Η εξέλιξη αυτή αποτελεί μέρος του νομοθετικού πακέτου για τη Διαχείριση Κρίσεων και την Ασφάλιση Καταθέσεων (CMDI), το οποίο εγκρίθηκε από τους Ευρωπαίους νομοθέτες τον Μάρτιο του 2026.

Η νέα αυτή ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση τροποποιεί ουσιαστικά την ιεράρχηση των πιστωτών σε περίπτωση τραπεζικής εξυγίανσης ή πτώχευσης. Πλέον, οι καταθέτες προηγούνται έναντι των κατόχων ανώτερου μη εξασφαλισμένου χρέους (senior unsecured debt), γεγονός που ενισχύει σημαντικά την προστασία τους. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να εφαρμοστεί ενιαία σε όλα τα κράτη-μέλη εντός των επόμενων δύο ετών, δημιουργώντας ένα πιο εναρμονισμένο πλαίσιο στην ΕΕ.

Στο πλαίσιο αυτό, η Moody’s ανακοίνωσε αλλαγές στις αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών:

Για τις μακροπρόθεσμες αξιολογήσεις καταθέσεων:

– Η Πειραιώς αναβαθμίστηκε κατά μία βαθμίδα με σταθερές προοπτικές.

– Οι Eurobank, Εθνική και Alpha Bank επιβεβαιώθηκαν με σταθερές προοπτικές.

– Η Optima Bank επιβεβαιώθηκε με αναβάθμιση προοπτικής σε θετική από σταθερή.

Για τις αξιολογήσεις εκδοτών και senior unsecured χρέους (όπου εφαρμόζεται):

– Επιβεβαιώθηκαν με σταθερές προοπτικές για Πειραιώς, Alpha Bank και Optima Bank.

– Οι Eurobank και Εθνική Τράπεζα επιβεβαιώθηκαν, αλλά με αλλαγή προοπτικής σε αρνητική από σταθερή.

Για το Baseline Credit Assessment (BCA):

– Επιβεβαιώθηκαν τα βασικά πιστωτικά προφίλ και των πέντε τραπεζικών ομίλων.

Αιτιολόγηση των αξιολογήσεων

Στις 26 Μαρτίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τροποποιήσεις στην Οδηγία για την Ανάκαμψη και Εξυγίανση Τραπεζών (BRRD) και στην Οδηγία για τα Συστήματα Εγγύησης Καταθέσεων (DGSD).

Οι αλλαγές αυτές οδηγούν στην καθιέρωση μιας ευρέως εναρμονισμένης πλήρους προτεραιότητας των καταθέσεων έναντι του ανώτερου μη εξασφαλισμένου χρέους σε όλη την ΕΕ, η οποία θα τεθεί σε ισχύ με την ενσωμάτωσή της στις εθνικές νομοθεσίες. Τα κράτη-μέλη οφείλουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία αυτή εντός δύο ετών.

Η Moody’s εκτιμά ότι οι χώρες της ΕΕ θα εφαρμόσουν ομοιόμορφα τη νέα ιεράρχηση πιστωτών.

Οι σημερινές αξιολογήσεις αντικατοπτρίζουν την εκτίμηση του οίκου για το πώς η νέα αυτή ιεράρχηση επηρεάζει τις πιθανές ζημίες που θα αντιμετωπίσουν καταθέτες και επενδυτές σε senior unsecured χρέος.

Συγκεκριμένα, η ανάλυση Advanced Loss Given Failure (LGF) βασίζεται πλέον σε μια ενιαία «σειρά αποπληρωμής υποχρεώσεων» για όλες τις χώρες της ΕΕ, ενσωματώνοντας τη γενική προτεραιότητα των καταθέσεων έναντι του senior unsecured χρέους.

Οι αναβαθμίσεις και οι βελτιωμένες προοπτικές για τις καταθέσεις προκύπτουν από την αυξημένη προστασία που αποκτούν οι καταθέτες. Αντίθετα, οι ασθενέστερες προοπτικές για το senior χρέος και τις αξιολογήσεις εκδοτών σχετίζονται με τη μείωση των διαθέσιμων όγκων τέτοιων τίτλων, καθώς μεγάλες καταθέσεις δεν έχουν πλέον την ίδια κατάταξη με το senior unsecured χρέος.

Οι αρνητικές προοπτικές αντανακλούν την αβεβαιότητα ως προς το κατά πόσο οι τράπεζες θα μπορέσουν να αναπληρώσουν αυτές τις μειώσεις.

Ανάλυση ανά τραπεζικό όμιλο

Eurobank

Η Moody’s επιβεβαίωσε τις αξιολογήσεις καταθέσεων και senior χρέους της Eurobank, καθώς και το BCA, αντανακλώντας τη σημαντική βελτίωση της φερεγγυότητας τα τελευταία χρόνια, λόγω καλύτερης ποιότητας ενεργητικού και ισχυρής κερδοφορίας.

Η τράπεζα διαθέτει ισχυρή κεφαλαιακή θέση, αν και επηρεάζεται από υψηλό ποσοστό αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Ενισχυτικός παράγοντας είναι και η στρατηγική ανάπτυξης, καθώς και η εξαγορά της Ελληνικής Τράπεζας (Hellenic Bank) στην Κύπρο.

Οι προοπτικές για τις καταθέσεις παραμένουν σταθερές, ενώ για το senior χρέος είναι αρνητικές, λόγω αβεβαιότητας για τη μελλοντική δομή υποχρεώσεων.

Εθνική Τράπεζα

Η Εθνική Τράπεζα διατηρεί τις αξιολογήσεις της, με σταθερές προοπτικές για καταθέσεις και αρνητικές για senior χρέος.

Η Moody’s επισημαίνει βελτιωμένη ποιότητα ενεργητικού, ισχυρή κερδοφορία και ισχυρή κεφαλαιακή βάση, αν και το υψηλό ποσοστό DTCs εξακολουθεί να επηρεάζει την ποιότητα κεφαλαίου.

Alpha Bank

Η Alpha Bank διατηρεί σταθερές αξιολογήσεις και προοπτικές.

Η τράπεζα έχει βελτιώσει αισθητά την ποιότητα ενεργητικού και την κερδοφορία της, μετά από εκκαθάριση προβληματικών δανείων. Ωστόσο, η ποιότητα κεφαλαίου παραμένει επηρεασμένη από υψηλά DTCs.

Τράπεζα Πειραιώς

Η Πειραιώς καταγράφει αναβάθμιση στις αξιολογήσεις καταθέσεων, λόγω της ενίσχυσης της θέσης των καταθετών στο νέο καθεστώς.

Η Moody’s αναγνωρίζει συνεχή βελτίωση στην ποιότητα ενεργητικού και στην κερδοφορία, καθώς και πρόοδο στην κεφαλαιακή ενίσχυση, αν και παραμένει χαμηλότερη από άλλες ελληνικές τράπεζες.

Optima Bank

Η Optima Bank διατηρεί τις αξιολογήσεις της, ενώ οι προοπτικές για τις καταθέσεις είναι θετικές.

Η Moody’s επισημαίνει ισχυρή κερδοφορία και καθαρό ισολογισμό, αλλά και προκλήσεις λόγω ταχείας ανάπτυξης και περιορισμένου ιστορικού λειτουργίας.

