Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται πηγές από την Ευρώπη και την Ουκρανία, Ουκρανός στρατιωτικός αξιωματούχος ήταν αυτός που συντόνισε την επίθεση τον Σεπτέμβριο του 2022, για την οποία κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη μέχρι σήμερα.

Θυμίζουμε πως το επεισόδιο που τελικά χαρακτηρίστηκε ως οργανωμένη επίθεση επηρέασε τις τρεις από τις τέσσερις γραμμές φυσικού αερίου του συστήματος που μεταφέρει ρωσικό αέριο στην Ευρώπη.

Ο Τσερβίνσκι αρνήθηκε κατηγορηματικά τις πληροφορίες. Ο ίδιος δε, έχει συλληφθεί για κατάχρηση εξουσίας μετά από την απόπειρα που έκανε το 2022 να πείσει έναν Ρώσο πιλότο να αποστατήσει και να καταφύγει στην Ουκρανία, μια υπόθεση που οδήγησε τελικά σε μια πολύνεκρη ρωσική επίθεση σε ουκρανική αεροπορική βάση.

Θεωρείται δε, ως επικριτής της κυβέρνησης Ζελένσκι, με αποτέλεσμα να υποστηρίζει ότι η όλη υπόθεση υποκινείται πολιτικά εναντίον του.

Σε κάθε περίπτωση εκπρόσωπος του ουκρανικού στρατού, μιλώντας στο Reuters, υποστήριξε ότι δεν είχε γνώση των κατηγοριών που δημοσίευσε η Washinton Post για να τις σχολιάσει. Την ίδια γραμμή υιοθέτησε το ουκρανικό υπουργείο Εξωτερικών και η αρχή ασφαλείας του Κιέβου.

Η εφημερίδα επίσης υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, που έχει αρνηθεί εμπλοκή του Κιέβου, δεν είχε γνώση της επιχείρησης.

Σημειωτέον πως για το δημοσίευμα της η Post συνεργάστηκε στενά με το γερμανικό Der Spiegel, το οποίο χειρίστηκε επίσης το θέμα με τα δύο μεγάλα δημοσιογραφικά έντυπα να συμφωνούν να δημοσιεύσουν τα ρεπορτάζ τους ταυτόχρονα.

Οι αρχές της Σουηδίας και της Δανίας ερευνούν τέσσερις τρύπες στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2, οι οποίοι συνδέουν τη Ρωσία με τη Γερμανία μέσω της Βαλτικής Θάλασσας.

Τον περασμένο μήνα η Δανία ανακοίνωσε πως προκαταρκτική έρευνα έδειξε ότι οι διαρροές προκλήθηκαν από ισχυρές εκρήξεις.

«Η ανάλυση, που έγινε, έδειξε ίχνη εκρηκτικών σε αρκετά από τα αντικείμενα που ανακτήθηκαν», αναφέρεται σε δήλωση της Σουηδικής Εισαγγελικής Αρχής.

«Η έρευνα είναι πολύ περίπλοκη και συνολική. Η συνεχιζόμενη εξέταση θα καθορίσει αν μπορούν να ταυτοποιηθούν ύποπτοι», προστίθεται.

Το γραφείο του εισαγγελέα Ματς Λιούνκβιστ, ο οποίος έχει αναλάβει την προκαταρκτική έρευνα για την καταστροφή των αγωγών που διεξάγεται στη Σουηδία, αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω.

«Οι περιπολίες της ακτοφυλακής επιβεβαίωσαν ότι οι διαρροές από τους αγωγούς δεν είναι πλέον ορατές στην επιφάνεια της θάλασσας, στην Οικονομική Ζώνη της Σουηδίας» αναφέρεται στην ανακοίνωση της Στοκχόλμης.

Είχαν εντοπιστεί τέσσερα ρήγματα

Τέσσερα ρήγματα, από τα οποία διέφευγαν χιλιάδες τόνοι μεθανίου, εντοπίστηκαν από τις 26 Σεπτεμβρίου και τις επόμενες ημέρες στους αγωγούς, στα ανοιχτά του νησιού Μπόρνχολμ της Δανίας. Από τις πρώτες υποθαλάσσιες επιθεωρήσεις των αγωγών εκτιμήθηκε ότι η βλάβη οφειλόταν σε δολιοφθορά.

