενώ ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας (LCR) ανήλθε στο 227%.

Παράλληλα, ο δείκτης καθαρής σταθερής χρηματοδότησης (NSFR) διαμορφώθηκε στο 143%.

Η Moody’s επισημαίνει επίσης ότι οι καταθέσεις πελατών αντιπροσώπευαν περίπου 91% της συνολικής καθαρής χρηματοδότησης της τράπεζας.

Η υψηλή συμμετοχή των καταθέσεων συμβάλλει στη διατήρηση χαμηλού και σταθερού κόστους χρηματοδότησης, ενισχύοντας συνολικά το προφίλ ρευστότητας της Εθνικής.

Το «ταβάνι» της Ελλάδας

Παρά τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη της τράπεζας, η Moody’s επισημαίνει ότι η πιστοληπτική αξιολόγηση Baa3 της Ελλάδας εξακολουθεί να λειτουργεί περιοριστικά για το πιστωτικό προφίλ της Εθνικής.

Ο λόγος είναι η υψηλή έκθεση της τράπεζας στο ελληνικό κράτος.

Ωστόσο, η πρόσφατη αλλαγή των προοπτικών της Ελλάδας σε θετικές λειτουργεί υποστηρικτικά για τον αυτόνομο δείκτη πιστοληπτικής ικανότητας (BCA) της Εθνικής.

Η Moody’s εκτιμά ότι η διατήρηση των ισχυρών οικονομικών επιδόσεων της τράπεζας, σε συνδυασμό με πιθανή περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας της Ελλάδας, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την εξέλιξη της αξιολόγησης.

Η εικόνα της Εθνικής με μια ματιά

• Αξιολόγηση καταθέσεων: Baa1
• Προοπτικές: Θετικές, από σταθερές
• RoTE α΄ εξαμήνου 2026: 15,5%
• CET1: 17,3%
• NPE ratio: 2,4%
• Κάλυψη NPE: 105%
• Κόστος κινδύνου: 38 μ.β.
• Δάνεια/Καταθέσεις: 67%
• LCR: 227%
• NSFR: 143%
• DTCs/CET1: περίπου 38%

Η απόφαση της Moody’s αποτυπώνει, επομένως, έναν συνδυασμό ισχυρής κερδοφορίας, υψηλής κεφαλαιακής επάρκειας, χαμηλού δείκτη NPE και ιδιαίτερα ισχυρής ρευστότητας.

Για την Εθνική Τράπεζα, το επόμενο κρίσιμο διάστημα είναι οι επόμενοι 12-18 μήνες, κατά τους οποίους, σύμφωνα με τη Moody’s, η διατήρηση αυτών των επιδόσεων θα αποτελέσει βασική προϋπόθεση για ενδεχόμενη περαιτέρω βελτίωση της πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Οι αποφάσεις ανακοινώθηκαν την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου και συνοδεύονται από αναφορές στη μείωση του δημόσιου χρέους, στα πρωτογενή πλεονάσματα, στην αύξηση των επενδύσεων, στην πορεία των μεταρρυθμίσεων και στη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης. Η Moody’s εκτιμά ότι υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις πως οι διαρθρωτικές αλλαγές αποδίδουν αποτελέσματα, ενώ η Scope τοποθετεί πλέον την Ελλάδα στο BBB+, ένα ακόμη βήμα υψηλότερα εντός της επενδυτικής βαθμίδας.

Πιερρακάκης: «Έχει τεράστια αξία»

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σχολιάζοντας τις δύο αποφάσεις, στάθηκε ιδιαίτερα στη χρονική συγκυρία κατά την οποία αυτές ελήφθησαν.

«Η Ελλάδα αναβαθμίζεται σήμερα δύο φορές, από δύο διαφορετικούς διεθνείς οίκους αξιολόγησης, σε μια στιγμή που οι διεθνείς αγορές δοκιμάζονται. Και αυτό έχει τεράστια αξία», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον υπουργό, οι αποφάσεις αναγνωρίζουν την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας, τις δημοσιονομικές επιδόσεις, την ανάπτυξη, την αύξηση των επενδύσεων και την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων. Ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε επίσης τις αξιολογήσεις με την πολιτική πρόωρης αποπληρωμής του δημόσιου χρέους.

Scope: Στο BBB+ η Ελλάδα

Η Scope Ratings προχώρησε σε κανονική αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας από BBB σε BBB+, αλλάζοντας παράλληλα τις προοπτικές από θετικές σε σταθερές μετά την αναβάθμιση.

Στην αιτιολόγησή της, η Scope δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους, στα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και στη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης. Για το 2025 καταγράφει πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 4,9%, ενώ εκτιμά ότι οι ελληνικές δημοσιονομικές επιδόσεις θα εξακολουθήσουν να βρίσκονται μεταξύ των ισχυρότερων στην ΕΕ.

Στο αναπτυξιακό σκέλος, η Scope καταγράφει μέση πραγματική ανάπτυξη 2,1% την περίοδο 2023-2025, έναντι περίπου 1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως παράγοντες στήριξης αναφέρει, μεταξύ άλλων, την εγχώρια ζήτηση, τον τουρισμό, τις επενδύσεις, τις μεταρρυθμίσεις και την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.

Από 146,1% προς 110% το δημόσιο χρέος

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της αξιολόγησης αφορά την πορεία του δημόσιου χρέους.

Η Scope εκτιμά ότι το χρέος θα μειωθεί περίπου στο 136% του ΑΕΠ το 2026, από 146,1% το 2025, ενώ προβλέπει περαιτέρω αποκλιμάκωση περίπου στο 110% του ΑΕΠ έως το 2031. Στην ίδια ανάλυση επισημαίνονται η μεγάλη διάρκεια του ελληνικού χρέους και ο σχετικά χαμηλός κίνδυνος αναχρηματοδότησης.

Σημαντικό μέρος του ελληνικού χρέους βρίσκεται σε επίσημους πιστωτές με ευνοϊκούς όρους, ενώ η κυβέρνηση συνεχίζει τις πρόωρες αποπληρωμές. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Moody’s, μετά την πρόωρη αποπληρωμή 5,3 δισ. ευρώ στα τέλη του 2025, σχεδιάζονται πρόσθετες αποπληρωμές 13 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2026.

Moody’s: Θετικές προοπτικές και επενδυτική βαθμίδα Baa3

Η Moody’s δεν προχώρησε αυτή τη φορά σε αλλαγή βαθμίδας. Επιβεβαίωσε το Baa3, αλλά αναβάθμισε το outlook της χώρας από «σταθερό» σε «θετικό».