Παράλληλα, ο οίκος αξιολόγησης εκτιμά ότι οι ελληνικές τράπεζες θα αποφύγουν άμεση πιστωτική επιδείνωση λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, αν και προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση θα μπορούσε να αυξήσει τους δευτερογενείς κινδύνους για την οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Παρόμοια εκτίμηση διατύπωσε και η Fitch, επισημαίνοντας την ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Σύμφωνα με τη Moody’s, το λειτουργικό περιβάλλον θα παραμείνει υποστηρικτικό για τις τράπεζες, χάρη στη συνεχιζόμενη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, η οποία στηρίζεται κυρίως στις επενδύσεις και την αύξηση της απασχόλησης. Ο οίκος εκτιμά ότι η ανάπτυξη θα διαμορφωθεί περίπου στο 2,1%, ρυθμός υψηλότερος από αυτόν πολλών οικονομιών του ευρωπαϊκού πυρήνα, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Η ποιότητα ενεργητικού αναμένεται να συνεχίσει να βελτιώνεται, αλλά με πιο ήπιο ρυθμό, καθώς οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων δανείων συγκλίνουν πλέον προς τα ευρωπαϊκά επίπεδα. Ο συνολικός δείκτης NPE των ελληνικών τραπεζών διαμορφώθηκε περίπου στο 3,3% τον Σεπτέμβριο του 2025, από 33% στο τέλος του 2020, με τη Moody’s να προβλέπει μικρή περαιτέρω αποκλιμάκωση τα επόμενα δύο χρόνια.

Τα κεφαλαιακά επίπεδα εκτιμάται ότι θα παραμείνουν ισχυρά, με τους δείκτες CET1 να κινούνται περίπου στο 15%-16%, σημαντικά πάνω από τις κανονιστικές απαιτήσεις. Τα πλεονάζοντα κεφάλαια παρέχουν, σύμφωνα με τον οίκο, χρηματοοικονομική ευελιξία, επιτρέποντας στις τράπεζες να προχωρούν σε διανομές προς τους μετόχους αλλά και σε επιλεκτικές εξαγορές.

Παράλληλα, ο αναβαλλόμενος φόρος (DTC) εξακολουθεί να επηρεάζει την ποιότητα των κεφαλαίων των μεγαλύτερων τραπεζών, ωστόσο η Moody’s αναμένει ότι το ποσοστό του θα μειώνεται σταδιακά τα επόμενα χρόνια.

Η κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών αναμένεται να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, καθώς στηρίζεται από την ισχυρή αύξηση των δανείων, το σταθερό καθαρό επιτοκιακό περιθώριο και τη βελτιωμένη λειτουργική αποδοτικότητα, ακόμη και αν οι δαπάνες για ψηφιακές επενδύσεις συνεχίσουν να αυξάνονται.

Τέλος, η χρηματοδότηση και η ρευστότητα παραμένουν βασικά πλεονεκτήματα για τις ελληνικές τράπεζες. Η Moody’s υπογραμμίζει ότι διαθέτουν ισχυρή και χαμηλού κόστους καταθετική βάση, ενώ οι χαμηλοί δείκτες δανείων προς καταθέσεις περιορίζουν την εξάρτηση από τις αγορές χονδρικής χρηματοδότησης, ενισχύοντας περαιτέρω τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.

Ένας αναδρομικός επανυπολογισμός του επιτοκίου από την ημερομηνία που εντάχθηκε το κάθε δάνειο στο πλαίσιο του νόμου Κατσέλη θα μεγέθυνε τον οικονομικό αντίκτυπο, σημειώνει η Moody’s, θυμίζοντας ότι περίπου 250.000 δανειολήπτες έχουν ενταχθεί στον νόμο, με τη συνολική έκθεση να αγγίζει τα 12,5 δισ. ευρώ. Όμως, μόνο ένα μερίδιο των υποθέσεων αυτών θα επηρεαζόταν, επομένως οι εκτιμήσεις της αγοράς τοποθετούν τους τόκους που επηρεάζονται στο 1 δισ. ευρώ, με πλήγμα κυρίως για τα funds και τους servicers.

Μια αναδρομική ισχύς της απόφασης θα ρίξει σημαντικά το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης των δανείων για τα νοικοκυριά που επηρεάζονται, ελαχιστοποιώντας το κόστος των τόκων. Αν και θα είναι μια θετική εξέλιξη για τους δανειολήπτες, η αλλαγή θα μειώσει τις προσδοκώμενες ταμειακές ροές των τραπεζών, των funds και των servicers που έχουν στα χαρτοφυλάκιά τους ρυθμισμένα στεγαστικά δάνεια  του νόμου Κατσέλη, τονίζει η Moody’s.

Ο οίκος προβλέπει τις εξής πιθανές επιπτώσεις για τις Eurobank, Πειραιώς, Εθνική και Alpha Bank:

– Η απόφαση θα μπορούσε να μειώσει τις ανακτήσεις που αναμένονται στο πλαίσιο των προγραμμάτων τιτλοποίησης «Ηρακλής», βάσει των οποίων οι senior τίτλοι που διατηρούν οι ελληνικές τράπεζες διαθέτουν κρατική εγγύηση. Οι χαμηλότερες ταμειακές ροές από τα αναδιαρθρωμένα στεγαστικά δάνεια θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την απόδοση ορισμένων συναλλαγών και να αυξήσουν την πιθανότητα ενεργοποίησης των κρατικών εγγυήσεων, υπογραμμίζοντας τους αυξημένους κινδύνους για τους senior τίτλους που διατηρούν οι τράπεζες στους ισολογισμούς τους. Ωστόσο, η Moody’s τονίζει πως ο κίνδυνος αυτός αντισταθμίζεται από τα σημαντικά buffers που δημιουργήθηκαν με την πάροδο του χρόνου, μέσω της απομόχλευσης και των ανακτήσεων.

– Η απόφαση ουσιαστικά καθιστά πολλά δάνεια του νόμου Κατσέλη άτοκα, γεγονός που θα μπορούσε να υπονομεύσει τη βελτίωση της κουλτούρας πληρωμών στην Ελλάδα, σημειώνουν οι αναλυτές. Οι δανειολήπτες που ρύθμισαν τα δάνειά τους, είτε διμερώς είτε μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, ενδέχεται να επιδιώξουν παρόμοια μεταχείριση, αμφισβητώντας τις υφιστάμενες συμφωνίες και αυξάνοντας τα νομικά έξοδα των τραπεζών. Μια ευρύτερη αλλαγή στις προσδοκίες των δανειοληπτών θα μπορούσε να διαβρώσει την πειθαρχία στις αποπληρωμές των δανείων και να δημιουργήσει κινδύνους συμπεριφοράς για ολόκληρο το τραπεζικό σύστημα, επιβαρύνοντας την ποιότητα του ενεργητικού των τραπεζών.

– Η απόφαση αυξάνει επίσης τον κίνδυνο οι μελλοντικοί δανειολήπτες να αναζητήσουν μεταχείριση παρόμοια με τους δικαιούχους του Νόμου Κατσέλη, ιδίως σε περιόδους οικονομικής πίεσης. Αυτή η πτυχή του ηθικού κινδύνου πιθανότατα θα ωθήσει τις τράπεζες προς πιο συντηρητικά πρότυπα δανεισμού και υψηλότερες τιμές στεγαστικών δανείων. Ως αποτέλεσμα, η πρόσβαση σε στεγαστική πίστη θα μπορούσε να περιοριστεί περαιτέρω, ειδικά για τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα, διευρύνοντας την κατηγοριοποίηση των δανειοληπτών και περιορίζοντας τη μελλοντική αύξηση των στεγαστικών δανείων των τραπεζών.