Μολονότι οι αγωγοί δεν λειτουργούσαν, περιείχαν αέριο όταν ξεκίνησε η διαρροή, αφού είχαν προηγηθεί δύο υποθαλάσσιες εκρήξεις.

«Είμαστε σε θέση να διαπιστώσουμε ότι εκδηλώθηκαν εκρήξεις κοντά στους Nord Stream 1 και 2 εντός της σουηδικής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, οι οποίες προκάλεσαν σοβαρές ζημίες στους αγωγούς φυσικού αερίου», δήλωσε ο ειδικός εισαγγελέας αρμόδιος για τη σουηδική έρευνα σε ανακοίνωση.

«Οι επιθεωρήσεις στους τόπους του εγκλήματος ενίσχυσαν τις υποψίες για διακεκριμένο σαμποτάζ. Επιτόπου έχουν γίνει κατασχέσεις που θα εξετασθούν», συμπλήρωσε.

Υπενθυμίζεται ότι η Γερμανία, η Δανία και η Σουηδία ανακοίνωσαν μέσα στο Σαββατοκύριακο τη σύσταση κοινής ομάδας για την έρευνα των διαρροών στους αγωγούς φυσικού αερίου Nord Stream. «Όλες οι ενδείξεις οδηγούν προς μια πράξη δολιοφθοράς εναντίον των αγωγών Nord Stream», υπογράμμισε το Σάββατο η Γερμανίδα υπουργός Εσωτερικών Νάνσι Φέζερ.

«Το μέγεθος των εκρήξεων μετρήθηκε αντίστοιχα σε 2,3 και 2,1 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, που ισοδυναμεί πιθανόν με εκρηκτικές ύλες εκατοντάδων κιλών», αναφέρουν οι δύο σκανδιναβικές χώρες σε ανακοίνωσή τους προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το ΣΑ συνεδριάζει για την υπόθεση σήμερα (30/9/2022), κατόπιν αιτήματος της Ρωσίας.

Η διαρροή εντοπίστηκε σε διεθνή ύδατα ανατολικά του νησιού Μπόρνχολμ της Δανίας τη Δευτέρα. Οι δύο από τις περιπτώσεις διαρροής βρίσκονται στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες της Σουηδίας και οι άλλες δύο σε αυτές της Δανίας, ενώ σε όλες απαγορεύεται η πλοήγηση, καθώς και οι υπερπτήσεις.

Η Nord Stream AG, η διαχειρίστρια εταιρεία του ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 1, ανακοίνωσε χθες βράδυ ότι σκοπεύει να «ξεκινήσει την αποτίμηση της ζημιάς στον αγωγόμόλις λάβει τις αναγκαίες, επίσημες άδειες», δηλαδή «όταν σταθεροποιηθεί η πίεση στον αγωγό και σταματήσει η διαρροή αερίου».

Στην εκτίμηση αυτή συμπεριλήφθηκαν και τα σεισμικά σήματα που καταγράφηκαν από διάφορους σταθμούς μέτρησης.

Πινγκ- πονγκ ευθυνών μεταξύ Ρωσίας και Δύσης

Σημειώνεται, επίσης, ότι μέχρι σήμερα οι εκτιμήσεις για τις διαρροές αερίου από τους αγωγούς υποστηρίζουν ότι μόνο ένας κρατικός φορέας μπορεί να βρίσκεται πίσω από την συγκεκριμένη ενέργεια. Για την ώρα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας προχωρά σε εικασίες για το παρασκήνιο της διαρροής των αγωγών Nord Stream, με τις περισσότερες από αυτές να «φωτογραφίζουν» την Ρωσία.