Ο οίκος αναφέρει ότι υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις πως η έμφαση στις οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις αποδίδει, ενισχύοντας τη δημοσιονομική και οικονομική ανθεκτικότητα. Η Moody’s αναφέρεται στις αλλαγές στη φορολογική διοίκηση, στην αδειοδότηση των επιχειρήσεων, στο πτωχευτικό πλαίσιο, στις δικαστικές διαδικασίες, στη διαχείριση γης και στη φορολογία της εργασίας.

Η αλλαγή του outlook αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, αποτελεί την τρίτη αλλαγή προοπτικών για την Ελλάδα σε θετικές μέσα σε περίπου έναν μήνα, μετά τη R&I στις 17 Αυγούστου και την DBRS στις 4 Σεπτεμβρίου.

Η μεγάλη αλλαγή στις επενδύσεις

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει η Moody’s στην αλλαγή της σύνθεσης του αναπτυξιακού μοντέλου, το οποίο χαρακτηρίζει περισσότερο προσανατολισμένο στις επενδύσεις.

Οι ιδιωτικές επενδύσεις αντιπροσώπευσαν σχεδόν τα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες του λόγου επενδύσεων προς ΑΕΠ από το 2020. Η Moody’s εκτιμά ότι η επενδυτική ανάκαμψη δεν αποτελεί αποκλειστικά αποτέλεσμα του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά είχε ήδη ξεκινήσει και ενισχύθηκε από τους ευρωπαϊκούς πόρους.

Παράλληλα, έως τον Ιούνιο του 2026 η Ελλάδα είχε λάβει 24,6 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, σχεδόν το 70% των συνολικά διαθέσιμων πόρων. Τα κεφάλαια κατευθύνονται μεταξύ άλλων σε υποδομές, ψηφιοποίηση και πράσινη μετάβαση.

Από 24% στο 9% το κενό ΦΠΑ

Οι οίκοι στέκονται και στις αλλαγές στη φορολογική διοίκηση και στην ψηφιοποίηση των συναλλαγών.

Σύμφωνα με τη Moody’s, το εκτιμώμενο κενό συμμόρφωσης στον ΦΠΑ μειώθηκε περίπου στο 9% το 2024 από 24% το 2019. Η Scope αναφέρει από την πλευρά της ότι ο λόγος των φορολογικών εσόδων αυξήθηκε από 20,5% του ΑΕΠ το 2009 σε περίπου 28% το 2025.

Οι αδυναμίες που εξακολουθούν να βλέπουν οι οίκοι

Οι θετικές αποφάσεις δεν σημαίνουν ότι οι διεθνείς οίκοι δεν καταγράφουν κινδύνους. Η Moody’s επισημαίνει ότι το δημόσιο χρέος εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, ενώ αναφέρεται επίσης στα εξωτερικά ελλείμματα, στη μέτρια παραγωγικότητα, στις δημογραφικές πιέσεις και στο απόθεμα προβληματικών δανείων που βρίσκεται εκτός τραπεζικού συστήματος.

Αντίστοιχα, η Scope καταγράφει ως περιοριστικούς παράγοντες το ακόμη υψηλό δημόσιο χρέος, ορισμένους διαρθρωτικούς περιορισμούς στην ανάπτυξη και τις εξωτερικές ευπάθειες.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης χαρακτήρισε τις ανακοινώσεις των δύο οίκων «διεθνή αναγνώριση των αντοχών και των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας», προσθέτοντας πάντως ότι «δεν εφησυχάζουμε».

Παρά την υποβάθμιση των προβλέψεων, ο οίκος αξιολόγησης εξακολουθεί να θεωρεί ότι τα θεμελιώδη μεγέθη της ελληνικής οικονομίας παραμένουν ισχυρά.

Σύμφωνα με τη Moody’s, η ανάπτυξη της Ελλάδας θα συνεχίσει να στηρίζεται στην ισχυρή απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και στις ιδιωτικές επενδύσεις, ενώ θετικά αξιολογούνται η βελτίωση των θεσμών και της διακυβέρνησης, καθώς και η ενίσχυση της υγείας του τραπεζικού τομέα.

Η νέα πρόβλεψη έρχεται σε μία κρίσιμη συγκυρία για την ελληνική οικονομία, καθώς από τις αρχές του φθινοπώρου ανοίγει εκ νέου ο κύκλος των αξιολογήσεων από τους διεθνείς οίκους.

Το ενδιαφέρον των αγορών στρέφεται πλέον στις αντοχές της χώρας απέναντι σε ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, με τη γεωπολιτική ένταση και τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος να αποτελούν τους βασικούς εξωτερικούς κινδύνους.

Στο μικροσκόπιο επενδύσεις, χρέος και μεταρρυθμίσεις

Οι επενδύσεις, η δημοσιονομική πορεία, η ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους και ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να αποτελέσουν τα βασικά πεδία στα οποία θα εστιάσουν οι οίκοι αξιολόγησης τους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και στη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, ενώ οι διεθνείς οίκοι θα αξιολογήσουν και την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας απέναντι στους εξωτερικούς κραδασμούς.

Στα πιστωτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας, η Moody’s περιλαμβάνει το ιστορικό μεταρρυθμίσεων, το χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους, τις περιορισμένες ανάγκες νέου δανεισμού και τα σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα.

Στον αντίποδα, το υψηλό επίπεδο του δημόσιου χρέους εξακολουθεί να αποτελεί βασική αδυναμία, ενώ στις προκλήσεις προστίθενται η ανάγκη ολοκλήρωσης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οι δυσμενείς δημογραφικές τάσεις και οι αυξανόμενοι κλιματικοί κίνδυνοι.

Η αναθεώρηση της πρόβλεψης για την ανάπτυξη αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία ενόψει των επόμενων αξιολογήσεων, καθώς η πορεία του ΑΕΠ αποτελεί κρίσιμο παράγοντα τόσο για τη δυναμική αποκλιμάκωσης του λόγου χρέους προς ΑΕΠ όσο και για τη δυνατότητα διατήρησης ισχυρών δημοσιονομικών επιδόσεων.

Οι φθινοπωρινοί σταθμοί των αξιολογήσεων

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο ημερολόγιο των αξιολογήσεων, με τον Σεπτέμβριο να αποτελεί κομβικό μήνα για την πιστοληπτική εικόνα της χώρας.

Ο πρώτος σημαντικός σταθμός είναι η 4η Σεπτεμβρίου, όταν η DBRS αναμένεται να επανεξετάσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας και τις προοπτικές της οικονομίας.