Πέραν της άμεσης επίπτωσης στις ταμειακές ροές, η απόφαση του Αρείου Πάγου δημιουργεί νομική αβεβαιότητα και ενισχύει τους κινδύνους για τη μελλοντική χορήγηση στεγαστικών δανείων και τις τιτλοποιήσεις, τονίζει η Moody’s. Αν και οι οικονομικές επιπτώσεις μπορεί να είναι διαχειρίσιμες, σε μία εποχή που οι τράπεζες έχουν ενισχύσει τα κεφάλαια και τα κέρδη τους, η πιθανή επιδείνωση της κουλτούρας πληρωμών και ο κίνδυνος περαιτέρω δικαστικών «περιπετειών» αποτελούν ουσιαστικές μεσοπρόθεσμες προκλήσεις, καταλήγει ο οίκος.

Στην αιτιολόγηση του ο διεθνής οίκος αξιολόγησης επικαλέστηκε τον κίνδυνο που ελλοχεύει η κυβέρνηση στο Παρίσι να μην πετύχει  τη σημαντική μείωση του ελλείμματος τον επόμενο χρόνο όπως αναμενόταν.

«Παρά την υποβολή αυτής της εβδομάδας του σχεδίου προϋπολογισμού για το 2026 στο κοινοβούλιο, η αβεβαιότητα σχετικά με τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας παραμένει υψηλή», ανέφερε ο S&P στην ανακοίνωσή του για την τρέχουσα κατάσταση της γαλλικής οικονομίας.

Η υποβάθμιση σημαίνει, υπογραμμίζει το Bloomberg, ότι η Γαλλία έχει χάσει την αξιολόγηση ΑΑ από δύο από τις τρεις μεγάλες εταιρείες αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας σε λίγο περισσότερο από ένα μήνα, γεγονός που ενδέχεται να αναγκάσει ορισμένα αμοιβαία κεφάλαια με εξαιρετικά αυστηρά επενδυτικά κριτήρια να πουλήσουν τα ομόλογα της χώρας.

Η επόμενη προγραμματισμένη αξιολόγηση της Γαλλίας θα γίνει από τη Moody’s στις 24 Οκτωβρίου.

Η Γαλλία έχει υποστεί μια σειρά από αναποδιές στις αξιολογήσεις της τις τελευταίες εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων υποβαθμίσεων από τη Fitch και τη DBRS, καθώς η μακροχρόνια πολιτική αστάθεια κινδυνεύει να μετατραπεί σε κρίση των δημόσιων οικονομικών.

Εστιάζοντας το πακέτο του 1,6 δισ. ευρώ στις οικογένειες και τους νέους εργαζόμενους, η κυβέρνηση στοχεύει στην αντιμετώπιση της συρρίκνωσης και της γήρανσης του πληθυσμού της χώρας, που χαρακτηρίζεται από τη Moody’s σαν μια από τις κύριες μακροπρόθεσμες προκλήσεις για την ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Ο οίκος χαρακτηρίζει το πακέτο πιστωτικά θετικό (credit positive), όμως προσθέτει ότι μένει να φανεί εάν αυτή η φορολογική ελάφρυνση θα είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων, επηρεάζοντας σημαντικά το χαμηλό ποσοστό γεννήσεων και τις αποφάσεις των Ελλήνων για μετανάστευση.

Παρότι τα μέτρα αυτά αυξάνουν το διαθέσιμο εισόδημα, διαρθρωτικοί παράγοντες όπως οι ευκαιρίες στην αγορά εργασίας και το κόστος στέγασης πιθανότατα θα συνεχίσουν να επηρεάζουν αρνητικά τις αποφάσεις δημιουργίας οικογένειας αλλά και να αποθαρρύνουν την επιστροφή Ελλήνων μεταναστών, σημειώνουν οι αναλυτές.

Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση του πακέτου της ΔΕΘ, η Moody’s σημειώνει ότι αυτή καθίσταται δυνατή λόγω των υπεραποδόσεων των φορολογικών εσόδων, ως αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων και της καλύτερης φορολογικής συμμόρφωσης.

Οι προσπάθειες πάταξης της φοροδιαφυγής και οι κινήσεις ψηφιοποίησης απέφεραν περίπου 2 δισ. ευρώ (0,8% του ΑΕΠ) σε πρόσθετα φορολογικά έσοδα το 2024. Αυτά τα έσοδα, σε συνδυασμό με την ευρύτερη βελτίωση που έχει επιτευχθεί στη φορολογική διοίκηση από το 2019, οδήγησαν σε πρωτογενή πλεονάσματα υψηλότερα των προσδοκιών το 2023-2024. Σύμφωνα με το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό της σχέδιο, η κυβέρνηση σκοπεύει να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα στο 2%-2,5% του ΑΕΠ έως το 2028, με τη Moody’s να σημειώνει ότι αυτό είναι επαρκές για να συνεχιστεί η σταδιακή μείωση του χρέους (154% στο τέλος του 2024), παρά το δημοσιονομικό κόστος των νέων μέτρων.

«Αγκάθι» το δημογραφικό

Όπως τονίζουν οι αναλυτές, το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί σημαντικό βαρίδι για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της Ελλάδας. Ο πληθυσμός μειώνεται από τις αρχές της δεκαετίας του 2010, αντανακλώντας ένα επίμονα χαμηλό ποσοστό γονιμότητας, στις 1,3 γεννήσεις ανά γυναίκα το 2023, και τη σημαντική μετανάστευση πολιτών σε ηλικία εργασίας κατά τη διάρκεια και μετά την κρίση χρέους. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής επιδεινώνει τον ρυθμό γήρανσης.

Αυτές οι τάσεις περιορίζουν την προσφορά εργασίας, επιβαρύνουν τη δυνητική ανάπτυξη και θα αυξάνουν το δημοσιονομικό κόστος. Σε αυτό το πλαίσιο, το πακέτο της ΔΕΘ αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της αύξησης των γεννήσεων, στη διατήρηση και προσέλκυση νεότερων εργαζομένων και στη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών σε αραιοκατοικημένες περιοχές.

Η Moody’s υπολογίζει ότι η επίδραση των μέτρων στην οικονομία θα είναι περιορισμένη σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, επειδή οι αλλαγές θα ισχύσουν από το 2026. Από εκείνο το έτος, τα διαθέσιμα εισοδήματα για τις νεότερες ομάδες και τις οικογένειες θα αυξηθούν, παρέχοντας κάποια μέτρια στήριξη στην ιδιωτική κατανάλωση και την προσφορά εργασίας.