Από την πλευρά της, πάντως, η Ρωσία χαρακτήρισε τη διαρροή και τα σενάρια που την φέρουν ως υπεύθυνη για αυτήν, ως διεθνή τρομοκρατία που στρέφεται κατά του Κρεμλίνου, ενώ δεν δίστασε να κατηγορήσει και τις ΗΠΑ, τονίζοντας πως οι διαρροές εντοπίστηκαν σε πεδίο που ελέγχεται από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.

Δύσκολο να αποδειχτεί αν είναι δολιοφθορά

Παρ’ όλα αυτά, το περιοδικό Spiegel αναφέρει πως συζητείται στους κύκλους των γερμανικών αρχών ασφαλείας ότι δύτες ή ένα τηλεχειριζόμενο ρομπότ θα μπορούσαν ενδεχομένως να εκτιμήσουν τη ζημιά το Σαββατοκύριακο.

Έτσι, θα μπορούσαν να βγουν τα πρώτα συμπεράσματα, τόσο για τον τύπο της έκρηξης κάτω από το νερό, όσο και για τα εκρηκτικά που πιθανόν χρησιμοποιήθηκαν. Όμως, έχουν περάσει αρκετές μέρες από τη διαρροή και είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν θα βρεθούν ίχνη στο βυθό.

Απίθανο να ξαναλειτουργήσουν

Ωστόσο, οι ίδιοι κύκλοι θεωρούν απίθανη την επισκευή του αγωγού. Δεδομένου ότι οι κατεστραμμένοι σωλήνες είναι σήμερα γεμάτοι με θαλασσινό νερό, η ειδική εσωτερική επίστρωση διαβρώνεται πολύ γρήγορα, σύμφωνα με το Βερολίνο.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Spiegel, μόλις οι σωλήνες πλημμυρίσουν, ο αγωγός δεν μπορεί πλέον να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά φυσικού αερίου.

«Το μέγεθος των εκρήξεων μετρήθηκε αντίστοιχα σε 2,3 και 2,1 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ, που ισοδυναμεί πιθανόν με εκρηκτικές ύλες εκατοντάδων κιλών», αναφέρουν οι δύο σκανδιναβικές χώρες σε ανακοίνωσή τους προς το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το ΣΑ συνεδριάζει για την υπόθεση σήμερα κατόπιν αιτήματος της Ρωσίας.

«Όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες δείχνουν ότι αυτές οι εκρήξεις είναι συνέπεια μιας εσκεμμένης ενέργειας», υπογραμμίζουν η Σουηδία και η Δανία στην επιστολή τους προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, χωρίς να υποδεικνύουν πιθανό υπεύθυνο.

Η πηγή και ο δράστης των εκρήξεων παραμένουν ένα μυστήριο, με την Ουάσινγκτον και τη Μόσχα να αρνούνται την ευθύνη.

Οι διαρροές εντοπίστηκαν σε διεθνή ύδατα ανατολικά του νησιού Μπόρνχολμ της Δανίας τη Δευτέρα. Δύο βρίσκονται στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες της Σουηδίας και οι άλλες δύο σε αυτές της Δανίας. Σε αυτές απαγορεύεται η πλοήγηση καθώς και οι υπερπτήσεις.

Σύμφωνα με την έκθεση Δανίας-Σουηδίας, οι δύο διαρροές στον αγωγό φυσικού αερίου Nord Stream 1 αναμένεται να σταματήσουν την Κυριακή. Το πότε θα σταματήσουν οι διαρροές στον Nord Stream 2 παραμένει αβέβαιο.

Η Nord Stream AG, η διαχειρίστρια εταιρεία του ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου Nord Stream 1, ανακοίνωσε χθες βράδυ ότι σκοπεύει να «ξεκινήσει την αποτίμηση της ζημιάς στον αγωγό μόλις λάβει τις αναγκαίες, επίσημες άδειες», δηλαδή «όταν σταθεροποιηθεί η πίεση στον αγωγό και σταματήσει η διαρροή αερίου».