Δύο εβδομάδες αργότερα, στις 18 Σεπτεμβρίου, τη σκυτάλη παίρνουν η Moody’s και η Scope.

Η Moody’s διατηρεί σήμερα την Ελλάδα στη βαθμίδα Baa3 με σταθερές προοπτικές, ενώ η Scope αξιολογεί τη χώρα με BBB και θετικές προοπτικές, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας αναβάθμισης.

Ο κύκλος των φθινοπωρινών αξιολογήσεων συνεχίζεται με τη Standard & Poor’s στις 23 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται με τη Fitch στις 6 Νοεμβρίου.

Η προσοχή της αγοράς θα παραμείνει επομένως στραμμένη τόσο στις νέες μακροοικονομικές προβλέψεις όσο και στα μηνύματα των οίκων για την πορεία του χρέους, των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων, καθώς αυτά είναι τα στοιχεία που θα καθορίσουν τα επόμενα βήματα για την πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας.

Οι μεγάλοι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης ανοίγουν τον δεύτερο κύκλο των αξιολογήσεών τους για το 2026, έχοντας στο μικροσκόπιο τη μεγάλη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, τα πρωτογενή πλεονάσματα, τις πρόωρες αποπληρωμές αλλά και την ανθεκτικότητα της οικονομίας απέναντι στις νέες διεθνείς ενεργειακές και γεωπολιτικές πιέσεις.

Η πρώτη ετυμηγορία έρχεται σχεδόν αμέσως. Στις 4 Σεπτεμβρίου ανακοινώνει την αξιολόγησή της η DBRS, ενώ δύο εβδομάδες αργότερα ακολουθεί μία ιδιαίτερα σημαντική ημέρα για την Ελλάδα.

Στις 18 Σεπτεμβρίου θα ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους τόσο η Moody’s όσο και η Scope Ratings. Στις 23 Οκτωβρίου ακολουθεί η Standard & Poor’s και ο δεύτερος κύκλος ολοκληρώνεται στις 6 Νοεμβρίου με τη Fitch.

Οι πέντε κρίσιμες αξιολογήσεις

Το ημερολόγιο του δεύτερου εξαμήνου διαμορφώνεται ως εξής:

4 Σεπτεμβρίου – DBRS

18 Σεπτεμβρίου – Moody’s

18 Σεπτεμβρίου – Scope Ratings

23 Οκτωβρίου – Standard & Poor’s

6 Νοεμβρίου – Fitch

Η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την επενδυτική βαθμίδα και πλέον το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στο επόμενο βήμα: πόσο γρήγορα μπορεί να κινηθεί υψηλότερα μέσα στην επενδυτική κατηγορία.

Πού βρίσκεται σήμερα η Ελλάδα

Η χώρα βρίσκεται στη βαθμίδα BBB με σταθερές προοπτικές από DBRS, Standard & Poor’s και Fitch. Η Moody’s αξιολογεί την Ελλάδα με Baa3 και σταθερές προοπτικές, ενώ η Scope βρίσκεται στο BBB με θετικές προοπτικές.

Αυτό κάνει τη Scope ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα στον νέο γύρο, καθώς οι θετικές προοπτικές αφήνουν περισσότερο ανοικτό το ενδεχόμενο μιας μελλοντικής αναβάθμισης. Θετικό μήνυμα είχε έρθει μέσα στον Αύγουστο και από τον ιαπωνικό οίκο R&I, ο οποίος διατήρησε την αξιολόγηση BBB αλλά αναβάθμισε τις προοπτικές της Ελλάδας σε θετικές.

Το μεγάλο «όπλο»: Η μείωση του χρέους

Το σημαντικότερο στοιχείο στον νέο κύκλο αξιολογήσεων είναι αναμφίβολα η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους. Για χρόνια, το πολύ υψηλό χρέος αποτελούσε το μεγαλύτερο μειονέκτημα της ελληνικής οικονομίας στις εκθέσεις των διεθνών οίκων.

Η εικόνα όμως αλλάζει. Τα πρωτογενή πλεονάσματα, η ανάπτυξη και κυρίως η πολιτική πρόωρων αποπληρωμών δημιουργούν ταχύτερη αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ. Και αυτό είναι ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα της Αθήνας για τις επόμενες αναβαθμίσεις.

Η Scope βλέπει χρέος 107% του ΑΕΠ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι τελευταίες εκτιμήσεις της Scope. Τον Μάρτιο ο οίκος προέβλεπε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωνόταν περίπου στο 127% του ΑΕΠ το 2030 και στο 120% το 2035.

Λίγους μήνες αργότερα, όμως, έγινε αισθητά πιο αισιόδοξος. Σε έκθεση του Ιουνίου προέβλεψε ότι το χρέος θα μπορούσε να υποχωρήσει στο 107% του ΑΕΠ το 2031.

Εφόσον επιβεβαιωθεί μια τέτοια πορεία, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί με χαμηλότερο δείκτη χρέους από μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως η Ιταλία, η Γαλλία και το Βέλγιο.

Η Moody’s και το ενδιαφέρον για την επόμενη κίνηση

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αξιολόγηση της Moody’s στις 18 Σεπτεμβρίου. Στην προηγούμενη αξιολόγησή της, τον Μάρτιο, η Moody’s εκτιμούσε ότι το ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωνόταν περίπου στο 140% του ΑΕΠ το 2027.

Οι νεότερες δημοσιονομικές εξελίξεις και οι πρόωρες αποπληρωμές δημιουργούν πλέον διαφορετικά δεδομένα.Ο ίδιος ο οίκος είχε επισημάνει ότι μία διατηρήσιμη μείωση του χρέους, σημαντικά ταχύτερη από τις προβλέψεις του, θα μπορούσε να ασκήσει ανοδική πίεση στην αξιολόγηση της Ελλάδας.

Γι' αυτό η νέα έκθεση της Moody’s θα διαβαστεί προσεκτικά από κυβέρνηση, τράπεζες και αγορές.

Πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ. ευρώ

Ένα ακόμη θετικό στοιχείο είναι η εκτέλεση του προϋπολογισμού. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου καταγράφηκε πρωτογενές πλεόνασμα 5,77 δισ. ευρώ, υψηλότερο από τον στόχο.

Η δημοσιονομική επίδοση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τους οίκους αξιολόγησης. Δεν εξετάζουν μόνο το σημερινό ύψος του χρέους αλλά και το κατά πόσο η χώρα μπορεί να διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα και να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις της χωρίς να δημιουργούνται νέες δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Ανάπτυξη 2% στο πρώτο τρίμηνο

Θετική παραμένει και η εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας. Το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση στο πρώτο τρίμηνο του 2026.