Ο οίκος προσθέτει ότι τα μέτρα αυτά έρχονται να προστεθούν σε εκείνα που είχαν ανακοινωθεί τον Μάρτιο του 2025 (επιδότηση ενοικίου, στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων και υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις), με το timing αυτών των πακέτων, εν όψει των εκλογών του Ιουλίου του 2027, να έχει και μια πολιτική διάσταση: Τα διατηρήσιμα πρωτογενή πλεονάσματα παρέχουν περιθώρια για μέτρα ανακούφισης και οι πιέσεις να μετατρέπονται οι δημοσιονομικές υπεραποδόσεις σε μειώσεις φόρων και άλλα μέτρα στήριξης αναμένεται να αυξηθούν.

«Η διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας σε αυτό το πλαίσιο θα είναι κρίσιμη για την υποστήριξη της πιστωτικής ισχύος», καταλήγει ο οίκος.

Σημειώνεται ότι η Moody’s θα πραγματοποιήσει την Παρασκευή προγραμματισμένο review της ελληνικής αξιολόγησης, την οποία είχε αναβαθμίσει τον Μάρτιο από Ba1 (με θετικές προοπτικές) σε Baa3 (με σταθερές προοπτικές). Με δεδομένη την πρόσφατη αναβάθμιση, τόσο η JP Morgan όσο και  η Societe Generale δεν περιμένουν κάποια αλλαγή στην αξιολόγηση.

«Η αναβάθμιση αντανακλά την άποψή μας ότι το πιστωτικό προφίλ του ελληνικού κράτους έχει πλέον μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε ενδεχόμενα μελλοντικά σοκ», σημείωσε ο οίκος, προσθέτοντας: «Τα δημόσια οικονομικά έχουν βελτιωθεί ταχύτερα από ό,τι περιμέναμε. Με βάση τη στάση πολιτικής της κυβέρνησης, τις θεσμικές βελτιώσεις που αποδίδουν καρπούς και το σταθερό πολιτικό περιβάλλον, αναμένουμε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να εμφανίζει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία θα μειώνουν σταθερά το υψηλό βάρος του χρέους της. Επιπλέον, η υγεία του τραπεζικού τομέα συνεχίζει να βελτιώνεται, γεγονός που περιορίζει τον κίνδυνο ενός πιστωτικού γεγονότος που σχετίζεται με τον τραπεζικό τομέα και θα μπορούσε να έχει αρνητικό αντίκτυπο στο πιστωτικό προφίλ του δημοσίου».

Οι σταθερές προοπτικές αντικατοπτρίζουν μια ισορροπία μεταξύ του ότι ορισμένες από τις κύριες πιστωτικές προκλήσεις της Ελλάδας θα βελτιωθούν αργά και των θετικών προοπτικών που σχετίζονται με τη σταθερότητα των θεσμών και τη στάση πολιτικής που προαναφέρθηκε.

«Όσον αφορά τις προκλήσεις, η ολοκλήρωση των θεσμικών και οικονομικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη θα πάρει χρόνο. Αν και το χρέος προς το ΑΕΠ μειώθηκε γρήγορα τα τελευταία χρόνια, θα παραμείνει ένα από τα υψηλότερα μεταξύ αυτών που αξιολογούμε. Ωστόσο, οι ελληνικές αρχές χρησιμοποιούν τη θετική δυναμική που δημιουργήθηκε από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ) για να εφαρμόσουν σθεναρά πολιτικές που υποστηρίζουν την πιστοληπτική ικανότητα».

Μείωση του χρέους

«Επί σειρά ετών, τα ελληνικά δημόσια οικονομικά έχουν ξεπεράσει τις βασικές μας προσδοκίες, γεγονός που αυξάνει την πεποίθησή μας ότι το ελληνικό χρέος θα παραμείνει σε σταθερή καθοδική πορεία», σημειώνει ο οίκος.

Οι βελτιώσεις αυτές οφείλονται τόσο στη συνεχιζόμενη συγκράτηση των δαπανών όσο και στα φορολογικά έσοδα που αυξάνονται γρήγορα λόγω των συνεχιζόμενων θεσμικών βελτιώσεων στη φορολογική συμμόρφωση και είσπραξη.

Το 2024, η Ελλάδα είχε πρόσθετα φορολογικά έσοδα ύψους 2 δισεκ. ευρώ μέσω των προσπαθειών της για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης του κενού στον ΦΠΑ. Αυτό το πέτυχε εν μέρει μέσω μιας στρατηγικής ψηφιοποίησης μεγάλης κλίμακας που υποστηρίζει επίσης τη φορολογική συμμόρφωση, αναφέρει ο Moody's.

Η προσπάθεια εκσυγχρονισμού της φορολογικής διοίκησης συνεχίζεται, «γεγονός που στηρίζει την προσδοκία μας ότι η αύξηση των φορολογικών εσόδων θα παραμείνει ισχυρή μεσοπρόθεσμα».

Αυτή η υπεραπόδοση των εσόδων δεν γίνεται με αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης (της διαφοράς μεταξύ των μισθών προ και μετά φόρων), κάτι που είναι σημαντικό για τη διατήρηση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας.

Στην πραγματικότητα, η φορολογική επιβάρυνση στην εργασία έχει μειωθεί κατά περίπου 4,5 ποσοστιαίες μονάδες από το 2019 και οι Αρχές εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα σε συγκρατημένες φορολογικές μειώσεις, όπως η μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, που επιτρέπουν στους πολίτες να αισθανθούν τους καρπούς των προσπαθειών καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

Πρωτογενή πλεονάσματα και στο μέλλον

Όσον αφορά στο μέλλον, η Ελλάδα αναμένεται να συνεχίσει να έχει μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα και αναμένουμε ότι αυτά θα παραμείνουν στο 2 έως 2,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα. Αυτό θα επιτευχθεί μέσω ενός συνδυασμού συγκράτησης των δαπανών και σταθερής δημιουργίας εσόδων.

Η τρέχουσα κατάσταση αυξημένου γεωπολιτικού κινδύνου στην Ευρώπη έχει μικρότερο αντίκτυπο στην Ελλάδα από ό,τι σε άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης. «Η Ελλάδα έχει επιτύχει ή υπερβεί τον στόχο του ΝΑΤΟ για αμυντικές δαπάνες 2% του ΑΕΠ εδώ και πολλά χρόνια και δεν έχει απόθεμα μη υλοποιημένων επενδύσεων στην άμυνα, όπως βλέπουμε σε άλλες χώρες της ΕΕ».

Συνολικά, ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ της Ελλάδας έχει μειωθεί κατά περίπου 50 ποσοστιαίες μονάδες από την κορύφωσή του το 2020 και είναι μειωμένος κατά περίπου 27 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τα προ κορονοϊού επίπεδα.

«Εκτιμούμε ότι στο τέλος του 2024 βρισκόταν στο 156,1% του ΑΕΠ και προβλέπουμε ότι θα μειωθεί στο 148,3% και στο 140,6% το 2025 και το 2026, αντίστοιχα. Η διάρθρωση του χρέους της χώρας παραμένει ευνοϊκή, με μέση διάρκεια μέχρι τη λήξη 18,8 έτη, με το σύνολο του χρέους να είναι σταθερού επιτοκίου».

Βελτίωση των τραπεζών

Η ποιότητα του ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος συνέχισε να βελτιώνεται και θα συγκλίνει στα επίπεδα της ΕΕ, αν και τα επίπεδα των μη εξυπηρετούμενων δανείων (ΜΕΔ) παραμένουν από τα υψηλότερα στην ΕΕ.