Και αυτό, αυξάνει την ανησυχία για το πόσο ευάλωτες είναι οι ενεργειακές υποδομές την Ευρώπη, σε ένα διάστημα που υπάρχει ήδη το πρόβλημα των μειωμένων ροών, επισημαίνουν σε δημοσίευμα τους οι «Financial Times».

Η Δανή πρωθυπουργός, Μέτε Φρεντέρικσεν, τόνισε ανοιχτά πως η περίπτωση ενός σαμποτάζ δεν μπορεί να αποκλειστεί ως αιτία για τις διαρροές στον Nord Stream 1 και Nord Stream 2: «Υπάρχουν τρεις διαρροές, οπότε είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς πως πρόκειται για σύμπτωση».

Αντιστοίχως και Γερμανοί αξιωματούχοι σχολίασαν πως η ξαφνική απώλεια πίεσης στους αγωγούς μπορεί ναι είναι το αποτέλεσμα μιας «στοχευμένης επίθεσης», προσθέτοντας ότι ρωσικός δάκτυλος «δεν μπορεί να αποκλειστεί».

Πάντως, η Γερμανία, για την ώρα, δεν συμμετέχει στην έρευνα που «τρέχουν» από κοινού η Δανία και η Σουηδία.

Ακόμη πιο επιθετικός εμφανίστηκε ο Πολωνός πρωθυπουργός, Ματέους Μοραβιέτσκι: «Δεν γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες για το τι συνέβη, αλλά βλέπουμε καθαρά πως είναι μια περίπτωση δολιοφθοράς, που συνδέεται με το επόμενο βήμα της κλιμάκωσης της κατάστασης στην Ουκρανία» σχολίασε, σύμφωνα με το Reuters.

Spiegel: Η CIA είχε προειδοποιήσει τη γερμανική κυβέρνηση για πιθανές επιθέσεις

Η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών CIA είχε προειδοποίησε εδώ και εβδομάδες τη Γερμανία για πιθανές επιθέσεις στους αγωγούς φυσικού αερίου που περνούν από τη Βαλτική, υποστηρίζει το γερμανικό περιοδικό Spiegel.

Η γερμανική κυβέρνηση ενημερώθηκε από τη CIA το καλοκαίρι, γράφει το περιοδικό, το οποίο δεν κατονομάζει τις πηγές του.

Το Βερολίνο, σημειώνεται στο δημοσίευμα, υποθέτει ότι οι διαρροές στους αγωγούς Nord Stream 1 και 2 οφείλονται σε «στοχευμένη επίθεση». Ένας εκπρόσωπος της γερμανικής κυβέρνησης απέφυγε να κάνει κάποιο σχόλιο για τις πληροφορίες αυτές, πρόσθεσε το Spiegel.

Το βίντεο που ενισχύει το σενάριο δολιοφθοράς

Σεισμολόγοι στη Δανία και τη Σουηδία κατέγραψαν την Δευτέρα ισχυρές εκρήξεις στις περιοχές όπου παρατηρήθηκαν διαρροές στον αγωγό Nord Stream, όπως ανέφερε το σουηδικό Εθνικό Σεισμολογικό Κέντρο (SNSN) του Πανεπιστημίου της Ουψάλας.

«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επρόκειτο για εκρήξεις», είπε και ο Σουηδός σεισμολόγος Μπγιορν Λουντ στη δημόσια τηλεόραση SVT. Σύμφωνα με το γερμανικό κέντρο γεωλογικών ερευνών GFZ, ένας σεισμογράφος στο νησί Μπόρνχολμ της Δανίας κατέγραψε δύο φορές δονήσεις σήμερα.

Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις της Δανίας έδωσαν στη δημοσιότητα ένα βίντεο που δείχνει μεγάλες φυσαλίδες να ανεβαίνουν στην επιφάνεια της Βαλτικής Θάλασσας πάνω από τους αγωγούς Nord Stream 1 και 2.

Οι φυσαλίδες φτάνουν σε διάμετρο από 200 έως και 1.000 μέτρα. «Η μεγαλύτερη φτάνει το ένα χιλιόμετρο. Η μικρότερη σχηματίζει έναν κύκλο (διαμέτρου) 200 μέτρων», εξήγησε ο στρατός.