Το επόμενο σημαντικό τεστ έρχεται στις 7 Σεπτεμβρίου, όταν η ΕΛΣΤΑΤ αναμένεται να ανακοινώσει τα στοιχεία για το δεύτερο τρίμηνο.

Μια ισχυρή επίδοση θα ενισχύσει το επιχείρημα ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον.

Ο μεγάλος κίνδυνος έρχεται από την ενέργεια

Η εικόνα, πάντως, δεν είναι χωρίς κινδύνους. Από τον πρώτο γύρο αξιολογήσεων του Μαρτίου μέχρι σήμερα, το διεθνές οικονομικό περιβάλλον έχει επιδεινωθεί σημαντικά.

Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέες αναταράξεις στην ενεργειακή αγορά. Το Brent βρίσκεται κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι, έναντι περίπου 60 δολαρίων στις αρχές του έτους. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, όπου οι τιμές έχουν υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις αρχές του 2026.

Γιατί η ενέργεια μπορεί να αλλάξει τις προβλέψεις

Η αύξηση του ενεργειακού κόστους λειτουργεί σε πολλά επίπεδα. Επιβαρύνει επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυξάνει τις πληθωριστικές πιέσεις. Περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα.

Και μπορεί να υποχρεώσει την κυβέρνηση να λάβει πρόσθετα μέτρα στήριξης, δημιουργώντας δημοσιονομικό κόστος.

Γι' αυτό οι οίκοι αξιολόγησης θα εξετάσουν όχι μόνο τις σημερινές επιδόσεις της οικονομίας αλλά και το πόσο ανθεκτικές μπορούν να παραμείνουν εάν η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί.

Στο μικροσκόπιο και οι εξαγγελίες της ΔΕΘ

Υπάρχει φέτος και μία ενδιαφέρουσα χρονική σύμπτωση. Ο νέος γύρος αξιολογήσεων συμπίπτει ουσιαστικά με τις κυβερνητικές εξαγγελίες στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Οι οίκοι θα παρακολουθούν επομένως προσεκτικά το δημοσιονομικό αποτύπωμα των νέων μέτρων. Φοροελαφρύνσεις, αυξήσεις εισοδημάτων και μέτρα στήριξης θα αξιολογηθούν όχι μόνο ως προς το όφελος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις αλλά και ως προς το κατά πόσο συμβαδίζουν με τη διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Τι σημαίνει μια νέα αναβάθμιση για την οικονομία

Μια αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας δεν είναι απλώς ένας καλύτερος «βαθμός» σε μια διεθνή έκθεση. Μπορεί να έχει πραγματικές οικονομικές επιπτώσεις. Όσο βελτιώνεται η αξιολόγηση της χώρας, τόσο μειώνεται θεωρητικά το ρίσκο που αποδίδουν οι διεθνείς επενδυτές στα ελληνικά ομόλογα.

Αυτό μπορεί να συμβάλει σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού για το Δημόσιο και να λειτουργήσει θετικά για τράπεζες και επιχειρήσεις που αντλούν κεφάλαια από τις αγορές. Παράλληλα, υψηλότερες αξιολογήσεις μπορούν να διευρύνουν τη βάση των διεθνών επενδυτών που τοποθετούν κεφάλαια σε ελληνικούς τίτλους.

Το στοίχημα δεν είναι πλέον η επενδυτική βαθμίδα

Η μεγάλη αλλαγή σε σχέση με πριν από λίγα χρόνια είναι ακριβώς αυτή. Η συζήτηση δεν αφορά πλέον το εάν η Ελλάδα θα επιστρέψει στην επενδυτική βαθμίδα.

Αυτό έχει ήδη συμβεί. Το ερώτημα είναι πλέον πόσο γρήγορα μπορεί να ανέβει στα επόμενα σκαλοπάτια της επενδυτικής κατηγορίας.

Για να συμβεί αυτό χρειάζεται συνέχεια στη μείωση του χρέους, διατηρήσιμη ανάπτυξη, δημοσιονομική σταθερότητα και μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν τις μακροπρόθεσμες προοπτικές της οικονομίας.

Ο κρίσιμος Σεπτέμβριος

Ο Σεπτέμβριος θα δώσει τις πρώτες απαντήσεις.

Η DBRS ανοίγει τον χορό στις 4 Σεπτεμβρίου.

Στις 7 Σεπτεμβρίου έρχονται τα νέα στοιχεία για το ΑΕΠ.

Και στις 18 Σεπτεμβρίου ακολουθεί το διπλό τεστ Moody’s και Scope.

Μέσα σε δύο εβδομάδες θα έχει διαμορφωθεί μια πολύ καθαρότερη εικόνα για το πώς βλέπουν οι διεθνείς οίκοι την ελληνική οικονομία μετά την ενεργειακή αναταραχή και τις νέες δημοσιονομικές εξελίξεις.

Η Ελλάδα μπαίνει στον δεύτερο γύρο με σημαντικά πλεονεκτήματα: πλεονάσματα, ανάπτυξη και ταχύτερη μείωση του χρέους. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν αυτά θα αποδειχθούν αρκετά για να ανοίξει μέσα στους επόμενους μήνες ο δρόμος για το επόμενο σκαλοπάτι της πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Ο οίκος διαπιστώνει ότι οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται σταθερά εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια, ενώ από το 2022 και μετά κινούνται ταχύτερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο ετήσιος ρυθμός ανόδου ξεπέρασε το 15% το 2023, με την Αθήνα να βρίσκεται στο επίκεντρο των ανατιμήσεων και τις τιμές να υπερβαίνουν ήδη από το 2024 τα υψηλά που είχαν καταγραφεί πριν από την οικονομική κρίση.

Η άνοδος των τιμών, ωστόσο, δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη ενίσχυση των εισοδημάτων. Σύμφωνα με τη Moody’s, οι πραγματικές τιμές των κατοικιών ανακάμπτουν σταθερά από το χαμηλό του 2017, αλλά τα εισοδήματα των νοικοκυριών αυξήθηκαν πολύ πιο αργά την τελευταία οκταετία.

Το αποτέλεσμα είναι ο δείκτης τιμών κατοικιών προς εισόδημα να έχει κινηθεί πάνω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο του, καταδεικνύοντας ένα σημαντικό και διευρυνόμενο χάσμα προσιτότητας. Με άλλα λόγια, η απόκτηση κατοικίας απαιτεί σήμερα πολύ μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος σε σχέση με το παρελθόν.