Το μεγαλύτερο μέρος της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων προήλθε από πωλήσεις χαρτοφυλακίων και τιτλοποιήσεις, μειώνοντας τον δείκτη των μη εξυπηρετούμενων δανείων σε περίπου 2,9% τον Δεκέμβριο του 2024 σε σύγκριση με έναν μέσο όρο περίπου 2% για τις τράπεζες της ΕΕ.

Η κυβέρνηση έχει επεκτείνει το Ελληνικό Σύστημα Προστασίας Περιουσιακών Στοιχείων (γνωστό ως «Ηρακλής»), το οποίο αποτέλεσε βασική πηγή μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων μέσω τιτλοποιήσεων. Η επέκταση του Ηρακλής (γνωστού και ως Ηρακλής III) θα προωθήσει περαιτέρω τιτλοποιήσεις, κυρίως για την Attica Bank και μικρότερα υπόλοιπα για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες.

«Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι επειδή η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων προήλθε μέσω της μεταβίβασης στοιχείων ενεργητικού, αυτά παραμένουν στην οικονομία στα χέρια των πιστωτικών φορέων, ακόμη και αν βρίσκονται εκτός τραπεζικού τομέα. Η παραμονή αυτών των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί τροχοπέδη στην οικονομική ανάπτυξη, καθώς και πηγή ενδεχόμενων υποχρεώσεων για την κυβέρνηση λόγω της κρατικής εγγύησης για τα senior notes, αν και δεν έχει ενεργοποιηθεί καμία εγγύηση τα τελευταία πέντε χρόνια», σημειώνει ο Moody's.

Οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας βελτιώνονται επίσης λόγω της ισχυρής δημιουργίας οργανικού κεφαλαίου, παρά τις πληρωμές μερίσματος το 2024-25. Επιπλέον, η ποιότητα κεφαλαίου βελτιώνεται λόγω της ισχυρής κερδοφορίας και της περαιτέρω (και επιταχυνόμενης) απόσβεσης των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων (DTC).

«Αναμένουμε ότι τα κέρδη θα παραμείνουν εύρωστα, παρά τις κάποιες πιέσεις στα περιθώρια κέρδους το 2025-26 λόγω της ανατιμολόγησης των δανείων σε χαμηλότερα επίπεδα λόγω της μείωσης των επιτοκίων. Τα κέρδη θα υποστηριχθούν από την αύξηση των πιστώσεων σε μεσαίο έως υψηλό μονοψήφιο ποσοστό και τον περαιτέρω εξορθολογισμό της βάσης κόστους των τραπεζών και της αποτελεσματικότητας μέσω πρωτοβουλιών ψηφιοποίησης και περισσότερων περικοπών προσωπικού».

Αν και η οικονομική ανάπτυξη ήταν κυκλικά ισχυρή λόγω της πολύ ισχυρής στήριξης από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), είναι πιθανό να επιβραδυνθεί μόλις ολοκληρωθεί η απορρόφηση των πόρων αυτών, σημειώνει ο οίκος. «Τα δυσμενή δημογραφικά στοιχεία θα δημιουργήσουν σημαντικούς μετωπικούς ανέμους στην ανάπτυξη, παρά τις προσπάθειες της κυβέρνησης να αυξήσει τα ποσοστά συμμετοχής του εργατικού δυναμικού», προσθέτει.

Παρόλα αυτά, όπως τονίζει το Bloomberg, μια αναβάθμιση από τη Moody’s θα ήταν σε μεγάλο βαθμό συμβολική, αφού τα ελληνικά ομόλογα διαπραγματεύονται εδώ και δύο χρόνια σε επίπεδα που υποδηλώνουν μια πιο ευνοϊκή αξιολόγηση.

Πάντως, μια βελτίωση της αξιολόγησης Ba1 της Moody’s κατά ένα σκαλοπάτι –με δεδομένο ότι ο οίκος έχει ήδη δώσει θετικές προοπτικές- θα έκοβε κάθε σύνδεση με το χάος της κρίσης χρέους, τα διαδοχικά μνημόνια και την οικονομική αναταραχή που ταλαιπώρησαν την Ελλάδα για περισσότερο από μια δεκαετία.

Ο οίκος Moody’s αποτελεί αυτή τη στιγμή μια εξαίρεση, αφού οι S&P και Fitch έχουν δώσει εδώ και καιρό αξιολόγηση επενδυτικής βαθμίδας στην Ελλάδα, επιβραβεύοντας μια ανάκαμψη της οικονομίας την οποία το Bloomberg χαρακτηρίζει αξιοσημείωτη και μια δημοσιονομική τροχιά που έχει γίνει πολύ πιο ευνοϊκή.

Το ΑΕΠ ξεπερνά πολλές οικονομίες της Ευρωζώνης μετά την πανδημία και αυξήθηκε κατά 2,3% το 2024. Το καθαρό χρέος, εν τω μεταξύ, υποχώρησε την ίδια περίοδο. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δεσμευτεί να συνεχίσει να εστιάζει στη δημοσιονομική πειθαρχία και τα πρωτογενή πλεονάσματα.

Επίσης, η κυβέρνηση στοχεύει στην πρόωρη αποπληρωμή μέρους των δανείων διάσωσης φέτος, όπως έκανε στο παρελθόν. Μια πρόωρη αποπληρωμή τουλάχιστον 5 δισεκατομμυρίων ευρώ μακροπρόθεσμων υποχρεώσεων που λήγουν μεταξύ 2033 και 2042 είναι στα σκαριά.

Σημειώνεται ότι η Scope Ratings και η Morningstar DBRS αναβάθμισαν πρόσφατα την Ελλάδα περαιτέρω μέσα στην επενδυτική βαθμίδα, επικαλούμενες τις δημοσιονομικές υπεραποδόσεις, την ισχυρή μείωση του χρέους και την ταχεία οικονομική ανάπτυξη. Η Fitch Ratings και η S&P βαθμολογούν την Ελλάδα ένα σκαλοπάτι πάνω από το junk.

Με τη βοήθεια αυτών των αναβαθμίσεων, το κόστος δανεισμού της Ελλάδας έχει μειωθεί σε σχέση με τις γειτονικές χώρες. Οι αποδόσεις του 10ετούς ομολόγου αναφοράς ήταν ήδη χαμηλότερες από τις αντίστοιχες ιταλικές, όταν το 2023 η χώρα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα για πρώτη φορά.

Τώρα είναι περίπου 83 μονάδες βάσης υψηλότερα σε σχέση με τα γερμανικά ομόλογα, που είναι το ασφαλέστερο περιουσιακό στοιχείο της περιοχής. Δηλαδή κοντά στο χαμηλότερο επίπεδο από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, αντικατοπτρίζοντας την αισιοδοξία ότι η Moody’s θα ακολουθήσει σύντομα τις S&P και Fitch με μια αναβάθμιση.

Οι 3 καταλύτες

Πάντως, ο αμερικανικός οίκος, μετά την προηγούμενη αναβάθμιση των προοπτικών της Ελλάδας, τον περασμένο Σεπτέμβριο, είχε εκδώσει επίσης επεξηγηματική ανάλυση λίγες ημέρες αργότερα, δίνοντας κάποια “tips” για το σκεπτικό της, τα οποία στην παρούσα χρονική συγκυρία δείχνουν πιο επίκαιρα από ποτέ. Εκεί είχε δώσει και τρεις καταλύτες που θα επηρεάσουν την αξιολόγησή της.