Ύποπτο timing

Αξίζει να σημειωθεί πως η ζημιά στους δύο αγωγούς συμπίπτει με την πρεμιέρα ενός νέου αγωγού, που θα μεταφέρει για πρώτη φορά νορβηγικό φυσικό αέριο μέσω της Πολωνίας και, βέβαια, σε μια κρίσιμη εβδομάδα για τις εξελίξεις στην Ουκρανία, καθώς η ολοκλήρωση των δημοψηφισμάτων στις ρωσόφωνες επαρχίες αναμένεται να οδηγήσει σε αναγγελία προσάρτησής τους από τη Ρωσία, πιθανότατα την Παρασκευή, ωθώντας Ευρώπη και ΗΠΑ σε νέο κύκλο κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Πάντως, είναι χαρακτηριστικό πως ούτε το Κρεμλίνο αρνείται την πιθανότητα δολιοφθοράς, αν και προφανώς δεν πρόκειται να αναλάβει μια τέτοια ευθύνη.

«Καμία πιθανότητα δεν μπορεί να απορριφθεί για την ώρα», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για τα αίτια των περίεργων διαρροών.

«Είναι προφανές πως ο αγωγός έχει υποστεί ζημιά. Ποια ήταν η αιτία, πριν έχουμε τα αποτελέσματα της έρευνας, καμία πιθανότητα δεν μπορεί να αποκλειστεί», τόνισε χαρακτηριστικά, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο πως είναι πρόωρο να μιλήσει κανείς ανοιχτά για δολιοφθορά.

Εάν οι διαρροές στους δύο αγωγούς δεν επισκευασθούν σύντομα, μεγάλος όγκος αλμυρού νερού θα εισρεύσει στο εσωτερικό τους και θα προκαλέσει οξείδωση, σύμφωνα με τους ειδικούς, αναφέρεται στο δημοσίευμα της Tagesspiegel.

«Αποτέλεσμα σκόπιμης δράσης» χαρακτήρισε ο επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Josep Borrell, τη σοβαρή ζημιά στους δύο αγωγούς Nord Stream.

«Η ζημιά στον  Nord Stream 1 και 2 δεν είναι μία σύμπτωση και μας επηρεάζει όλους. Όλες οι διαθέσιμες πληροφορίες μαρτυρούν ότι οι διαρροές είναι το αποτέλεσμα μίας σκόπιμης δράσης», αναφέρει ο Borrell σε ανάρτησή του στο Twitter.«Η σκόπιμη διατάραξη των ευρωπαϊκών ενεργειακών υποδομών είναι εντελώς απαράδεκτη και θα τύχει ισχυρής και ενωμένης απάντησης», πρόσθεσε.

Η Gazprom είχε προειδοποιήσει για την αναστολή των παραδόσεων φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream για «απαραίτητες» εργασίες σε έναν σταθμό συμπίεσης του αγωγού που συνδέει τα κοιτάσματα αερίου στη Σιβηρία με τη βόρεια Γερμανία, από όπου εξάγεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ρωσικής εταιρείας, οι εργασίες συντήρησης είναι προγραμματισμένο να διαρκέσουν ως το Σάββατο το πρωί.

Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία, η ενέργεια βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ της Ρωσίας και της Δύσης, η οποία κατηγορεί συχνά τη Μόσχα ότι χρησιμοποιεί το φυσικό αέριο σαν «όπλο».

Η Gazprom έχει μειώσει κατά 80% τις παραδόσεις φυσικού αερίου μέσω του Nord Stream τους τελευταίους μήνες.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της γερμανική ομοσπονδιακής ρυθμιστικής αρχής ενέργειας, τον Κλάους Μούλερ, οι εργασίες που πρόκειται να γίνουν στον αγωγό «είναι ακατανόητες από τεχνική άποψη», με τον ίδιο να τις χαρακτηρίζει πρόφαση προκειμένου η Μόσχα να εντείνει την πίεση στους συμμάχους της Ουκρανίας.