Τι τροφοδότησε το ράλι

Σύμφωνα με τη Moody’s, σημαντικό ρόλο στην άνοδο της αγοράς εξακολουθούν να διαδραματίζουν οι άμεσες ξένες επενδύσεις, οι οποίες έχουν αυξηθεί σταθερά τα τελευταία χρόνια και αποτελούν σημαντικό μέρος των συνολικών επενδύσεων σε ακίνητα.

Στους βασικούς μοχλούς της ζήτησης περιλαμβάνονται ο ισχυρός τουρισμός, οι ξένοι αγοραστές που αξιοποιούν το πρόγραμμα της Χρυσής Βίζας, αλλά και τα κρατικά προγράμματα στήριξης για την αγορά πρώτης κατοικίας.

Η Moody’s σημειώνει ότι και το πρόγραμμα «Σπίτι Μου» έδωσε προσωρινή ώθηση τόσο στη ζήτηση για στεγαστικά δάνεια όσο και στην αγορά κατοικιών, ενισχύοντας περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές σε μια αγορά όπου η διαθέσιμη προσφορά παραμένει περιορισμένη.

Το δημογραφικό βάζει «φρένο» στις μελλοντικές αυξήσεις

Παρά τη χαμηλή προσφορά νέων κατοικιών, καθώς οι οικοδομικές άδειες εξακολουθούν να βρίσκονται αισθητά χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα, η Moody’s εκτιμά ότι το σημερινό ισχυρό momentum δεν θα διατηρηθεί με την ίδια ένταση μακροπρόθεσμα.

Ο βασικός παράγοντας είναι το δημογραφικό. Οι δυσμενείς πληθυσμιακές τάσεις στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα περιορίσουν σταδιακά τη ζήτηση για κατοικίες και, κατά συνέπεια, θα οδηγήσουν σε ηπιότερους ρυθμούς αύξησης των τιμών τα επόμενα χρόνια.

Πρόκειται για έναν παράγοντα που μπορεί να λειτουργήσει εξισορροπητικά σε μια αγορά όπου η χαμηλή προσφορά, οι ξένες επενδύσεις και η επανενεργοποίηση της στεγαστικής πίστης εξακολουθούν να στηρίζουν τις τιμές.

Επιστρέφουν τα στεγαστικά δάνεια

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα της στεγαστικής πίστης. Μετά την αδυναμία που καταγράφηκε την περίοδο 2023-2024, όταν οι αυξήσεις των επιτοκίων της ΕΚΤ περιόρισαν σημαντικά τη ζήτηση για νέα δάνεια, η κατάσταση άρχισε να αντιστρέφεται.

Η αποκλιμάκωση του κόστους δανεισμού οδήγησε σε ισχυρή αύξηση των νέων στεγαστικών δανείων, η οποία έφτασε σε υψηλά επίπεδα το 2025 και στις αρχές του 2026.

Παράλληλα, η υποχώρηση του πληθωρισμού και η βελτίωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας ενισχύουν την ικανότητα των νοικοκυριών να εξυπηρετούν τις δανειακές τους υποχρεώσεις.

Η ανεργία βρίσκεται κοντά σε ιστορικά χαμηλά, ενώ ο δανεισμός των ελληνικών νοικοκυριών έχει μειωθεί σημαντικά και πλέον, ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος, βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι εξελίξεις αυτές λειτουργούν θετικά για την ποιότητα των στεγαστικών χαρτοφυλακίων και περιορίζουν, σύμφωνα με τη Moody’s, τον κίνδυνο σημαντικής επιδείνωσης της δυνατότητας αποπληρωμής των δανείων.

Η αδύναμη πλευρά των ελληνικών νοικοκυριών

Παρά τη βελτίωση του λειτουργικού περιβάλλοντος, η Moody’s εντοπίζει μια σημαντική αδυναμία: τα ελληνικά νοικοκυριά εξακολουθούν να διαθέτουν χαμηλότερα εισοδήματα και μικρότερες αποταμιεύσεις σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Αυτό σημαίνει ότι, παρά τον χαμηλότερο δανεισμό και τη βελτίωση της απασχόλησης, τα οικονομικά «μαξιλάρια» παραμένουν περιορισμένα. Σε περίπτωση νέας επιδείνωσης των εισοδημάτων, αύξησης των δαπανών ή επανεμφάνισης ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων, η δυνατότητα των νοικοκυριών να απορροφήσουν τους κραδασμούς είναι μικρότερη από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Η εικόνα που περιγράφει η Moody’s είναι επομένως σύνθετη: η ελληνική αγορά κατοικίας παραμένει ισχυρή, η στεγαστική πίστη ανακάμπτει και η ανεργία υποχωρεί, όμως το χάσμα ανάμεσα στις τιμές των ακινήτων και στα εισοδήματα έχει διευρυνθεί σημαντικά, καθιστώντας την απόκτηση κατοικίας όλο και δυσκολότερη για μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών.

Η εικόνα που παρουσιάζει ο αμερικανικός οίκος για Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς χαρακτηρίζεται από ισχυρή παραγωγή κερδών, επιστροφή των καθαρών εσόδων από τόκους σε ανοδική τροχιά, εντυπωσιακή αύξηση των προμηθειών, χαμηλό κόστος πιστωτικού κινδύνου και ποιότητα ενεργητικού που βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στα ευρωπαϊκά επίπεδα.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν χρειάζεται πλέον να στηρίζουν την επενδυτική τους ιστορία αποκλειστικά στη δραστική μείωση των «κόκκινων» δανείων. Η πιστωτική επέκταση, η διαφοροποίηση των πηγών εσόδων και η υψηλή λειτουργική αποτελεσματικότητα αναλαμβάνουν πλέον τον ρόλο του βασικού μοχλού ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τη Moody’s, τα συνολικά καθαρά κέρδη των τεσσάρων συστημικών τραπεζών στο πρώτο εξάμηνο του 2026 διαμορφώθηκαν περίπου στα 2,5 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι η κερδοφορία του ελληνικού banking παραμένει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα.

Πίσω από την επίδοση βρίσκεται ένας συνδυασμός παραγόντων: η ισχυρή αύξηση των χορηγήσεων, η δυναμική των εσόδων από προμήθειες, η διατήρηση του κόστους σε ελεγχόμενα επίπεδα και κυρίως η αποκλιμάκωση των προβλέψεων για πιστωτικές ζημιές.