Ο πρώτος καταλύτης είναι η πορεία απορρόφησης των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, με τις μέχρι τώρα επιδόσεις να κρίνονται ικανοποιητικές, αλλά όχι χωρίς προκλήσεις. Όπως τα τελευταία χρόνια, οι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας παραμένουν συγκριτικά με την υπόλοιπη Ευρωζώνη υψηλότεροι, αλλά υποστηρίζονται από μεγάλες εισροές επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε.. Καθώς το RRF εισέρχεται στο προτελευταίο έτος εφαρμογής του, θα πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες.

Ο δεύτερος καταλύτης είναι ότι η ελληνική οικονομία παραμένει ευάλωτη στην αστάθεια των παγκόσμιων αγορών. Τα υψηλά επίπεδα γεωπολιτικών αναταραχών προκαλούν σημαντική αβεβαιότητα. Μετά την επανεκλογή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, οι εμπορικές εντάσεις είναι αυξημένες, όπως και η αβεβαιότητα, επηρεάζοντας εμμέσως και την ελληνική οικονομία, η οποία βασισμένη στον καταναλωτή. Επίσης, οι εμπορικές εντάσεις θα μπορούσαν να ασκήσουν ανοδική πίεση στον πληθωρισμό (η Eurostat αναφέρει ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κινείται περίπου στο 3%, υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης), ασκώντας πρόσθετη πίεση στο πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα.

Ο τρίτος καταλύτης είναι οι μεγάλες γεωπολιτικές εντάσεις, ειδικά στην Ευρώπη λόγω της Ουκρανίας, κάτι που διαφαίνεται και στα σχέδια της Κομισιόν στο πλαίσιο του προγράμματος ReARM. Αυτή την εβδομάδα υπήρξε ομόφωνη υποστήριξη για το ReARM Europe, που αφορά ένα πακέτο 800 δισ. ευρώ για την άμυνα. Το ερώτημα όμως παραμένει για το πως θα χρηματοδοτηθεί αυτό το πακέτο.

Η επιβολή σκληρών κυρώσεων από τις ΗΠΑ στη Ρωσία, αλλάζουν τα δεδομένα στην αγορά πετρελαίου και θα υποχρεώσουν την Κίνα και την Ινδία να βρουν άλλους προμηθευτές, κάτι που εκτίναξε την τιμή του "μαύρου χρυσού" στα 81 δολάρια το βαρέλι, ανάβοντας και πάλι "φωτιές" σε κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες για τις συνέπειες στην αντιπληθωριστική πολιτική.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Τα χρηματιστήρια και οι αγορές έχουν έναν ακόμη πονοκέφαλο, ενώ βρίσκονται σε σταυροδρόμι, καθώς την επόμενη εβδομάδα, ο απρόβλεπτος Τραμπ αναλαμβάνει επίσημα τα ηνία των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Προβλέψεις δεν μπορούν να γίνουν, ενώ φαίνεται ότι ακόμη και τα θεσμικά χαρτοφυλάκια... ψάχνονται, καθώς τίποτα δεν είναι σίγουρο σε αυτόν τον κόσμο, ο οποίος αλλάζει ραγδαία, ανεβάζοντας το ρίσκο. Ακόμη και η προεξοφλημένη άνοδος των αμερικανικών μετοχών τίθεται εν αμφιβόλω, την ίδια στιγμή που ο Τραμπ θα προσπαθεί να ξετυλίξει το σχέδιο του για την ενίσχυση της αμερικανικής οικονομίας. Πολλά από αυτά που πρεσβεύει σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο είναι αντιφατικά, αλληλοαναιρούμενα και πολύ φιλόδοξα.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση της Golman Sachs, σχετικά με την πορεία των ευρωπαϊκών μετοχών, για τις οποίες πολλοί περιμένουν φέτος την... καταστροφή! Ο αμερικανικός τραπεζικός κολοσσός προβλέπει απόδοση 3% για τον ευρωπαϊκό δείκτη Stoxx 600 έως το τέλος της χρονιάς, ενώ για τον "δείκτη των δεικτών" του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης (S&P 500), προβλέπει άνοδο 10%. Αν μη τι άλλο, η G.S. προβλέπει καλές αποδόσεις για τις ευρωπαϊκές εταιρείες που έχουν έκθεση στις ΗΠΑ.

Επιπλέον, ο αμερικανικός κολοσσός βλέπει με καλό... μάτι στην Ευρώπη, τον κλάδο της Άμυνας, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, την Τεχνολογία, τις Τηλεπικοινωνίες, τα Ακίνητα-Real Estate, την Υγεία και την Αναψυχή. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, όλοι αυτοί οι κλάδοι θα αναπτυχθούν ταχύτερα από την αγορά έως το 2026, κάτι που δεν μπορούμε να το κάνουμε... καραμούζα, αλλά αν μη τι άλλο συνιστά μια εξαιρετική εκδοχή των πραγμάτων. Ειδικά για τις μετοχές του τομέα της άμυνας, η αμερικανική τράπεζα βλέπει ότι οι επερχόμενες γερμανικές εκλογές στις 23 Φεβρουαρίου, σε συνδυασμό με τις τοποθετήσεις Τραμπ σχετικά με τις ευρωπαϊκές αμυντικές δαπάνες, θα προσελκύσουν το ενδιαφέρον των επενδυτών. Σε άλλο σημείο της έκθεσης της Goldman Sachs, αναφέρεται ότι η αισιοδοξία που υπάρχει για την ανάπτυξη και ο κίνδυνος διόρθωσης, δικαιολογούν μια ελαφρά αμυντική στάση στα ευρωπαϊκά χαρτοφυλάκια.

Στην αγορά των ομολόγων, η αμερικανική τράπεζα θεωρεί ότι θα ολοκληρωθεί το "ξεπούλημα", καθώς έχει φτάσει σε υπερβολικά επίπεδα. Πάντως, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ότι η... μυημένη και πολύ καλά πληροφορημένη Goldman Sachs, προβλέπει ότι η απόδοση του 10ετούς αμερικανικού ομολόγου τοποθετείται κοντά στο 4,4% μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, ενώ του αντίστοιχου γερμανικού στο 1,9%. Επιπλέον, σε σχέση με την αγορά ακινήτων είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα η πρόβλεψη για σημαντική άνοδο, καθώς το Real Estate έχει μείνει σε μεγάλο βαθμό πίσω, με πτώση 37% από το τέλος του 2021 στις μεγάλες οικονομίες.

Τα σήματα... κινδύνου της Moody's προς την Ελλάδα

        Ο οίκος Moody's είναι ο μοναδικός που δεν έχει δώσει ακόμη την επενδυτική βαθμίδα στην ελληνική οικονομία, κάτι που, αν δεν υπάρξουν ανατροπές, αναμένεται να πράξει στην αξιολόγηση του Μαρτίου.