Η μεγάλη επιστροφή των καθαρών εσόδων από τόκους

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της έκθεσης αφορά την αντιστροφή της τάσης στα καθαρά έσοδα από τόκους, τα οποία αποτελούν τον βασικό πυλώνα εσόδων των ελληνικών τραπεζών.

Μετά τις πιέσεις που είχαν καταγραφεί το 2025, τα συνολικά καθαρά έσοδα από τόκους των τεσσάρων τραπεζών αυξήθηκαν κατά 4,6% σε ετήσια βάση και ανήλθαν στα 4,3 δισ. ευρώ.

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς δείχνει ότι η ισχυρή πιστωτική επέκταση μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις μεταβολές των επιτοκιακών περιθωρίων.

Η Moody’s αποδίδει τη βελτίωση κυρίως στην αύξηση των δανειακών χαρτοφυλακίων, στα υψηλότερα έσοδα από χαρτοφυλάκια ομολόγων και στην εξέλιξη των επιτοκίων πολιτικής κατά το δεύτερο τρίμηνο.

Με άλλα λόγια, η αύξηση των χορηγήσεων αρχίζει πλέον να μετατρέπεται με μεγαλύτερη ένταση σε επαναλαμβανόμενα τραπεζικά έσοδα, στοιχείο κρίσιμο για τη διατηρησιμότητα της κερδοφορίας τα επόμενα χρόνια.

Προμήθειες 1,45 δισ. ευρώ – Ο δεύτερος κινητήρας των κερδών

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στα έσοδα από προμήθειες.

Τα καθαρά έσοδα από προμήθειες αυξήθηκαν κατά περίπου 25%, φθάνοντας στα 1,45 δισ. ευρώ, με τη συμμετοχή τους στα συνολικά έσοδα να ανεβαίνει περίπου στο 23% από 20% ένα χρόνο νωρίτερα.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη είναι ιδιαίτερα σημαντική από χρηματιστηριακή σκοπιά, καθώς περιορίζει σταδιακά την εξάρτηση των τραπεζών από τα καθαρά επιτοκιακά έσοδα.

Η ανάπτυξη προέρχεται από ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, όπως διαχείριση κεφαλαίων, bancassurance, πληρωμές, κάρτες και επενδυτικές υπηρεσίες.

Πρόκειται για δραστηριότητες οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν περισσότερο διαφοροποιημένες και επαναλαμβανόμενες πηγές εσόδων και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των επιχειρηματικών μοντέλων απέναντι στις διακυμάνσεις των επιτοκίων.

Εκεί που οι ελληνικές τράπεζες κερδίζουν κατά κράτος την Ευρώπη

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή παραμένει η λειτουργική αποτελεσματικότητα.

Ο μέσος δείκτης κόστους προς έσοδα διαμορφώθηκε μόλις στο 36% στα τέλη Ιουνίου, έναντι περίπου 55% στην Ευρώπη.

Η μεγάλη αυτή απόσταση αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Οι αναδιαρθρώσεις των προηγούμενων ετών, η μείωση του φυσικού δικτύου καταστημάτων, τα προγράμματα εθελουσίας εξόδου και κυρίως η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης έχουν δημιουργήσει μια πολύ πιο ευέλικτη λειτουργική βάση.

Για κάθε ευρώ εσόδων, οι ελληνικές τράπεζες χρειάζονται αισθητά χαμηλότερο λειτουργικό κόστος σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, γεγονός που επιτρέπει μεγαλύτερο μέρος της αύξησης των εσόδων να περνά στην τελική γραμμή των αποτελεσμάτων.

NPEs στο 2,7% – Η μεγάλη πληγή του παρελθόντος έχει κλείσει

Εξίσου καθοριστική είναι η εικόνα στην ποιότητα ενεργητικού.

Ο μέσος δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων των τεσσάρων τραπεζών διαμορφώθηκε στο 2,7%, έναντι 2,6% στο τέλος του 2025.

Η διαφορά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο οποίος βρίσκεται περίπου στο 2,2%, έχει πλέον περιοριστεί δραστικά.

Για έναν τραπεζικό κλάδο που πριν από λίγα χρόνια βρισκόταν αντιμέτωπος με ένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα προβληματικών δανείων στην Ευρώπη, η μεταμόρφωση είναι θεαματική.

Ακόμη σημαντικότερο για την κερδοφορία είναι ότι οι προβλέψεις για πιστωτικές ζημιές μειώθηκαν κατά περίπου 24%, οδηγώντας το μέσο κόστος κινδύνου στις μόλις 44 μονάδες βάσης.

Το χαμηλό cost of risk αποτελεί πλέον έναν από τους βασικούς μηχανισμούς υποστήριξης των καθαρών κερδών.

Η Moody’s περιμένει περαιτέρω αποκλιμάκωση των NPEs, αν και με σαφώς χαμηλότερο ρυθμό, καθώς οι τράπεζες έχουν ήδη πραγματοποιήσει το μεγαλύτερο μέρος της εξυγίανσης των ισολογισμών τους.

Ο οίκος αναγνωρίζει το ενδεχόμενο περιορισμένων νέων εισροών από παλαιότερα στεγαστικά δάνεια με κλιμακούμενα επιτόκια, χωρίς ωστόσο να βλέπει κάποιο συστημικό πρόβλημα.

Παράλληλα, εκτιμά ότι τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και η πρόσφατη απόφαση του Αρείου Πάγου σχετικά με τον υπολογισμό των τόκων στα στεγαστικά δάνεια του νόμου Κατσέλη δεν αναμένεται να επηρεάσουν ουσιωδώς την ποιότητα ενεργητικού των τραπεζών.

CET1 στο 15% παρά τις διανομές και την πιστωτική επέκταση

Στο μέτωπο της κεφαλαιακής επάρκειας, ο μέσος δείκτης CET1 διαμορφώθηκε στο 15%, από 15,5% στο τέλος του 2025.

Η μικρή υποχώρηση δεν αποτελεί, σύμφωνα με την εικόνα που περιγράφει η Moody’s, ένδειξη αδυναμίας.

Αντίθετα, αντανακλά την ισχυρή πιστωτική ανάπτυξη, τις επιχειρηματικές κινήσεις και εξαγορές, αλλά και τις αυξημένες διανομές κεφαλαίου προς τους μετόχους.

Παρά τις κινήσεις αυτές, οι κεφαλαιακοί δείκτες παραμένουν με σημαντικό περιθώριο πάνω από τις εποπτικές απαιτήσεις, παρέχοντας στις διοικήσεις ευελιξία για χρηματοδότηση της ανάπτυξης και συνέχιση της πολιτικής ανταμοιβής των μετόχων.

Υποχωρεί γρήγορα το βάρος των DTCs

Ένα ακόμη στοιχείο που βελτιώνει την ποιότητα των ελληνικών τραπεζικών κεφαλαίων είναι η σταδιακή αποκλιμάκωση των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTCs).

Το σχετικό απόθεμα έχει περιοριστεί στα 9,7 δισ. ευρώ και αντιστοιχεί πλέον περίπου στο 38% του CET1, έναντι του εξαιρετικά υψηλού 69% στο τέλος του 2022.

Η μείωση είναι ουσιαστική, καθώς η μεγάλη συμμετοχή των DTCs στα εποπτικά κεφάλαια αποτελούσε επί σειρά ετών μία από τις βασικές αδυναμίες του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Η Moody’s αναμένει περαιτέρω αποκλιμάκωση, καθώς οι πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις επιταχύνουν την απόσβεσή τους κατά περίπου έξι έως επτά χρόνια.

Η εξέλιξη αυτή σημαίνει σταδιακά υψηλότερης ποιότητας κεφάλαια και περιορισμό μιας από τις τελευταίες σημαντικές κληρονομιές της πολυετούς ελληνικής χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Ρευστότητα 201% έναντι 154% στην Ευρώπη

Εξαιρετικά ισχυρή είναι και η εικόνα στη ρευστότητα.

Ο μέσος δείκτης κάλυψης ρευστότητας (LCR) βρίσκεται στο 201%, όταν για τις μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες διαμορφώνεται περίπου στο 154%.

Παράλληλα, οι καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 9% και αντιπροσωπεύουν περίπου το 74% της συνολικής χρηματοδότησης.

Η ισχυρή καταθετική βάση περιορίζει την ανάγκη ακριβότερης χρηματοδότησης από τις αγορές και προσφέρει στις τράπεζες σημαντική «δεξαμενή» για τη χρηματοδότηση της νέας πιστωτικής επέκτασης.

Το νέο banking story της Αθήνας

Η ουσία της έκθεσης της Moody’s βρίσκεται ίσως περισσότερο σε αυτό που υποδηλώνουν οι αριθμοί παρά στους ίδιους τους αριθμούς.

Το ελληνικό banking story αλλάζει χαρακτήρα.

Η μεγάλη περίοδος της εξυγίανσης, των τιτλοποιήσεων, της δραστικής μείωσης των NPEs και της αποκατάστασης των κεφαλαιακών δεικτών έχει ουσιαστικά ολοκληρώσει τον κύκλο της.

Το επόμενο στοίχημα αφορά την ανάπτυξη.

Η Alpha Bank, η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα και η Τράπεζα Πειραιώς καλούνται πλέον να μετατρέψουν την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, τις επενδύσεις και τη ζήτηση για χρηματοδότηση σε διατηρήσιμη πιστωτική επέκταση και επαναλαμβανόμενα έσοδα.

Και οι βάσεις, σύμφωνα με τη Moody’s, είναι ισχυρές: καθαρά κέρδη περίπου 2,5 δισ. ευρώ στο εξάμηνο, καθαρά έσοδα από τόκους 4,3 δισ. ευρώ, προμήθειες 1,45 δισ. ευρώ, NPEs μόλις 2,7%, κόστος κινδύνου 44 μονάδες βάσης, CET1 στο 15% και LCR στο 201%.

Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι η κερδοφορία στηρίζεται πλέον σε περισσότερους του ενός πυλώνες.

Η πιστωτική επέκταση ενισχύει τα καθαρά έσοδα από τόκους, οι προμήθειες αποκτούν μεγαλύτερη συμμετοχή στο συνολικό revenue mix, η λειτουργική αποτελεσματικότητα παραμένει πολύ υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και το χαμηλό πιστωτικό κόστος προστατεύει την τελική γραμμή.

Αυτό ακριβώς είναι και το στοιχείο που επιτρέπει στη Moody’s να εκτιμά ότι η υψηλή κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών μπορεί να διατηρηθεί και την περίοδο 2026-2027, ακόμη και σε ένα περιβάλλον όπου τα επιτοκιακά περιθώρια ενδέχεται να δεχθούν νέες πιέσεις.

Για το Χρηματιστήριο Αθηνών, η εικόνα αυτή ενισχύει το αφήγημα ενός τραπεζικού κλάδου που δεν αποτελεί πλέον story ανάκαμψης από την κρίση, αλλά story ανάπτυξης, ισχυρών αποδόσεων κεφαλαίου και αυξανόμενης δυνατότητας ανταμοιβής των μετόχων.

Όπως επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης, η νομοθετική τροποποίηση που επικυρώθηκε από τη Βουλή στις 24 Ιουνίου προβλέπει ότι οι τόκοι στα στεγαστικά δάνεια που έχουν αναδιαρθρωθεί βάσει του νόμου 3869/2010 θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που έχει ορίσει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά, με τους επιπλέον τόκους που έχουν ήδη καταβληθεί από τους δανειολήπτες να συμψηφίζονται ως αποπληρωμή κεφαλαίου, μειώνοντας τόσο το υπόλοιπο του δανείου όσο και τη διάρκεια αποπληρωμής.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, το συνολικό κόστος ανέρχεται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ για τις Eurobank, Εθνική Τράπεζα, Τράπεζα Πειραιώς και Alpha Bank. Από αυτά, περίπου 500 εκατ. ευρώ αφορούν μελλοντικά διαφυγόντα έσοδα από τόκους σε χαρτοφυλάκιο αναδιαρθρωμένων στεγαστικών δανείων ύψους 16,5 δισ. ευρώ, ενώ τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ σχετίζονται με την αναδρομική αναγνώριση των επιπλέον τόκων που έχουν ήδη καταβληθεί από τους δανειολήπτες.

Η Moody’s υπογραμμίζει ότι τα 500 εκατ. ευρώ από τα μελλοντικά διαφυγόντα έσοδα θα απορροφηθούν μέσω του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής», διασφαλίζοντας ότι δεν θα υπάρξει επίπτωση στην εξυπηρέτηση των κρατικά εγγυημένων senior ομολόγων που διακρατούν οι τράπεζες. Το υπόλοιπο κόστος των 200 εκατ. ευρώ θα επιμεριστεί περίπου ισόποσα μεταξύ τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), χωρίς επιβάρυνση για το Ελληνικό Δημόσιο.