Το γεγονός αυτό καθιστά εξαιρετικά σημαντική τη χθεσινή έκθεση του βραχίονα Moody’s Analytics για την Ελλάδα, μέσω της οποίας χτυπάει... καμπανάκια για την οικονομία, προβάλλοντας ως βασικούς λόγους τη μεγάλη εξάρτηση από τον τουρισμό, αλλά και το υπερβολικό έλλειμμα του ισοζυγίου συναλλαγών. Ο αμερικανικός οίκος βλέπει ότι η ανάπτυξη στην Ελλάδα θα παραμείνει πάνω από το 2%, ωστόσο, προειδοποιεί ότι η παγκόσμια γεωπολιτική... αντάρα, ενέχει σημαντικούς κινδύνους και αβεβαιότητα για την οικονομία.

Ο αναλυτής και βοηθός διευθυντής της Moody’s Analytics, Μιχάλης Γραμματικόπουλος, επισημαίνει τις θετικές δημοσιονομικές και μακροοικονομικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, αλλά κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη μεγάλη υπερ-εξάρτηση από τον τουρισμό, συστήνοντας αλλαγή μοντέλου. Ήδη, τα στοιχεία του δευτέρου εξαμήνου του 2024 δείχνουν κόπωση, ενώ το άνοιγμα της "ψαλίδας" μεταξύ εισαγωγών και εξαγωγών, δείχνει το σοβαρό δομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στην παραγωγή και την ανταγωνιστικότητα των προϊόντων της. Το καλό είναι ότι ο τουριστικός τομέας στην Ελλάδα προσελκύει επενδυτές ακινήτων, ενώ οι τιμές των κατοικιών συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία. Μάλιστα, ο κ. Γραμματικόπουλος προβλέπει αύξηση των τιμών των ακινήτων κατά 6% φέτος στη χώρα μας, το οποίο αν και είναι χαμηλότερο από το 2024, εντούτοις υπερβαίνει το μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Ένα επιπλέον σημαντικό στοιχείο της έκθεσης της Moody's Analytics είναι η επισήμανση ότι ο δείκτης επενδύσεων προς το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν, δεν ανακάμπτει στον επιθυμητό βαθμό, καθώς οι ελληνικές συστημικές τράπεζες διατηρούν τα επιτόκια καταθέσεων πολύ χαμηλά. Η μη ελκυστικότητα των επιτοκίων στις καταθέσεις επιβραδύνει τη συσσώρευση κεφαλαίου και τη ροή νέων δανείων. Ουσιαστικά, ο αμερικανικός οίκος επισημαίνει ότι η οικονομία δεν χρηματοδοτείται σύμφωνα με τις πραγματικές δυνατότητες που διαθέτει το τραπεζικό σύστημα, ενώ μια σειρά από άλλες... κακοδαιμονίες της χώρας μας, δεν επιτρέπουν μεγαλύτερη κινητικότητα στα επενδυτικά κεφάλαια, η οποία θα βοηθούσε καθοριστικά τόσο τα μακροοικονομικά όσο και τα δημοσιονομικά μεγέθη.

Ποια είναι τα... τελευταία μηνύματα των δημοσκοπήσεων ενόψει εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας και ποιους... καίνε περισσότερο

Βρισκόμαστε στο... παρά πέντε της κυβερνητικής πρότασης για το πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας και οι δημοσκοπήσεις έρχονται για να στείλουν τα δικά τους μηνύματα στους "παίκτες" του εγχώριου πολιτικού συστήματος.

Χθες, δημοσιεύτηκαν δύο νέες δημοσκοπήσεις, από τη Marc για λογαριασμό του ΑΝΤ1 και την Opinion Poll για το Action 24, οι οποίες μάλλον φέρνουν σε δύσκολη θέση το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης (για όσους το έχουν... ξεχάσει είναι το ΠΑΣΟΚ). Την ίδια στιγμή που ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης ζητεί την... κεφαλή επί πίνακι του Μητσοτάκη, αν δεν δικαιολογήσει τη μη ανανέωση της εμπιστοσύνης του στην κ. Σακελλαροπούλου, τα γκάλοπ δείχνουν ότι η Νέα Δημοκρατία δυναμώνει και η αξιωματική αντιπολίτευση αποδυναμώνεται. Αυτομάτως, η παράμετρος αυτή ισχυροποιεί τον Μητσοτάκη και αποδυναμώνει τον Ανδρουλάκη.

Η Νέα Δημοκρατία δείχνει να "μπετονάρει" το 30% στην πρόθεση ψήφου με αναγωγή, ενώ το ΠΑΣΟΚ χάνει τη... λάμψη που είχε αποκτήσει από την επανεκλογή Ανδρουλάκη στην ηγεσία του, γράφοντας ποσοστά κάτω από το 20%. Η πίεση στο ΠΑΣΟΚ συνδέεται και με την εκλογή νέου αρχηγού στον ΣΥΡΙΖΑ, του Σωκράτη Φάμελλου, ο οποίος, μπορεί να είναι... αισιόδοξος για τη συνέχεια, με βάση την τρίτη θέση που του δίνει το γκάλοπ της Marc, αλλά όχι την πέμπτη που του δίνει η Opinion Poll. Άρα, έχουμε δύο κερδισμένους, τον Μητσοτάκη και τον Φάμελλο και έναν χαμένο τον Ανδρουλάκη. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι η Νέα Δημοκρατία και ο ΣΥΡΙΖΑ ανεβάζουν τη συσπείρωση τους, αλλά το ΠΑΣΟΚ πιέζεται και αυτό σημαίνει ότι το προσεχές διάστημα, δεν θα αργήσουν να εκφράζονται οι πρώτες... γκρίνιες.

Οι δύο "φρέσκες" δημοσκοπήσεις δίνουν τη διαφορά μεταξύ ΝΔ και ΠΑΣΟΚ σχεδόν στις 13,5 εκατοστιαίες μονάδες. Το χειρότερο για το ΠΑΣΟΚ είναι ότι το 41% των ερωτηθέντων αξιολογεί θετικά και μάλλον θετικά το έργο της κυβέρνησης, έναντι 35,7% ένα μήνα πριν, ενώ ο Μητσοτάκης είναι πρώτος σε δημοφιλία, κερδίζοντας σχεδόν 4 μονάδες μέσα σε ένα μήνα και ξεπερνώντας το 40%! Επιπλέον, το 80% θέλει πολιτική σταθερότητα, δηλαδή διατήρηση της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και του Μητσοτάκη στο τιμόνι της χώρας, και σχεδόν ίδιο ποσοστό επιθυμεί ευρεία συναίνεση στο πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Με βάση τα παραπάνω, προκύπτει το συμπέρασμα ότι όλα όσα πήγε να αναδείξει το ΠΑΣΟΚ τον τελευταίο ένα μήνα, ασκώντας δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, πήγαν στον... κουβά! Μάλιστα, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, αντί να επιτύχει το στρίμωγμα της κυβέρνησης, τελικώς, το μόνο που... κατόρθωσε ήταν να δώσει μεγαλύτερη ώθηση σ΄ αυτήν και στον Μητσοτάκη και να πάει το ΠΑΣΟΚ προς τα πίσω!

Μέσα στα επόμενα 24ωρα θα ξεκαθαρίσει το θέμα του προσώπου που θα ασκήσει τα καθήκοντα του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον Μάρτιο του 2025 έως τον Μάρτιο του 2030. Η διεθνής συγκυρία διαμορφώνει νέα δεδομένα και καθιστά σχεδόν επιτακτική την ανάγκη για ένα πρόσωπο με έντονα πολιτικά χαρακτηριστικά και σημαντική γνώση των διεθνών θεμάτων. Ένα άνοιγμα του Μητσοτάκη προς την Κεντροαριστερά με πρόταση σε πρόσωπο με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και πολιτικό παρελθόν, είναι το πιο πιθανό σενάριο. Ωστόσο, η υπόδειξη ενός προσώπου από τον χώρο της Κεντροδεξιάς, θα ήταν έκπληξη, αλλά ταυτόχρονα και επίδειξη ισχύος του Μητσοτάκη, έστω και αν μια τέτοια επιλογή μπορεί να συγκέντρωνε λιγότερες ψήφους. Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη στιγμή, ο Μητσοτάκης περιορίζει σε ρόλο κομπάρσου τον Ανδρουλάκη και αν συνεχιστεί αυτό, τότε η πορεία προς τις εκλογές του 2027, μπορεί να κρύβει πολλές και σημαντικές εκπλήξεις...

«Η αξιολόγησή μας για τη θεσμική ισχύ της Ελλάδας ενσωματώνει την ισχυρή δυναμική στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Η αξιολόγησή μας για την ευαισθησία στον πολιτικό κίνδυνο αντανακλά την έκθεσή της στον γεωπολιτικό κίνδυνο ως μέλος του ΝΑΤΟ, σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μετά τις εκλογές του Ιουνίου 2023 που εξασφάλισαν μια δεύτερη θητεία για μια μονοκομματική κυβέρνηση, θεωρούμε τον εγχώριο πολιτικό κίνδυνο χαμηλό», υποστηρίζει ο οίκος.

Το μακροοικονομικό προφίλ αντικατοπτρίζει επίσης τις βελτιωμένες πιστωτικές συνθήκες της Ελλάδας, οι οποίες, ωστόσο, χαρακτηρίζονται από ακόμη υψηλά επίπεδα προβληματικών δανείων σε σύγκριση με τους Ευρωπαίους ομολόγους της. Μέσω των σχεδίων μετασχηματισμού τους, οι ελληνικές τράπεζες έχουν μειώσει τους δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) σε μεσαία μονοψήφια ποσοστά και επικεντρώνονται στην ενίσχυση της βασικής κερδοφορίας τους. «Θεωρούμε ότι τα πρόσφατα χορηγηθέντα δάνεια δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί μέσω του οικονομικού κύκλου, ενώ υπάρχει ένα σημαντικό ποσό NPEs εκτός του τραπεζικού συστήματος που εξακολουθεί να επιβαρύνει τις πιστωτικές συνθήκες.

Η χρηματοδότηση και η ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών επωφελούνται από την αύξηση των καταθέσεων των πελατών, ενώ οι χρηματοδοτικές διευκολύνσεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) μειώνονται. Οι ελληνικές τράπεζες αξιοποιούν επίσης τις διεθνείς κεφαλαιαγορές για την άντληση χρέους προκειμένου να καλύψουν τις ελάχιστες απαιτήσεις για ίδια κεφάλαια και επιλέξιμες υποχρεώσεις (MREL) έως το τέλος του 2025. Η τρέχουσα δομή του κλάδου δεν θέτει σημαντικές προκλήσεις για τις οικονομικές επιδόσεις των τραπεζών», προβλέπει η Moody’s.

Οι βασικές παράμετροι που επιδρούν στις αξιολογήσεις των ελληνικών τραπεζών είναι οι ακόλουθες, σύμφωνα με την ανάλυση της Moody’s:

Οικονομική ισχύς: baa1

Η αξιολόγηση για την οικονομική ευρωστία της Ελλάδας εξισορροπεί το σχετικά υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα της χώρας σε σύγκριση με τις ομοειδείς χώρες με παρόμοια αξιολόγηση και την ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική, με το μέτριο μέγεθος της οικονομίας. Αντανακλά επίσης τη σχετικά χαμηλότερη οικονομική της διαφοροποίηση και πολυπλοκότητα σε σχέση με εκείνες των ομότιμων, καθώς και έναν ακόμη χαμηλό – αν και αυξανόμενο – δείκτη επενδύσεων. Επιπλέον, αντανακλά τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις για τη δυνητική ανάπτυξη από τα δυσμενή δημογραφικά στοιχεία.

Ισχύς θεσμών και διακυβέρνησης: α3

Η βαθμολογία της Ελλάδας ως προς την ισχύ των θεσμών και της διακυβέρνησης ενσωματώνει την αξιολόγηση για την αποτελεσματικότητα της δημοσιονομικής, νομισματικής και μακροοικονομικής πολιτικής της. Σύμφωνα με τη μεθοδολογία της Moody’s για τις τράπεζες, η προσαρμοσμένη βαθμολογία για το μακροοικονομικό προφίλ της a3 δεν περιλαμβάνει την προσαρμογή κατά δύο βαθμίδες προς τα κάτω, η οποία αντανακλά την αναδιάρθρωση του χρέους του ιδιωτικού τομέα από την κυβέρνηση το 2012.

Ευαισθησία στον κίνδυνο εκδήλωσης γεγονότων: baa

Η αξιολόγηση για την ευαισθησία της Ελλάδας στον πολιτικό κίνδυνο αντανακλά την έκθεσή της στον γεωπολιτικό κίνδυνο. Οι βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου 2023 κατέληξαν σε μια σαφή νίκη της Νέας Δημοκρατίας, η οποία εξασφάλισε μια δεύτερη θητεία για μια μονοκομματική κυβέρνηση υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Το αποτέλεσμα αυτό θα στηρίξει τη συνέχιση της δημοσιονομικής και οικονομικής πολιτικής, γεγονός που αποτελεί πιστωτικό πλεονέκτημα για την Ελλάδα. Ως μέλος του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα είναι εκτεθειμένη στην αλλαγή της γεωπολιτικής κατάστασης στην Ευρώπη υπό το πρίσμα του πολέμου στην Ουκρανία.

Πιστωτικοί όροι: -2

Οι πιστωτικές συνθήκες στην Ελλάδα βελτιώθηκαν σημαντικά τα τελευταία τρία με τέσσερα χρόνια, με σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων του συστήματος, τα οποία, ωστόσο, εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από εκείνα των ευρωπαϊκών ομολόγων. Επιπλέον, ο νέος δανεισμός προς την πραγματική οικονομία, ο οποίος αποτελείται κυρίως από επιχειρηματικά δάνεια, ενώ τα νοικοκυριά εξακολουθούν να απομοχλεύουν, δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί μέσω ενός πλήρους οικονομικού κύκλου. Αυτός ο παράγοντας οδηγεί στις αρνητικές προσαρμογές στην αξιολόγησή μας για τις πιστωτικές συνθήκες στην Ελλάδα. Το χρέος του εγχώριου ιδιωτικού τομέα/ΑΕΠ ήταν περίπου 54% στο τέλος του 2023, από 113% το 2015. Συνολικά, προσαρμόζουμε το μακροοικονομικό προφίλ της Ελλάδας κατά δύο βαθμίδες προς τα κάτω για να αποτυπώσουμε τις συνεχιζόμενες προκλήσεις στις πιστωτικές συνθήκες της χώρας που αναφέρθηκαν παραπάνω.