Ο οίκος εκτιμά ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες θα σχηματίσουν εφάπαξ πρόσθετες προβλέψεις στα αποτελέσματα του τρίτου τριμήνου του 2026, προκειμένου να καλύψουν το μερίδιό τους στο κόστος. Ωστόσο, σημειώνει ότι η επίπτωση είναι περιορισμένη σε σχέση με τα προ προβλέψεων έσοδά τους, τα οποία ξεπέρασαν τα 6,5 δισ. ευρώ το 2025, ενώ μπορεί να απορροφηθεί τόσο από τα υφιστάμενα αποθέματα προβλέψεων όσο και από τα ισχυρά κεφαλαιακά περιθώρια των τραπεζών. Οι δείκτες κεφαλαίων CET1 διαμορφώνονταν στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 2026 μεταξύ 13% και 17%, επίπεδα που, σύμφωνα με τη Moody’s, επιτρέπουν την άνετη απορρόφηση της συγκεκριμένης εφάπαξ επιβάρυνσης.

Η θετική αξιολόγηση της Moody’s βασίζεται σε τρεις βασικούς παράγοντες. Πρώτον, το μεγαλύτερο μέρος των δανείων του νόμου Κατσέλη έχει ήδη απομακρυνθεί από τους ισολογισμούς των τραπεζών μέσω των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής», περιορίζοντας σημαντικά την άμεση έκθεσή τους. Δεύτερον, η έκθεση που εξακολουθούν να διατηρούν αφορά κυρίως κρατικά εγγυημένα senior ομόλογα, γεγονός που λειτουργεί ως πρόσθετη ασπίδα προστασίας. Τρίτον, η αναδρομική ευθύνη των τραπεζών περιορίζεται χρονικά στην περίοδο από τον Αύγουστο του 2010 έως την ημερομηνία τιτλοποίησης των σχετικών χαρτοφυλακίων, περιορίζοντας σημαντικά το πραγματικό οικονομικό βάρος.

Σύμφωνα με την ανάλυση του οίκου, η χώρα αναμένεται να οδηγηθεί σε εκλογές έως τα μέσα του 2027, ωστόσο οι σημερινές πολιτικές ισορροπίες καθιστούν δύσκολη την επίτευξη αυτοδυναμίας. Η Moody’s εκτιμά ότι ένα σενάριο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης ή ακόμη και αλλεπάλληλων εκλογικών αναμετρήσεων θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις επενδύσεις, την οικονομική δραστηριότητα και τις αγορές.

Ο αμερικανικός οίκος αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα έχει καταγράψει εντυπωσιακή πρόοδο μετά την κρίση χρέους. Η ανάπτυξη κινείται σταθερά υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης από το 2021, η ανεργία υποχώρησε στα χαμηλότερα επίπεδα από το 2008, ενώ το δημόσιο χρέος μειώθηκε στο 148% του ΑΕΠ το 2025, από το ιστορικό υψηλό του 206% το 2020.

Παρά ταύτα, η Moody’s σημειώνει ότι οι πληγές της δεκαετούς κρίσης παραμένουν εμφανείς. Το ελληνικό δημόσιο χρέος εξακολουθεί να είναι το υψηλότερο στην Ευρωζώνη, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παραμένει από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εξακολουθεί να βρίσκεται 7,3% χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα του 2008.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί στον οίκο η επιδείνωση του πολιτικού κλίματος. Από την υπόθεση των Τεμπών μέχρι τις πρόσφατες εντάσεις με Ευρωπαίους εισαγγελείς για τη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων και τις εξελίξεις γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, η Ελλάδα βρέθηκε επανειλημμένα στο επίκεντρο της διεθνούς προσοχής.

Η Moody’s υπογραμμίζει ότι η πολιτική αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα την πραγματική οικονομία μέσω πολλών διαύλων, όπως οι επενδύσεις, οι προσλήψεις, η κατανάλωση, οι τραπεζικές χορηγήσεις και οι κεφαλαιακές ροές. Μάλιστα, επισημαίνει ότι ο δείκτης Οικονομικής Πολιτικής Αβεβαιότητας εκτινάχθηκε τον Μάρτιο στις 153 μονάδες, στο υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο της πανδημίας.

Παράλληλα, ο οίκος βλέπει ήδη σημάδια επιβάρυνσης της οικονομίας. Η ανεργία, που υποχωρούσε σταθερά τα προηγούμενα χρόνια, αυξήθηκε από 7,9% τον Δεκέμβριο στο 9% τον Μάρτιο του 2026, ενώ ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 4,6% έως τον Απρίλιο, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές ενέργειας και των εισαγόμενων πιέσεων.

Στην ανάλυσή της, η Moody’s παρουσιάζει τέσσερα διαφορετικά σενάρια για την πορεία προς τις εκλογές.

Το βασικό και πιο θετικό σενάριο προβλέπει εκλογές το δεύτερο τρίμηνο του 2027 και σχηματισμό κυβέρνησης μέσα σε έναν ή δύο γύρους, χωρίς σοβαρή αναταραχή στις αγορές και με διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής.

Το δεύτερο σενάριο προβλέπει πρόωρες εκλογές το 2026, με προσωρινή επιβάρυνση του κλίματος αλλά σχετικά γρήγορη σταθεροποίηση.

Ωστόσο, η Moody’s προειδοποιεί ιδιαίτερα για τα δύο αρνητικά σενάρια. Στο σενάριο «σοβαρής αρνητικής εξέλιξης», η χώρα οδηγείται σε παρατεταμένη πολιτική αστάθεια και επαναλαμβανόμενες εκλογικές αναμετρήσεις, με σημαντική άνοδο στις αποδόσεις των ομολόγων, επιδείνωση των συνθηκών χρηματοδότησης και κατάρρευση των επενδύσεων.

Ακόμη πιο ανησυχητικό εμφανίζεται το σενάριο «πρωτοφανούς αβεβαιότητας», στο οποίο μία πρόωρη εκλογική αναμέτρηση εξελίσσεται σε βαθύ πολιτικό αδιέξοδο χωρίς ιστορικό προηγούμενο. Σε αυτή την περίπτωση, η Moody’s προειδοποιεί ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα μπορούσε να περιοριστεί μόλις στο 0,6% το 2027, ενώ οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων θα μπορούσαν να επιστρέψουν σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί μόνο την περίοδο της κρίσης χρέους και του 2015.

Ο οίκος τονίζει ότι το βασικό του σενάριο παραμένει η διατήρηση της πολιτικής σταθερότητας μετά από το πολύ δύο εκλογικούς γύρους. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι για μια οικονομία με τόσο υψηλό δημόσιο χρέος, το περιθώριο λάθους παραμένει περιορισμένο και οι αγορές θα συνεχίσουν να παρακολουθούν στενά τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα.